Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet SEZER tarafından yayımlanması kısmen uygun bulunmayan 4746 sayılı "Vergi Usul Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun", çerçeve 6. maddesinin (B) fıkrasının (b) bendinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce bir kez daha görüşülmesi için, Anayasa'nın 4709 sayılı Yasa ile değişik 89. maddesinin ikinci fıkrası ile 104. maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na geri gönderilmiştir.

Söz konusu Yasa'nın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na gönderilme gerekçesi aşağıda sunulmaktadır:

B.01.0.KKB.01-18/A-2-2002-185 18/03/2002

İLGİ : 08/03/2002 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-13697/32591 sayılı yazınız.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce 7.3.2002 gününde kabul edilen 4746 sayılı "Vergi Usul Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun" incelenmiştir.

Yasa ile vergi adaletinin ve vergilemede kolaylığın sağlanması amacıyla getirilen olumlu değişikliklerden birisi de emlak vergisinde 1972 yılından bu yana uygulanagelmekte olan beyan esasının kaldırılmasıdır. Bu sonuca yönelik düzenlemelere koşut olarak 4746 sayılı Yasa'nın çerçeve 6. maddesinin (B) fıkrasının (b) bendiyle 1319 sayılı Emlak Vergisi Yasası'nın 40. maddesinde yapılan ibare değişikliği, açık bir hatanın ürünü olduğu anlaşılmakla birlikte, uygulamada sakıncalar doğurabilecek niteliktedir.

1319 sayılı Yasa'nın 8.12.1980 tarihli ve 2350 sayılı Yasa ile değişik 40. maddesinde, "Beyan dışı kalan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı, bu bina ve arazinin beyan edilmediğinin idarece öğrenildiği tarihi takip eden yılın başından itibaren başlar" kuralına yer verilmektedir.

4746 sayılı Yasa'nın sözü edilen çerçeve 6. maddesinin (B) fıkrasının gerek Hükümet Tasarısı'nda, gerek T.B.M.M. Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen metninde; değinilen 40. maddede geçen "Beyan dışı" ibaresinin "Bildirim dışı", "beyan edilmediğinin" ibaresinin ise "bildiriminde bulunulmadığının" biçiminde değiştirilmesi kabul edilmiştir.

T.B.M.M. Genel Kurulu'nda da, çerçeve 6. maddenin (B) fıkrası yukarıda belirtildiği biçimiyle okunarak görüşülmeye başlanılmış, madde üzerindeki görüşmelerin sonunda, biri Hükümete ilişkin dört değişiklik önergesi verilmiştir.

Hükümet tarafından verilen değişiklik önergesinde, Medeni Yasa'da yapılan değişiklik sonucu "iştirak halinde mülkiyet"in "elbirliği mülkiyet", "müşterek mülkiyet"in ise "paylı mülkiyet" adı altında düzenlendiği gerekçesiyle, 1319 sayılı Yasa'nın 3. ve 13. maddelerinin ikinci fıkralarında geçen "iştirak halinde mülkiyet" ve "müşterek mülkiyet" ibarelerinin değiştirilmesi ve Yasa'nın çerçeve 6. maddesinin (B) fıkrasına bu amaçla (a) bendinin eklenmesi; ayrıca sözü edilen maddenin (b) bendi olarak; 1319 sayılı Yasa'nın 40. maddesinde geçen "Beyan dışı" ibaresinin "bildirimde bulunulmadığının" biçiminde değiştirilip yasalaştırılması önerilmiştir.

Bu önergenin T.B.M.M. Genel Kurulu'nca kabulüyle, çerçeve 6. maddeye değişiklik önergesine uygun olarak (a) bendi eklenmiş; 1319 sayılı Yasa'nın 40. maddesinde ibare değişikliğini öngören (b) bendinin görüşülmesi sırasında ise; Hükümet Tasarısı ile Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen metin bir yana bırakılarak, 40. maddede geçen "Beyan dışı" ibaresinin "bildirimde bulunulmadığının" biçiminde değiştirilmesiyle yetinilmiştir.

Bu değişikliğin sonucu olarak 1319 sayılı Yasa'nın 40. maddesi; "Bildirimde bulunulmadığının kalan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı, bu bina ve arazinin beyan edilmediğinin idarece öğrenildiği tarihi takip eden yılın başından itibaren başlar" biçimini almıştır. 

Böylece, hem madde metni, Türkçe'nin tümce yapısına aykırı içeriği nedeniyle anlam bütünlüğünü yitirmiş, hem de emlak vergisinde beyan esasının kaldırılmasına karşın vergi ve cezalarda zamanaşımı süresini bina ve arazinin "beyan" edilmediğinin idarece öğrenildiği tarihi izleyen yıldan başlatan kural yürürlükte bırakılarak hukuksal terminoloji yönünden önemli bir çelişki yaratılmıştır.

Belirtilen bu durum nedeniyle, yayımlanması kısmen uygun bulunmayan 4746 sayılı "Vergi Usul Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun", Anayasa'nın 89. maddesinin 3.10.2001 günlü, 4709 sayılı Yasa ile değişik ikinci fıkrası ile 104. maddesi uyarınca, 6. maddesinin (B) fıkrasının (b) bendinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce yeniden görüşülmesi için ekte geri gönderilmiştir.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI