Başbakan'a bağlı çalışma şartıyla BDDK Başkanlığı görevini kabul eden Temizel, ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş'e bağlı kurum haline getirilmesi üzerine istifa etti.

Kararını kimseye söylemedi
İstifa kararını BDDK'da hiç kimseyle paylaşmayan Temizel, dün sabah önce BDDK'ya giderek odasındaki eşyalarını aldı. Saat 10.50'de Başbakanlığa giderek, Ecevit'e istifasını verdi. Ecevit, Temizel'e göreve devam etmesini istedi ama ikna edemedi. Beş dakikalık görüşmenin ardından Başbakanlık'tan ayrılarak evine giden Temizel, akşamdan hazırlanan bavulunu alarak, Almanya'da yaşayan eşi ve çocuklarının yanına gitti.
Başbakan Ecevit, yaptığı açıklamada, Temizel'in çok değerli hizmetlerde bulunduğunu belirterek, "BDDK Başkanlığı'ndan ayrılmasını üzüntüyle karşıladım. Bu önemli görevde devamını rica ettim, fakat kabul ettiremedim. Sayın Zekeriya Temizel'e bundan sonraki görevlerinde de başarılar dilerim" dedi.
Temizel'in istifa kararını yalnız aldığı ve kurul üyeleriyle bu kararını paylaşmadığı öğrenildi. OECD toplantısına katılmak üzere yurtdışında bulunan ve BDDK Başkanlığı'na vekalet edecek olan İkinci Başkan Biltekin Özdemir, istifa haberini duyduktan sonra Temizel'i aradı. Özdemir, Temizel'in BDDK'nın Devlet Bakanı Derviş'e bağlanması nedeniyle istifa ettiğini vurguladı. 

İnatçı ve kararlı maliyeci
Hızlı başlangıç yaptığı siyaset sahnesinden 'Seni başkan seçeceğiz' vaadi ve 'görevlendirmesiyle' 'indirilen' Zekeriya Temizel, 'inatçı' ve 'kararlı' kişiliğiyle öne çıktı. Baskın ve taviz vermez yapısı, 'başkasını çok fazla dinlememe'yi de beraberinde getirdiğinden, en çok eleştirilen tarafını oluşturdu. 1948'de Tokat'ta doğan ve liseyi Sivas'ta bitiren Temizel, SBF İşletme Bölümü'nden mezun oldu. DYP-SHP döneminde Gelirler Genel Müdürlüğü yaptı. Görevden alındıktan sonra devletten ayrıldı. 1995'te DSP'den milletvekili seçildi ve Maliye Bakanı oldu. Vergi Reform Yasası'nı çıkardı. Karaparanın Aklanmasının Önlenmesi Yasası'na da büyük destek verdi ve çaba harcadı. 1998'de DSP'nin İstanbul Belediye Başkanı adayı oldu ve seçimi kaybetti. Daha sonra da BDDK Başkanlığı'na getirildi. Şimdi Temizel, kızlarıyla Alp Dağları'nda traking yapmaya, balık tutmaya ve kitap yazmaya hazırlanıyor.

Baykal: İstifası kaygı verici
CHP: CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, "Sayın Temizel'in neden istifa ettiğini bilmiyoruz. Eğer görevini yerine getirememe nedeniyle görevinden ayrılmışsa bunu tehlikeli ve kaygı verici buluyorum. Bu, Kemal Derviş'in Devlet Bakanlığı'na atanmasıyla oluşan olumlu havayı tersine çevirecek. 
FP: FP Genel Başkan Yardımcısı Faruk Çelik, ekonomi bürokratlarının istifasıyla hükümetin kurtulamayacağını söyledi. Çelik, hükümetin oyuncu transferiyle sorunu çözemeyeceğini belirterek, "Tribünde seyircileri kalmadı. Hükümet özür dileyip, çekilmeli" dedi.
ATO: Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün, "Üzüldüm. Sürpriz oldu, şaşırdım. Aklımıza çeşitli sorular geliyor. Bir baskı altında mı? Yeni gelen bakanla çalışamam diye mi? Türkiye için kayıp olduğunu düşünüyorum" diye konuştu. 

İstifaya götüren adımlar
l Başarılı Maliye Bakanlığı döneminden sonra İstanbul Belediye Başkanlığı seçimini kaybetmesi ile siyaset sahnesinin dışına itildi. Siyasette çalışabileceği tek kişi büyük saygı duyduğu Bülent Ecevit'ti. Bu nedenle kendisine bağlı çalışma koşuluyla BDDK Başkanlığı görevini kabul etti.

