---

BRÜKSEL’DE BİR HAFTA

9 - 16 Eylül 2002

no: 2002/32

---

AB -Türkiye

Genişlemeden sorumlu AB Komiseri Günter Verheugen Avrupa Parlamentosu’nda 11 Eylül tarihinde yaptığı konuşmada, Türkiye’de genel seçimler sonrasında kurulacak hükümetin kalıcı, reformcu ve AB yanlısı olacağını ümit ettiğini söyledi. Verheugen yapılan reformların uygulamaya geçmesinin önemini vurgularken, AB Komisyonu’nun ilerleme raporunun hazırlanma sürecinde Türkiye’yi diğer aday ülkelerle aynı kıstaslar temelinde, tarafsız ve eşit şartlarda değerlendirileceğini vurguladı. Verheugen, AB’nin Türkiye’yi reformların  sürdürülmesi konusunda cesaretlendirmesi gerektiğini belirtti.

Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz, Avrupa Kurultayı toplantısından sonra gerçekleştirdiği basın toplantısında, Türkiye’nin Ağustos ayında onaylanan reformları uygulamaya geçirmek için gerekli adımlar üzerinde hızla çalıştığını belirtti. Yılmaz, ayrıca, Aralık ayındaki Kopenhag zirvesinde müzakere tarihinin belirlenmemesi durumunda, Türkiye-AB ilişkilerinin 1997’deki Lüksemburg zirvesi sonrasında olduğu gibi yeni bir kriz dönemine girebileceğini açıkladı.

Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye raportörü Arie Oostlander (Hollandalı, Hıristiyan Demokrat), Türkiye’nin Aralık Kopenhag zirvesinden müzakere tarihi beklememesi gerektiğini ve böyle bir beklentinin gerçekçi olmadığını açıkladı. Oostlander, Türkiye’nin Kopenhag kıstaslarını hala yerine getirmediğini ve bu nedenle müzakere tarihi belirlenmesinin söz konusu bile olmadığını belirtti.Oostlander, Türkiye’nin bu reformları kendi insanı için gerçekleştirmesi gerektiğini ekledi. AP raportörü Kasım ayında Türkiye’ye resmi bir gezi yapmayı planlıyor.

AB nezdinde Türkiye Daimi Temsilcisi Büyükelçi Oğuz Demiralp, AB-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu’nun (KPK) Avrupalı üyelerini karşılıklı ilişkilerdeki son gelişmeler hakkında bilgilendirken ‘Türkiye müzakerelere hazır’ mesajını verdi.

Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanı Alman Hıristiyan Demokrat Elmar Brok, Türkiye’de yapılması beklenen seçimin sonucunun, Ankara-Brüksel ilişkilerinin yönünü tayin edeceğini açıkladı.

Verheugen Kıbrıs konusunda AB’nin adanın birleşmiş olarak üye olmasını ümit ettiğini dile getirirken, Kıbrıs’ın üyeliği için herhangi bir siyasi çözümün önkoşul  olmadığını hatırlattı. Verheugen zaman açısından kaygılarını belirtirken halen çok geç kalınmış olmadığını söyledi. Ayrıca Türkiye’deki seçimler sonrasında görüşmelerin ivme kazanacağını ümit ettiğini ekledi. Verheugen, Kıbrıs Türk kesiminin adanın birleşmiş şekilde üye olmasından kazançlı çıkacak taraf olduğu gibi, bu birleşme sağlanamazsa zararın yine Türk kesimine mal olacağını ve Türkiye’nin Kıbrıs Rum kesiminin tam üyeliğini  engelleyebilecek veto etme hakkının olmadığını vurguladı.

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Şükrü Sina Gürel, AB ile Kıbrıs konusunun birbirinden ayrılması ilkesini AB yöneticilerine de kabul ettirdiklerini belirtti.

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının Türkiye tarafından uygulanma yöntemini eleştiren bir rapor hazırladı.  AKPM raporunda, verilen maddi cezaların uygulanma yöntemi ve adil bir biçimde yargılanmadığı kesinleşen başvuru sahiplerinin haklarının verilmesi gibi konularda önemli eleştiriler getiriyor. Rapor ve buna bağlı tavsiye kararı, Eylül ayı sonunda Strasbourg’da yapılacak genel kurul toplantısında tartışılarak oylanacak.

Yunanistan Milli Savunma Bakanı Yanos Papantoniu, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) konusunda  kısa vadede Türkiye ile uzlaşmanın mümkün olmadığını açıkladı. Halihazırda NATO olanaklarını kullanımı konusunda, Ankara Belgesi olarak tanınan İngiltere, ABD ve Türkiye arasındaki uzlaşmaya Yunanistan itirazı devam ediyor. Yunanistan, Türkiye’ye AGSP’nin karar mekanizmasında fazla söz hakkı verildiğini ileri sürüyor. Ayrıntılı bilgi için www.abhaber.com

  İtalya ve Türkiye arasında 8. Trans -Avrupa ulaşım koridorunu oluşturmayı amaçlayan anlaşma tasarısı Arnavutluk, Bulgaristan, Makedonya, Türkiye, Yunanistan ve İtalya arasında 9 Eylül’de bakanlar düzeyinde imzalandı. Bu anlaşma 1999 Helsinki Avrupa Konseyi’nde Pan-Avrupa ulaşım koridorları çerçevesinde imzalanması öngörülen 10 anlaşmadan biri olacak.

