|
Kubilay Olayı'na ilişkin TBMM Adalet Komisyonu Raporu ile TBMM'nin
611 sayılı kararı şöyle:
Adliye Encümeni Mazbatası
T.B.M.M.
Adliye Encümeni
Karar No. :22
Esas No. :3/564
Yüksek Reisliğe
Menemende vukua gelen isyan ve irtica hadisesini teşvik, ihzar ve tertip
etmek ve bu cürmü işlemiye azmettirerek Teşkilâtı Esasiye kanununu tağyire
cebren teşebbüs etmek ve silahla harekete geçerek askerî tenkil kuvveti
kumandanı Kubilay Beyi canavarca öldürmek ve diğer eşhası da katletmek
fiillerinden maznunen Menemen Divanı Harbi Örfisi tarafından muhakemeleri
icra kılınan eşhastan ölüm cezasına mahkûm edilen otuz bir şahıs hakkındaki
cezanın Meclisi Alice infazına karar verilmesi zımnında iktiza eden muamelenin
ifasına mütedair Milli Müdafaa Vekaleti tezkeresile merbutu Divanı Harp
kararı ve muhakeme zabıtnamesi ve müteferri sair evrak Başvekaletin 31.1.1931
tarih ve 6 / 341 numaralı tezkeresile Adliye Encümenine tevdi edilmekle
tetkik ve müzakere olundu.
Divanı Harbi Örfi kararile muhakemenin cereyanını gösteren zabıtname
münderecatının hulâsasına nazaran; tekkelerin kapatılmasına ve alelumum
tarikatlerle şeyhlik ve dervişlik ve müritlik ve saire gibi unvan ve sıfatların
kullanılmasının memnuiyeti hakkındaki kanun hükmüne mugayir olarak nakşi
tarikatı namı altında ve din perdesi arkasında faaliyette bulunup halkı
iğfal ve geniş teşkilât vücuda getirerek halife unvanını verdikleri bir
takım eşhas marifetile hususi içtimagâhlarda toplanmak ve halka mev’izelerde
bulunarak Cumhuriyet kanunlarının hükümlerini tenkit ve dinsizlikle ittiham
ve binnetice Teşkilâtı Esasiye kanununu cebren tağyire teşebbüs gibi fiillere
ictisar ve bu faaliyet cümlesinden olarak Giritli Memet namında biri kendisini
Mehdi ilan ederek başına topladığı malûmûlesamî eşhas ile Manisadan hareketle
Paşaköyü ve Bozalanda esrar içerek ve zikirler ederek günlerce kaldıktan
sonra Menemene muvasalat edip camiden üzeri ayet yazılı bayrağı alarak
fiilen isyan yaptıkları ve maksatlarını anlamaya gelen ve dağılmaları hakkında
vesayada bulunan Jandarma kumandanının emrini isğa etmiyerek temerrüt ve
nihayet tecemmüü dağıtmağa gelen askeri kıtası kumandanı Kubilay Beyi silahla
yaralamak ve sonra da bıçakla başını keserek ve kanını içerek ellerindeki
bayrağa bağlamak suretile cürüm ika etmekle maznun eşhastan yukarıda yazılı
harketlere temas eden Türk ceza kanununun 64 üncü maddesi delâletile 46
ncı maddesine tevfikan ölüm cezasına mahkûm edilen:
1. Manisadan kahveci çırağı Mustafa
2. Manisadan Topçu Hüseyin
3. Manisadan Tatlıcı Mustafa Hüseyin
4. Manisadan Eskici Hüseyin Ali
5. Manisadan Keçeli köyünden Himmetoğlu Süleyman
6. Manisadan Emrullahoğlu Memet
7. Bozalandan Koca Mustafa
8. Bozalandan Hacı İsmail
9. Bozalandan Hacı İsmailoğlu Hüseyin
10. Menemenden Cumal Balâlı Ramiz
11. Menemenden Çıtaklı Molla Süleyman
12. Menemenden Yahyaoğlu Hüseyin
13. Menemenden Çingene Memetoğlu Ali
14. Menemenden Hayimoğlu Jozef
15. Menemenden Şımbıllı Ali Osmanoğlu Memet
16. Menemenden Arnavut Yusufoğlu Kâmil
17. Menemenden Kerimoğlu İbrahim
18. Menemenden Selimoğlu Boşnak Abbas
19. Menemenden Şeyh Esadınoğlu Memet Ali
20. Manisa hastanesi imamlığından mütekait Laz Ibrahim
21. Manisadan Mutaf Süleyman
22. Manisadan Manifaturacı Osman
23. Manisadan Hafız Cemal
24. Manisadan Tabur imamı İlyas Hoca
25. Manisadan Ali Paşaoğlu Ragıp
26. Manisadan Şeyh Hafız Ahmet
27. Alaşehirden Şeyh Ahmet Muhtar
28. Manisadan Giritli İbrahimoğlu İsmail
Haklarındaki ölüm cezasının Encümenimizce tahvil ve tahfifini müstelzim
bir sebep görülmemiş olmasına binaen mezkûr cezaların infazı ve ölüm cezasına
mahkûm edilen Manisadan terzi Talat ve Paşa köyünden Kâhya Ahmetoğlu İsmailin
cezalarını ikişer sene hapis cezasına tahvili madelete muvafık olacağı
ve vefatı haber alınan ölüm cezası mahkûmlarından Göreceli Abdülkerim hakkında
da tetkikata mahal kalmadığı ittifakla kararlaştırılmış olmakla Teşkilâtı
Esasiye kanununun 26 ncı maddesine tevfikan keyfiyet Heyeti Umumiyenin
tasvibine arz olunur.