• Ancak, uygulamada tek muhatabı Ecevit olmadı. Kabineden ve siyasete yakın isimlerden baskı gördü. Dikte ettirilmeye çalışılan uygulamalara karşı çıktı.
• Alınmasını istediği tedbirler geciktirildi. Bunların başında uzun süredir Bankacılık Yasası'nda offshore mevduatın kaldırılması, batık bankaların kredi tahsilinin hızlandırılması ile ilgili tasarının bekletilmesi geliyordu. Bankacılık sektörünün de karşı çıktığı bu tasarı, ANAP tarafından da eleştirilmiş ve Bakanlar Kurulu'nda imza işlemi tamamlanamamıştı.
• Temizel, bu yasa çıkartılamadığı takdirde, fon bankalarının alacaklarını tahsilde ve Hazine'den aldığı 6.1 milyar dolarlık tahvili geri ödemekte zorlanacaktı.
• El konulan bankalarla ilgili baskılar vardı. Ayrıca, sorunlu bazı bankaların da fona alınması talepleri geliyordu.
• Dünya Bankası ve IMF heyetlerinin Türkiye ekonomisinin 'sır sayılabilecek' bilgileri en ince ayrıntılarına kadar sorgulaması ve bunların uluslararası piyasalara yansıtılması rahatsız etti.
• Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş'in BDDK bünyesindeki fon bankalarının raporlarını istemesi de sorun yarattı.
• Temizel'in Ecevit'ten başka biri ile çalışamayacağı biliniyordu. Son etapta bu unsur harekete geçirildi ve Temizel istifaya zorlandı.

 

 

HÜRRİYET GAZETESİ - 4 MART 2001

O’nun altında çalışmam

Kemal Derviş'in Meclis dışından kabineye girip, ekonominin patronu olmasına ilk tepki, BDDK Başkanı Zekeriya Temizel'in istifasıyla geldi. Temizel, Başbakan Ecevit'e 5 dakikalık görüşmede, istifasını sundu ve Almanya'ya eşinin yanına gitti. Temizel, yakın çevresine ‘‘Bir gün bile devlete hizmet etmemiş birine nasıl bağlanırım’’ dedi.

DÜNYA Bankası'ndaki görevini bırakıp Türkiye'ye gelerek, Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı olan Kemal Derviş, yeni görevinin ilk 24 saati dolmadan bir sorunla karşılaştı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Zekeriya Temizel, dün istifa etti. Temizel istifa ederken verdiği dilekçede her hangi bir gerekçe göstermedi. Ancak Zekeriya Temizel, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanlığından istifasının nedenini yakın çevresine, istifa gerekçesinin BDDK'nın Kemal Derviş'e bağlanması olarak açıkladı. Temizel'in, ‘‘Bu ülkede bakanlık yapmış biriyim. Bir gün bile devlete hizmeti olmayan birine ben nasıl bağlanırım’’ dediği belirtildi.

Başbakan Bülent Ecevit, Zekeriya Temizel'in istifasından sonra yazılı bir açıklama yaparak ‘‘Bu önemli görevde devamını rica ettim, fakat kabul ettiremedim’’ dedi. Temizel’in yerine BDDK Başkan Yardımcısı Biltekin Özdemir’in vekalet edeceği açıklandı.

 Temizel, tatil için eşi ve çocuklarının bulunduğu Almanya'ya hareket etti.

Temizel, dün saat 10.50'de Başbakan Bülent Ecevit ile beş dakika süren görüşmesinde istifasını vermeden önce, bazı bakan arkadaşları ve yakınları ile istifasını tartıştı.

Temizel, Derviş'e bağlanacağını ilk duyumunu aldığında, Başbakan Bülent Ecevit ile görüşmek istedi. Ancak kendisine ulaşma olanağı bulamadı, Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan ile görüştü. Özkan, Derviş'in ABD'den döndüğü akşam Temizel ile yemekte buluştu.

Özkan, Derviş'in bir bakanlığa getirilmesi olasılığının bulunmadığını Temizel'e iletti. Özkan'dan gelen bu mesaj Temizel'i rahatlattı. 

DERVİŞ BAKAN OLUYOR

Ancak, başka bakan arkadaşları, Derviş'in bakanlığa getirileceği duyumlarını kendisine iletti. Nitekim, önceki gün yapılan Bakanlar Kurulu toplantısı sonrasında bir bakan arkadaşı Temizel'i arayarak, ‘‘Daha önce de söylediğim gibi Derviş bakan oluyor. Seni de ona bağlayacaklar’’ haberini iletti. Temizel, ‘‘Olur mu öyle şey’’ diyerek bakan arkadaşının sözlerine temkinli yaklaştı. Akşam Başbakan Bülent Ecevit'in, kendisinin de Derviş'e bağlandığını bildiren açıklamasını televizyondan duyduğunda istifa kararını verdi.

