Türkiye'de yaşanan olaylar...
 Ana Sayfalar
BELGENET 
ARŞİV
BELGELER
DOSYALAR
KİM KİMDİR
.İlgili Sayfalar
İÇİNDEKİLER
AB ANA SAYFA
AB logo Türkiye-AB İlişkileri

2000 DÜZENLİ RAPORU
Türkiye'nin Katılım Yönünde İlerlemesi Üzerine Komisyon'un 2000 Düzenli Raporu
(6)
Ekler
 
 

Aday Ülkelerce Onaylanan İnsan Hakları Sözleşmeleri
Eylül 2000


Aşağıdaki sözleşmelere ve protokollere katılım
BG
ÇK
ES
KB
LET
LİT
MA
MT
PL
RO
SK
SV
TR
AİHS (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Protokol 1 (mülkiyet hakkı ve diğer konular)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Protokol 4 (seyahat özgürlüğü ve diğer konular)
O
X
X
X
X
X
X
O
X
X
X
X
O
Protokol 6 (ölüm cezası)
X
X
X
X
X
X
X
X
O
X
X
X
O
Protokol 7 (çifte yargılanmama ve çifte cezalandırılmama)
O
X
X
X
X
X
X
O
O
X
X
X
O
İşkencenin Önlenmesi için Avrupa Sözleşmesi
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Avrupa Sosyal Şartı
O
X
O
X
O
O
X
X
X
O
X
O
X
Tadil edilmiş Avrupa Sosyal Şartı
X
O
X
X
O
O
O
O
O
X
O
X
O
ASŞ’ye Ek Protokol (toplu şikayet sistemi)
O
O
O
X
O
O
O
O
O
O
O
O
O
Ulusal Azınlıklar için Çerçeve Sözleşme
X
X
X
X
O
X
X
X
O
X
X
X
O
MSHUS (Medenî ve Siyasî Haklar Uluslararası Sözleşmesi)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
O
MSHUS’ye Tercihli Protokol (bireysel haberleşme hakkı)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
O
MSHUS’ye ikinci Tercihli Protokol (ölüm cezasının kaldırılması)
X
O
O
X
O
O
X
X
O
X
X
X
O
ESKHUS (Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
O
İKS (İşkenceye Karşı Sözleşme)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
IATS (Her Türden Irk Ayrımcılığının Tasfiye Edilmesi Sözleşmesi)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
O
KKATS (Kadınlara Karşı Her Tür Ayrımcılığın Tasfiye Edilmesi Sözleşmesi)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
ÇHS (Çocuk Hakları Sözleşmesi)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X = Sözleşme onaylandı

O = Sözleşme onaylanmadı

BG = Bulgaristan; ÇK = Çek Cumhuriyeti; ES = Estonya; KB = Kıbrıs; LET = Letonya; LİT = Litvanya; MA = Macaristan; MT = Malta; PL = Polonya; RO = Romanya; SK = Slovakya; SV = Slovenya; TR = Türkiye


 

İstatistik veriler
 

 
1995
1996
1997
1998
1999
Temel veriler
1000 kişi
Nüfus (ortalama)
60.500
61.450
62.405
63.365
64.330
 
km2 olarak
Toplam yüzölçümü
774.815
774.815
774.815
774.815
774.815
 
Milli hesaplar
milyar Türk Lirası
Cari fiyatlardan gayri safi yurtiçi hasıla
7.762.456
14.772.110
28.835.883
52.224.945
77.374.802
 
milyar ECU/Euro
Cari fiyatlardan gayri safi yurtiçi hasıla
130
143
168
178
173
 
ECU/Euro
Cari fiyatlardan kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla
2.100
2.300
2.700
2.800
2.700
 
geçen yıla göre % değişim
Sabit fiyatlardan gayri safi yurtiçi hasıla (ulusal para)
7,2
7,0
7,5
3,1
-5,0
 
Satın Alma Gücü Standartları ile
Cari fiyatlardan kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla
5.216
5.643
6.124
6.360
5.881
           
Üretimin yapısı
Gayri Safi Katma Değerin yüzdesi olarak
- Tarım
15
15,9
13,6
16,9
14,3
- Sanayi (inşaat hariç)
25,8
24,2
24,2
21,4
21,8
- İnşaat
5,4
5,6
5,8
5,6
5,3
- Hizmetler
53,8
54,3
56,4
56,1
58,6
           
