Bulgaristan

Bulgaristan’ın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir.
Bulgaristan, Mülki İdare Kanunu’nu uygulamak için gereken tali mevzuatın kabul edilmesi ve uygulanması alanında ilerleme kaydetmiştir. Çocukların korunması için bir devlet kurumu tesis eden Çocuk Koruma Yasası’nın Haziran 2000’de kabul edilmesi, bir diğer olumlu ileri adımdır.

Ancak, zayıf olmaya devam eden yargıyı ıslah etmek için  pek az şey yapılmıştır. Aynı zamanda, yolsuzluk çok ciddi bir sorun olmayı sürdürmektedir. Hükümet ve parlamento desteğiyle, global ve saydam bir yolsuzluk karşıtı strateji çok faydalı olacaktır. Geçen yıl Çingenelerin entegrasyonu için çerçeve programın kabul edilmesinden bu yana, bir miktar ilerleme sağlanmıştır, fakat Etnik ve Demografik İşler Ulusal Konseyi’nin  programı uygulamaya yönelik idari kapasitesi düşük olmaya devam etmektedir ve uygulama için ayrılan sınırlı mali kaynaklar, bu konseyin görevini yerine getirmesini zorlaştırmaktadır.

Güçlü, bağımsız, etkili ve profesyonel bir yargı sistemi geliştirmek için büyük çabalara ihtiyaç vardır. Yolsuzluğa karşı mücadele güçlendirilmelidir. Çingeneler ile ilgili kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliğine uygun olarak, yeni somut eylemlere ve yeterli mali kaynaklara hâlâ ihtiyaç vardır.

Bulgaristan, işleyen bir piyasa ekonomisi olma yolunda daha da ilerlemiştir. Orta vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilme yeteneğine henüz sahip değildir.
Bulgaristan, makroekonomik stabilizasyon ve performans konusunda tatmin edici bir sicil oluşturmaktadır. Başka bankalar olmak üzere, özelleştirme alanında iyi bir ilerleme sağlanmış ve sağlık ve emeklilik sistemlerinde büyük bir reform başlamıştır.

Ancak, yapısal reformların daha da ileriye götürülmesi gereklidir ve işletmelerin yeniden yapılanması derinleşerek sürmelidir. Mali aracılık hizmetleri zayıf olmaya devam etmektedir ve arazi piyasasının işleyişi veya iflas davalarının yürütülmesi gibi alanlarda daha yapılacak çok şey vardır.

İş ortamını düzeltmek için, yasal ve düzenleyici çerçevenin uygulanması ve icra edilmesindeki zayıflıklara yönelik tedbirler alınmalıdır. Yabancı ve yerli işletme kurulması önündeki bürokratik engeller kaldırılmalıdır. Mevcut reform programının aksatmadan uygulanması ve yüksek yatırım düzeyleri, devamlı büyüme için, girişim sektörünün gelişmesi için ve rekabet gücünün artması için çok önemli iki gerekliliktir.

Son Düzenli Rapor’dan bu yana, Bulgaristan, mevzuatın müktesebat ile uyumlulaştırılmasında iyi bir tempo sürdürmüştür fakat bunun nasıl uygulanacağı ve icra edileceği konusuna daha fazla dikkat göstermelidir. Kamu yönetimi reformunda, özellikle Mülki İdare yasasını uygulamaya yönelik ilerleme, olumlu bir işarettir. Ancak, özellikle gelecekte iç pazara etkin katılımı sağlamak için güçlendirilmesi gereken yargı sistemi zayıf olmaya devam etmektedir ve sistemi geliştirmek için pek az şey yapılmıştır.

İç pazar ile ilgili olarak, Bulgaristan pek çok alanda yeni ilerlemeler kaydetmiştir. Özellikle malların serbest dolaşımı konusunda,  Yeni ve Küresel Yaklaşım ilkelerini uygulamaya sokmak için standardizasyon alanında ilerleme sağlanmıştır. Kambiyo ve menkul kıymetler konusunda yasalar çıkaran Bulgaristan, sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi alanında iyi bir ilerleme kaydetmiştir. Ancak, arazi piyasasının yetersiz işleyişi, potansiyel yatırımcılar için bir engel olmaya devam etmektedir. Sınai mülkiyet haklarına ilişkin mevzuatın uyumlulaştırılması alanında ilerleme yapılmıştır. Tüketicilerin korunması ve istatistikler konularında da olumlu yeni gelişmeler sağlanmıştır. Ancak, veri koruma alanında daha fazla çaba gösterilmesi gerekecektir. Bulgaristan, bu alanda müktesebat ile uyumlu bir çerçeveye sahip değildir.
Devlet yardımları bir endişe konusu olmaya devam etmektedir ve Bulgaristan bu alanda bir yasal çerçeve geliştirmeye ve uygulamaya ancak şimdi başlamıştır. Bu konu öncelikli olarak ele alınmalıdır. Görsel-işitsel müktesebat konusunda Bulgaristan’ın sağladığı yüksek derecede uyumlulaşma övgüye layıktır.

Tarımda, Bulgaristan mevzuatın yakınlaştırılması konusunda önemli ilerleme ve uygulama konusunda belli bir ilerleme kaydetmiştir fakat, geçen yıl işaret edildiği gibi, bu konu, kısmen finansman yetersizliği nedeniyle,  problematik bir konu olmaya devam ediyor. Hayvan sağlığı denetiminde daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. SAPARD programının başlatılması için iyi bir ilerleme göstermiş olan Bulgaristan, onun ödeyici kurumu için akreditasyon yönünde hızla ilerlemiştir. Bölgesel politika ile ilgili olarak, Bulgaristan, ikinci düzey istatistiksel birimlere tekabül eden altı planlama bölgesi için, yeni bir bölgesel organizasyon kabul etmiştir. Ancak, hem ulusal hem bölgesel düzeylerde koordinasyon ve uygulama konularına daha fazla dikkat gösterilmelidir. Bulgaristan, AT çevre müktesebatının aktarılmasında ve AT çevre yönergelerinin uygulanmasına hazırlanmada yeni ilerleme kaydetmiştir.

Ulaştırma alanındaki ilerleme, geçmiş yıllara göre hızlanmıştır. Bütün sektörlerde adımlar atılmış ve deniz ulaşımı güvenliği alanında çalışma başlatılmıştır. Tuna üzerinden Romanya’ya ikinci bir köprü yapılmasıyla ilgili olarak uzun zamandır devam eden konu, Şubat 2000’de Bulgaristan ve Romanya arasında yapılan bir anlaşma ile çözüme bağlanmıştır.

Enerji sektörünün yeniden yapılanması, 2000 yılında ivme kazanmıştır. Nükleer güvenlik konusuna dikkat çekilmelidir. Kasım 1999 mutabakatında Bulgar Hükümeti tarafından 1’den 4’e kadar olan Kozloduy ünitelerinin erken bir tarihte kapatılması için yapılan taahhütler, Bulgaristan’ın katılım öncesi rotasında önemli bir ileri adıma işaret etmektedir.

Adalet ve içişlerinde, mevzuat konusunda yeni ilerleme kaydedilmiş ve uygulama üzerinde daha büyük bir  yoğunlaşma olmuştur. Başarı sağlamak için ilave kaynaklar ayrılması ve modern donanıma yatırım yapılması gerekecektir.

Genel olarak, Bulgaristan idaresi ve yargı sisteminin müktesebatın uygulanmasını sağlama kapasitesi hâlâ sınırlıdır. Çabalar mevzuat hazırlanması ve çıkarılması üzerinde yoğunlaşırken, bunun nasıl uygulanacağı ve icra edileceği konusuna yeterli ilgi gösterilmemektedir. Bu nedenle, yeterli bir yasal çerçevenin kabul edilmiş olduğu alanlarda, zayıf idari ve adli kapasite ve uygulama için yeterli hazırlık olmayışı yüzünden, yasaların uygulanması ve icrası yetersiz olmaya devam etmektedir.

Bulgaristan, müktesebata ilişkin kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin büyük çoğunluğunu kısmen yerine getirmiştir. İdari kapasite konusunda, Bulgaristan, pek az ilerleme kaydedilmiş olan, yeni mevzuatın mali ve kurumsal etkisini değerlendirme kapasitesini arttırmaya ve yargının güçlendirilmesine ilişkin öncelikler hariç, bu konudaki önceliklerde ilerlemiştir.

Bulgaristan, orta vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinden bazılarını ele almaya başlamış bulunmaktadır.

Kıbrıs

Kıbrıs’ın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir. En önemli siyasal sorun, adanın bölünmüşlüğünün sürmesidir, fakat geçen yıl içinde Katılım Ortaklığı’na uygun olarak bir siyasal çözüm arayışında önemli çabalar sarf edilmiştir. Eylül ayında yapılan dolaylı görüşmelerin dördüncü turunda, iki tarafın, meselenin özüne ilişkin müzakerelere girmekte olduklarını gösteren cesaret verici işaretler görülmüştür.

Kıbrıs, işleyen bir piyasa ekonomisidir ve Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecek  durumdadır.

Kıbrıs ekonomisi, güçlü bir şekilde büyümeye devam etmekte ve tam istihdamda çalışmaktadır. Liberalleşme ve yapısal reformlarda ilerleme kaydedilmektedir.  Yıllar süren bir gecikmeden sonra, Parlamento, faiz tavanının Ocak 2001’e kadar kaldırılması için bir takvim öngören mevzuat kabul etti. Kıbrıs makamları, sağlık sektöründe önemli bir reform başlattılar.
Ancak, makroekonomik istikrar  son zamanlarda zayıflamıştır ve maliye politikasının mevcut seviyesi ve vaziyeti orta vadede sürdürülemez niteliktedir. Kooperatif bankacılığı sektöründe denetim güçlendirilmelidir. Fiyat liberalleşmesi de tamamlanmalıdır. Bazı yapısal katılıklar ve ekonomide önemli devlet müdahalesi, rekabet gücüne köstek olmaktadır.

Mali konsolidasyon konusunda inandırıcı ve tutarlı bir yaklaşıma ihtiyaç vardır. Aşamalı sermaye liberalleşmesi amacıyla, para politikası, dolaysız müdahaleler yerine dolaylı araçların kullanılması yoluyla daha etkili ve piyasaya yönelik bir niteliğe kavuşturulmalıdır. Kıbrıs, özel sektörünü, AB’ye entegrasyonun gerektirdiği açık ortamda çalışmaya hazırlamalıdır. Ekonomik faaliyetlerde devlet karışmasının ölçüsünü sınırlayan, temel sektörleri dış rekabete açan ve önemli çevresel kısıtlamaları çözen kapsamlı bir yapısal reform gündemi oluşturmak için, daha büyük siyasal uzlaşmaya ihtiyaç vardır.

Bu düzenli raporun kapsadığı dönemde, Kıbrıs müktesebatın çeşitli alanlarında önemli ilerleme sağladı ve uyumlulaşma için ilave düzenlemeler yapmaya devam etti. İdari kapasite ile ilgili olarak, personel eğitimi dahil, mevcut altyapının geliştirilmesine devam etti.

Son bir yıl içinde, iç pazarın temel alanlarıyla ilgili mevzuat çıkarılmasında ilerleme olmuştur. Malların serbest dolaşımıyla ilgili bazı alanlarda yeni mevzuat çıkarılmış olmakla beraber, standardizasyon ve belgeleme konusunda ve ayrıca Yeni Yaklaşım Yönergelerine ait çerçeve konusunda ilave gayretlere hâlâ ihtiyaç vardır. Mali hizmetler konusunda, uygun ulusal mevzuat çıkarılması ve idari kapasitenin güçlendirilmesi açısından yeni gelişmeler sağlanmıştır. Sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi yönünde atılan adımlar olumludur; ancak, katılım öncesinde sermaye hareketleri üzerinde devam eden kısıtlamaların vakitli ve düzenli bir şekilde kaldırılması için ilave gayretler gereklidir. Ayrıca, rekabet kuralları açısından özel ve inhisari haklara sahip işletmeler ve devlet işletmeleri ile ilgili mevzuatın tadil edilmesi yoluyla, anti-tröst konusunda zaten hayli yüksek olan uyumlulaşma derecesi daha da ileri bir düzeye çıkarılmıştır. Bununla beraber, devlet yardımları konusunda durum yetersiz olmaya devam etmektedir çünkü devlet yardımlarının düzgün kontrolü ve bunun için hukuki temel hâlâ mevcut değildir. Katma Değer Vergisi (KDV) standart oranının % 8’den % 10’a çıkarılması ve KDV müktesebatına daha ileri uyumlulaşma için mevzuat kabul edilmesi ile, Kıbrıs dolaylı vergileme alanında ilerleme kaydetmiştir.

Son bir yılda Kıbrıs, tarım alanında bir miktar uyumlulaşma mevzuatı kabul etmiştir. Ancak, yapılanlar esas olarak hazırlık çalışması niteliğindedir. Dolayısıyla, hayvan ve bitki sağlığı konularında müktesebat ile uyumlulaşma sınırlıdır. Sınır kapılarında hayvan sağlığı kontrolleriyle ilgili olarak ilave çabalar gereklidir.

Ulaştırma ve balıkçılık alanlarında, Kıbrıs, idari kapasitesini güçlendirerek ve mevzuat kabul ederek müktesebat ile daha çok uyumlulaşma sağlamak için ciddi çabalara girişmiştir.

Çevre müktesebatı ile uyumlulaşma konusunda, bazı yasalar ve kararlar kabul edilmiş, fakat esas olarak hazırlık çalışmalarına ağırlık verilmiştir. Bu alandaki uyumlulaşma görevinin büyüklüğü dikkate alındığında, müktesebatın uygulanmasını sağlamak için çevre sektörüne yeterli mali ve idari kaynaklar tahsis edilmesine daha çok dikkat gösterilmiş olmakla beraber, bu sektör yüksek öncelik taşımaya devam etmektedir.