AB - Kıbrıs

Avrupa Parlamentosu Başkanı Pat Cox,  AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi’ye AB’nin Kıbrıs’ta Türk ve Rum toplumlarını bir araya getirilmesine yönelik çabalarının yetersiz bulduğunu bildirdi. Cox konuya yönelik üç ayrı öneri sundu:

• Ulusal egemenliklerin bir araya getirilmesi  konusunda deneyimli olan AB, Kıbrıs’ın tek bir uluslararası kimliğe sahip olabilmesi için çözüm üretmeli;
• Kuzey Kıbrıs’ta AB müktesebatının uygulanabilirliği konusunda bir çalışma başlatmalı;
• Adada yapıcı bir çözüm oluşturulabilmesi için AB hukukunun kullanılabilirliği araştırılmalı.

Aday Ülkeler

AB Komisyonu aday ülkelerin ilerleme raporlarının yayınlama tarihini 9 Ekim olarak öne aldığını açıkladı. İlerleme raporları 24-25 Ekim tarihlerinde yapılacak Brüksel zirvesinde tartışılacak.

AB müktesebatının 2004 yılında tam üye olmaya hazırlanan 10 aday ülkenin dillerinde yayınlaması için resmi sözleşmeler imzalandı. Bu sözleşmeler çerçevesinde 2004 yılına kadar AB müktesebatının Estonya, Macar, Letonya, Litvanya, Malta, Leh, Slovak, Sloven ve Çek dillerine çevrilmesi ve dağıtılması öngörülüyor.

AB Komisyonu, 2004 yılında AB üyesi olmaları beklenen 10 aday ülkenin 2004-2006 arasında AB bütçesinden net 8.8 milyar € alacağı yönündeki öneri taslağını açıkladı. Bu ülkelerin 2004 yılından itibaren, AB bütçesine kendi payları oranında katkıda bulunmaları gerekiyor.  İlk hesaplamalara göre 2004 yılında, Çek Cumhuriyeti (143 milyon €), Slovenya (129 milyon €), Kıbrıs (67 milyon €) ve Malta (25 milyon €)  AB bütçesine net katkıda bulunan ülkeler arasında olacaklar.  Diğer taraftan, Polonya’nın yeni üye ülkeler arasında 2004-2006 döneminde net 5 milyon € alarak AB bütçesinden en fazla yararlanan ülke olması bekleniyor.

Genişlemeden sorumlu AB Komiseri Günter Verheugen, 13 Eylül’de sunulan öneri taslağı üzerine aday ülkelerin başlangıçtan itibaren AB bütçesine net katkıda bulunmasının, hem söz konusu ülkeler hem de AB Komisyonu için kabul edilemez olduğu vurguladı. Ayrıntılı bilgi için:
http://www.europa.eu.int/comm/enlargement/docs/financialpackage/sec2002-102_en.pdf

AB - ABD

AB 11 Eylül olaylarının birinci yıl dönümünü anmak ve teröre karşı ABD’ye destek vermek amacıyla bir bildiri yayınladı.  Türkiye de dahil olmak üzere aday ülkeler, EFTA ve Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri de bu bildiriyi benimsediler.

AB Komisyonu, ABD’nin dış satım kuruluşlarına sağladığı vergi sübvansiyonlarına karşılık, AB’nin yaptırım uygulayabileceği ABD ürünlerinin listesini yayınladı. AB Komisyonu, ABD’nin bu dış satım kuruluşları sisteminin kaldırılması yönündeki çağırısını tekrarladı. Toplam 4 milyar € değerindeki ithalatı etkileyebilecek ürün listesinde gıda, çelik, kozmetik, deri, cam, tekstil, seramik ve elektronik teçhizat gibi ürünler bulunuyor. AB Komisyonu 60 günlük bir danışma sürecinin sonunda bu listenin, AB üreticilerine en az zarar verecek şekilde kısaltılarak yürürlüğe girmesini hedefliyor.

Tek Pazar

AB Komisyonu, 9 Eylül tarihinde AB ülkelerinde özel otomobile uygulanan vergi sistemlerini uyumlaştırmaya yönelik yeni bir tasarı  sundu. Bu tasarının ana başlıkları:

• Sicil kayıt vergisinin 5-10 yıl içinde kaldırılması;
• Yıllık yol ve yakıt kullanımına bağlı vergi sistemine geçiş;
• AB vatandaşlarının başka bir AB ülkesine yerleşmesi durumunda, verginin ilk ödendiği ülke tarafından iade edilmesi;
• Değişik araba vergi sistemlerinin CO2 emisyonu ile ilişkilendirilmesi.