Harcamaların yapısı
Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın yüzdesi olarak
- Nihai tüketim harcamaları
79,5
81,2
80,6
79,9
81,8
- hanehalkı ve NPISH
68,9
69,3
68,3
67,5
67,6
- genel hükümet
10,6
11,9
12,3
12,4
14,1
- Gayri safi sabit sermaye oluşumu
23,3
25,8
26,5
24
20,3
- Stok değişmesi
1,6
-0,6
-1,3
-0,4
1,4
- Mal ve hizmet ihracatı
19,5
22,2
24,7
23,8
21,6
- Mal ve hizmet ithalatı
23,8
28,7
30,5
27,2
25
 
Enflasyon oranı
geçen yıla göre % değişim
Tüketici fiyatları endeksi
89,1
80,4
85,7
84,6
64,9
           
Ödemeler bilançosu
milyon ECU/Euro
- Cari hesap
-1.788
-1.919
-2.326
1.669
-1.286
- Dış ticaret bilançosu
-10.207
-8.437
-13.631
-12.673
-9.848
Mal ihracatı
16.977
25.869
28.975
27.824
27.644
Mal ithalatı
27.184
34.306
42.606
40.497
37.492
Mallar ve hizmetler, net
4.927
2.948
-5.695
-7.262
-9.084
Net gelir
:
:
:
:
:
- Net cari transferler
2.646
3.103
4.040
4.962
4.537
- hükümet transferleri
827
443
279
142
341
- DYY (net) girişleri
677
569
710
838
763
Kamu maliyesi
Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın yüzdesi olarak
Genel hükümet açığı / fazlası
-4,1
-8,4
-7,9
:
:
           
Mali göstergeler
Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın yüzdesi olarak
Tüm ekonominin gayri safi dış borcu
37,85
37,01
37,96
37,46
50,47 T
 
ihracatın yüzdesi olarak
Tüm ekonominin gayri safi dış borcu
150,63
130,50
122,81
118,75
155,68 T
Parasal büyüklükler
milyar ECU/Euro
- M1
4,8
6,5
6,6
6,7
7,9
- M2
31,3
40,4
47,6
56,0
74,6
Toplam kredi
27,4
36,9
42,6
50,8
62,7
Ortalama kısa vadeli faiz oranları
yıllık % oran
- Kredi
:
:
:
:
:
- Mevduat
76,0
80,7
79,5
80,1
78,4
ECU döviz kurları
(1 ECU / Euro = … Türk Lirası)
- Dönem ortalaması
59.912
103.214
171.848
293.736
447.230
- Dönem sonu
80.442
135.042
226.634
365.748
544.641
 
1995 = 100
- Efektif döviz kuru endeksi
100,0
59,2
35,0
20,5
13,1
Rezerv varlıklar
milyon ECU/Euro
- Rezerv varlıklar (altın dahil)
10.570
14.222
17.882
17.628
24.288
- Rezerv varlıklar (altın hariç)
9.467
13.117
16.897
16.704
23.233
 
Dış ticaret
milyon ECU/Euro
Ticaret bilançosu
-10.815
-16.087
-19.519
-16.345
-13.305
İhracat
16.962
18.773
23.784
24.140
25.292
İthalat
27.777
34.860
43.303
40.485
38.597
 
önceki yıl = 100
Ticaret hadleri
97,2
99,3
104,7
101,7
98,7
 
toplamın yüzdesi olarak
AT-15 ile ihracat
51,2
49,7
46,7
50,0
52,6
AT-15 ile ithalat
47,2
53,0
51,2
52,4
53,9
 
Demografi
nüfusun bindesi olarak
Doğal artış oranı
15,7
15,6
15,4
15,2
15,1
Net göç oranı (düzeltmeler dahil)
:
:
:
:
:
 
her 1000 canlı doğumda
Çocuk ölüm oranı
43,1
41,4
39,8
38,3
36,8
Yaşam beklentisi:
doğumda
Erkekler:
65,7
66,0
66,2
66,4
66,6
Kadınlar:
70,3
70,6
70,8
71,0
71,3
 
