Hukuk devleti ilkesi, çağdaş demokrasilerin belirleyici niteliğidir. Çağdaş uygarlık düzeyine yükselebilmek, hukuk devleti ilkesinin evrensel ölçütlere uygun olarak gerçekleştirilmesi, geliştirilmesi ve korunması ile olanaklıdır. Hukuk devleti, demokratiklik ilkesinin yanı sıra evrensel kuralların üstünlüğünün de güvencesidir.

Demokrasi ve hukuk devleti, biri diğeri olmadan düşünülemeyecek iki temel kavramdır. Hukuk devleti, hukukun bilinen ve tüm uygar ülkelerin benimseyip uyguladığı ilkelere, evrensel hukukun üstün kurallarına bağlı olan devlettir.

Hukuk devleti ilkesi, yargısal denetim yoluyla yürütme ve yasamanın sınırsız gücünü dengeleyen işlevi ile hukukun üstünlüğü temeline dayanır.

Hukukun üstünlüğü, devletin hukuka bağlılığını, yasama ve yürütme erkleri ile yönetimin işlem ve eylemlerinin bağımsız yargı tarafından denetimini sağlar; temel hak ve özgürlüklerin güvencesini oluşturur. Böylece kişilerin hukuk güvenliği de sağlanmış olur.

Devlet organlarının kurallarla sınırlanması erkler ayrılığı ilkesi ile gerçekleşir ve üstün kurallara bağlılığı sağlandığı ölçüde de hukuk devleti gelişir. 

Cumhuriyetimizin temel kurumlarından bağımsız yargıya yapılan her türlü karışma ve baskı hukuk devleti ilkesini zedeler. Kendilerini hukukun üzerinde gören kişi ve kurumlar demokrasi için büyük tehlike oluştururlar. Ulusumuzun demokratik değerlere ve hukuka bağlılığı, Atatürk ilke ve devrimlerini uygulamadaki kararlılığı bu anlayıştaki kişi ve kurumların başarılı olmalarına olanak tanımayacaktır. 

Bugün yargı organlarımız, hukukun temel ilkeleri çerçevesinde çağdaş bir anlayışla görevlerini yerine getirmektedirler. Bu bağlamda, yargı bağımsızlığı ve yargıç güvencesi hukuk devleti ilkesinin en önemli gereklerindendir.

Yasama ve yürütme organlarının işlemlerini denetlemekle görevli bağımsız yargının işlevini eksiksiz yerine getirmesi Cumhuriyetimizin ve demokrasinin güvencesidir. Bu, aynı zamanda halkın adalete duyduğu güveni pekiştirecektir.

Türkiye Cumhuriyeti, hukukun üstünlüğünü, temel hak ve özgürlükleri, evrensel çağdaş değerleri benimsemiş ve bu değerlerin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Ülkemiz, Ulusumuzun gönenci için, Avrupa Birliği'ne tam üyelik sürecinde, her alanda Avrupa Birliği ölçütlerini yakalamak ve kendini yenilemek zorundadır. 

Bunun yanında, Türkiye'nin, üyelik sürecinden bağımsız olarak kimi yeni düzenlemeleri de yapması gereklidir. Gerçekleştirmemiz gereken hukuksal reformun başında Anayasa'da yapılması gereken değişiklikler gelmektedir. 

Anayasa'da Türk Ulusu'nun gereksinmelerine yanıt oluşturacak iyileştirmelerin yapılmasının ve evrensel ölçütlerin hukuk sistemimize kazandırılmasının zamanı gelmiştir. Gerçekleştirilecek anayasal değişiklikler, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyelik sürecinde uyması gereken ölçütlerin karşılanması gereğiyle de örtüşmektedir. 

Türkiye, öncelikle insan hakları alanında evrensel normlara uyum sağlamak ve uluslararası sözleşmeler karşısında Anayasa ve yasa kurallarını gözden geçirerek, sözleşmelerde öngörülen evrensel ölçütleri hukukuna kazandırmakla yükümlüdür.

"Hukuk devleti" ilkesini sözde bırakmayıp yaşama geçiren ve üstün kılan bir Anayasa değişikliği, AtatürkÕün başlattığı çağdaşlaşma ve demokratikleşme sürecini başarıyla sonuçlandıracak, Türkiye'nin çağdaş demokratik uluslar topluluğu içindeki saygınlığını artıracaktır. 

Herkesin, birey ve yurttaş olmanın sorumluluğu ile, hukuk devleti ilkesine işlerlik kazandırma çabalarına katkıda bulunacağına inanıyor; Adli Yılın Açılış Günü'nde başta Yüksek Mahkemelerin Başkan ve üyeleri ile yargıç ve savcılar olmak üzere tüm yargı çalışanlarına esenlikler diliyorum.