Başkanlık sonuçları, Helsinki AB Konseyi
GİRİŞ
1. Avrupa Birliği Konseyi 10 ve 11 Aralık 1999 tarihlerinde Helsinki'de
toplandı. Binyıl Bildirgesi'ni kabul etti. Genişleme sürecinde yeni bir
aşamaya işaret eden kararlar aldı. Birlik'in kendisinin etkili ve reformdan
geçirilmiş kurumlara, güçlendirilmiş bir ortak güvenlik ve savunma politikasına
ve rekabetçi, istihdam yaratan, sürdürülebilir bir ekonomiye sahip olmasını
sağlamak için de adımlar atıldı.
2. Görüşmelerin başlangıcında, AB Konseyi ile Avrupa Parlamentosu
Başkanı Bayan Nicole Fontaine, başta genişleme, kurumsal reform ve istihdam
olmak üzere, gündemdeki başlıca konular hakkında görüş alışverişinde bulundular.
GENİŞLEMEYE HAZIRLANMA
Genişleme süreci
3. Avrupa Birliği Konseyi, tüm Avrupa kıtasının istikrarı ve
refahı için Aralık 1997'de Lüksemburg'da başlatılan genişleme sürecinin
önemini teyit eder. Etkili ve inandırıcı bir genişleme süreci devam ettirilmelidir.
4. Avrupa Birliği Konseyi, şimdi 13 aday devleti tek bir çerçeve
içinde kapsayan katılım sürecinin içerici mahiyetini tekrar teyit eder.
Aday devletler, üyelik sürecine eşit bir temelde katılmaktadırlar. Avrupa
Birliği'nin Antlaşmalar'da ifade edilen değerlerini ve amaçlarını paylaşmalıdırlar.
Bu bakımdan, Avrupa Birliği Konseyi, anlaşmazlıkların BM Anayasası'na uygun
olarak barışçı yoldan çözülmesi ilkesini vurgular ve aday devletleri, devam
eden sınır anlaşmazlıkları ve ilgili diğer konuları çözmek için her gayreti
göstermeye davet eder. Bunda başarılı olunamadığı takdirde, anlaşmazlığı
makul bir süre içinde Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) götürmelidirler.
Avrupa Birliği Konseyi, özellikle üyelik süreci üzerindeki yansımalarıyla
ilgili olarak ve en geç 2004 yılı sonuna kadar UAD yoluyla çözüme bağlanmalarını
teşvik etmek amacıyla, devam eden anlaşmazlıklara ilişkin durumu gözden
geçirecektir. Ayrıca, Avrupa Birliği Konseyi hatırlatır ki Kopenhag'da
belirlenmiş olan politik kriterlere uyum, üyelik müzakereleri açılmasının
bir ön şartıdır ve tüm Kopenhag kriterlerine uyum AB'ye üye olarak katılmanın
temelidir.
5. Birlik, kurumsal reform konusundaki Hükümetler Arası Konferansı
Aralık 2000'e kadar tamamlamak için her çabayı göstermeye yönelik sağlam
bir siyasi taahhüt içine girmiştir. Bu Konferans'ın sonuçlarının onaylanmasından
sonra, Birlik, 2002 sonundan itibaren, üyelik vecibelerini üstlenme yeteneğine
sahip olduklarını göstermelerinin hemen ardından ve müzakere sürecinin
başarıyla tamamlanması üzerine, yeni üye devletler kabul edebilme durumunda
olacaktır.
6. Komisyon, aday devletlerdeki ilerleme hakkında ayrıntılı bir
değerlendirme yapmıştır. Bu değerlendirme, katılım kriterlerinin yerine
getirilmesi yönünde ilerleme olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda, bazı
sektörlerde devam eden güçlükler bulunduğu dikkate alınırsa, aday devletler,
katılım kriterlerine uyma çabalarını sürdürmeye ve arttırmaya teşvik edilirler.
Bazı adayların tüm Kopenhag kriterlerini orta vadede karşılama konumunda
olmayacakları anlaşılmaktadır. Komisyon'un niyeti, bazı aday devletlerce
Kopenhag kriterlerinin yerine getirilmesinde kaydedilen ilerleme konusunda
2000 yılı başlarında Konsey'e rapor vermektir. Bundan sonraki ilerleme
raporları, Aralık 2000'deki AB Konseyi'nden uygun bir zaman önce sunulacaktır.
7. Avrupa Birliği Konseyi, Orta ve Doğu Avrupa'da yüksek nükleer
güvenlik standartlarının önemini hatırlatır. Bakanlar Konseyi'ne, ilgili
Konsey sonuçlarına uygun olarak genişleme süreci çerçevesinde nükleer güvenlik
konusunun nasıl ele alınacağı üzerinde düşünmesi için çağrıda bulunur.