Emek piyasası (ILO metodolojisi)
işgücünün yüzdesi olarak
Ekonomik aktivite oranı
53,8
53,2
51,7
52,3
52,9
İşsizlik oranı, toplam
6,9
6,0
6,7
6,8
7,6
25 yaşından küçüklerin işsizlik oranı
14,7
12,9
14,3
14,2
15,2
25 yaşından büyüklerin işsizlik oranı
4,4
3,9
4,2
4,5
5,2
NACE branşları itibarıyla ortalama istihdam
toplamın yüzdesi olarak
- Tarım ve ormancılık
46,8
44,9
40,8
40,5
41,3
- Sanayi (inşaat hariç)
15,3
15,9
17,8
17,4
16,7
- İnşaat
5,8
6,0
6,3
6,2
6,0
- Hizmetler
32,2
33,1
35,1
35,8
35,7

 

Altyapı
km
Demiryolu şebekesi
8.549
8.607
8.607
8.607
8.682
 
km
Otoyolların uzunluğu
1.246
1.405
1.528
1.726
1.749
 
Sanayi ve tarım
önceki yıl = 100
Sanayi üretim hacmi endeksleri
114,3
122,9
137,0
139,4
134,7
Gayri safi tarımsal üretim hacmi endeksleri
:
:
:
:
:
 
Hayat standardı
1000 kişi başına
Araba sayısı
50,5
53,2
57,1
60,5
63,3 G
Telefon aboneleri
219,9
232,2
251,9
267,2
280,6 G
İnternet bağlantı sayısı
:
:
:
3,6
6,8 G

G = geçici rakamlar T = tahminler

 Metodolojik Notlar

Ödemeler bilançosu
Mal ihracatı: Mekik ve transit ticaret dahil, FOB esasına göre kaydedilmiştir.
Mal ithalatı: Gayri nakdi altın ve transit ticaret dahil, FOB esasına göre kaydedilmiştir 1992/93.
Hizmetler ve gelirler, net: Hizmetlerin ve gelirlerin toplamları.

Enflasyon
Ulusal Tüketici Fiyat Endeksleri verilmiştir. Temsilci HICP’ler mevcut değildir.

Finans
Kaynaklar
IMF’nin “International Financial Statistics” başlıklı yayını ana kaynak olarak kullanılmıştır. ECU karşısında döviz kurları için kaynak olarak, mevcut olduğunda, Avrupa Komisyonu verileri kullanılmıştır.
Gayri safi dış borç: 1995-6 için kaynak olarak OECD External Debt Statistics yayını kullanılmıştır. 1997-8 verileri, BIS/IMF/OECD/Dünya Bankası arasında daha yakın işbirliğinin sonucudur ve onlar tarafından ortaklaşa yayımlanmıştır. Borçlar, tüm ekonomiye aittir ve hem kısa hem de uzun vadeli borçları içerir. Genel uygulamaya göre, mevcut borç stoku, yıl sonu kurları temelinde ABD dolarından ECU’ya çevrilmiş, GSYH ise yıllık ortalama döviz kurları kullanılarak ECU’ya çevrilmiştir.
Genel hükümet açığı/fazlası: Başvuran ülkeler halen milli hesaplar esasına göre güvenilir veriler sunma imkanına sahip değildirler. Eurostat, bu istatistiklerin iyileştirilmesi amacıyla, bu ülkeler ile yakından işbirliği etmektedir. Güvenilir veriler bulunmayışı nedeniyle, IMF’nin Government Finance Statistics Yearbook adlı yayınından hareketle yaklaşık bir hükümet açığı / fazlası elde edilmiştir (metodolojinin bir açıklaması için aşağıya bakınız).