Adalet ve içişleri alanında, Kıbrıs, iltica konusunda mevzuat çıkarılmasıyla ve ayrıca cezai ve medeni hususlarda adli işbirliği amacına yönelik olarak ilerleme kaydetmiştir. Ancak, bu alanda önemli çabalara girişilmiş olmakla beraber, Kıbrıs’ın gelecekte AB’nin bir dış sınırını oluşturacağı gerçeğini özellikle dikkate alarak, sınır kontrolü uygulanmasına ve, ayrıca, karapara aklama konusunda var olan mevzuatın etkin biçimde uygulanmasına dikkat gösterilmelidir.

Kıbrıs idari kapasitesini daha da güçlendirmiştir. Sosyal güvenliğin koordinasyonu konusunda Sosyal Sigorta Dairesi gibi bazı kurumlar, müktesebatın çeşitli alanlarında şimdiden deneyim kazanmışlardır. Bölgesel politika ve mali kontrol sahalarında, gerekli yapılar, şimdiden büyük ölçüde oluşturulmuştur. Müktesebatı uygulama kapasitesini daha da güçlendirmek ve mevcut donanımı geliştirmek için çeşitli tedbirler alınmaktadır; örnek olarak, malların serbest dolaşımı, şirketler hukuku, balıkçılık, adalet ve içişleri gibi alanlarda durum böyledir. Bu sektörlerin bazılarında ve istihdam ve sosyal politika ile ilgili olarak, bunun kapsamına, idari yeniden yapılanma ve örgütlenme de girmektedir. Bunun somut bir örneği, deniz taşımacılığı için girişilen çabalardır. Söz konusu çabalar kapsamında, Kıbrıs filosunun güvenlik sicilini iyileştirmek üzere, geçen bir yıl içinde denetlenen gemi sayısı iki mislinden fazla artmış olup Kıbrıs gemileri için dünya çapındaki denetimciler şebekesi de büyümüştür. Ayrıca, vergileme ve karapara aklanması ile mücadele gibi konular için, ilave personel alınmış/eğitilmiş veya bu amaçla bütçede düzenleme yapılmıştır.

Ancak, idari kapasitenin güçlü temeline rağmen, malların serbest dolaşımı, tarım, enerji, iletişim, adalet ve içişleri sahalarında gereken düzenleyici makamların oluşturulması ve gereken kurumların tesis edilmesi henüz gerçekleşmemiştir. Şirketler hukuku, ulaştırma, vergileme, çevre, adalet ve içişleri gibi çeşitli alanlarda yeni personel alımına ihtiyaç vardır.

Son bir yıl içinde, Kıbrıs, balıkçılık ve ulaştırma ile ilgili olarak Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli önceliklerini karşılamıştır. Diğer alanların çoğunda, öncelikler kısmen yerine getirilmiştir. Ancak, rekabet konusunda devlet yardımları gibi bazı müktesebat alanlarında ve çevre müktesebatının aktarılması ve uygulanmasında, ilave uyumlulaşma tedbirlerine ihtiyaç vardır.

Kıbrıs, orta vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin karşılanmasında ilerleme kaydetmiş ve, iç pazar, enerji, adalet ve içişleri gibi alanlarda, bu önceliklerin bazılarını kısmen yerine getirmiştir.

Çek Cumhuriyeti

Çek Cumhuriyeti’nin durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir. Son zamanlardaki önemli gelişmeler içinde, özellikle, hükümet ve parlamento arasında daha etkin bir işbirliği bulunuyor.

Bölgesel yönetimle ilgili yasal çerçevenin kurulmasında ilerleme olmuştur. Ancak, kamu idaresi reformu anlamlı bir ilerleme göstermemiş olup Katılım Ortaklığı’nın bu konudaki kısa vadeli önceliği yerine getirilmemiştir. Yargı reformu da, Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli bir önceliğidir. İlerleme kaydedilmiş olmakla beraber, bu reformun bazı önemli kısımlarının henüz kabul edilmemiş olması üzücüdür. İdare ve yargı reformları, müktesebatın etkin uygulanması ve yönetim tarzının iyileştirilmesi için elzemdir. Dolayısıyla, Katılım Ortaklığı’nın orta vadeli önceliklerine uygun olarak, bu alanlarda çabalar  sürdürülmelidir.

Ayrıca, yolsuzluğa ve ekonomik suçlara karşı mücadele şimdiye kadar yetersiz olmuştur. Bu alanda elle tutulur sonuçlar alınması, kamuoyunun kaygılarına yanıt verecek ve saydam bir iş ortamı sağlanmasına yardım edecektir.

Çek Cumhuriyeti, insan haklarına ve özgürlüklere saygılı olmayı sürdürmektedir ve bu alanda kendi kurumsal çerçevesini geliştirmiştir. Ancak, hapishane sistemindeki aşırı yığılma ve kadın ve çocuk ticaretinin sürmesi başta olmak üzere, kaygı verici konular devam etmektedir.

Özellikle eğitim sistemi açısından, Çingene cemaatinin durumuyla ilgili olarak,  geçen yıldan bu yana, daha büyük ve bazı alanlarda anlamlı çabalar sarf edilmiştir. Ancak, Çingeneler’in durumunda kalıcı bir düzelme sağlanması için, sürekli çaba gereklidir. Katılım Ortaklığı’nın orta vadeli önceliklerinde belirtildiği şekilde daha fazla ilerlemeye ihtiyaç vardır.

Çek Cumhuriyeti, işleyen bir piyasa ekonomisi olarak görülebilir ve, yapısal reformların uygulanmasını sürdürmesi ve tamamlaması şartıyla, yakın vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Makroekonomik istikrar artmıştır. Enflasyon ve dış denge alanındaki olumlu performans devam ettirilirken büyüme tekrar başlamıştır. Kamu hesaplarının saydamlığını arttırmak için çalışmalar yapılmaktadır. Bankaların yeniden yapılandırılması ve özelleştirilmesi konusunda ilerleme kaydedilmiştir.

Ancak, makroekonomik politikaları takviye etmek ve ekonomik aktiviteyi beslemek için, mali sektörde rekabetin ve denetimin güçlendirilmesi çok önemlidir. Kamu maliyesinin orta vadede sürdürülebilirliği henüz sağlanmış değildir. Devlet işletmelerini özelleştirme ve yeniden yapılandırma çabaları devam etmeli ve kurumsal yönetim iyileştirilmelidir.

Yetkililer, özellikle küçük ve orta boy işletmeler alanında, işletme faaliyetini destekleyici bir ortam yaratılması üzerinde odaklanmalıdır. Yasal çerçevenin daha da geliştirilmesi, mali sektör için ihtiyat yönetmeliklerinin uygulanması ve bu sektörün gelişmeye devam etmesi gereklidir. Devlet işletmelerinin yeniden yapılandırılması ve özelleştirilmesi ve diğer işletmelerin yeniden yapılandırılması, kurumsal yönetimin güçlendirilmesi ile beraber gitmelidir.

Önceki Düzenli Rapor’dan bu yana, AT müktesebatı ile mevzuat uyumlulaşmasının temposunda anlamlı bir hızlanma olmuştur, fakat bazı önemli alanlarda ilave çabalara ihtiyaç vardır. İdare ve yargı reformundaki gecikmeler bu çalışmaları kösteklemiş olmakla beraber, idari kapasitenin güçlendirilmesi konusunda da belirli ölçüde ilerleme olmuştur.

İç pazar müktesebatının önemli alanlarında mevzuat uyumlulaşması konusunda iyi bir ilerleme sağlanmıştır. Malların serbest dolaşımıyla ilgili olarak, oyuncaklardan farmasötik maddelere kadar geniş bir sahayı kapsayan mevzuat çıkarılmıştır. Sermayenin serbest dolaşımıyla ilgili olarak, var olan isimsiz  banka hesaplarının iptali için net bir takvime ihtiyaç olmakla beraber, karapara aklanmasına karşı yasa güçlendirilmiştir. Hizmetlerin serbest dolaşımı alanında, sermaye piyasası gözetiminin daha da güçlendirilmesi gerekir. Sınai mülkiyet hakları sahasında, düzenleyici organların etkinliğini arttırmak gerekli olsa da, müktesebat ile uyumlulaşma yönünde anlamlı ilerleme kaydedilmiştir. Rekabet hukukuyla ilgili olarak, anti-tröst mevzuatında bazı boşluklar devam etmektedir fakat devlet yardımları konusunda mevzuat daha uyumlu hale getirilmiştir.

Yenilik konusuyla ilgili olarak, düzenleyici organın güçlendirilmesi ve mevcut işleticinin inhisari haklarının kaldırılması yoluyla iletişim piyasasının liberalleştirilmesi açısından müktesebatın aktarılmasında önemli miktarda ilerleme sağlanmıştır. Görsel-işitsel politikada, müktesebat ile uyumlulaşma için ilave çabalara ihtiyaç vardır ve gözetim makamını güçlendirmek özellikle gereklidir.

Sektörel politikalarda da ilerleme kaydedilmiştir. Sanayi ile ilgili olarak, çelik sektörü hariç, özellikle Güçlendirme Kurumu’nun çalışmaları yoluyla, hükümet, işletme yeniden yapılanmasını desteklemiş ve özelleştirmeyi hızlandırmıştır. Ulaştırma için, uyumlulaşma bütün sektörlerde ilerlemiştir; yüksek hızlı raylı sistemler, karayolu ulaştırması, hava ulaştırması, iç suyolları ve deniz ulaştırması.

Ekonomik ve sosyal kaynaşma alanında, olumlu ilerleme kaydedilmiştir. Sosyal politika ve istihdam sahasında, istihdam stratejisi AT ilkeleri ve politikası ile uyumludur ve sosyal diyalog güçlendirilmiştir. Bölgesel politikada, bölge organizasyonu AB sınıflamasına uygundur. Bölgesel kalkınmayı düzenleyen bir yasa çıkarılmıştır ve kurumsal çerçeve netleştirilmiştir.

Tarım alanında, özellikle Devlet Tarımsal Müdahale Fonu’nun kurulması hakkında yeni mevzuat ile, Ortak Tarım Politikası’nı uygulamak için gereken düzenlemelerin hazırlanması yönünde ilerleme sağlanmıştır. Hayvan ve bitki sağlığı mevzuatı alanında uyumlulaşma için ilerleme kaydedilmiştir.

Çevre ile ilgili olarak, hava kirliliği, atık yönetimi, su kalitesi ve Çevresel Etki Değerlendirmesi alanlarında müktesebatı aktarmak için ilave çabalar gereklidir. Ayrıca, daha tutarlı orta vadeli finansman stratejileri oluşturulmalıdır.

Adalet ve içişleri sahasında, sınır korumasının etkinliği yetersiz olmaya devam etmektedir. Gümrük makamları ile olduğu gibi, normal zabıta ve sınır zabıtası arasında koordinasyon iyileştirilmelidir. Yolsuzluğa ve örgütlü suçlara karşı mücadelede çok büyük ilerleme olmamıştır.
İdari kapasiteyle ilgili olarak, standartlardan ve malların belgelenmesinden sorumlu olan kurumlar genel olarak iyi işlemektedir. Ancak, hizmetler alanında, Menkul Kıymetler Komisyonu daha da güçlendirilmelidir. Rekabet ile ilgili olarak, devlet yardımlarını izleme kurumu takviye edilmelidir. Rekabetin Korunması Dairesi ise iyice yerleşmiştir. Tarım ile ilgili olarak, özellikle Devlet Tarımsal Müdahale Fonu Yasası’nın kabul edilmesiyle, ortak piyasa organizasyonları için bir idari yapının devreye sokulmasında ilerleme sağlanmıştır. Bölgesel politika konusunda müktesebat sınıflamasına uygun biçimde bölgesel birimlerin kurulmasıyla, yapısal fonlar için hazırlanmada ilerlenmiştir. Çevre için, eğitimin iyileştirilmesi ve mali kaynakların arttırılması gerekli olmakla beraber, Çevre Bakanlığı ve Çek Çevre Müfettişliği personelini genişletmeye onay verilmiştir. Adalet ve içişleri ile ilgili olarak, vize işleri şimdi yeni kurulmuş olan Göç ve Sınır Kontrol Dairesi’nin gözetimi altındadır ve sınır kontrollerini iyileştirmek için örgütsel yapılarda reform yapılmasına yönelik ilk adım atılmıştır. Ancak, genel olarak bu alanda kaydedilen ilerleme yetersizdir. Örgütsel zayıflıklar yanında personel ve donanım yetersizliği vardır.

Katılım Ortaklığı önceliklerinin çoğunda harekete geçilmiştir, fakat konulan öncelikleri tam olarak yerine getirmek için bugüne kadar gösterilen çabalar arttırılmalıdır. Malların serbest dolaşımı, istihdam ve sosyal işler ve iletişim konularında ilerleme çok tatminkâr olmuştur. Ancak, bazı alanlarda kısa vadeli öncelikler yeterli ölçüde takip edilmemiştir. Azınlık hissedarlarıyla ilgili olarak şirketler hukukunda ve sermaye piyasası gözetiminin yeterince güçlendirilmemiş olduğu hizmetlerin serbest dolaşımı alanında durum böyledir. Görsel-işitsel sektörde pek az uyumlulaşma gerçekleşmiştir. Çevre konusunda ve adalet ve içişleri alanında ilerleme sınırlı olmuştur.

Çek Cumhuriyeti, orta vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinden bazılarına yönelik olarak şimdiden harekete geçmiştir.

Estonya

Estonya’nın durumu, Kopenhag, siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir. Estonya, dil yasasında değişiklikler yapılması, Eston olmayanlar için Devlet Entegrasyon Programı’nın kabul edilmesi, yargıçların eğitiminin güçlendirilmesi ve boş yargıç kadrolarının sayısındaki azalma dahil, bu alanda 1999 Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli önceliklerinin çoğunu ele almıştır. Ayrıca, ikamet ve vatandaşlık başvurularını yürütme konusunda Vatandaşlık ve Göç Komisyonu’nun kapasitesini arttırmak için adımlar atılmıştır. Kamu idaresinin modernleştirilmesi yönünde ilerleme sınırlı olmuştur. Bu alanda, mevcut eksikleri gidermeyi hedefleyen kapsamlı bir stratejiyi devreye sokmak için çaba gösterilmelidir. Yargının işleyişini ıslah etmek için bugüne kadar alınmış olan tedbirler, özellikle yargıçların eğitimini takviye etmek üzere sürdürülmelidir. Farklı adalet organları arasındaki koordinasyon takviye edilmeli ve ceza hukuku ve medeni hukuk sistemlerinde reform hızlandırılmalıdır.

