Türkiye'de yaşanan olaylar...
 Ana Sayfalar
BELGENET 
ARŞİV
BELGELER
DOSYALAR
HUKUK
EKONOMİ
KİM KİMDİR
.İlgili Sayfalar
YÜRÜRLÜĞÜ DURDURMA KARARI
BAŞVURU GEREKÇESİ METNİ
YASA METNİ (4756)
NE ÖNGÖRÜYOR?
VETO GEREKÇESİ
HÜKÜMET METNİ (14.6.2000)
ANAYASA KOMİSYONU METNİ (17.5.2001)
ANAYASA KOMİSYONU'NUN RAPORU (17.5.2001)
3984 SAYILI RTÜK YASASI
VETO EDİLEN YASA (4676)

RTÜK YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA...
Cumhurbaşkanı'nın iptal başvurusu...
21 Mayıs 2002
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun, Basın  Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 4756 sayılı Yasa ile ilgili olarak yürürlüğün durdurulması ve bazı maddelerinin iptali için 21 Mayıs'ta Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

Sezer, başvurusunda "yasanın basında tekelleşmeye neden olacağını" belirtti. 

Anayasa Mahkemesi, 12 Haziran 2002'de, yasanın bazı hükümlerinin "yürürlüğünün durdurulması"na karar verdi.
 

 
İPTALİ İSTENEN HÜKÜMLER...

Cumhurbaşkanı Sezer'in, Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptalini istediği yasa hükümleri şöyle:

2. maddesinin, (k) bendindeki ".....veya korku salacak....", (v) bendindeki ".....karamsarlık, umutsuzluk....." ibareleri,

"Üst Kurulun seçimi ve görev süresi"ne ilişkin 3. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile RTÜK üyelerinin bu yasanın yürürlüğünden sonraki ilk seçimini düzenleyen Geçici 4. madde hükümleri,   

RTÜK Yasasının "Düzeltme ve cevap hakkı"na ilişkin hükümlerini düzenleyen ve 12. madde ile değiştirilen, 8. fıkra hükümleri, 

RTÜK Yasası'nın "Özel Radyo ve Televizyon Kuruluşları Kuruluş ve Hisse Oranları"na ilişkin 29. maddesini düzenleyen, 4576 sayılı yasanın 13. maddesinin (d) ve (e) bentleri,

RTÜK Yasası'nın, "Uyarı, para cezası, durdurma ve iptal"e ilişkin 33. maddesini düzenleyen 4576 sayılı yasanın 16. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının,   

4756 sayılı Yasa'nın 20. maddesiyle değiştirilen 5680 sayılı Basın Yasası'nın 17. maddesinin birinci fıkrasında geçen "Tazminat talebinin haklı görülmesi halinde tazminat miktarı on milyar liradan az olmamak üzere fiilin ağırlık derecesine göre belirlenir." ve "Bu maddeye göre açılacak manevi tazminat davalarında hakim tensip kararı ile birlikte bilirkişiyi de tayin eder ve davayı en geç altı ay içinde karara bağlar." ibareleri,

Basın Yasası'nın para cezalarını düzenleyen 20 ve 21. maddelerini yeniden düzenleyen 4576 sayılı yasanın 22. ve 25. maddelerinin tümü, 

GEREKÇEDEN...

"Bir yayının korku salacak ya da karamsarlık ve umutsuzluk eğilimlerini körükleyici nitelikte olması, kişilere göre değiştiğinden bu ilkeler, belirgin ve açık olmayan, nesnel içerikten yoksun ve soyut ilkelerdir." 

"Anayasal kurallar, basın ve yayın kuruluşlarının, yukarıdaki sınırlamalar dışında, halkın haber alma özgürlüğüne uygun çalışma koşullarında hizmet vermelerini gerektirmektedir. Oysa, yukarıda da belirtildiği gibi açık, belirgin ve nesnel olmayan ilkelere uyulması zorunluluğu, yayın kuruluşlarında tedirginlik yaratacağından, radyo ve televizyonların doğru ve yansız yayın yapmalarına, yurt ve dünya gerçeklerinin halka duyurulmasına engel oluşturacaktır. Böylece, toplumun doğru ve yansız haber alma hakkı zedelenmiş olacaktır." 