Metod
Rezerv varlıklar: yıl sonu stok verileri. Merkez bankası altın, döviz ve yerleşik olmayanlardan diğer (gayri safi) alacak rezervlerinin toplamı olarak tanımlanmıştır. Altın, yıl sonu piyasa fiyatından değerlendirilmiştir.
Genel hükümet açığı / fazlası: IMF’nin GFS (government finance statistics) metodolojisine dayalı verilerden hareketle elde edilen yaklaşık bir milli hesaplar tanımlaması. Genel hükümet açığı / fazlası, merkezi hükümet açığına / fazlasına (normal olarak bazı bütçe dışı fonlar da dahil) yerel hükümet açığını / fazlasını ekleyerek elde edilir. Toplam rakam, milli hesaplarda bir finansman kalemi olan, spesifik politika amaçlarına yönelik net ödünç verme / ödünç alma dikkate alınarak ayarlanır.
Gayri safi dış borç: gayri safi dış borç (ABD Doları) / GSYH (ihracat ağırlıklı efektif döviz kuru yoluyla dönüştürülmek suretiyle ABD Doları cinsinden) * 100.
Parasal büyüklükler: yıl sonu stok verileri. M1, dolaşımdaki banknotlar ve metal paralar artı vadesiz banka mevduatı anlamına gelir. M2 ise, M1 artı tasarruf mevduatı artı bankalardan diğer kısa vadeli alacaklar anlamına gelir. Toplam kredi, hükümete ve özel sektöre verilen yurtiçi kredi anlamına gelir. Bazı başvuran ülkelerde yabancı para dolaşımını ölçme sorunu, verilerin güvenilirliğini etkileyebilir.
Faiz oranları: yıllık ortalama oranlar. Kredi faiz oranları, genellikle, bildiren bankalarca verilen kredilere uygulanan ortalama orandır. Mevduat faiz oranları ise, genel olarak, ortalama vadesiz ve vadeli mevduat faiz oranlarına atıf yapar.
Kredi faiz oranı: Türkiye Kalkınma Bankası tarafından orta vadeli işletme kredilerine uygulanan kredi faiz oranı.
Döviz kurları: bulunabildiği durumlarda, ECU döviz kurları, Avrupa Komisyonu’na resmî olarak bildirilen kurlardır.

Dış ticaret
İthalat ve ihracat (carî fiyatlar): veriler “özel ticaret” sistemine dayanır. Söz konusu sisteme göre, dış ticaret, ülkenin gümrük sınırını geçen mallardan oluşur. Ticaret verilerinin içinde, dolaysız yeniden ihracat, hizmet ticareti, gümrüksüz bölgelerle ticaret ve ayrıca lisanslar, know-how ve patentler de yer alır. Dış ticaret cirosunun değeri, malların piyasa değerini ve ilave maliyetleri (navlun, sigorta, vs.) içerir.
Ticaretin Sınıflandırılması: mal ticareti akımları için, Birleşik Nomenklatura’daki mal tasnifi kullanılıyor olmalıdır.
FOB, gümrük sınırına kadar nakliyede katlanılan bütün maliyetlerin satıcıya yüklendiği anlamına gelir. CIF, ilave maliyetlerin alıcı tarafından ödendiği anlamına gelir.
İthalat, CIF esasına göre, ihracat ise, FOB esasına göre kaydedilir.
AB 15 ile ithalat ve ihracat: Türkiye Cumhuriyeti tarafından açıklanan veriler.

Demografi
Göstergeler, geçici nüfus projeksiyonları tarafından ara yıllar için verilmiştir. Projeksiyon yöntemi, grup bileşeni yöntemidir. Bileşenler, doğurganlık oranı ve ölüm oranıdır. Gruplar, beş yıl önceki gruplardır.

İşgücü
Ekonomik aktivite oranı (ILO Metodolojisi): 15 yaşın üzerindeki toplam nüfusta işgücünün yüzdesi. Bu oran, aşağıdaki ILO tanımlarını ve tavsiyelerini izleyen LFS (Labour Force Survey)’den elde edilmiştir.
- İşgücü: aşağıda belirtilen ILO tanımlarına göre istihdam edilen ve istihdam edilmeyen kişilerin toplamı.
- İstihdam edilenler: işçi, müteşebbis, kooperatif üyesi veya aile işçisi olarak, referans dönemi boyunca ücret veya maaş karşılığında en az bir saat çalışmış olan 15 yaş ve üzerindeki tüm kişiler. Silahlı kuvvetler mensupları (kışlalarda ikamet edenler hariç) ve çocuk bakım izninde olan kadınlar dahildir.
- İstihdam edilmeyenler (işsizler): istihdam edilmeyen bir kişi olarak tasnif edilmek için ILO tanımının her üç şartını aynı anda karşılayan 15 yaş ve üzerindeki tüm kişiler: (i) işsiz olmak; (ii) aktif şekilde bir iş arıyor olmak; ve (iii) onbeş gün içinde işe başlamaya hazır olmak.
İşsizlik oranı (ILO metodolojisine göre): işgücünde istihdam edilmeyen kişilerin yüzdesi. Bu oran, ILO tanımlarını ve tavsiyelerini (bkz. yukarıdaki ILO tanımları) izleyen LFS (Labour Force Survey)’den elde edilmiştir.
NACE branşları itibariyle ortalama istihdam. Bu gösterge, ILO tanımlarına ve tavsiyelerine uyularak elde edilmiştir.