Azınlıkların korunması ile ilgili olarak, Estonya, Dil Yasası’nın uygulanmasının, uluslararası standartlara ve Avrupa Anlaşması’na uygun biçimde gerçekleşmesini sağlamalıdır. Ombudsmanın yetkileri, özellikle azınlıkların korunması açısından, takviye edilmelidir.

Estonya, bu alanlarda 1999 Katılım Ortaklığı’nın orta vadeli önceliklerini karşılamak için, kamu idaresinin kapasitesini takviye ederek ve yargı sistemini iyileştirerek, vatandaş olmayan kişilerin entegrasyonu ile ilgili çabaları sürdürmelidir.

Estonya, işleyen bir piyasa ekonomisidir ve, şimdiki reform yolunda kalmak koşuluyla, yakın vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Makroekonomik istikrarın güçlendirilmesinde, işletme ve finans sektörlerinin yeniden yapılandırılmasında, altyapı ve enerji sektörlerinde yapısal reformların uygulanmasında önemli ilerleme kaydetmiştir.  Yasal, kurumsal ve düzenleyici çerçeve mevcuttur ve uygulama esas olarak yeterli düzeydedir. İşletmeler, ekonomik koşullara uyum sağlamış ve dış rekabet gücünü korumuşlardır.

Bununla beraber, cari hesap açığı yüksek olmaya devam etmektedir ve, özellikle emeklilik ve sağlık reformu alanında, yerel yönetim harcamalarının kontrolünde ve borç politikasında, kamu harcamalarının disiplin altına alınmasına yönelik yeterli ilerleme sağlanmamıştır. Petrol ve arazi reformları başta olmak üzere, geriye kalan yapısal reformlar tamamlanmalıdır.

Estonya, yerel yönetim harcamalarının kontrolü ve borç politikası dahil, mali intibak, ilave mali konsolidasyon ve daha düzgün harcama yönetimi çabalarını sürdürmelidir. Finans sektörünün düzenleyici çerçevesini takviye etmek, arazi özelleştirmesini tamamlamak, tarım ve küçük ve orta boy işletmelerin  piyasa bazlı krediye erişimlerini arttırmak için tedbirler alınmalıdır. Öğrenim ve eğitim sisteminin düzeltilmesi üzerinde odaklanarak, işgücü piyasasının ekonomik büyümeye daha iyi yanıt vermesine yönelik girişimler başlatılmalıdır.

Genel olarak, Estonya, müktesebat alanlarının çoğunda mevzuatını uyumlulaştırmaya iyi bir tempoda devam etmiştir. Müzakere başlıklarının çoğuna yönelik idari yapılar kurulması için bazı adımlar atılmış olsa da, Estonya bu alanda hâlâ büyük çabalar göstermek zorundadır.

İç pazar ile ilgili olarak, çerçeve mevzuat çıkarılmasında ve standardizasyon ve uygunluk değerlendirilmesine ilişkin idari yapıların kurulmasında önemli ilerleme kaydedilmiştir. Bir piyasa gözetim sistemini devreye sokmaya yönelik çabalar sürdürülmelidir. İletişim ve görsel-işitsel sektörde mevzuat uyumlulaşmasıyla ilgili olarak da önemli ilerleme kaydedilmiştir. Genelde, Estonya mevzuatı, sermayenin serbest dolaşımı, mali hizmetlerin serbest dolaşımı ve şirketler hukuku sahalarında müktesebat ile geniş ölçüde uyumludur. Fakat, bu alanlarda idari kapasiteyi geliştirme çabalarına devam edilmelidir. Korsan ve sahte mallara karşı mücadele başta olmak üzere, sınai ve fikri mülkiyet haklarının yeterli biçimde icra edilmesine özel dikkat gösterilmelidir. Mevzuatın uyumlulaşması devam etmiş olsa da, devlet yardımlarının kontrol edilmesi ve mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması konularında ilave çabalara ihtiyaç vardır.

Vergileme konusuyla ilgili olarak, KDV ve özel tüketim vergisi mevzuatının uyumlu hale getirilmesinde bir miktar ilerleme kaydedilmiştir. Vergi idaresini güçlendirmek için, hâlâ önemli gayret sarf edilmesi gereklidir. Bu bağlamda, yakıt üzerindeki özel tüketim vergilerinin tedricen uyumlulaştırılması için öngörülen takvimin iptal edilmesi, bu hedef yönündeki çalışmalarda bir geri adım teşkil etmektedir. Gümrükler alanında, hukuki ve idari çerçeveyi tamamlamaya yönelik ilerleme sınırlı olmuştur. Estonya, tarifelerin ve ilgili tedbirlerin kademeli ve etkili bir şekilde uygulanması için acilen bir takvim kabul etmelidir. Müktesebatı uygulamak için idari ve operasyonel kapasiteyi arttırmak amacıyla hâlâ önemli gayret sarf edilmesi gereklidir.

Ulaştırma alanında, Estonya, mevzuat çerçevesinin tamamlanmasında ilerlemeye devam etmiştir. Deniz taşımacılığında güvenlik standartlarının uygulanmasını güçlendirme yönünde bu yıl kaydedilmiş olan ilerleme sürdürülmelidir. Enerji alanında, mevzuatın uyumlulaştırılmasına yönelik ilerleme sınırlı olmuştur.

Tarım ile ilgili olarak, Ortak Tarım Politikası’nın gelecekte uygulanması için idari yapıların oluşturulmasında ve bir hukuki çerçevenin devreye sokulmasında bir hayli ilerleme kaydedilmiştir. Ancak, müktesebata uygun olarak farklı ürünler ve piyasa müdahale sistemleri için kalite ve pazarlama standartlarını uygulamaya yönelik çabalara devam edilmelidir. Hayvan ve bitki sağlığı sektörlerinde uyumlulaşma sürmüştür. Bu sahalarda çabaların hızlandırılması gereklidir. Balıkçılık sektöründe, Estonya, bir piyasa politikası geliştirmek, kaynak yönetimi, denetimi ve kontrolü ve yapısal yardım ile ilgili tedbirler uygulamak için hukuki çerçeveyi devreye sokarak balıkçılık mevzuatını uyumlulaştırmada bir miktar ilerleme kaydetmiştir. Özellikle idari yapıları güçlendirmek ve var olan mevzuatı benimsemek ve uygulamak için, hâlâ önemli çabalara ihtiyaç vardır.

İlerleme her noktada aynı olmasa da, Estonya sosyal politika alanlarının çoğunda adımlar atmıştır. İcra organlarının güçlendirilmesi yanında, mevcut çerçeve yönetmeliğin uygulanması ve icra edilmesi üzerinde yoğunlaşarak, çabalar devam etmelidir.

Bölgesel politika alanında, ilerleme sınırlı olmuştur. Bu alanda gerekli araçları oluşturmak için adımlar atılmış olmakla beraber, bazı zorluklar sürmektedir ve AT bölge ve kaynaşma politikasını uygulamaya yönelik hukuki ve idari çerçeveyi tamamlamak için çabalar sürdürülmelidir. Ayrıca, Estonya, mali kontrol sahasında mevzuat çıkarılması ve gerekli idari yapıların kurulmasında önemli ilerleme yapmıştır. Fakat, içsel mali kontrol zayıf olmaya devam etmektedir ve bu çabaların sürmesi gerekir.

Estonya, çevre konusuyla ilgili alanların çoğunda mevcut çerçeve mevzuatın uygulanmasına hız vermiştir. Bunun yanında, özellikle yerel düzeyde, söz konusu mevzuatı uygulamak ve icra etmek için gerekli kapasitenin oluşturulmasında ilerleme sürdürülmelidir. Estonya, çevresel yatırımların finanse edilmesine yönelik planları daha da geliştirmelidir.

Geçen yıla ait düzenli rapordan bu yana, Estonya, adalet ve içişleri sahasında mevzuatın uyumlu hale getirilmesinde yeni ilerlemeler kaydetmiştir. İltica, örgütlü suçlara karşı mücadele (uyuşturucu madde kaçakçılığı dahil), polis ve gümrük idaresinde yolsuzluğa karşı  mücadele, polis teşkilatının modernleştirilmesi, sınırlarda gözetim teçhizatı ve altyapıların ıslah edilmesi konuları başta olmak üzere, çabalar sürdürülmelidir. 

İdari kapasite ile ilgili olarak, Estonya, müktesebat alanlarının çoğunda gerekli yapıları kurmak için adımlar atmıştır. Ancak, mevcut yapıların müktesebatı düzgün biçimde icra edebilmesi ve uygulayabilmesini sağlamak için bu alanda önemli çabalara hâlâ ihtiyaç vardır. Bu bağlamda, ilgili kurumların görevlerini yapmak için yeterli yetkilere sahip olmalarını ve yetkili organlar arasında koordinasyonun etkili olmasını sağlamak ve personelin eğitimini güçlendirmek, en yüksek öncelikler olmalıdır.

Estonya, 1999  Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli öncelikleri olarak belirtilen tüm sektörlerin unsurlarını, bazı farklarla da olsa, ele almaya devam etmiştir. Özellikle, iletişim, görsel-işitsel politika, standardizasyon ve uygunluk değerlendirmesi, hayvan ve bitki sağlığı sektörleri, ulaştırma, mesleki sağlık ve güvenlik, istihdam ve istihdam hizmetleri ile ilgili öncelikleri karşılamıştır. Kamu alımları, çalışma hukuku, ceza hukuku, gümrükler ve piyasa gözetimi ile ilgili öncelikler ise karşılanmamıştır.

Estonya, orta vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinden bazılarını ele almaya şimdiden başlamıştır.

Macaristan

Macaristan’ın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir.

Kamu idaresinin modernleştirilmesi alanında kaydedilen yeni ilerleme, 1999 gelişme programının uygulanmasına devam edilmesinden görülmektedir.

Yargı tatmin edici bir şekilde işlemekte ve yargıçların AT müktesebatı konusunda eğitilmesi ilerlemiş olmakla beraber, Yüksek Mahkeme’de birikmiş olan çok sayıda dava, Mahkeme icraatının birleştirilmesine ve tutarlı bir içtihatın gelişmesine engel olmaktadır. Bunu düzeltmek için gayret  sarf edilmelidir. Katılım Ortaklığı’nın orta vadeli önceliğine uygun olarak, devlet memurları ve yargıçlar için eğitim programları devam etmelidir.

Yolsuzluğa karşı savaşmak için bazı önemli tedbirlere rağmen, bu konu bir  sorun teşkil etmeyi sürdürmektedir ve bu sorunu çözmek için yeni çabalara girişilmelidir.

Macaristan, insan haklarına ve özgürlüklerine saygılı olmaya devam etmektedir. Ancak, hapishanelerdeki aşırı yığılma, düzeltilmesi gereken büyüyen bir sorundur.

Kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliğine uygun olarak, Macaristan, ulusal ve yerel düzeylerde mali imkanlar ile desteklenen, Çingene toplumuna yönelik orta vadeli eylem programını uygulamaya başlamıştır. Bu program, Çingenelerin entegrasyonunu kolaylaştırmakta ve eğitim, kültür, istihdam, konut, sağlık ve sosyal hizmetler alanında ayrımcılığa karşı verdikleri mücadelede onlara yardım etmektedir. Ancak, orta vadede somut sonuçlar elde etmek için bu programın sürekli uygulanmasına gerek vardır.

Macaristan, işleyen bir piyasa ekonomisidir ve, şimdiki reform yolunda kalmak koşuluyla, yakın vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Makroekonomik istikrarın  pekiştirilmesi, cari hesap sürdürülebilirliğinin arttırılması ve piyasa ekonomisinin kurumsal temelinin güçlendirilmesi yönünde önemli ilerleme kaydedilmiştir. Macaristan, altyapısını daha da geliştirmiş ve işletme yeniden yapılanmasını sürdürmüştür. Yeni işletmelerin, özellikle dolaysız yabancı yatırımla desteklenen yeni işletmelerin kurulması, güçlü bir biçimde sürmektedir.

Ancak, fiyat istikrarı yönünde yavaş ilerlenmesi bir kaygı nedenidir ve dış rekabet gücünün devam ettirilmesi, özellikle sağlık, ulaşım ve yerel yönetim alanlarında, mali konsolidasyona devam edilmesiyle beraber, uygun bir politika karışımını gerektirecektir. İşsizlik azalmış olsa da, yüksek büyüme sektörlerinde önemli bölgesel farklar ve vasıflı emek açıkları vardır. Mali sektörün aracılık rolü, küçük ve orta boy işletmelere hizmet sunulmasını iyileştirmelidir.

Macar makamlarının, dengeli bir politika karışımını sürdürmeleri ve ihtiyatlı ve esnek bir para politikası izlemeleri gerekecektir. Özellikle emekli fonları için, mali sektör denetimi daha da geliştirilmelidir. Bölgesel eşitsizlikleri azaltmak ve emeğin esnekliğini ve mobilitesini arttırmak için tedbirler alınmalıdır. Mali konsolidasyon konusunu ele almak için, yukarıda belirtilen yapısal reformların uygulanması devam etmelidir.

Macaristan, çoğu sektörde müktesebatın benimsenmesi ve uygulanması yönünde ilerlemeyi sürdürmüş, böylece üyelik için iyi bir hazırlık düzeyine ulaşmıştır. Bu sürece, genel olarak, tatmin edici kurumlaşma tedbirleri eşlik etmiştir.

Referans döneminde, özellikle, uyumlulaştırılmış ve “yeni yaklaşım” ürün mevzuatı, sigorta ve muhasebe hukuku ve bazı devlet yardımı programlarının saydamlığı ve uyumlulaştırılması ile ilgili olarak, iç pazar  mevzuatı konusunda olumlu bir ilerlemeye işaret edilebilir. Yeterli piyasa gözetimi geliştirilmesi ve vergi kolaylıkları şeklinde sağlanan devlet yardımının uyumlulaştırılması için devamlı çabalara hâlâ ihtiyaç vardır. KDV ve özel tüketim vergisi ile ilgili müktesebatın temel yapıları kurulmuş olmakla beraber, indirimli oranlar, muafiyetler ve dolaysız vergileme ile ilgili olarak vergileme sahasında ilave çabalar gereklidir. Merkezi İrtibat Dairesi, ve üye devletlerdeki vergi idareleri ile işbirliği ve yardımlaşma, güçlendirilmelidir. Gümrükler alanında önemli ilerleme kaydedilmiştir ve yeni gümrük yasası Topluluk Gümrük Tüzüğü’ne büyük ölçüde uygundur. Piyasanın ilke olarak rekabete açık olduğu iletişim sahasında, Macaristan, evrensel hizmet hüküm ve şartlarına daha fazla uyum sağlamalıdır.