Temizel, önceki akşam saatlerinde televizyondan Ecevit'in açıklamasını dinledikten sonra yakın bir arkadaşı aradı. Temizel, ‘‘Ben bu durumda burada kalamam istifa edeceğim’’ dedi. Kendisinin de bakanlık yapmış birisi olduğunu anımsatarak, BDDK'nın özerk bir kuruluş olduğunu bildirdi. Bir bakana bağlanırken, kendisinden bir tek görüş alınmamasından ve Başbakan'ın ‘‘Sizi Derviş'e bağlamak istiyoruz’’ diyerek görüşüne başvurmamasından yakındı, ‘‘Benimle bir kez olsun temas edilmedi. İstifada kararlıyım’’ dedi.

BAŞBAKAN'LA GÖRÜŞ

Arkadaşı, Temizel'e ‘‘Hemen istifa etme. Mutlaka Sayın Başbakan ile bir kez görüş’’ önerisinde bulundu. Temizel, önceki akşam da Özkan ile yemekte biraraya geldi. Bu yemekte istifa edeceğini hissettirdi. Özkan kendisini engellemek için telkinlerde bulundu.

Temizel, dün akşam tek cümlelik istifa mektubunu hazırladı. Sabah Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğünü arayarak Ecevit'ten randevu istedi. 

Temizel, saat 10.50'de Başbakanlığa giderek istifasını Ecevit'e sundu. Görüşme beş dakika sürdü.

Ankara'da açıklama yapmayan Temizel, tatil için gittiği Münih'e indiğinde ‘‘Bazı insanlara yeni görevler verildi. Bunlar kendi kadrolarını kuracaklar’’ açıklamasını yaptı. 

BDDK'da neler yaptı?

27 Ekim 2000: Etibank ve Bank Kapital'e el konuldu.

2 Aralık 2000: Demirbank'a el konuldu. Park Yatırım Bank kapatıldı.

TMSF'daki 11 bankadan Türk Ticaret Bankası, Bank Ekspres, İnterbank, Yurtbank, Egebank, Sümerbank, Esbank ve Yaşarbank'ın yer aldığı 8'nin satışına dönük, önce ortak Yönetim Kurulu oluşturuldu. Başına eski Hazine Müsteşarlarından Tevfik Altınok'u getirildi.

 16 Kasım 2000: Fon’daki bankalar için eylem planı açıklandı. 

19 Şubat 2001: Talibi çıkmayan Bank Kapital, Egebank, Sümerbank, T. Tütüncüler Bankası Yaşarbank ve Yurtbank ‘Sümerbank’ çatısı altında birleştirdi.

 Şubat ayı başında İhlas Finans'ın faaliyetini durduruldu.

 28 Şubat 2001: Ulusal Bank'ın TMSF'na devredilmesi kararlaştırıldı.

Temizel 338 gün dayandı

 BDDK'nın başkanlığına Zekeriya Temizel'in getirilmesi, geçen yıl ‘en isabetli seçim’ yorumlarına neden oldu. Ancak Temizel, BDDK Başkanlığı'na 338 gün dayanabildi.

Temizel, 20 yılı aşan bürokrasi deneyiminin ardından, 1995'de DSP ile siyasi hayata atıldı. Başbakan Bülent Ecevit'in vitrinindeki önemli isimlerden biri olan Temizel, Maliye Bakanlığı'na getirildi. Bu görevinden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na aday olunca istifa eden Temizel, yaklaşık bir yıllık bir ‘istirahat’ döneminden sonra, BDDK Başkanlığına getirildi. 

1948 Tokat doğumlu olan Temizel, Sivas Lisesi'nin ardından Ankara SBF'den mezun oldu. Strasbourg Üniversitesi'nde lisanüstü eğitim yaptı. Paris'te OECD Mali işler bölümünde çalışan Temizel, Maliye Müfettişliği, Gelirler Genel Müdürlüğü Daire Başkanlığı ve Genel Müdür Yardımcılığı görevlerinde bulundu. İstanbul Defterdarlığı makamında da üç yıl bulunan Temizel, Gelirler Genel Müdürlüğü, Bakanlık Müşavirliği, Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu üyeliği yaptı. Temizel, AİTİA'da üç yıl vergi dersleri verdi. ‘Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği’’ fahri danışmanlığını yaptı, ‘‘Uluslararası Yerel Yönetim ve Demokrasi Akademisi Vakfı’’nın kurucu başkanlığını üstlendi. 