Altyapı
Demiryolu şebekesi: belirli bir alandaki tüm demiryolları. Örneğin vagon taşıyan treyler veya feribot yoluyla üzerinden demiryolu vasıtaları geçirilse bile karayolu veya suyolu kesimleri buna dahil değildir. Sezon boyunca sadece turizm amacıyla kullanılan hatlar ve sadece maden ocaklarına, ormanlara veya diğer endüstri veya tarım işletmelerine hizmet etmek üzere inşa edilmiş olan ve genel trafiğe açık olmayan demiryolları da hariç tutulmuştur. Veriler, inşa edilmiş demiryolu uzunluğunu dikkate almaktadır.
Otoyolların uzunluğu: motorlu araç trafiği için özel olarak tasarlanmış ve inşa edilmiş olan, kenarlarındaki mülklere hizmet etmeyen ve:
(a) trafik için yapılmamış bir ayrım çizgisiyle veya istisnaî olarak başka yöntemlerle birbirinden ayrılmış, çift yönlü trafik için ayrı yolların bulunduğu, ancak özel noktalarda veya geçici olarak bulunmayabileceği;
(b) herhangi bir karayolu, demiryolu veya tramvay güzergahı veya yaya patikası ile aynı seviyede kesişmeyen;
(c) bir otoyol olarak özel surette işaretlenmiş olan ve sadece bazı tiplerdeki motorlu kara taşıtları için ayrılmış olan yollar.
Yol işaretlerinin bulunduğu yerden bağımsız olarak, otoyolların giriş ve çıkış şeritleri de dahildir. Kentsel otoyollar da dahildir.

Sanayi ve tarım
Sanayi üretim hacmi endeksleri: sanayi üretimi, madencilik ve taşocağı işletmeciliğini, imalat sektörünü ve elektrik, gaz, buhar ve su tedarikini kapsar (ISIC Rev. 3 Tasnif Bölümleri C, D ve E’ye göre).
Gayri safî tarımsal üretim hacmi endeksleri: gayri safî tarımsal üretim endeksleri, 1993 sabit fiyatlarıyla hesaplanmıştır. Üç aylık endeksler, önceki üç ay temelinde hesaplanmıştır.

Hayat standardı
Araba sayısı: binek arabası: yolcu taşınması maksatlı olan ve (sürücü dahil) en fazla dokuz kişi oturacak şekilde tasarlanan, motosiklet haricindeki motorlu kara taşıtları.
Bu nedenle, “binek arabası” terimi, en fazla dokuz oturma yeri olmak şartıyla, mikro arabaları (sürmek için ehliyet gerekmeyen çok küçük arabalar), taksileri ve kiralık binek arabalarını da kapsar. Bu kategori, pikapları da içerebilir.
Telefon aboneleri: seyyar telefon ve el telefonu aboneleri dahil değildir.
İnternet bağlantı sayısı: internet abonelerinin sayısı, internet hizmet sağlayıcılara abone olanların yerleşik nüfusa oranıdır.

Kaynaklar
Toplam yüzölçümü, millî hesaplar, enflasyon oranı, dış ticaret, demografi, işgücü piyasası, altyapı, sanayi ve tarım, hayat standardı, ödemeler bilançosu: Ulusal kaynaklar.
Finans, GSYH: aksi belirtilmedikçe Eurostat.
 

Önceki Sayfa

KAYNAK: AVRUPA KOMİSYONU TÜRKİYE TEMSİLCİLİĞİ 
(4 OCAK 2001) 
Geri
sayfa başı
Geldiğiniz sayfaya dönüş