Tarım alanında, müktesebatın temel yapıları kurulmuştur, fakat OTP’nin uygulanması için gerekli idari yapılar henüz oluşturulmamıştır. Özellikle hayvan ve bitki sağlığı alt-sektörlerinde uyumlulaşmanın hızlandırılması gerekecektir.

Çevre alanında, geçen bir yılda uyumlulaşma açısından pek az ilerleme kaydedilmiştir ve, vasıflı personel eksikliği ve çevre konularıyla ilgili sorumlulukların yaygın dağılımı nedeniyle, Çevre Bakanlığı’nın idari kapasitesi iyileştirilmelidir.

Ulaşım alanında, özellikle karayolu ve havayolu alt-sektörlerinde uyumlulaşma hızlandırılmalı ve müktesebatı yeterli biçimde icra etmek için yeni kurumlar tesis edilmelidir. Enerji sektöründe, enerji iç pazarının ana ilkeleri kabul edilmiştir, fakat bunların uygulanması gerekecektir. Ayrıca, geleceğin enerji iç pazarındaki görevlerini yerine getirebilmesi için Macar Enerji Dairesi daha da güçlendirilmelidir.

Macaristan, katılım sonrasında bölgesel  politikanın uygulanması için gereken yapıların geliştirilmesinde anlamlı ilerleme kaydetmiştir, ancak bölgelerdeki yapılar etkin programlamayı ve karar almayı garanti etmek için hâlâ bir hayli zayıf görünüyorlar. Mali kontrol alanında, bölgesel uygulama kademelerine yönelik AT fonlarının sağlam mali yönetimi ve kontrolü için gerekli temeli oluşturmak üzere, bir süre önce kurulmuş olan içsel ve dışsal kontrol organları güçlendirilmelidir. Maliye ve bütçe hükümleri açısından, ortak finansman ve çok-yıllık programlama ile ilgili Topluluk gereklerini karşılamak için ilave çabalara ihtiyaç vardır.

Öte yandan, uygulamanın kademeli olarak gerçeklemesi öngörülen sağlık ve güvenlik müktesebatının uygulanması ile ilgili olarak daha yapılması gereken önemli miktarda çalışma olsa da, sosyal politika ve istihdam alanında hukuki aktarım açısından olumlu ilerleme kaydedilmiştir. Sosyal diyalog için yeni yapıları daha iyi kullanma ihtiyacı da vardır. Ekonomik ve parasal birlik alanında, çözüm bekleyen başlıca konu, Ulusal Banka’nın bağımsızlığının daha da pekiştirilmesidir. Endüstriyel politika ile ilgili olarak, Macar çelik sektörünün yeniden yapılandırılması alanında durum hâlâ tatmin edici değildir ve Macaristan’ın kabul etmiş olduğu çelik yeniden yapılanma planını daha da revize etmek gerekecektir. Adalet ve içişleri alanında, esas olarak vize politikası, sınır yönetimi, göç ve iltica konularında ilerleme sağlanmıştır.

Macaristan, çoğu alanda müktesebatı uygulamaya yönelik idari kapasitesinin yükseltilmesinde kararlı ilerleme yapmaya devam etmiştir. Kamu idaresi reformu yönünde yeni ilerleme sağlanmış, idare ve yargının bütün kademelerinde AB konularına ilişkin eğitim verilmesi üzerinde durulmuştur. İç pazara katılmak için gereken temel kurumların çoğu mevcuttur. Yine de, devlet yardımlarının kontrol edilmesi, piyasa gözetimi, ulaştırma, çevre, hayvan ve bitki sağlığı gibi spesifik alanlarda idari ve adli kapasitenin güçlendirilmesi gereği devam etmektedir.

Tarım, çevre, iç pazarla ilgili bazı unsurlar, endüstriyel politika ve ekonomik ve parasal birlik hariç, kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin çoğunu başarıyla ele almış olan Macaristan, bazı orta vadeli öncelikleri uygulamaya da başlamıştır.

Letonya

Letonya’nın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir. Geçen bir yılda, yeni bir Mülki İdare Yasası’nın kabul edilmesi dahil, Kamu Yönetimi Reformu sürecinin ileriye götürülmesinde, yargı sisteminin işleyişinin ıslah edilmesinde ve yolsuzluğa karşı mücadele çerçevesinin tasarlanmasında ilerleme kaydedildi. Bir Dil Yasası’nın ve (Letonya’nın uluslararası yükümlülüklerine ve Avrupa Anlaşması’na büyük ölçüde uygun olan) uygulama yönetmeliklerinin ve ayrıca Letonya Toplumunun Bütünleşmesi Programı adlı bir düzenlemenin kabul edilmesi dahil, vatandaş olmayan kişilerin Leton toplumu ile bütünleşmesini desteklemek için bazı önemli adımlar atıldı. Letonya, böylece 1999 Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli önceliklerini karşılamada ileriye gitti.

Özellikle kilit mevzuatın kabul edilmesiyle, Kamu Yönetimi Reformu sürecini devam ettirmek ve hızlandırmak, yargı sistemini daha da güçlendirmek ve yolsuzluğa karşı mücadeleye daha geniş bir ölçekte devam etmek gerekecektir. Yeni kabul edilen Mülki İdare Yasası temelinde, Letonya, 1999 Katılım Ortaklığı’nın ilgili orta vadeli önceliklerinde işaret edildiği gibi, vasıflı ve istikrarlı bir mülki idare geliştirmeli ve kamu yönetiminin müktesebatı uygulama ve yönetme kapasitesini arttırmalıdır.

Vatandaş olmayan kişilerin entegrasyonunu kolaylaştırmak ve desteklemek için, vatandaşlığa kabul sürecinin etkinliği korunmalı ve Letonca eğitimi, 1999 Katılım Ortaklığı’nın ilgili orta vadeli önceliğine uygun biçimde devam etmeli ve genişletilmelidir. Ayrıca, vatandaş olmayan kişilerin entegrasyonuna yönelik tedbirler için yeterli kaynak tahsis edilmesini sağlamak da önemli olacaktır. Dil Yasası ve buna ilişkin uygulama yönetmelikleri, orantı ilkesini dikkate alarak ve Letonya’nın uluslararası yükümlülüklerine ve Avrupa Anlaşması’na uygun şekilde, ancak meşru  bir kamu çıkarının gerekli kıldığı ölçüde uygulanmalı ve icra edilmelidir.
Letonya işleyen bir piyasa ekonomisi olarak görülebilir ve, yapısal reformlarının temposunu korumak ve bu reformları tamamlamak koşuluyla, orta vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Letonya makroekonomik istikrarı muhafaza etmiştir. Yapısal reform alanında da ilerleme sağlanmıştır. Bir piyasa ekonomisinin yasal çerçevesi büyük ölçüde kurulmuştur ve piyasaya giriş ve piyasadan çıkış mekanizmaları giderek daha tatmin edici bir şekilde işlemektedir. Mali sektör halen küçüktür fakat iyi işlemektedir.

Bununla beraber, cari hesap açığı kontrol altında tutulmalıdır. İşletme özelleştirmesi henüz tamamlanmış değildir. Özel ve kamusal yatırımları teşvik etmek ve işgücünün piyasaya yönelik becerilerini arttırmak için önemli çabalara  ihtiyaç vardır.

Yetkililer, mali disiplin politikası izlemeye devam etmeli ve mali konsolidasyon sürdürülmelidir. Geriye kalan büyük şirketler için işletme özelleştirmesi daha fazla gecikme olmadan tamamlanmalıdır. Letonya, piyasaya giriş prosedürlerini daha basit ve daha saydam hale getirerek, yabancı yatırımcılar için ortamı daha da iyileştirerek, altyapıları ve finansman olanaklarına erişimi arttırarak, ülke içinde işletme kurulmasını desteklemeye devam etmelidir. Mali aracılık hizmetleri artmalıdır. Emek piyasası esnekliği de arttırılmalıdır.

Son bir yılda, Letonya, çoğu alanda kendi mevzuatını topluluk müktesabatı ile uyumlulaştırma yönünde kararlı ilerleme kaydetmeyi sürdürmüştür. İdari kapasitenin güçlendirilmesi açısından genel ilerleme daha sınırlı olmuşsa da, Letonya çeşitli sektörlerde kurumlarını yeniden yapılandırmaya ve takviye etmeye yönelik çabalara girmiş ve müktesebat hükümlerine uygun bazı yeni kurumlar oluşturmaya karar vermiştir.

İç Pazar ile ilgili olarak, özellikle uygunluk değerlendirmesi, piyasa gözetimi ve kamu alımları konusunda mevzuat çıkarılması, Kişisel Veri Koruma ve Telif Hakları Yasaları ve Ticaret Kanunu’nun kabul edilmesi ve sermaye hareketleri üzerindeki pek çok kısıtlamanın serbestleştirilmesi ile, iyi bir ilerleme olduğu söylenebilir. Bu temelde ve müktesebatın gereklerine uygun olarak, piyasa gözetim makamlarında reform yapılması, bir Kamu Alımları Gözetim Bürosu’nun ve bir Bağımsız Veri Koruma Müfettişliği’nin kurulması dahil, gerekli kurumsal yapıların geliştirilmesi önemli olacaktır. Geçen bir yılda, önemli bir kaygı konusu olmaya devam eden fikri mülkiyet haklarının icrası ile ilgili olarak pek az somut ilerleme kaydedilmiştir. Gümrükler ve vergileme alanlarında, idari yapıları güçlendirmek için cesaret verici adımlar atılmıştır ve bu çabalar devam etmelidir.

Son bir yılda, tarım alanında uyumlulaşma ve idareyi güçlendirme açısından bazı adımlar atılmış olsa da, genelde ancak sınırlı bir ilerleme sağlanmıştır ve Letonya tarım sektörünün AT’ye entegrasyonuna yönelik hazırlıklar hâlâ ilk aşamalardadır. Ulaştırma ile ilgili olarak, geçen bir yıl içinde, uyumlulaşma açısından ve aynı zamanda, özellikle sivil havacılık kazaları için bağımsız bir soruşturma makamı ihdas edilerek ve deniz ulaşımı güvenliğinden sorumlu makamları yeniden yapılandırarak, özellikle idarenin güçlendirilmesi açısından ilerleme sürmüştür. Deniz ulaşımı güvenliği alanında, somut sonuçlar elde etmek için çabalar sürmelidir. Çevre için, özellikle çevresel bilgi, doğa koruma, atık yönetimi ve GMO’lar ile ilgili olarak, mevzuat çıkarılmasına ilişkin yeni ilerlemeler kaydedilmiştir, ve idareyi güçlendirmeye yönelik bazı çalışmalar da yapılmıştır. Ancak, daha yapılacak çok iş vardır. Tüketicilerin ve sağlığın korunması sahasında da yasal uyumlulaşma açısından olumlu ilerleme kaydedilmiştir.

Adalet ve içişleri konusunda, yasa icra organlarının ıslah edilmesi ve vizeler ile ilgili olarak ilerleme sağlanmıştır. Letonya geçen bir yıl içinde  sınır kontrolü alanında da önemli çabalar sarf etmiştir ve bu çabalar sürdürülmelidir. Göç ve iltica için uyumlulaşma tamamlanmalıdır ve bazı uluslararası sözleşmelere katılım henüz gerçekleşmemiştir. Bütün hükümlerin tam olarak uygulanmasını sağlamak için önemli ilave adımlar da gerekli olacaktır. Mali kontrol alanında, Letonya geçen bir yıl içinde, özellikle içsel mali kontrol ile ilgili olarak önemli çabalar göstermiştir. Bunun için idari yapılar da takviye edilmiştir. Özel olarak katılım öncesi fonlara ilişkin kontrol mekanizmaları sahasında, çabalar devam etmelidir.

Bazı alanlarda, uyumlulaşma açısından ilerleme daha sınırlı olmuştur. Bunlar arasında, kişilerin serbest dolaşımı ve iletişim ve bilgi teknolojileri vardır. Bu alanda, müktesebat gereklerinden çoğunun aktarımı hâlâ gerçekleşmemiştir. Sosyal politika ve istihdam konusunda, ileriye dönük bazı çabalar sarf edilmiştir fakat temel mevzuat hâlâ çıkarılmamıştır. Bölgesel politika ile ilgili olarak, Letonya’nın AB’ye katılım hazırlıklarının takviye edilmesine hâlâ ihtiyaç vardır.

Letonya, müktesebatın bir kaç alanında idaresini güçlendirmekte nispeten başarılı olmuştur. Bunlar arasında iç pazar vardır. Bu alanda, bankacılık  sektöründen veya rekabet politikası ve devlet yardımlarından sorumlu kurumlar çok değerli başlangıç deneyimi kazanmışlardır. Ancak, çoğu sektörde önemli görevler hâlâ ülkenin önünde durmaktadır. Tarım, çevre, sosyal politika, adalet ve içişleri, bölgesel politika gibi alanlarda, sorumlu Letonya makamları, henüz müktesebatı tatmin edici  bir şekilde yönetebilecek durumda değildirler. Genel olarak, Letonya idaresinin güçlendirilmesi, genel kamu yönetimi reformu sürecine paralel ve onu tamamlayıcı bir biçimde devam etmelidir.