Tüketici Hakları

AB Komisyonu Tek Pazar’da tüketici kredileri piyasasının iyileştirilmesine  yönelik bir yönetmelik önerisi sundu.  Yeni yönetmeliğe göre:

• Tüm üye ülkelerde aynı tüketici kredi yönetmelikleri geçerli olacak;
• 1987 tarihli yönetmeliğinin kapsamına girmeyen yeni tüketici kredileri çeşitlerini de kapsanacak;
• Kredi müşterileri ve kredi veren kurumlar için daha karşılaştırılabilir ve saydam bir piyasa oluşturulacak;
• Müşterilere 14 gün içinde herhangi bir neden  belirtmeden ve masrafsız  olarak kredi isteğini geri çekme hakkı tanınacak.

Çevre

AB Komisyonu, yeniden gözden geçirilmiş ekolojik kıstaslar çerçevesinde, AB ekolojik etiketinin iç dekorasyon boyaları ve cilalarına uygulanmasını gerektiren koşulları belirleyen bir karar aldı. Karar 4 Eylül’de, No. L236 sayılı resmi gazetede yayınlandı. Karar metni için http://europa.eu.int/eur-lex/en/index.html.

AB Komisyonu  17 Eylül’de  10 Avrupa şehrinde hava kirliliğine yol açan maddeleri denetlemeyi amaçlayan PEOPLE projesinin sunumunu yapacak. Bu proje Brüksel, Bükreş, Dublin, Krakov, Lizbon, Lubliyana, Madrid, Paris ve Roma şehirlerini kapsayacak.

Rekabet

AB Komisyonu’nun onayladığı girişimlerden bazıları:

• Yatırım şirketi Kohlberg Kravis & Roberts’ın Alman şirketi Siemens’a ait 4 alt kuruluşu ve 3 birimi satın alması;
• T-Mobile ve MMO2 şirketlerinin İngiltere ve Almanya'da 3. kuşak (3G) cep telefonu altyapı ağı kurma masraflarını, ortaklaşa karşılamasına ön onay;
• İtalyan telekomünikasyon şirketi Wind’in, diğer cep telefonu operatör şirketi Blu’nun bazı aktiflerini satın alması.

Ulaşım

Sivil havacılık genel kurallarını ve Avrupa Hava Güvenliği Ajansı’nın kuruluşunu karara bağlayan 15 Temmuz 2002 tarihli yönetmelik, 7 Eylül’de L 240 sayılı AB resmi gazetesinde yayınlandı. Yönetmelik metni için http://europa.eu.int/eur-lex/en/index.html.

Araştırma

AB Komisyonu, AB içinde araştırmaya ayrılan harcamaların GSMH'nın %3'ü oranına çıkarılması için çağrıda bulundu. AB’de halihazırda araştırma harcamaları yaklaşık olarak AB GSMH'nın % 1.9'unu oluşturuyor.

AB yeni hedefe ulaşmak için öncelikle özel sektör şirketlerinin araştırma bütçelerini arttırmalarını öngörüyor.

Enerji

AB Komisyonu, AB’de enerji arzının güvenliğinin artırılmasına yönelik iki yönerge önerisi benimsedi. Konuyla ilgili açıklamasında AB Komisyonu, petrol ve doğal gaz arzı konusunda dışarıya bağımlılığın AB ekonomisi için büyük bir risk oluşturduğunu dile getirdi.

AB Komisyonu ayrıca enerji piyasasındaki gelişmelere paralel olarak, AB vatandaşlarının uygun fiyattan enerji ürünlerine ulaşımını garanti edebilecek, etkin yöntemlerin oluşturulmasının önemini vurguladı.

AB içinde kullanılan petrolün %70'i, doğal gazın %40' i ithal ediliyor ve tahminlere göre  2020 yılında bu oranların sırasıyla %90 ve %70'leri bulması bekleniyor.

Yeni önerge paketinde, üye ülkelerin petrol ve doğal gaz stoklarının yönetimini birlikte yürütmesi önerisi ve doğal gaz arzı güvenliğini sağlayacak genel standartlar bulunuyor. Ayrıntılı bilgi için
http://www.europa.eu.int/comm/energy/home/internal_market/oil_gaz/index_en.htm

Avrupa Yatırım Bankası (AYB)

AYB’nin sağlayacağı krediler:

• İspanya’da küçük ve orta ölçekli şirketlerin verimlilik ve rekabet gücünün artırılmasına destek amacıyla 50 milyon €;
• Egyptian Electricity Holding’e  çevre dostu yeni bir enerji santralı yapımı için 150 milyon €;
• Belçikalı Aquafin şirketine atık su yönetim projesi için 2.7 milyar €;
• Finlandiya’da yüksek eğitim ve araştırma planı için 300 milyon €.

Ekonomi

AB’nin cari işlemler dengesi 2002’nin ikinci üç aylık döneminde 1.6 milyar € açık verdi. 2001 yılının aynı döneminde 5.2 milyar € açık verilmişti.