Temizel, Maliye Bakanlığı döneminde literatüre Mali Milat adıyla geçen uygulamasıyla, kayıtdışı gelirin hiç değilse bir bölümünün ‘yumuşak’ bir geçişle sisteme dahil edilmesini sağladı. Temizel, dün istifa ettiği BDDK Başkanlığı görevine Mart 2000'de atanmıştı. 

Düğmeye Perşembe gecesi bastı

BAŞBAKAN Bülent Ecevit'in 18 Şubat tarihinde yayınlanan bir demeci, Başbakan ile Bankacılık Üst Kurulu Başkanı Zekeriya Temizel arasındaki ilişkide bir sıkıntının yerleştiğini gösteriyordu.

Ecevit, ‘‘işadamlarının devlette imza attıracak bürokrat bulamadıklarından’’ yakınırken, sözü Bankacılık Kurulu'na getirerek şöyle diyordu:

‘‘Bu sorun çok ciddi bir hale geldi. Hükümetin elinde yaptırım azaldı. Belki biraz fazla demokrasi yaptık.’’

Bu demecin ardından yaşanan olaylar zinciri kurul Başkanı'nın istifasıyla sonuçlanacaktı.

SALI: TEMİZEL TEDİRGİN

Temizel ile Ecevit arasına belli bir mesafenin girmekte olduğunu gösteren olay geçen salı günü TBMM'de yapılan liderler zirvesi sırasında yaşandı.

Kemal Derviş'in ABD'den davet edilip edilmemesi konusunun görüşüldüğü bu zirve öncesinde ekonomi bürokrasisinin üst kademe isimleri ve bu çerçevede Zekeriya Temizel de ‘‘gerektiğinde danışılmak üzere’’ Meclis'e çağrıldılar.

Temizel, zirve sürerken Başbakan'ın makamı ile özel kalem arasındaki odada tam üç saat bekledi. Bu süre zarfında ne Temizel ne de diğer bürokratlar zirveye davet edilmediler. Zirve sona erdiğinde Temizel, Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan ile birlikte odadan çıktı. Özkan-Temizel ikilisi bir süre koridorda turlayarak konuştular. Ancak, Temizel gergindi.

Temizel'in Meclis'ten ayrılmasından bir süre sonra Ecevit, Derviş'in Türkiye'ye çağrıldığını açıkladı.

PERŞEMBE: TEMİZEL İYİCE RAHATSIZ

Derviş Perşembe günü öğleden sonra Ankara'ya ayak bastığında durumunda bir netlik yoktu. Derviş, akşam saat 18.00’de Ecevit ile başbaşa bir görüşme yaptı.

İşte Temizel'in istifasına yol açan gelişmeler zinciri Perşembe akşamı bu görüşmeden sonra başladı.

Aynı akşam Ankara'da gözlerden uzak bir şekilde yenen bir yemek istifanın yaklaştığını gösteriyordu.

Bir bakanlığın lokalinde yenen yemeğe şu isimler katıldı: 

Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan, Zekeriya Temizel, Maliye Bakanı Sümer Oral, Başbakanlık Müsteşarı Ahmet Şağar, DSP Antalya Milletvekili, TBMM Plan Bütçe Komisyonu Başkanı Metin Şahin...

İçişleri Bakanı Sadettin Tantan yemeğin başlangıcında hazır bulundu ve ardından CNN-Türk'te Mehmet Ali Birand'ın 32. Gün programına katılmak üzere masadan kalktı. 

Yemekte konuşulanlara göre Derviş Ecevit'e ancak bakan olursa görev kabul edeceğini bildirmişti. 

Temizel, Derviş'in bakan olması ihtimalinden rahatsızdı.

CUMA: TEMİZEL İSTİFA KARARI ALIYOR

Önceki güne (Cuma) girildiğinde Derviş'in bakanlığa getirileceği haberleri iyice yaygınlık kazanırken, Temizel'in rahatsızlığı iyice artıyordu.

Ecevit saat 17.30’da açıklamayı yapınca, Temizel istifa planını uygulamaya koydu.

Perşembe akşamı durum değerlendirmesi yapan ekip, önceki akşam da biraraya geldi.

Bu yemekte şu isimler buluştu: Hüsamettin Özkan, Kültür Bakanı İstemihan Talay, Zekeriya Temizel ve Başbakanlık Müsteşarı Ahmet Şağar... 

Zekeriya Temizel, yemekten önce istifa kararını Hüsamettin Özkan'a aktardı.