Son bir yıl içinde, Letonya, 1999 Katılım Ortaklığı’nın ilgili kısa vadeli önceliklerinin hemen hepsini ele almaya başlamış ve çoğu durumda daha şimdiden belirli bir başarı sağlamıştır. Bu kapsamda, iç pazar ile ilgili bazı önemli mevzuat metinlerinin ve çevre sektöründe çerçeve mevzuatın kabul edilmesi, vergi ve gümrük idarelerinin modernleştirilmesi amacına yönelik çalışmalar, deniz ulaşım güvenliğiyle ilgili çabalar ve sınır kapılarının ıslah edilmesi vardır. Şimdi, bütün kısa vadeli öncelikleri bir an önce yerine getirmek için bunlar üzerindeki çalışmalar devam etmelidir. Kısa vadeli önceliklerin bugüne kadar somut ilerleme kaydedilmemiş olan kısımları üzerinde öncelikli olarak odaklanmak gereklidir. İç pazar sahasında bir kaç spesifik konudan başka, bu kapsamda, örneğin istihdam ve sosyal işlere ve ayrıca adalet ve içişlerine ilişkin öncelikler vardır.

Letonya, 1999 Katılım Ortaklığı’nın orta vadeli önceliklerinden bazılarını karşılama yönünde çalışmaya başlamıştır. Buna, görsel-işitsel politika, tüketici koruma, enerji ve ulaştırma alanlarındaki öncelikler dahildir.

Litvanya

Litvanya’nın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir.

Katılım Ortaklığı’nın orta vadeli önceliği paralelinde, kamu yönetimi reformuyla ilgili olarak, Litvanya, kamu yönetimi ve mülki idare konusundaki mevzuatı uygulamada ilerleme kaydetmiştir. Bu reformun devam ettirilmesinde, ücret  seviyesi, ilave eğitim ve bakanlıklar arasında koordinasyonun geliştirilmesi gibi başka konuların da ele alınması gereklidir.

Medeni Kanun ve Ceza Kanunu’nun kabul edilmesiyle hukuk sistemi reformu önemli ölçüde ilerlemiştir. Bu reform, yeni Medeni Usul ve Ceza Usul Kanunları’nın kabul edilmesi ve uygulanması yoluyla tamamlanmalıdır. Bu yeni kanunlar, başka şeyler yanında, davaların hızlanmasına katkıda bulunacaktır. Özellikle yargıç ve savcıların eğitilmesi, bütün boş kadroların doldurulması ve, başta idare mahkemeleri olmak üzere, mahkemelerin işleyişinin ıslah edilmesi ile, yargı reformu çalışmaları hızlandırılmalıdır.

Yolsuzluğa karşı mücadele ile ilgili olarak, şimdiye kadar alınmış olan önemli tedbirler, bir Ulusal Yolsuzluk Karşıtı Strateji’nin kabul edilmesi yoluyla ikmal edilmelidir. İlgili kurumları daha da güçlendirerek ve bunlar arasında koordinasyonu sağlayarak, icranın önemli ölçüde takviye edilmesi gereklidir.

Litvanya, işleyen bir piyasa ekonomisi olarak görülebilir ve, mevcut yapısal reform programının uygulanmasını sürdürmek ve gerekli diğer reformlara girişmek koşuluyla, orta vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Litvanya, makroekonomik istikrarı korumuş, bütçe ve dış ödeme dengesizliklerini ve devlet müdahalesini azaltmayı başarmıştır. Rusya bunalımından sonra uygulamaya konulan koruma tedbirleri büyük ölçüde kaldırılmıştır. Bankacılık sektörünün özelleştirilmesinde önemli ilerleme sağlanmıştır. Enerji piyasasını yeniden yapılandırmak ve serbestleştirmek için önemli yasaların kabul edilmesiyle de ilerleme sağlanmıştır. Arazi iadesi tamamlanmak üzeredir.

Ancak, mali disiplini sürdürme ve cari hesap açığını kontrol altında tutma gereği vardır. Kamu maliyesinin orta vadeli sürdürülebilirliği  henüz temin edilmemiştir. İflas prosedürleri hâlâ düzgün şekilde işlememektedir. Fiziki ve beşeri sermaye daha da geliştirilmelidir ve mali sektör zayıf olmaya devam etmektedir. AB ile daha geniş bir ticaret bütünleşmesi için imkan vardır.

Yetkili makamlar, iflas ve yeniden yapılanma yasalarındaki değişiklikleri parlamentodan geçirmeli ve daha sonra bunların etkin uygulamasını sağlamalıdırlar. Mali disiplin devam etmeli ve kamu maliyesinin orta vadeli sürdürülebilirliği temin edilmelidir. Planlanan emeklilik reformu şimdi uygulama aşamasına geçmelidir. Üretken kapasitenin modernleştirilmesini desteklemek için, mali sektörü güçlendirmeye yönelik reformlar tamamlanmalıdır. Emek piyasasına daha esnek bir nitelik kazandırılmalıdır.

Litvanya, müktesebatın aktarılması ve, daha sınırlı bir ölçüde, uygulanması açısından genel olarak anlamlı ilerleme kaydetmiştir. Özellikle vergileme, tarım, bölgesel politika ve mali kontrol gibi alanlarda ilave gelişmeye ihtiyaç vardır. Kısmen bütçe kısıtlamaları nedeniyle sınırlı kalmış olan idari kapasite güçlendirilmesi, kararlı ve daha tutarlı bir biçimde devam ettirilmelidir.

İç pazar sahasında, Litvanya, özellikle malların serbest dolaşımıyla ilgili olarak (standardizasyon ve piyasa gözetimi) ilerleme kaydetmiştir, ancak uyumlulaştırılmış Avrupa standartlarının benimsenmesi hızlandırılmalıdır. Kamu alımları mevzuatının uygulanmasına devam edilmiştir fakat idari kapasitenin ve Kamu Alımları Dairesi’nin bağımsızlığının daha da güçlendirilmesi gereklidir. İlgili idari yapıların güçlendirilmesi ve etkili icranın sağlanması gereği devam etmekle beraber, devlet yardımları yasasının kabul edilmesiyle rekabet alanında önemli ilerleme gerçekleşmiştir. Sermayenin serbest dolaşımı alanında tam bir uyumlulaşma yönünde daha da ilerlenmiştir fakat devam eden bazı kısıtlamalar kaldırılmalıdır. Fikri  mülkiyet haklarıyla ilgili uyumlulaşma ilerlemiştir; ancak, düzenli icra hâlâ çok zayıftır. Vergileme alanında idari kapasitenin güçlendirilmesi açısından ilerleme kaydedilmiş olsa da, uyumlulaşma konusunda çok sınırlı ilerleme rapor edilebilir. Litvanya, gümrükler sahasında ilerleme sağlamıştır. Ancak, uygulama ve idari kapasite ile ilgili olarak daha fazla çaba gereklidir.

Görsel-işitsel müktesebat ile uyumlulaşma konusunda önemli ilerleme gerçekleşmiştir. Bağımsız bir düzenleyici kurum tesis etme kararıyla, iletişim sektöründe gelişme olmuştur. Bu kurumun tam olarak işlerliğe kavuşturulması gereklidir.

Ortak Tarım Politikasına katılmaya hazırlanmak için hukuki ve idari temelin oluşturulmasında Litvanya bir miktar ilerleme kaydetmiştir, fakat hem uyumlulaşma hem de idari kapasite açısından hâlâ çok ilerlemeye ihtiyaç vardır. Hayvan ve bitki sağlığı konularında uyumlulaşma ileriye gitmiştir ve veterinerlik idaresi yeniden organize edilmiştir. Litvanya, balıkçılık kaynakları yönetimi konusunda mevzuatını uyumlulaştırmaya başlamıştır ve ilgili kurumsal örgütlenmeyi kısmen modernize etmiştir. Piyasa düzenlemesi ve yapısal yardım ile ilgili yasal çerçeve geliştirilmelidir.

Litvanya, çevre sahasında ilerleme kaydetmeyi sürdürmüş ve şimdi iyi bir uyumlulaşma düzeyine varmıştır, fakat sektörler itibariyle hâlâ büyük farklar vardır. Gerekli olan büyük yatırımlar nedeniyle, özellikle su, su ve sanayi kirliliği ve risk yönetimi açısından, uygulama hâlâ büyük bir  sorundur.

Ulaştırma alanında, Litvanya mevzuatını uyumlulaştırmaya devam etmiş ve özellikle karayolu ulaşım güvenliği, hava ulaşımı ve deniz ulaşım güvenliği sahalarında önemli ilerleme kaydetmiştir. Ancak, uygulama konusu için hâlâ büyük kaynaklara ihtiyaç vardır. Enerji sektörüyle ilgili olarak,Litvanya, özellikle İgnalina nükleer enerji santralinin 1 numaralı ünitesinin kapatılmasına dair yasanın ve başka bazı önemli yasaların kabul edilmesiyle, ulusal enerji stratejisinin uygulanmasında anlamlı ilerleme yapmıştır. Bu ilerleme, sektörün yeniden yapılandırılması ve piyasanın serbestleştirilmesi için bir temel oluşturmaktadır.

İşyerinde sağlık ve güvenlik konusu başta olmak üzere, sosyal müktesebatın aktarılması ve uygulanmasında bir miktar ilerleme olmuştur. Çalışma hukuku ve sosyal diyalog ile ilgili daha fazla çabalara ihtiyaç vardır. Uygulama ve icra, bir kaygı nedeni olmaya devam etmektedir. Fırsat eşliği için ombudsman tarafından oynanan aktif rol not edilmelidir. Endüstriyel politika alanında, Litvanya, ülke endüstrisinin kapsamlı yeniden yapılanması için siyasal ve hukuksal çerçeveyi daha da geliştirmiştir. Bununla beraber, çabalar kavramsal veçheler üzerinde odaklanmıştır ve uygulama açısından pek az şey yapılmıştır. İflas ve işletme yeniden yapılanması üzerine yeni mevzuatın kabul edilmesi henüz gerçekleşmemiştir.

Bölgesel politika sahasında, yasal çerçevenin kurulmasında ilerleme kaydedilmiştir, fakat idari kapasite ciddi zaaflar göstermektedir. Önemli çabalara rağmen, Litvanya’da mali kontrol, özellikle içsel denetim bakımından, henüz dünya çapında kabul gören uygulamalara paralel değildir. Bütçe sistemi reformunda ilerleme olmuştur ve devam ettirilmelidir.

Hem mevzuat uyumlulaşması hem de idari kapasite açısından, adalet ve içişlerinin çoğu alanında ilerleme kaydedilmiştir. Ancak, ilgili kurumlar ve organlar arasında etkili koordinasyon sağlanamayışı, adalet ve içişlerinin çoğu alanında genel ve ciddi bir zaaf olmaya devam etmektedir.

Litvanya daha ileri bir uyumlulaşma düzeyine ulaştıkça, müktesebatın etkili uygulanmasını ve icrasını sağlamak üzere, idari kapasitenin güçlendirilmesine daha çok dikkat gösterilmelidir. Bu konuda bazı çalışmalar yapılmıştır. Özellikle, hayvan sağlığı ve piyasa gözetim organları gibi bazı mevcut kurumlarda reform yapılmış ve, Tüketici Koruma Konseyi örneğinde olduğu gibi, yeni kurumlar tesis edilmesi için yasal temel oluşturulmuştur. Ancak, raporlama döneminde Litvanya’nın karşılaşmış olduğu bütçe kısıtlamaları, mevcut yapıların gereken takviyesi yanında yeni kurumların etkin operasyonel kapasitesini sınırlamıştır.

Litvanya, genelde, ekonomik reform başta olmak üzere, Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli önceliklerini yerine getirmede tatmin edici ilerleme yapmıştır. Ancak, tarım, vergileme, (AT fonlarının yönetimi ve denetimi dahil) idari kapasite gibi bazı alanlarda, daha fazla ilerleme gereklidir. Litvanya, orta vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinden bazılarını ele almaya başlamıştır.

Malta

Malta’nın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir. Ülkenin kurumları demokratik olup düzgün  şekilde işlemektedir ve insan haklarına ilişkin özel sorunlar yoktur. Temel medeni ve siyasi haklara saygılı olmaya devam edilmektedir. Ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ilişkin genel durum tatmin edicidir.

Ancak, hukuk davalarındaki yığılma konusuna özel dikkat gösterilmelidir. Malta, sığınmacılara ve kadın-erkek eşitliğine yönelik politikalarının uygulanmasını ve kamu yönetimi reformunu sürdürmeli ve takviye etmelidir.

Malta, işleyen bir piyasa ekonomisidir ve Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Malta ekonomisi, daha güçlü makroekonomik performansın ilk işaretlerini göstermektedir. Hükümetin orta vadeli mali programı, kamu açığında bir azalma sağlamıştır. Yeniden yapılanma ve özelleştirme programları ve girişimcilik için inisiyatifler geliştirilmesinde ilerleme kaydedilmiştir.

Ancak, hükümet açığı çok yüksek olmaya devam etmektedir ve makroekonomik ortamı iyileştirmek için daha da azaltılmalıdır. Devam eden fiyat kontrolleri, göreli fiyatları çarpıtmakta ve verimsiz bir kaynak tahsisine yol açmaktadır. Devletin ekonomideki etkisi bazı alanlarda hâlâ çok yüksektir. Kamu altyapı kuruluşlarının ve zarar eden kamu işletmelerinin yeniden yapılandırılması yavaş gitmektedir.

Yetkili makamlar, orta vadeli mali sürdürülebilirliği sağlamak için, sosyal güvenlik sistemi reformu dahil, kamu maliyesinin konsolidasyonunu tamamlamalıdır. Piyasa çarpıklıkları düzeltilmeli ve öngörülen yapısal reformlar uygulama aşamasına geçmelidir. Ticaret ve sermaye liberalleşmesi planlarının tamamlanması, devlet yardımlarının daha da azaltılması, bazı sektörlerde daha fazla rekabetin devreye sokulması ve yetkililerin özelleştirme planlarının uygulanması yoluyla, devletin ekonomideki etkisi daha da sınırlanmalıdır.

Son Düzenli Rapor’dan bu yana, mevzuatın topluluk müktesebatı ile uyumlulaştırılma süreci Malta’da ivme kazanmıştır ve, farklı sahalarda eşitsiz de olsa, çoğu alanda anlamlı ilerleme olmuştur. Malta, katılıma yönelik olarak idari kapasitesini güçlendirmek için çabalarını hızlandırmıştır ve ilk sonuçlar belirgin hale gelmektedir. 

