"Sözde Ermeni Soykırımı" yasa tasarısı...

CUMHURİYET GAZETESİ - 30 EYLÜL 2000

Ankara'nın tepkisi yumuşamadı 

* Tarihsel bir konunun siyasi istismar aracı olarak kullanılmasını eleştiren Ankara, ''Tasarının hafifletilmesi ya da ertelenmesi önemli değil. Her şey ortada, değişen bir şey yok. Tasarıya, gündemden düşene kadar bütünüyle karşı çıkılmalıdır'' mesajı verdi. 

ANKARA (Cumhuriyet Bürosu) - ABD Temsilciler Meclisi'nin Ermeni soykırımı karar tasarısı oylamasını gelecek haftaya ertelemesi Türkiye'nin tepkisini yumuşatmaya yetmedi. Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) dün gerçekleştirilen eylül ayı olağan toplantısında, ABD Temsilciler Meclisi'ndeki oylama değerlendirilerek ABD ve Ermenistan'a karşı geliştirilen ''eylem planı'' şekillendirildi. Ankara, tarihsel bir konunun siyasi istismar aracı olarak kullanılmasını eleştirerek, ''Tasarının hafifletilmesi ya da ertelenmesi önemli değil. Her şey ortada, değişen bir şey yok. Tasarıya gündemden düşene kadar bütünüyle karşı çıkılmalıdır'' değerlendirmesini yaptı. MGK, eylül ayı olağan toplantısı için Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer başkanlığında Çankaya Köşkü'nde toplandı. MGK toplantısında ana gündemi, tasarının ABD'de izlediği süreç, bunun engellenmesi için izlenecek yol ve Ermenistan devleti ile Ermeni lobilere karşı geliştirilen ''eylem planı'' oluşturdu. Toplantıda, Kuzey Irak'ta yaşanan son gelişmeler, PKK'ye dış desteğin durumu ve irticayla mücadele konularında gelinen nokta ele alındı. ABD ve Ermenistan'a yönelik yaptırımlar, Türkiye'nin ulusal çıkarlarına zarar vermeyecek, Ermeni lobilerinin işini kolaşlaştırmayacak ve Ankara-Washington ilişkilerinin dokusunu bozmayacak biçimde, Ermenistan'a karşı daha sert, ABD'ye karşı daha ılımlı bir çerçevede  şekillendirildi. 

Sezer'den Clinton'a rica 

Edinilen bilgilere göre askerler ABD'ye savunma ihaleleri yoluyla yaptırımda bulunmaya sıcak bakmazken, tepkinin daha çok Ermenistan'a yöneltilmesini savundular. Askerlerin, ''döneme ilişkin devlet arşivlerinin açılması'' önerisini, '' Türkiye'nin durup dururken savunmaya geçmesi anlamına geleceği'' için Dışişleri yetkilileri olumsuz karşıladılar. 

Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Tacan İldem Sezer'in, görüşlerini BM Binyıl Doruğu sırasında ABD Başkanı'na ilettiğini söyledi. İldem'in verdiği bilgiye göre Sezer, Clinton'a şunları anlattı: ''Tarihi gerçeklerin çarpıtılması suretiyle ortaya atılan, Türk ulusunca kabulüne olanak bulunmayan ve haklı olarak tepkiyle karşılanan iddialara dayalı bu karar tasarısının geçmesi, Türkiye ile ABD arasında stratejik ortaklık olarak adlandırdığımız çok yönlü ilişkilerin dokusuna zarar verecektir. Bunu önlemek üzere ABD yönetiminin enerjik çabalar harcamasını bekliyoruz.'' İldem, şunları söyledi: ''Sayın Cumhurbaşkanımız, ABD yönetiminin en üst düzeyde yürüttüğü engelleme çabalarını önümüzdeki günlerde de sürdürmesini ve ilişkilerimiz üzerinde olumsuz sonuçlar doğuracak böyle bir kararın Kongre'de kabul edilmesini engellemek yönünde ağırlığını hissettirmesini beklemektedir. Sayın Cumhurbaşkanımızın temennisi, tarihte olmamış bir olayı olmuş gibi göstermek amacındaki Ermeni lobisinin, ABD'ye özgü ve iç politika dinamiklerini istismar çabalarının boşa çıkması ve salt oy elde etmek uğruna ulusal çıkarlarını gözardı etmek durumunda olan ABD Temsilciler Meclisi'nin kimi üyelerinin sonunda sağduyuyu benimseyerek atmakta oldukları yanlış adımdan vazgeçmeleridir.'' 

ANKARA (Cumhuriyet Bürosu) - TBMM, Ermeni soykırımı karar tasarısının ABD Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi'nin gündemine alınmasını sağlayan girişimleri kınayacak. 

Her parti grubundan bir milletvekilinin temsil edildiği parlamenter grubunun pazar günü Washington'a hareketinden önce TBMM Genel Kurulu'nca bildiri yayımlanacak. TBMM Danışma Kurulu'nun kararı uyarınca, karar tasarısını Türk milletinin kabul etmeyeceğini açıklayacaklarını belirten TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut , ''Haksız bir görüşmenin sık sık gündeme getirilmesindeki maksat, tarihi gerçeklerden ziyade siyasi bir veçheye büründü'' dedi. Gelişmeleri üzüntüyle karşıladıklarını, ancak Türkiye için büyük bir zararın söz konusu olmayacağını kaydeden Akbulut, ''Gerek ABD ve gerek Ermenistan bu gibi davranışlarından dolayı zarar görebilirler'' diye konuştu. ABD'de Temsilciler Meclisi ve Kongre düzeyinde girişimlerde bulunacak milletvekili grubu için Dışişleri Bakanlığı'nca kapsamlı bir dosya hazırlandı. 