Özkan'ın kendisini ikna çabası bir sonuç getirmedi.

CUMA GECESİ: TEMİZEL YALANLIYOR

Ve önceki gece Temizel'in istifa kararı Ankara kulislerine yayıldı.

Hürriyet Ankara Bürosu ekonomi muhabiri Çiğdem Toker, önceki gece 23.30 sularında Temizel'i arayarak ‘‘istifa edeceğiniz söyleniyor, doğru mu?’’ sorusunu yönelttiğinde ‘‘Yok öyle birşey’’ karşılığını aldı.

Toker ‘‘Ancak çok konuşuluyor...’’ diye üstelediğinde, Temizel bu kez şöyle diyecekti:

‘‘Yok öyle birşey dedim ya...’’ 

Temizel muhtemelen Başbakan'la henüz görüşmediği için istifasını açıklamak istemiyordu.

Ya da ilk raundu Derviş'e bırakıp, istifasını Cumartesi günü ikinci raunda bırakmayı uygun görüyordu.

İstifa etmese de bayram tatilinde eşi ve çocuklarını görmek için Cumartesi günü Almanya'ya gidecekti. Uçak bileti çoktan alınmıştı. 

CUMARTESİ: BEŞ DAKİKALIK GÖRÜŞME

Sekreteri dün sabah saat 08.00 sularında Bankacılık Üst Kurulu'na geldiğinde Temizel'i odasında çalışıyor buldu.

Temizel istifasını yazıyordu. Ardından basın müşavirini çağırarak açıklamanın Başbakan'la görüşmesinden sonra gazetelere geçilmesi talimatını verdi.

Bu arada diğer kurul üyelerini arayarak istifa kararını bildirdi.

Kurul'da herkes şok olmuştu.

Ardından sekreterine ve basın müşavirine veda ederek Başbakanlığa gitti. 

Başbakan Ecevit'in yanına saat 10.50'de girdi, saat 10.55'te ayrıldı.

MİLLİYET GAZETESİ  - 4 MART 2001

     HARUN GÜREK Ankara

     Bankaların içini boşaltanlara karşı başlattığı operasyonlarla yolsuzlukla mücadelesinin simgelerinden biri haline gelen Zekeriya Temizel, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) Başkanlığı'ndan istifa etti. BDDK'nın, ABD'den getirilerek ekonominin başına geçirilen Devlet Bakanı Kemal Derviş'e bağlanmasının, çeşitli etkilerle bunaldığı yorumları yapılan Temizel'in istifasında "bardağı taşıran damla" olduğu yorumları yapıldı.
     Temizel'in istifa edeceğine ilişkin söylentiler, önceki gün, Derviş'in ekonomiden sorumlu Devlet Bakanlığı'na getirildiğinin açıklanmasının ardından başladı. Başbakan Bülent Ecevit'in, Hazine Müsteşarlığı, Merkez Bankası, SPK, Ziraat Bankası ve Halk Bankası'nın yanı sıra BDDK'yı da Derviş'e bağlama kararı alındığını açıklamasını televizyondan öğrenen Temizel, istifaya karar verdi.

İçine sindiremedi

 BDDK'nın Derviş'le "ilişkilendirilmesi"ni sindiremeyen Zekeriya Temizel, tepkisini "Birtakım insanlara yeni görevler verildi. Onlar kadro kuracak" diyerek ifade etti

BANKACILIK Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanı Zekeriya Temizel dün sabah 11 aydır görev yaptığı Kurul'a istifa dilekçesini yazmak için geldi. Saat 08.30'da geldiği Kurul'dan saat 10.50'de ayrılıp Başbakanlığa gitti. Başbakan Bülent Ecevit'le çok kısa bir görüşme yaparak, istifa dilekçesini sundu, 5 dakika sonra Üst Kurul'a döndü. Odasındaki eşyalarını toplayıp, evine geçti. Tek satırlık istifa dilekçesi şöyle: "Başbakanlığa, 2000/313 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile atandığım Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanlığından istifa ediyorum. Gereğini izinlerinize arz ederim." 

ECEVİT: KABUL ETTİREMEDİM
Ecevit, Temizel'le görüşmesinden sonra öğle saatlerinde Devlet Bakanı Kemal Derviş'le öğle yemeği için Başbakanlık Konutu'na giderken, gazetecilerin soruları üzerine, Temizel'in kararını üzüntüyle karşıladığını söyledi. Temizel'in devlete çok değerli hizmetlerde bulunduğunu vurgulayan Ecevit, "Bu önemli görevde devamını rica ettim, fakat kabul ettiremedim. Sayın Temizel'e bundan sonraki görevlerinde de başarılar dilerim" dedi.