İç pazar müktesebatı ile ilgili olarak bir miktar ilerleme olmuştur. Sınai ve fikri mükiyet alanındaki müktesebat ile uyumlulaşma konusunda önemli ölçüde yeni ilerleme kaydedilmiştir ve şirketler hukuku alanında Malta tam uyumlulaşma noktasına yakındır. Malta, yeni bir standartlaştırma kanunu çıkarmıştır fakat mevzuatını Yeni ve Küresel Yaklaşım ile uyumlulaştırmak ve sektörlere özgü yönergeleri aktarmak için daha fazla çalışma yapması gereklidir. Kamu alımları mevzuatını topluluk müktesebatı ile uyumlu hale getirmek için de bazı ilave ayarlamalar gereklidir. Sermayenin ve hizmetlerin serbest dolaşımı konusunda bir miktar ilerlemeye rağmen, bu alanlarda Malta mevzuatını uyumlulaştırmak için yapılacak çok şey vardır. Kişilerin serbest dolaşımıyla ilgili olarak, Malta mevzuatında Topluluk kurallarına aykırı hükümler olmamasını sağlamak için çabalar hızlandırılmalıdır. Rekabet konusunda, düzgün bir devlet yardımları kontrol sistemi geliştirmek için hâlâ önemli çabalara ihtiyaç vardır.

Endüstriyel gelişme ve özelleştirme üzerine iki Beyaz Kitap yayımlanması ve Küçük İşletmeleri Destekleme Enstitüsü’nün kurulması, bir endüstri ve KOBİ politikasının geliştirilmesi için elverişli bir çerçeve yaratmıştır. Ancak, özelleştirme programının uygulanması yavaş gitmektedir.

Malta sosyal politika alanında ilerleme kaydetmiş olmakla beraber, özellikle çalışma mevzuatı ve mesleki sağlık ve güvenlik ile ilgili olarak bu sahada ilave uyumlulaşmaya hâlâ ihtiyaç vardır.
Vergileme sahasında, KDV’nin yeniden uygulamaya sokulmasıyla vergi mevzuatının uyumlulaştırılması için çerçeve tesis edilmiştir; ancak, hem KDV hem de özel tüketim vergilerine yönelik yeni çabalar gereklidir. Gümrükler alanında bir miktar ilerlemeye rağmen, sadece Malta gümrük mevzuatını bu alandaki müktesebat ile uyumlulaştırmak için değil, aynı zamanda bunu uygulamaya yönelik idari kapasiteyi geliştirmek için de çabalar devam ettirilmelidir.

İletişim ve kültür ve görsel-işitsel politika alanlarında önemli ilerleme yapılmıştır. Çabalar sürdürülürse, bu alanlardaki müktesebat ile uyumlulaşma, ikincil mevzuat yoluyla, kısa vadede sağlanabilir.

İstatistikler alanında, Malta İstatistik Merkez Bürosu, önemli ilerleme kaydetmiştir ve kendi yöntemlerini AT standartları ile tam olarak uyumlu hale getirmek için çabalarını sürdürmektedir. Mali kontrol sahasında, Ulusal Denetim Dairesi’nin takviye edilmesi ve Malta Hükümeti bünyesindeki içsel denetim sisteminde reform yapılması, Malta’ya yeterli bir kurumsal çerçeve kazandırmıştır. Bu ilerleme, uygun personel eğitimi yoluyla daha da pekiştirilmelidir.

Adalet ve içişleri sahasında, özellikle yeni İltica Yasası’nın kabul edilmesiyle önemli ilerleme olmuştur. İdari kapasiteyi güçlendirme yanında, veri koruma, göç, vize politikası ve adli işbirliği konularında hâlâ çabalar gereklidir.

Tarım, çevre ve bölgesel politika alanlarında, ilerleme çok sınırlı olmuştur. Malta, kapsamlı  tarım ve çevre mevzuatının çoğunu henüz kabul etmemiştir. Özellikle çevre konusunda, çevresel müktesebatın benimsenmesi ve uygulanması için genel bir strateji geliştirilmelidir.
Bölgesel politika ile ilgili olarak, Mata, yapısal fonları yönetmek için kendini hazırlamaya yönelik gerekli adımları henüz atmamıştır. Bu alanlarda büyük çabalara öncelikle ihtiyaç vardır.
Malta idaresi personel yönünden yeterli görünmekle beraber, pek çok alanda müktesebatı uygulayabilmesi için önemli ölçüde yeniden yapılanmaya ve personel eğitimine hâlâ ihtiyaç vardır. Bu yönde çabalar başlamıştır. Son bir yılda, istatistikler ve mali kontrol alanlarında idari kapasite bir hayli iyileşmiştir. Bütünleşmiş bir idari kontrol sistemi kurmak suretiyle tarım idaresini takviye etmek için ve ayrıca vergi ve gümrük idarelerini güçlendirmek için önemli projeler başlatılmıştır. Bu alanlarda çalışmaya devam edilmelidir.

Genel olarak, piyasa gözetimi ve belgeleme, fikri ve sınai mülkiyet haklarının icra edilmesi konularında ve deniz ulaşımı ve güvenliği alanında, Malta’nın idari kapasitesi önemli ölçüde takviye edilmelidir. Çevre ve bölgesel politika sahalarında da büyük çabalara ihtiyaç vardır. Adalet ve içişleri ile ilgili olarak, özellikle iltica işlemlerinin yürütülmesi için ve polis ve yargı işbirliği alanında idari kapasite güçlendirilmelidir. Yeni kurulan Devlet Yardımları İzleme Kurulu’nun ve Telekomünikasyon Düzenleme Kurumu’nun yeterli işleyişini sağlamak için özel dikkat gösterilmelidir.

Katılım Ortaklığı kısa vadeli önceliklerinin çoğunluğu, ya kısmen veya tamamen yerine getirilmiştir. Endüstriyel politika ve adalet ve içişleri alanlarında ilerleme özellikle anlamlı olmuştur. Devlet yardımları konusunda ve çevre alanında ilave çabalar gereklidir.

Malta, bazı orta vadeli öncelikler konusunda şimdiden harekete geçmiştir.

Polonya

Polonya’nın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir. 

Geçen yıl belirlenmiş olan eylem alanlarıyla ilgili olarak, Polonya, yargı reformunda ve en ivedi darboğazları gidermek için ortamın hazırlanmasında ilk adımları atmıştır. Bu tür tedbirler önemlidir, zira etkin bir yargının varlığı müktesebatın uygulanması ve icrasında çok gerekli bir unsurdur. Yolsuzluğa karşı mücadele konusunda da, ilk adımlar atılmıştır fakat, gerekli mevzuatın çıkarılması dahil, ilave çabalara ihtiyaç vardır. Fırsat eşitliğine yönelik gelişmeler pek belirgin olmamıştır.

Gerekli tedbirlerin katılım tarihine kadar alınmış olmasını sağlamak için, bu eylemlerin sürdürülmesi ve yoğunlaştırılması gerekecektir. Katılım ortaklığında gösterilen orta vadeli önceliklerin henüz yerine getirilmemiş olduğu yargı reformu için bu husus özellikle önemlidir.
Polonya, işleyen bir piyasa ekonomisidir ve, şimdiki reform çabalarını sürdürmek ve tamamlamak koşuluyla, yakın vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Yeterli makroekonomik istikrarı korumuştur ve büyüme performansı yine etkileyici olmuştur. Özelleştirme temposu cesaret verici olmuş ve ayrıca kömür ve savunma sanayileri gibi hassas sektörlerde daha fazla yeniden yapılanma gerçekleşmiştir.

Ancak, bazı ekonomik dengesizlikler ortaya çıkmıştır: enflasyon yüksektir ve cari hesap açığı, sürdürülebilirlik konusunu gündeme getiren bir düzeye çıkmıştır. Orta vadeli mali sürdürülebilirliğin sağlanması gereği devam etmektedir. Çelik sektörünün özelleştirilmesinde ve tarımın yeniden yapılandırılmasında gecikmeler vardır. Devlet işletme sektörünün büyük kısımları henüz yeniden yapılandırılmamıştır.

Hem makroekonomik hem de yapısal politika tedbirlerine ihtiyaç vardır. Mali intibak gerçekleşmeli ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliğine yönelik çabalar devam etmelidir. Piyasaların işleyişini güçlendirmek için yapılması gereken reformlar arasında, iflas prosedürlerinin geliştirilmesi ve banka-dışı mali kurumlar için düzenleme ve denetim çerçevesinin tamamlanması vardır. Polonya’nın altyapısını iyileştirmek ve emek piyasalarının değişen ekonomik koşullara daha iyi yanıt vermesini sağlamak için alınması gereken tedbirler vardır.

Şubat ayında Avrupa entegrasyonu üzerine millet meclisinde (Sejm) yapılan genel görüşmeden ve Avrupa Hukuku üzerine Parlamento Komisyonu’nun kurulmasından bu yana görülen yeni atılım, geçen raporlama dönemine kıyasla müktesebatın benimsenmesinde belirgin bir hızlanmayla şimdiden meyve vermektedir. İvme kazanma yönünden çok şey yapılmış olmakla beraber, bu çabaların hızlandırılması ve mevzuat akışının da arttırılması gerekecektir. Daha fazla çaba ihtiyacı, müktesebatı benimsemek için idari kapasitenin güçlendirilmesi bakımından daha da geçerlidir. Mülki idare mevzuatının uygulanması başta olmak üzere, bu konuda gelişmeler olmuştur, fakat bu gelişmeler mevzuat çıkarılmasında sağlanan ilerlemenin gerisinde kalmıştır.

1999 düzenli raporundan farklı olarak, iç pazar müktesebatının iki kilit alanı olan standartlar ve belgeleme ve devlet yardımı konularında mevzuat çıkarılmasında ilerleme olmuştur. Her iki alanda, gerekli çerçeve mevzuat kabul edilmiştir. Şimdi, bu alanlarda müktesebatı uygulamak için gereken ikincil mevzuat ve buna eşlik eden idari kapasite üzerinde durulmalıdır. Yeni fikri mülkiyet mevzuatı çıkarılması olumlu bir adımdır, fakat sınai mülkiyet hukukuyla ilgili güçlükleri çözme gereği sürmektedir. Tüketicilerin korunması alanında da yasal ilerleme kaydedilmiştir. Yeni yönetmelikler hakkında bilgi yaymak yanında, ilgili icra yapılarının kapasitesini ve yetkisini güçlendirmek hâlâ gereklidir.

Hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımında Polonya’nın sicili tatmin edici olmuştur, fakat raporlama döneminde pek az ilerleme kaydedilmiştir. Kamu alımları ve kişilerin dolaşımı, Polonya’nın iç pazara sorunsuz entegrasyonu için acilen ilerleme gereken diğer alanlardır.
Çelik sektörünün yeniden yapılanmasında somut ilerleme olmayışı bir kaygı nedeni olmaya devam etse de, başta otomotiv sektörü olmak üzere, endüstriyel politikada bir miktar ilerleme sağlanmıştır.

Tarım sektöründe, kırsal kalkınma planının geliştirilmesinde ilerleme kaydedilmiştir, ancak sektör için net, tutarlı ve tam olarak bütçelenmiş bir strateji henüz oluşturulmuş değildir. Genel olarak, Polonya, tarım ve balıkçılık sektörlerinde politika, müktesebat ve yapılar bakımından gerekli olan köklü transformasyonu henüz başlatmamıştır ve her iki sektörde gerekli yasama çalışması yavaş gitmektedir.

Çevre sektöründe, taslaklar hazırlanmasına yönelik önemli miktarda çalışmaya rağmen, mevzuat kabul edilmesi anlamında pek az başarı kazanılmıştır. Aynı gözlem, yasal gelişmelerin sınırlı kalmış olduğu enerji ve ulaştırma sektörleri için de geçerlidir. Çerçeve mevzuat aktarılmamıştır. Bu üç sektörde, idari kapasiteyi güçlendirmek için büyük miktarda ilave çalışmaya ihtiyaç vardır.

Bölgesel politikayla ilgili olarak kayda değer gelişmeler olmuştur. Ulusal kalkınma planını ve NUTS uyumlu mevzuatı uygulamak için uygun yapıların oluşturulması gerekecektir. Sosyal sahada, çabalar  sınırlı olmuştur ve, başta istihdam kurumlarının kapasitesi olmak üzere, mevzuat icrası bir kaygı konusu olmaya devam etmektedir.

Genel bir stratejinin geliştirilmiş olduğu sınır muhafaza teşkilatı  ve sınır yönetimi başta olmak üzere, adalet ve içişlerinde bir miktar ilerleme sağlanmıştır. Bu stratejinin uygulanması, önemli çaba ve ilgili kurumlar arasında yüksek derecede koordinasyon gerektirecektir. Bazı alanlarda uyumlulaşma sınırlı kalmıştır ve, polis servisleri başta olmak üzere, örgütlü suçlara karşı mücadeleyi yürüten kanun icra organlarında önemli iyileşme ihtiyacı vardır. Gümrükler alanında, müktesebat ile uyumlulaşma ve etkili bir uygulama kapasitesi tesis edilmesi, önemli ilave çabaları gerekli kılmakta olup, mali kontrol için de durum böyledir.

Polonya, mevzuatını daha ileri ölçüde uyumlulaştırma açısından kayda değer ilerleme sağlamıştır fakat, katılım amacına yönelik olarak gerekli yapıların uyarlanması ve güçlendirilmesinde bu çabayı aynı ölçüde sergileyebilmek  için daha çok çalışmalıdır. Bu husus, birincil önemde olmakla beraber sadece merkezi ve yerel yönetim düzeyinde idari kapasiteyle değil, aynı zamanda, en geniş anlamda müktesebatın uygulanmasında yer alan, işletmeciler, STK’ler ve hatta genel olarak toplum dahil, bütün diğer aktörler ile ilgilidir. Mülki idare ve kamu yönetimi düzeyinde, bu husus, bir bütün olarak Polonya’nın idari kapasitesinin istikrarını, bağımsızlığını ve etkinliğini arttırmak için kararlı bir çabayı gerekli kılacaktır.