8. Avrupa Birliği Konseyi, Kıbrıs, Macaristan, Polonya, Estonya,
Çek Cumhuriyeti ve Slovenya ile katılım müzakerelerinde başlatılan esaslı
çalışmayı ve kaydedilen ilerlemeyi memnuniyetle not eder.
9.
(a) Avrupa Birliği Konseyi, 3 Aralık tarihinde New York'ta Kıbrıs
meselesinin kapsamlı bir çözümüne yönelik olarak başlatılan görüşmeleri
memnuniyetle karşılar ve BM Genel Sekreteri'nin bu süreci başarıyla sonuçlandırma
yönündeki gayretlerine güçlü desteğini ifade eder.
(b) Avrupa Birliği Konseyi, politik bir çözümün Kıbrıs'ın Avrupa
Birliği'ne katılımını kolaylaştıracağının altını çizer. Üyelik müzakerelerinin
tamamlanmasına kadar kapsamlı bir çözüme ulaşılamamış olursa, Konsey'in
üyelik konusundaki kararı, yukarıdaki husus bir ön şart olmaksızın verilecektir.
Bu konuda, Konsey tüm ilgili faktörleri dikkate alacaktır.
10. Avrupa kıtasında güvenliğe ve istikrara olumlu bir katkı
yapmaya kararlı olarak ve Komisyon'un raporları yanısıra son gelişmelerin
ışığında, Avrupa Birliği Konseyi, Birlik'e giriş şartları ve bundan doğacak
Antlaşma tadilleri konusunda Romanya, Slovakya, Letonya, Litvanya, Bulgaristan
ve Malta ile Şubat 2000'de iki taraflı hükümetler arası konferanslar toplamaya
karar vermiştir.
11. Müzakerelerde, her aday devlet kendi meziyetlerine göre değerlendirilecektir.
Bu ilke, hem muhtelif müzakere başlıklarının açılması hem de müzakerelerin
yürütülmesi bakımından geçerli olacaktır. Müzakerelerde ivmeyi korumak
için, hantal prosedürlerden kaçınılmalıdır. Şimdi müzakere sürecine sokulmuş
olan aday devletler, hazırlıklarında yeterli ilerleme yapmışlarsa, halen
müzakere sürecinde bulunan aday devletlere makul bir süre içinde yetişme
imkanına sahip olacaklardır. Müzakerelerde ilerleme, müktesebatın ulusal
mevzuata dahil edilmesinde ve bilfiil uygulanması ve icra edilmesinde ilerleme
ile paralel gitmelidir.
12. Avrupa Birliği Konseyi, Komisyon'un ilerleme raporunda işaret
edildiği gibi Türkiye'de son zamanlarda yaşanan olumlu gelişmeleri ve ayrıca
Türkiye'nin Kopenhag kriterlerine uyum yönündeki reformlarını sürdürme
niyetini memnuniyetle karşılar. Türkiye, diğer aday devletlere uygulananlar
ile aynı kriterler temelinde Birliğe katılmaya yönelmiş bir aday devlettir.
Diğer aday Devletler gibi Türkiye de mevcut Avrupa stratejisine dayanılarak,
reformlarını teşvik etmeye ve desteklemeye yönelik bir katılım öncesi stratejiden
istifade edecektir. Bu çerçevede, insan hakları konusu ve 4 ve 9 (a) sayılı
paragraflarda belirtilen konular başta olmak üzere, üyeliğin siyasi kriterlerini
karşılama yönünde ilerleme kaydedilmesi üzerinde durularak, daha fazla
siyasi diyalog söz konusu olacaktır. Türkiye, Topluluk programlarına ve
ajanslarına ve katılım süreci bağlamında aday devletler ile Birlik arasındaki
toplantılara katılma imkanına da sahip olacaktır. Müktesebatın benimsenmesi
için ulusal bir program ile birlikte, siyasi ve ekonomik kriterler ve bir
üye devletin yükümlülükleri ışığında üyelik hazırlıklarının yoğunlaşması
gereken öncelikleri içeren bir katılım ortaklığı önceki Konsey sonuçları
temelinde oluşturulacaktır. Uygun izleme mekanizmaları kurulacaktır. Türkiye'nin
mevzuatının ve uygulamasının müktesebat ile uyumlulaşmasını yoğunlaştırmak
üzere, Komisyon, müktesebatın analitik tarzda incelenmesine yönelik bir
süreç hazırlamaya davet edilir. Avrupa Birliği Konseyi, Komisyon'dan, tüm
katılım öncesi tüm AB mali yardım kaynaklarının koordinasyonu için tek
bir çerçeve sunmasını talep eder.
13. Avrupa Konferansı'nın geleceği, gelişen durumun ve Helsinki'de
katılım süreci konusunda alınan kararların ışığında gözden geçirilecektir.
Yaklaşan Fransa Dönem Başkanlığı, 2000 yılının ikinci yarısında konferansı
toplama niyetini beyan etmiştir.
|