"BAZEN ÖYLE GEREKİYOR"
Temizel, istifasını verdikten hemen sonra SABAH'a konuştu. "Bayram sonuna kadar Ankara dışında olacağım. Kafamı dinleyeceğim" diyen Temizel, "Neden istifa ettiniz" sorusuna "Bazen böyle gerekiyor. Hiçbir açıklama yapmayacağım. Zaten tek cümlelik istifa dilekçesi verdim. Başka bir şey söylemem. Hiçbir yorum da yapmam" yanıtını verdi. Temizel, saat 12.00 sularında, önceden yapılmış program gereği, bayram tatilini geçirmek üzere eşinin yaşadığı Münih'e gitmek için Esenboğa Havalimanı'na geldi. VIP Salonu girişinde basın mensuplarının beklediğini duyan Temizel, görevli polislere gazetecilerin içeriye alınmaması talimatını verdi. Temizel, saat 12.55'te Münih'e uçtu.

"BİRTAKIM İNSANLAR..."
Münih'te eşi tarafından karşılanan Temizel, ailesiyle bayram tatilini geçireceğini söyledi. Israrlı sorulara rağmen istifa gerekçesi hakkında ayrıntılı açıklama yapmayan "İstifa etmem gerektiğine inandığım için ayrıldım" diyen Temizel, "birtakım insanlara yeni görevler verildiğini, dolayısıyla da onların kendi kadrolarını kuracaklarını" söylemekle yetindi. Temizel, Türkiye'de ekonominin düzeleceğine inandığını da belirtti. 

YERİNE 4 İSİM KONUŞULUYOR
Ecevit'in Temizel'in yerine en kısa zamanda atama yapacağı belirtiliyor. BDDK Başkanlığı için, Temizel'in yerine vekalet eden yardımcısı Biltekin Özdemir, Hazine eski Müsteşarı Selçuk Demiralp, Fon Bankaları Ortak Yönetim Kurulu Başkanı Tevfik Altınok ve Zekeriya Yıldırım'ın adı geçiyor. Yıldırım'ın atanması durumunda Kurul'da "İkinci Zekeriya" dönemi başlayacak. Yapılacak atamada Bakan Kemal Derviş'in görüşü de alınacak.

İSTİFANIN NEDENLERİ
ZEKERİYA Temizel'i istifaya götüren nedenlerin başında, Kurul'un Devlet Bakanlığı'na bağlanmasının geldiği ve Temizel'in de yakın çevresine "İçime sindiremedim" dediği belirtildi. Ancak, kulislerde başka unsurların da etkili olduğu öne sürülüyor ve bu unsurlar şöyle sıralanıyor: 

ROMANA OLAYI: Temizel'le Ecevit arasındaki sıcak ilişkiler Banca Turco Romana olayından sonra limonileşti. İşadamı Kamuran Çörtük'ün Romanya'daki bankasından, hızlı kaynak çekilişi karşısında, Romanya Başbakanı, Ecevit'i aradı. Türkiye'nin, Balkan ülkelerindeki ticari açılımlarının yaralanması "milli mesele" olarak görüldü ve ortaya çıkan durumun Türkiye'nin prestijini etkileyeceğini dikkate alarak Temizel'den gerekli teminatların alınması kaydıyla BTR'ye kaynak sağlanması istendi. Ancak, Temizel bu isteği yerine getirmedi.

 DERVİŞ FAKTÖRÜ: En çok üzerinde durulan istifa gerekçesi ise BDDK'nın özerk bir kurum olmasına rağmen, Kemal Derviş'e bağlandığı açıklanması. Temizel'in bir bakana bağlı bürokrat gibi çalışmayı içine sindiremediği ve "Bu iş tek adamlıkla olmaz. Bu, özerkliğe müdahale anlamına gelir. Bunu içime sindiremedim" dediği belirtiliyor.

 KATI TUTUM ELEŞTİRİSİ: Temizel'e gerek özel sektörden, gerekse bürokrasiden "katı tutum" eleştirisi yöneltiliyordu. IMF'den de, "Kanunu çok katı yorumluyor. Özellikle Demirbank ve Ulusal Bank olayında, kanuni şartlar oluşmadı diye Fon'a almakta gecikti ve sistem olumsuz etkilendi" eleştirileri geldiği iddia ediliyor.