Bu konu, katılım ortaklığının kısa vadeli önceliklerinin ne ölçüde ele alınmış olduğunda yansımaktadır. Belgeleme ve devlet yardımları başta olmak üzere, müktesebata dayalı unsurların yerine getirilmesinde ilerleme olmuştur fakat, fikri mülkiyetin korunması, belgeleme, devlet yardımları, tarım ve bölgesel politika, sosyal politika, gümrükler, adalet ve içişleri alanlarında kapasiteyi güçlendirmek için sürekli çabalar gereklidir.

Polonya, orta vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinden bazılarını yerine getirmek için şimdiden harekete geçmiştir.

Romanya

Romanya’nın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir.

Hükümet, bakım kurumlarında yaşayan çocukların sorunlarını ele almaya yönelik siyasal bir taahhüt göstermiş ve ilerleme kaydedilmiştir. Bu kurumların sorumluluğu yerel makamlara devredilmiş, yapısal reform için bir ulusal strateji kabul edilmiş ve gerekli bütçe transferleri yapılmıştır. Romanya, böylece, 1999 Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli  önceliklerini karşılamış sayılabilir. Ancak, bu olumlu politika gelişmelerinin, ilgili kurumlardaki gerçek yaşam koşullarında bir iyileşme yanında, kapsamlı bir reform ile sonuçlanmasını sağlamak için, Komisyon durumu yakından izlemeye devam edecektir.

Çingenelerin tabi oldukları muamele konusunda, devam eden yüksek düzeylerde ayrımcılık ciddi bir kaygı oluşturmaktadır. Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli öncelikleri (bir ulusal Çingene stratejisi hazırlanması ve azınlık programlarına yeterli mali destek sağlanması) henüz yerine getirilmemiş ve bu alandaki ilerleme, eğitim imkanlarına erişimi iyileştirmeyi hedefleyen programlar ile sınırlı olmuştur.

Yargının işleyişi ile ilgili olarak devam eden iyileşmeler not edilebilir – fakat, Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli öncelikleri paralelinde, reform süreci devam ettirilmeli ve pekiştirilmelidir. Polis teşkilatının ve İçişleri Bakanlığı’na bağlı diğer organların askersizleştirilmesi (orta vadeli bir Katılım Ortaklığı önceliği) bakımından daha çok ilerlemeye ihtiyaç vardır.

Romanya’nın demokratik kurumları yerleşmiştir, fakat karar alma süreci zayıf olmaya devam etmektedir. Geçen bir yılda başlatılan girişimlere rağmen, hükümet kararnameler yoluyla mevzuat çıkarmaya bel bağlamayı sürdürmüştür ve taslak mevzuat üzerinde istişare büyük ölçüde iyileştirilmelidir.

İdari kapasite açısından, Romanya, mülki idare hakkında bir yasa çıkarmak suretiyle kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerini karşılamış ve bir mülki idare kurumu tesis etmiştir. Bu gelişmeler, kapsamlı bir kamu yönetimi reformu yoluyla ilerletilmelidir. Dağıtılmış sorumluluklara, yerel düzeyde yeterli mali ve beşeri kaynakların eşlenmesini sağlamak için özel dikkat gösterilmelidir. Yolsuzluk  düzeylerinin azaltılmasında pek az ilerleme kaydedilmiş olup, başlatılmış olan çeşitli yolsuzluk karşıtı girişimler arasında daha iyi koordinasyona ihtiyaç vardır.
Romanya, işleyen bir piyasa ekonomisi olarak görülemez ve orta vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkamaz. Ülkenin geleceğe dönük ekonomik beklentilerinde büyük bir iyileşme olmamıştır.

Romanya makroekonomik istikrar yönünde bir miktar ilerleme kaydetmiştir. Romanya, uluslararası mali kurumlar ve AB ile anlaşma içinde, ekonomik programlar ve stratejiler kabul etmiştir. Orta Vadeli Ekonomik Strateji üzerindeki geniş siyasal uzlaşma, ekonomik reform ihtiyacı konusunda net bir bilinç olduğunu gösteriyor.

Ancak, temel orta vadeli reformların kararlaştırılması yanında, bu anlaşmaların uygulanmasında da ciddi güçlükler vardır. Kırılgan makroekonomik ortam, belirsiz yasal ve kurumsal çerçeve, ve reformlara yönelik taahhüdün her noktada aynı ölçüde güçlü olmayışı, ekonomik gelişmeye engel olmaya devam etmektedir. Bir piyasa ekonomisinin işleyişini sağlamak için gerekli olan kurumlar, ya hiç yoktur, ya da etkili olamayacak kadar zayıftır. Yetersiz reformlar ve büyüyen bir yeraltı ekonomisi, makroekonomik istikrar yönünde sağlanan ilerlemenin temelini zayıflatmıştır. Sağlam ve iyi işleyen bir mali sistemin yokluğu, ekonomik faaliyete ket vurmaktadır. İşletme sektörünün çok büyük bir  kısmı, yeniden yapılanmaya henüz girmemiştir veya ancak şimdi girmektedir. Yatırım düzeyi azalmaya devam etmiş ve böylece ekonominin arz yönünde gereken modernleşme gecikmiştir.

Uluslararası kurumlar ile mutabık kalınmış olan programların ve Orta Vadeli Ekonomik Strateji hedeflerinin tam olarak ve vaktinde gerçekleştirilmesi için acil bir ihtiyaç vardır. Mali disiplini iyileştirmeye ve daha saydam ve iş yapmaya elverişli bir ortam oluşturmaya öncelik verilmelidir. Kamu maliyesinde istikrar sağlamak için, sosyal güvenlik ve sağlık reformlarının uygulanması yanında, büyük işletmelerin özelleştirilmesi ve yeniden yapılanmasında hızlanma acilen gereklidir.

Romanya, müktesebatın benimsenmesinde ilerlemeye devam etmiştir – ancak, geçen bir yıl içinde sağlanan başarılar karışık olmuştur. Bazı sektörlerde, hem mevzuat aktarımı hem de gerekli idari yapıların kurulması ileri düzeydedir. Aynı zamanda, bazı önemli alanlarda ilerleme kaygı verici bir yetersizlik arz etmektedir.

Olumlu gelişmelerin not edilebileceği alanlar arasında, müktesebat ile yüksek düzeyde bir uyum sağlanmış olan rekabet ve şirketler hukuku vardır. Romanya, geçen bir yıl içinde, ulaştırma müktesebatının aktarılması ve uygulanması bakımından da anlamlı ilerleme kaydetmiştir (ancak, karayolu ulaşımı ve deniz nakliye güvenliği konularında mali uyumlulaşma sorunları henüz ele alınmamıştır). Bazı alanlar için istatistiksel kapsamanın büyük ölçüde iyileştirilmesi gerekli olmakla beraber, istatistik müktesebatının aktarılmasında ilerlemeler sağlanmıştır.
İç pazar mevzuatı ile ilgili olarak, kamu alımları sahasında ilerleme kaydedilmiştir ve AB vatandaşları için çalışma müsaadeleri verilmesinin basitleştirilmesi ve sosyal güvenlik konusunda yeni bir yasanın çıkarılması bakımından da olumlu gelişmeler olmuştur. Romanya, sermaye girişlerine ilişkin izin şartlarını kolaylaştırmış ve kara para aklama sorunuyla mücadelede ilerleme kaydetmiştir. Romanya’nın KDV ve özel tüketim vergileri, AB ilkeleriyle büyük ölçüde uyumludur.

Yukarıda not edilen olumlu gelişmelere rağmen,  daha çok ilerlemenin gerekli olduğu çeşitli alanlar vardır. İç pazar için, Romanya, Yeni ve Küresel Yaklaşım’ın ilkeleri temelinde çerçeve mevzuat oluşturmalıdır. Bankacılık sektöründe yaşanan bunalımlar, mali hizmetlerin etkin denetiminin hâlâ büyük ölçüde güçlendirilmesi gereğine işaret etmektedir. Sermaye çıkışları için müsaadelerin kolaylaştırılması ve sınır aşan kredi transferlerine ilişkin müktesebatın aktarılması yönünde ilave çalışma gereklidir. Kişisel verilerin korunması alanındaki Romen mevzuatı yetersiz olmaya devam etmektedir ve dolaysız vergileme alanında büyük miktarda uyumlulaşmaya hâlâ ihtiyaç vardır.

Tarım konusunda, bu sektöre yönelik büyük bir yapısal reform gereklidir. AT tarım  müktesebatının uygulanmasına imkan verecek koşullar henüz mevcut değildir. İdari kapasite yetersizliği, had safhadadır ve Tarım Bakanlığı, gerekli reformları geliştirme veya kabul edilmiş bulunan mevzuat unsurlarını etkili şekilde uygulama kabiliyetine sahip değildir. Sosyal  politika konusunda, dönem içinde mevzuat açısından pek az ilerleme sağlanmış olup, yeni bir Çalışma Tüzüğü’nün kabul edilmesi, çalışanların haklarının korunması ve işyerinde sağlık ve güvenlik mevzuatının yaygınlaştırılması konularında ilave tedbirler gereklidir. Sosyal diyalog için yapılar mevcuttur fakat bunlara daha çok önem verilmesi gereklidir. Çevre sektöründe, önceki yıllardan farklı olarak, Romanya müktesebatın aktarılması için stratejiler hazırlanmasında ilerleme kaydetmiştir fakat yakınlaşma düzeyi hâlâ çok yetersizdir. Çevresel müktesebatın uygulanması için spesifik maliyet değerlendirmeleri ve buna tekabül eden mali planlar geliştirilmelidir. Romanya’nın sanayi politikasına yönelik yaklaşımı, henüz piyasaya dayalı veya öngörülebilir durumda değildir ve Romanya, hem ulusal hem de sektörel düzeyde resmi bir sanayi politikasını henüz oluşturmamıştır. İletişim konusunda, müktesebatın aktarılmasıyla ilgili esaslı ilerleme olmamıştır ve düzenleyici çerçeveyi geliştirmek için ilave çabalar gereklidir. Adalet ve içişleri sahasında, vize politikası, sınır yönetimi ve iltica konularında olumlu tedbirler alınmıştır. Bununla beraber, Romanya bazı önemli alanlarda (yabancıların statüsü, devlet sınırları, polis teşkilatı, polis memurları kanunu) yeni mevzuat çıkarmalı veya varolan mevzuatı tadil etmelidir.

Romanya makamları, içsel mali kontrol için kapsamlı bir politika çerçevesini henüz oluşturmamıştır. Önleyici mali kontrol ve içsel denetim işlevleri için politika esasları geliştirme ihtiyacı hâlâ devam etmektedir (bu konu, kamu fonlarını yönetme ve kontrol etme kapasitesinin zayıf olmaya devam ettiği yerel düzeyde özellikle önemlidir). Katılım öncesi fonlar için kontrol mekanizmaları geliştirmek amacıyla büyük çabalara hâlâ ihtiyaç vardır. Ulusal bütçe prosedürleri zayıftır ve orta vadeli harcama programlaması büyük ölçüde iyileştirilmelidir.

İlgili bir sorun, Romanya kurumlarının daha yüksek düzeylerde AT fonlarını etkili biçimde yönetme kabiliyetidir. Program yönelimli bir bütçeleme sistemi geliştirilmeli ve genel bütçe uygulama süreci güçlendirilmelidir. Romanya, yeterli personel, eğitim ve donanım temin edilmesi yoluyla, kamusal mali kontrol işlevlerini güçlendirmek için tedbirler almalıdır.

Romanya idaresinin kalitesi çok değişkendir. Bazı bakanlıklar iyi yönetilmektedir ve vasıflı profesyonel kadrolara sahiptirler. Ancak, genel olarak, müktesebatı uygulamak için kamu yönetiminin kapasitesi çok sınırlıdır ve bu durum, katılım hazırlıklarında büyük bir kısıtlama oluşturmaktadır. Romanya’da, bunun temel bir sorun olduğu geniş ölçüde kabul edilmesine rağmen, son düzenli rapordan bu yana idari kapasitenin geliştirilmesinde pek az ilerleme olmuştur. 1999 raporunda varılan başlıca sonuçlar - bazı önemli kurumların hâlâ kurulmamış olması, pek çok kilit sektörde (özellikle tarım ve çevre) idarenin gerekli  uzmanlığa sahip olmaması, düzenleyici ve denetleyici kurumların bağımsızlığını sağlama ihtiyacı - geçerli olmaya devam etmektedir.

Kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin yerine getirilmesi ile ilgili olarak, Romanya vergileme, gümrükler, ulaşım, adalet ve içişleri alanlarında bir miktar ilerleme kaydetmiştir, ancak bu sektörler için belirlenen önceliklerin hiç biri henüz tam olarak karşılanmamıştır. İç pazar ve idari ve adli kapasitenin takviyesi ile ilgili önceliklerin ele alınmasında bir miktar sınırlı ilerleme sağlanmıştır. Tarım, istihdam ve sosyal işler ve çevre konularında esaslı ilerleme olmamıştır.

Romanya, orta vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinden bazılarını ele almak için harekete geçmiştir.

Slovakya

Slovakya’nın durumu, ilk defa olarak son raporda yerine getirilmiş olduğu kabul edilen, katılım için gerekli siyasal kriterlere uygun olmaya devam etmektedir. Slovakya, demokratik sisteminin pekiştirilmesinde ve kurumlarının normal işleyişinde daha da ilerlemiştir. Ancak, reform süreci ivme kaybetmiştir. Bunun bir nedeni, koalisyon hükümeti içindeki ihtilaftır.

Yargının bağımsızlığını güçlendirmek için bazı yasal adımlar atılmıştır. Ancak, aday gösterme ve deneme sistemiyle ilgili anayasa değişikliği başta olmak üzere, kısa vadeli bir öncelik olarak belirlenmiş olan önemli bazı reformlar henüz kabul edilmemiştir. Bu nedenle, yargının bağımsızlığını sağlamak için çabaların sürmesi gerekir.

Suça ve yolsuzluğa karşı mücadelede, bir hükümet politikası formüle edilmesi ve uluslararası yükümlülüklerin iç hukuka aktarılması başta olmak üzere, ilerleme sağlanmıştır. Slovakya’nın bu konudaki yetersiz sicilini iyileştirmek için, güzel niyetlerin ve iyi düşünülmüş kavramların spesifik eylemlere çevrilmesi gecikmemelidir.