Ad. E. Rs
Manisa
Mustafa Fevzi
|
M. M.
Kocaeli
Selâhattin
|
Kâ.
Balıkesir
Sadık
|
Âza
Antalya
Ahmet Saki
|
Âza
Ankara
A. İhsan
|
Âza
Balıkesir
Osman Niyazi
|
Âza
Kayseri
Raşit
|
Âza
Manisa
Kemal
|
Âza
Kocaeli
Ragıp
|
Âza
Zonguldak
Nazif
|
Âza
Mardin
İ. Ferit
|
Âza
Çorum
Münür
|
Âza
Edirne
H. Hayrı
TBMM'nin 611 sayılı kararı:
Menemende Vaki Hadise Faillerinden 28 inin Ölüm Cezasına Çarpılmalarına,
2 sinin Cezalarının Tahviline ve 1 i Hakkında Tetkikata Mahal Kalmadığına
Dair
No. : 611
Tekkelerin kapatılmasına ve alelûmum tarikatlerle şeyhlik ve dervişlik
ve müritlik vesaire gibi unvan ve sıfatların kullanılmasının memnuiyeti
hakkındaki kanun hükmüne mugayir olarak nakşi tarikati namı altında ve
din perdesi arkasında faaliyette bulunup halkı iğfal ve geniş teşkilât
vücuda getirerek halife unvanını verdikleri bir takım eşhas marifetile
hususi içtimagâhlarda toplanmak ve halka mevzilerde bulunarak Cumhuriyet
kanunlarının hükümlerini tenkit ve dinsizlikle ittiham ve binnetice Teşkilâtı
Esasiye kanununu cebren tağyire teşebbüs gibi fiillere ictisar ve bu faaliyet
cümlesinden olarak Giritli Memet namında biri kendisini Mehdi ilan ederek
başına topladığı malumülesami eşhas ile Manisadan hareketle Paşa köyü ve
Bozalanda esrar içerek ve zikirler ederek günlerce kaldıktan sonra Menemene
muvasalat edip camiden üzeri ayet yazılı bayrağı alarak fiilen isyan yaptıkları
ve maksatlarını anlamıya gelen ve dağılmaları hakkında vesayada bulunan
Jandarma kumandanının emrini isga etmiyerek temerrüt ve nihayet tecemmüü
dağıtmıya gelen askeri kıtası kumandanı Kubilay Beyi silahla yaralamak
ve sonra da bıçakla başını keserek ve kanını içerek ellerindeki bayrağa
bağlamak suretile cürüm ika etmekle maznun eşhastan yukarıda yazılı hareketlere
temas eden Türk Ceza kanununun 64 üncü maddesi delâletile 146 ncı maddesine
tevfikan ölüm cezasına mahkûm edilen:
1. Manisadan kahveci çırağı Mustafa
2. Manisadan Topçu Hüseyin
3. Manisadan Tatlıcı Mustafa Hüseyin
4. Manisadan Eskici Hüseyin Ali
5. Manisadan Keçeli köyünden Himmetoğlu Süleyman
6. Manisadan Emrullahoğlu Memet
7. Manisadan Mutaf Süleyman
8. Manisadan Manifaturacı Osman
9. Manisadan Hafız Cemal
10. Manisadan Tabur imamı İlyas Hoca
11. Manisadan Ali Paşaoğlu Ragıp
12. Manisadan Şeyh Hafız Ahmet
13. Manisadan Giritli İbrahimoğlu İsmail
14. Manisa hastane imamlığından mütekait Laz İbrahim
15. Alaşehirden Şeyh Ahmet Muhtar
16. Bozalandan Koca Mustafa
17. Bozalandan Hacı İsmail
18. Bozalandan Hacı İsmailoğlu Hüseyin
19. Menemenden Cumai balâlı Ramiz
20. Menemenden Çıtaklı Molla Süleyman
21. Menemenden Yahyaoğlu Hüseyin
22. Menemenden Çingene Memetoğlu Ali
23. Menemenden Hayimoğlu Jozef
24. Menemenden Şımbıllı Ali Osmanoğlu Memet
25. Menemenden Arnavut Yusufoğlu Kâmil
26. Menemenden Kerimoğlu İbrahim
27. Menemenden Salimoğlu Boşnak Abbas
28. Şeyh Esatoğlu Memet Ali
Haklarındaki ölüm cezasının tahvil ve tahfifini müstelzim bir sebep
görülememiş olmasına binaen mezkûr cezaların infazına ve ölüm cezasına
mahkûm edilen Manisadan Terzi Talât ve Paşaköyünden Kâhya Ahmetoğlu İsmailin
cezalarının ikişer sene hapis cezasına tahviline ve vefatı haber alınan
ölüm cezası mahkûmlarından Göriceli Abdulkerim hakkında da tetkikata mahal
kalmadığına, Umumi Heyetin yirmi beşinci inikadının birinci celsesinde
karar verilmiştir.
2 Şubat 1931
|