 SEKTÖR SORUNLARI: Dalgalı kura geçişle mali sektördeki sorunların ağırlaşması, Fon'daki bankaların satışının sekteye uğraması ve IMF'in bu kez Hazine ve Merkez Bankası'nın maliyetini üstleneceği kapsamlı bir bankacılık operasyonu için bastırması Temizel'i sıkıntıya soktu.

 SON AÇIKLAMA: Temizel, kurların serbest bırakılması kararı ile bazı bankaların battığı spekülasyonları üzerine, kamuoyuna "Sektörde sorunu olan banka kalmadı" açıklaması yaptı. Ancak iki gün sonra Ulusal Bank Fon'a devredildi. Temizel, eleştirilere "Yanlış yansıtıldı. Ben, 'şimdilik sorunu olan banka kalmadı' dedim" karşılığı verdi.

 SEZER'İN DENETİMİ: Cumhurbaşkanı Sezer'in, BDDK bünyesindeki bankaların denetimi için Devlet Denetleme Kurulu'nu devreye sokması da Temizel'in canını sıktı. 

İSTİFADAN ÖNCE DERVİŞ'TEN ÖVGÜ

Takdirle izliyorum
DEVLET Bakanı Kemal Derviş, Temizel'in istifası açıklanmadan önce gazetecilere Temizel'den övgüyle söz etti, "Birlikte çalışmayı öngörüyorum" dedi. Başbakan'ın BDDK'nın Derviş'e bağlanacağı şeklindeki açıklamasını hatırlatarak, "BDDK özerk bir kurum. Bunun için ayrıca bir yasa değişikliği mi gerekecek?" diye soran bir gazeteciye de Derviş, şu karşılığı verdi: üzerine şu yanıtı verdi: "Hayır sanmıyorum. Ekonomimizi bütün arkadaşlarla birlikte yürüteceğiz. Sayın Temizel'in kişiliği dürüstlüğü, çalışma şevkini çok takdir ettik, hep dışarıdan. Kendisiyle tanışmak istiyorum. Birlikte çalışmayı öngörüyorum."

İSTİFADAN SONRA

Keşke gitmeseydi
BAKAN Derviş, Temizel'in istifasını öğrendikten sonra ise gazetecilere "Gerçekten üzüldüm. Sayın Temizel'e büyük saygım var. Şahsen tanımıyorum ama dürüst, ülkesini seven, çok ciddi bir insan olarak tanınıyor. Keşke birlikte çalışabilseydik" dedi. Temizel'e birlikte çalışmaları için teklif götürmeyi düşünüp, düşünmediğinin sorulması üzerine de Derviş, şu anda birşey söyleyemeyeceğini kaydetti. Bu işin bir takım işi olduğunu ifade eden Derviş, "bunu diğer arkadaşlarla görüşeceğim" diye konuştu. Zekeriya Temizel'le bir telefon görüşmesi yaptığını da belirten Derviş, "saygımı, sevgimi belirttim, sağolsun o da sevgisini belirtti" dedi. Derviş, Temizel'in istifa nedeni konusunda ise "Söylemedi. Kısa bir görüşmeydi. Sanıyorum havaalanında tam uçağa binmek üzereydi. Çok iyi bir konuşmamız oldu. Başka birşey söylemeyeyim. Lütfen beni anlayın" diye konuştu. Derviş, Ecevit'in Temizel'in istifasını önceden bilip bilmediği konusunda da "Sanmıyorum, emin değilim. Temizel'e çok büyük sevgim, saygım var. Bakalım inşallah başka bir şekilde çalışırız" dedi.

Okan MÜDERRİSOĞLU

İstifa için 3 gerekçe

Temizel'in istifasının üç nedeni olduğu bildirildi. İlki, batık banka operasyonlarında hükümet kanadından gelen yoğun baskılar. İkincisi, Türk ekonomisinin Kemal Derviş ile birlikte tamamen IMF ve Dünya Bankası'na bırakılması. Üçüncüsü de, haber verilmeden Bankacılık Üst Kurulu'nun Kemal Derviş'e bağlanması. 

'Kendi kadrolarını kuracaklar'

Dün saat 10.50'de Başbakanlık'a gelen Temizel, Başbakan Ecevit'le sadece 5 dakika görüştü ve istifasını açıklayacağını bildirdi. Temizel, Başbakanlık'tan ayrıldıktan sonra evine uğradı ve ardından Almanya'nın Münih kentine gitmek üzere Esenboğa Havalimanı'na geldi. Gazetecilerin görüşme taleplerini kabul etmeyen Temizel, soruları da cevaplamadan Münih'e uçtu. 