Heyette DSP'den Tayyibe Gülek, ANAP'tan Mehmet Ali İrtemçelik, MHP'den Metin Ergun, DYP'den Ayfer Yılmaz, FP'den Temel Karamollaoğlu bulunuyor. Heyette yer alan eski Büyükelçi ve ANAP İstanbul Milletvekili İrtemçelik, büyükelçilik ve lobi şirketinin sağlayacağı randevular ve belirleyeceği programlar doğrultusunda ABD Temsilciler Meclisi üyeleriyle görüşerek, ''yanlıştan dönülmesi'' ni isteyeceklerini söyledi. İrtemçelik, ''Bu, Ermenistan'a da bir yarar getirmeyecektir. Belki seçim nedeniyle birkaç Temsilciler Meclisi üyesinin çıkarlarına hizmet edecektir ama.. bu ABD çıkarlarına ne kadar uygundur?'' diye konuştu. 

Ermeni lobisi ateş püskürüyor 

Tasarının kabul edilip edilmemesinin "hatiplerin gücüne" bağlı olduğu belirtiliyor. 

Dış Haberler Servisi - Ermeni soykırımı tasarısının tartışıldığı ABD Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi'nin Başkanı Cumhuriyetçi Milletvekili Benjamin Gilman, tasarıyı ''aceleye getirerek oylatmadığı'' için Ermeni lobisinin tepkisine hedef oldu. Tasarının önceki gün toplanan komiteden en fazla birkaç saat içinde geçmesini bekleyen Ermeni lobisinin, erteleme kararının açıklanması üzerine şoke olduğu belirtiliyor. 

Gelecek hafta en erken salı günü ele alınması öngörülen tasarının, bu komiteden geçip geçmemesinin, ''hatiplerin gücüne'' bağlı olduğu değerlendirmesi yapılıyor. Türkiye'nin yoğun tepkisine neden olan tasarının ertelenmesinde, tasarıya muhalif kesimin ''tasarının ABD çıkarlarına aykırı'' olduğunu güçlü bir şekilde vurgulamasının etkisi büyük oldu. Congressional Quarterly dergisi, tasarıya ilişkin yorumunda, Ermeni lobisinin tasarıyı Temsilciler Meclisi'nden geçirmek için her şeyi yapmaya hazır olduğu yorumunu yaptı. 

Ermeni lobisi kaynakları, Türkiye yanlısı milletvekilleri Tom Lantos ve Dan Burton' ın, Ermeni tasarısıyla ilgili ''engelleme'' çabalarının önüne geçmediği gerekçesiyle Gilman'a ağır eleştirilerde bulundular. Ermeni lobisi mensupları, Lantos ve Burton'ın tasarıdaki değişiklik önerilerinin reddedilmesini, tasarının acele bir oylamayla önceki gün toplanan Uluslararası İlişkiler Komitesi'nden hemen geçirilmesini amaçlıyorlardı. Tasarıya karşı Türkiye'yi destekleyen milletvekillerinin sayısının fazlalığı, konuşmalarının etkinliği ve Lantos'un yeni bir alternatif tasarıyla ortaya çıkması, milletvekillerinin kafasında, tasarının gerçekleştirilmesinin özel bir yarar sağlayıp sağlayamayacağı konusunda soru işaretleri ortaya çıktı. Gözlemcilere göre üyeler arasında fikir birliği olmadığını gören Gilman, ABD ulusal çıkarlarının tehlikede olduğunun da dile getirilmesi üzerine acele oylamayı ertelemeyi tercih etti. 

Tasarının ertelenmesinde, Kongre'nin en saygın üyelerinin başında gelen Demokrat milletvekili Tom Lantos'un yaptığı kararlı konuşmanın büyük payı olduğu belirtiliyor. Naziler' in uyguladığı Yahudi soykırımından kurtulan tek ABD Kongre üyesi sıfatını da taşıyan California milletvekili Lantos, komitedeki sözlerinde, Ermeni tasarısının haksız şekilde Türkiye'yi yaralayacağını ve ABD'nin ulusal, stratejik çıkarlarına zarar vereceğini vurguladı. Lantos, ayrıca dünyada insanların insanlara yaptığı her mezalimin kınanmasını öngören alternatif bir öneri de ortaya attı. Lantos'un en fazla ilgi çeken sözleri arasında, ''Bu tasarı, insan haklarına değil, basit iç siyasi hesaplara yöneliktir ve ABD'nin ulusal çıkarlarına, hayati önem taşıyan müttefik Türkiye ile ilişkilere zarar
verecektir'' ve ''Tasarı sadece Saddam Hüseyin' e yarar'' sözleri yankı uyandırdı. 

Tasarıyı gündeme getiren milletvekillerinin, eğitim konusunda kolayca geri adım atmaları da, bu konuda ciddi olmadıklarını, tek amaçlarının tasarıyı bir an önce, başka komitelere takılmadan ve Temsilciler Meclisi tatile girmeden geçirmek olduğunu iyice ortaya koydu. 

Tasarının görüşülmesinden önce, ABD Savunma Bakanı William Cohen' in, Temsilciler Meclisi Başkanı Dennis Hastert, Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Baki İlkin' in de ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright ile bir araya geldiği öğrenildi. 

Geldiğiniz sayfaya dönüş	Sayfa Başı