"Anayasa'da TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmayan kamu görevlisini seçme ya da atama konusunun yasa ile verilmesinin uygun olup olmadığının tartışılması gerekmektedir."

''Düzenlemeler, tekelleşme ve kartelleşmeyi önlemek bir yana, dolaylı olarak olanaklı 
kılacak niteliktedir. Tekelleşen ya da kartelleşen görsel ve işitsel medya, bir yandan ekonomik alanda haksızlık yaratabilecek bir güce ulaşırken, öte yandan da haber alma özgürlüğünü kısıtlayabilecektir'' 

"Basın özgürlüğü, kamu güçleri karşısında olduğu kadar özel güçlere karşı da korunmalıdır. Bu bağlamda, medya tekelinin oluşmasına karşı gerçek sınırlamalar koymak, medyanın çoğulculuğunu koruyucu önlemler almak devlete düşen bir ödevdir. Bağımsız ve yansız yayıncılığın sürdürülebilmesi için alınacak önlemler de bu ödev kapsamındadır." 

"Sosyal görevini yerine getirebilmesi için basın özgürlüğü ile donatılan medyanın sorumluluk bilinciyle hareket etmesi gereklidir. Tekelleşerek, sorumluluk bilincinden uzaklaşacak bir medya, her sorumsuz güç gibi er geç amacından sapabilecek ve toplum yaşamını, ulusal güvenliği tehlikeye sokan bir güç durumuna gelebilecektir. Bunu
önlemek de devletin görevidir.'' 

''Ülkemizde olduğu gibi henüz demokrasisi yeterince gelişmemiş, sağlam temellere oturmamış, özelleştirmesini tamamlayamamış ülkelerde medya sahiplerinin devlete karşı yüklenmeye girememesi yaşamsal önem taşıyan bir ilke olarak görülmektedir."

"Serbest piyasa ekonomisinin en büyük özelliği rekabet ortamının yaratılmasıdır. Birçok radyo ve televizyon kuruluşuna sahip olan kişi ya da sermaye grubuna, kamu ihalelerine girebilme hakkının tanınması bu özellikle de bağdaşmamaktadır. 

"Görsel ve işitsel medyanın kamuoyunu etkileme gücü, dolayısıyla bu gücün kötüye kullanılması olasılığının yüksekliği, Batılı ülkelerde medya sahipliğinin diğer iş alanlarından ayrılmasına, bu ayrımı sağlayacak önlemler alınmasına neden olmuştur." 

"Medya gücünü kötüye kullanma olasılığı kamu yararı ve kamu düzeni ile doğrudan ilgilidir. Devletin bu gücü dengeleyecek önlemleri alması, kamu yararı ve düzenini sağlamanın gereğidir." 

"Hukukumuzda, hiçbir dönemde bu tür suçlar için böylesine ağır para cezaları öngörülmemiştir. Demokratik bir toplumda, basına ilişkin kimi biçimsel yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ya da yerine getirilmekte gecikilmesi, basın kuruluşunun yayından çekilmesi sonucunu doğuracak yaptırımlarla karşılanmamalıdır." 

"Basın Yasası'nda yapılan bu değişiklikler, öngörülen para cezaları nedeniyle haber, düşünce ve kanaatlerin özgürce yayımlanmasını ve basın işletmelerinin yaşamını sürdürmesini engelleyecektir. Bu cezalarla, basın sektörünün krize sürüklenmesi ve sermaye birikimleri sınırlı gazetelerin yayın yaşamından çekilmesi, böylece basında 
tekelleşmenin gerçekleşmesi kaçınılmaz olacaktır.'' 
 



(21 MAYIS 2002)
Geri
sayfa başı
Geldiğiniz sayfaya dönüş

© 2002 BELGEnet
belgenet.com sitesindeki metin, resim ve diğer içeriğin hakları saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.