Münih Havaalanı'nda eşi tarafından karşılanan Temizel, yaptığı kısa açıklamada, Münih'e kurban Bayramı tatili için geldiğini belirterek, istifasıyla ilgili olarak, "Bazı insanlara yeni görevler verildi. Bunlar kendi kadrolarını kuracaklar" dedi.

Temizel'in, sabah saatlerinde makam odasına gelerek, eşyalarını topladığı, uçak biletini ise bir gün önceden ayırttığı öğrenildi.

Dilekçeyi 2 gün önce verdi

Zekeriya Temizel'in Bankacılık Üst Kurulu'ndan istifa etmesi piyasalarda şaşkınlıkla karşılanırken, Temizel'in, BDDK'nın, ekonomiden sorumlu yeni bakan Kemal Derviş'e bağlanmasına tepki göstererek istifa ettiği öğrenildi. Geçtiğimiz Perşembe günü Temizel ile Başbakanlık'ta görüşen Başbakan Ecevit, Bankacılık Üst Kurulu'nun Kemal Derviş'e bağlanacağını söyledi. Bunun üzerine, Maliye Bakanlığı başta olmak üzere devletin üst düzey bir çok kademesinde görev yaptığını hatırlatan Temizel'in, "Derviş'e bağlanmayı kabul edemem" diyerek aynı gün istifa dilekçesini Başbakan'a sunduğu belirtildi.

Temizel, konuyla ilgili olarak Başbakan Ecevit'in kesin açıklamayı yapmasını beklediği için istifa açıklamasını iki gün erteledi.

Derviş büyütüldü 

Bu arada Temizel'in yakın çevresine Kemal Derviş'in gereğinden fazla büyütüldüğü ve ekonomiyi kurtaracak tek insan olarak gösterilmesinden şikayet ettiği öğrenildi. Kemal Derviş adının Avrupa'da bilinmediğini ve beklentilerin aksine Derviş'in hatırı için hiç bir batı ülkesinin Türkiye'ye para vermeyeceğini söyleyen Temizel'in, bütün ekonominin Derviş'e teslim edilmesinden de çok büyük rahatsızlık duyduğu belirlendi. 

Öte yandan Temizel'in özellikle bankaların tek elden yönetilmesi ve sorunların da bu şekilde çözüleceğini savunmasına rağmen, Ziraat ve Halk Bankası'nın DSP'de, Emlakbank'ın MHP'de, Vakıfbank ile Özelleştirme İdaresi'nin ise ANAP'ta kalmasını sert bir şekilde eleştirdiği bildirildi.

Yerine kim gelecek? 

Zekeriya Temizel'in yerine ikinci başkanı Biltekin Özdemir vekalet edecek. Özdemir'in vekalet süresi 2 ayı geçemeyecek. Bu süre içinde yeni bir başkanın atanması gerekiyor. Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu'nda bulunan batık bankaların yönetim kurulunun başkanlığına getirilen Tevfik Altınok ismi üzerinde durulurken, "dışarıdan" bir isim getirilebileceği de konuşuluyor.

Siyasi hesabı olabilir mi?

 Temizel'in görevinden istifasının ardından kulislerde "Temizel'in daha büyük hedefleri var" iddialarını gündeme getirdi. Kulislerde, "Nisan ayında yapılacak DSP kurultayında Temizel'in genel başkanlık için aday olmayı planladığı, bu nedenle BDDK'da daha fazla yıpranmak istemediği" konuşuluyor. Bu arada, Egebank skandalına adı karışan Hüsamettin Özkan'ın kayınvalidesi Hatice Betül Özbay'la ilgili olarak Başbakan Bülent Ecevit'in, "kayınvalide suçsuz" açıklamasının kaynağının da Zekeriya Temizel olduğu hatırlatılarak, "İstanbul DGM, kayınvalide hakkında "cürüm işlemek amacıyla oluşturulan teşekküle bilerek yardımda bulunmak suçundan 1 yıla kadar hapis istemiyle yargılama" kararı aldı. Bu da Temizel'e büyük rahatsızlık verdi. İstifasının ardında bu sıkıntı da var" yorumları yapılıyor.

Temizel'in özgeçmişi 

Zekeriya Temizel, 1948 yılında Tokat'ta doğdu. Temizel, 1966 yılında Sivas Lisesi'nden, 1970 yılında ise Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü'nden mezun oldu. 1971'de girdiği Maliye'de, 1995'de Bakan oldu. Evli ve 2 çocuk babası olan Temizel, Fransızca ve Almanca biliyor. Temizel'in ombudsmanlık konusunda da bir kitabı bulunuyor. 
 Murat KELKİTLİOĞLU - Hüseyin ÖZAY