Azınlıkların sorunlarını çözmeye yönelik yaklaşımlar geliştirilmesinde ilerleme görülmektedir fakat, politika formülasyonu ile uygulama arasında denklik yoktur. 1999 Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli bir önceliği olan, spesifik tedbirler uygulanması yoluyla Çingene azınlığın durumunda somut iyileşme sağlanması, büyük ölçüde gerçekleşmemiştir. Bu konuda, 1999 Katılım Ortaklığı’nın orta vadeli öncelikleriyle uyumlu olarak politikaların ve bütçe olanaklarının güçlendirilmesi yanında, çeşitli sektörlerde mevzuatın uygulanmasına yönelik daha büyük çabalar gereklidir.

1999 Katılım Ortaklığı’nın kısa vadeli öncelikleri olan, mülki idare yasasının kabul edilmesi ve kamu yönetimi reformu stratejisinin uygulamaya konulması gecikmiştir. Reform sürecinin bu önemli alanlarında ivmeyi korumak için sürekli çabalara ihtiyaç vardır.

Slovakya, işleyen bir piyasa ekonomisi olarak görülebilir ve, yapısal reform gündemi tam olarak uygulanmak ve geriye kalan reformları içine alacak şekilde genişletilmek koşuluyla, orta vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Bütçe ve dış ödeme açıklarını azaltmaya yönelik tedbirler yoluyla makroekonomik istikrar restore edilmiştir. İşletme faaliyeti için yasal çerçeve halen büyük ölçüde mevcuttur. Fiyat çarpıklıkları giderilmektedir ve kamusal altyapı kuruluşlarının özelleştirilmesi başlamıştır. Yetkili makamlar, devlet bankalarının yeniden yapılandırılması ve özelleştirilmesi alanında olumlu ilerleme kaydediyorlar.

Ancak, makroekonomik istikrarın sağlanması yönündeki ilerleme,  ihtiyatlı bir politika bileşimi sürdürülmesi yoluyla pekiştirilmelidir. Özellikle, 2001 yılına ait mevcut bütçe teklifleri, istikrar kazanımlarını tehlikeye atma riskini taşımakta olup, kamu maliyesinin orta vadeli sürdürülebilirliği henüz garanti edilmiş değildir. Devam eden yapısal reformlar sonuçlandırılmalı ve yeni mevzuat etkili biçimde uygulanmalıdır. Bankacılık denetimi daha da güçlendirilmelidir.

Yetkili makamlar, geriye kalan reformları uygulamalı ve finans ve enerji sektörlerindeki özelleştirmeyi plana uygun olarak yürütmelidirler. Yasal çerçevenin etkili uygulanmasına ve idari kapasite konusuna öncelik verilmelidir. Sağlık,  emekli aylıkları ve sosyal güvenlik alanları başta olmak üzere, kamu maliyesi kısa vadede kontrol altında tutulmalı ve orta vadede konsolide edilmelidir. Böylece, kamu yatırımlarının finanse edilmesi için ve bölgesel emek piyasalarındaki dengesizlikleri azaltmayı ve emek mobilitesini arttırmayı hedefleyen tedbirler için fırsat yaratılmasına yardım edilecektir.

Slovakya, müktesebat ile uyumlulaşma konusunda önemli ilerleme yapmaya devam etmiş, böylece üyelik vecibelerini üstlenme yeteneğini arttırmıştır. Ancak, bu ilerleme her alanda eşit olmamıştır. Geçen yılın Düzenli Raporunda belirtildiği gibi, şirketler hukuku, tarım, ulaştırma, bölgesel politika, yapısal araçların koordinasyonu, çevre ve mali kontrol gibi bazı alanlar geriden gelmeye devam etmektedir. Aynı zamanda, mevzuatın uygulanması ve icrasından sorumlu kurumların güçlendirilmesinde kaydedilen ilerleme, genel olarak, mevzuat çıkarılmasında kaydedilen ilerleme kadar belirgin değildir. Bu zaafların düzeltilmesi gerekir. Bu amaçla uygun kaynaklar tahsis edilmelidir.

İç pazar mevzuatıyla ilgili olarak, kamu alımları, mali hizmetler ve sermaye hareketleri konusunda ve, standardizasyon dahil, Yeni Yaklaşım alanında tam uyumlulaşma için bir temel oluşturulmasında belirgin ilerleme kaydedilmiştir. Kişilerin serbest dolaşımı açısından pek az ilerleme sağlanmış, yabancı profesyonel niteliklerin tanınması için genel bir çerçeve tesis edilmemiştir. Uyumlulaşmaya devam edilmesinden başka, müktesebatın uygulanması ve icra edilmesi için yeterli kapasite oluşturmak şimdi özel bir gerekliliktir. Şirketler hukuku alanında, muhasebe hukuku kısmen hariç, uyumlulaşma açısından esaslı bir ilerleme olmamıştır. Korsanlık ve sahtecilik ile mücadele yanında, özellikle ticari markalar ve patentler ile ilgili olarak, ilave devamlı çabalar gereklidir. Rekabet politikasında, yasal ilerleme  sonucunda anti-tröst kuralları büyük ölçüde yerleşmiştir ve şimdi bunların doğru uygulanması üzerinde durulmalıdır. Devlet yardımları alanında bir miktar ilerleme olmasına rağmen, başka yasal adımlara ihtiyaç vardır ve yeni kurulan Devlet Yardımlarını İzleme İdaresi güçlendirilmelidir.

İstatistikler alanında da somut ilerleme sağlanmıştır ve özellikle makroekonomik istatistikler ve bölgesel istatistiklerin uyumlulaştırılması ile ilgili olarak, çabalar sürdürülmelidir. Özelleştirmeye ve yeniden yapılandırmaya devam edilerek, sanayi politikası sektöründe esaslı ilerleme kaydedilmiştir. AT devlet yardımı kurallarına uyulmasına özel dikkat gösterilmesi gerekir. İletişim ve görsel-işitsel sektörde de, özellikle mevzuat açısından, anlamlı ilerleme olmuştur. Şimdi, idari kapasitenin güçlendirilmesi üzerinde durulmalıdır. Slovakya, hem güvenlikle hem de tüketicilerin korunmasının diğer yönleriyle ilgili olarak, tüketicinin ve sağlığın korunması sahasında iyi bir gelişme göstermiş olmakla beraber, daha fazla uyumlulaşma gereklidir ve piyasa gözetim faaliyetlerinden sorumlu organların güçlendirilmesi sağlanmalıdır.

Adalet ve içişleri sahasında işbirliği ile ilgili olarak, vize politikası ve iltica mevzuatının uyumlulaştırılması başta olmak üzere önemli ilerleme kaydedilmiştir. Ancak, göç, sınırların kontrol edilmesi ve suçla mücadele konuları üzerinde özellikle durularak, buna ilişkin bütün müktesebat alanlarında büyük ilerlemeye ihtiyaç vardır.

Tarım sektöründe ancak sınırlı bir ilerleme sağlanmıştır. Bu alandaki çabalar, SAPARD programı için hazırlıklar üzerinde odaklanmıştır. Son yıllarda kaydedilen ilerlemeye rağmen, bir Entegre Yönetim ve Kontrol Sistemi kurulması, spesifik piyasa yönetmelikleri çıkarılması ve hayvan ve bitki sağlığı mevzuatının uygulanmaya devam edilmesi üzerinde özellikle durularak, uyumlulaşma ve uygulama temposunu hızlandırma gereği vardır. Ulaştırma sahasında, karayolu ulaştırması ve iç suyolları ile ilgili olarak sınırlı ilerleme sağlanmıştır. Bununla beraber, demiryolu ve karayolu ulaşımı başta olmak üzere ulaştırma alanlarının çoğu, hâlâ, esaslı  uyumlulaşma çabaları gösterilmesini ve ilgili idari altyapıların güçlendirilmesini gerektirmektedir. Enerji sektöründe ve bölgesel politika ve yapısal araçların koordinasyonu sahasında bir miktar sınırlı ilerleme kaydedilmiştir; Slovakya bu sektörlerde uyumlulaşma çabasını arttırmak ve idari kapasitesini takviye etmek zorundadır. Çevre sahasında sınırlı ilerleme sağlanmıştır. Bu alanda, mevzuat uyumlulaşması, yatırımlar ve uygulama/icra kapasitesi ile ilgili olarak esaslı gayretler sarf etme gereği sürmektedir. Gümrükler konusunda, Slovakya önemli derecede mevzuat uyumlulaşması sağlamıştı, fakat dönem içinde anlamlı ilerleme kaydetmiş değildir.  Mevzuat çerçevesini tamamlamak ve gümrüklere ilişkin müktesebatın düzgün biçimde uygulanmasını sağlamak için ilave çabalar hâlâ gereklidir. Mali kontrol alanında sınırlı ilerleme gözlenmiştir. Slovakya, bu konuda, gerekli kamusal iç mali kontrol işlevlerini geliştirerek esaslı ilerleme kaydetmelidir.

Genel olarak idari kapasite açısından, Slovakya, bir kaç istisna ile, ilgili kurumların güçlendirilmesinde pek az ilerleme yapmıştır. Bu genel zaafın nedenleri arasında, kamu yönetimi reformunun çıkarılmasında ve mülki idare yasasında gecikmeler olması vardır.

Kısa vadeli önceliklerin yerine getirilmesi, sektörden sektöre geniş ölçüde değişmektedir. İç pazar ile ilgili olarak, Slovakya bu konudaki öncelikleri büyük ölçüde karşılamıştır. Sosyal politika ve istihdam alanında, enerjide ve adalet ve içişleri sahasında işbirliği konularında kısa vadeli öncelikler kısmen gerçekleştirilmiş, fakat tarım konusunda sınırlı bir ölçüde yerine getirilmiştir. İdari ve adli kapasitenin güçlendirilmesi ve çevre ile ilgili olarak, kısa vadeli öncelikler esas itibariyle karşılanmamıştır.

Slovakya, bir dizi orta vadeliği önceliği ele almaya başlamak üzere bazı ilk adımlar atmıştır.

Slovenya

Slovenya’nın durumu, Kopenhag siyasal kriterlerine uygun olmaya devam etmektedir.

Katılım Ortaklığı’nda orta vadeli bir öncelik olan yargı reformunda ilerleme kaydedilmiştir. Ancak, devam eden davalar yığınını azaltmayı hedefleyen yeni tedbirlerin etkinliğini ölçmek için henüz çok erkendir.

Kamu yönetimi reformu, dikkat isteyen bir başka konudur. Reform için temel oluşturacak önemli bazı mevzuat unsurları henüz kabul edilmemiş olduğundan, son Düzenli Rapor’dan beri bu konuda pek az ilerleme sağlanmıştır. Bu konu, Katılım Ortaklığı’nda kısa vadeli bir önceliktir.

Özelleştirme süreci yavaş gitmektedir ve bunu hızlandırmak için ilave çabalara ihtiyaç vardır.
Slovenya, işleyen bir piyasa ekonomisi olarak görülebilir ve, ekonomide rekabeti arttıracak olan geriye kalan reformları tamamlamak koşuluyla, orta vadede Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkabilecektir.

Bütçe ve dış ödeme dengelerinin kontrol altında olmasıyla, devam eden makroekonomik istikrar, düzenli büyümenin  temelini sağlamıştır. Emeklilik reformunun orta vadeli sürdürülebilirliğini temin etmeye yönelik bazı adımlar atılmıştır. Bir piyasa ekonomisi için gerekli yasal ve kurumsal çerçeve büyük ölçüde oluşturulmuştur.

Ancak, bu çerçevenin uygulanması iyileştirilebilir. Ayrıca, devlet ekonominin bazı alanlarında hâlâ önemli bir etkiye sahiptir. Özellikle, mali sektörde devlet bankalarının hakimiyeti, gelişmeye ve rekabete engel olmaktadır. Özelleştirme alanındaki yavaş ilerleme ve işletmelerin tabi oldukları katı kurallar, dolaysız yabancı yatırım akışlarını düşük düzeyde tutmaktadır.

Özelleştirmenin, yapısal reformların ve piyasa liberalizasyonun tam olarak ve vaktinde gerçekleştirilmesiyle beraber, ekonomik ortamın iyileştirilmesinde sağlanacak ilerleme, daha çok yabancı yatırımcıyı ülkeye çekecek ve gelecekte kararlı büyüme için daha iyi şartlar temin edecektir. Kısa vadede, rekabetin teşvik edilmesinin gerekli olduğu mali sektörde reformları canlandırma ve işletme yeniden yapılanmasını hızlandırma gereği vardır. Emek piyasası esnekliği de arttırılmalıdır. Bu tedbirler, işletmelerin gelişmesine yardım edecek ve piyasa etkinliğini iyileştirecektir.

Son Düzenli Rapor’dan bu yana, Slovenya müktesebatın aktarımında genel olarak iyi bir ilerleme göstermiştir. Çevre, tarım, malların serbest dolaşımı, hizmet sunma özgürlüğü ve enerji gibi bazı kilit alanlarda önemli ilerleme kaydetmiştir. Bu alanlarda, üyelik için hazırlıklar şimdiden bir hayli ileri düzeydedir. Ancak, kişilerin serbest dolaşımı, iletişim ve görsel işitsel sektör müktesebatı başta olmak üzere, diğer alanlarda sadece sınırlı bir ilerleme sağlanabilmiştir. Slovenya’nın idari kapasitesi takviye edilmiştir, fakat bazı alanlarda daha fazla güçlendirilmesi gereklidir.

Slovenya, son Düzenli Rapor’dan beri, iç pazar müktesebatının kilit alanlarında mevzuat çıkarılması bakımından iyi bir ilerleme göstermiştir. Kamu alımları konusu dahil, malların serbest dolaşımı için mevzuat çerçevesinin kurulmasında esaslı ilerleme kaydedilmiştir ve Slovenya şimdi geriye kalan mevzuatın zamanında ve tam olarak kabul edilmesi ve kurumsal yapının güçlendirilmesi üzerinde yoğunlaşmalıdır. Hizmet sunma özgürlüğü alanında da önemli ilerleme olmuştur. Sigorta mevzuatının kabul edilmesiyle, bu alandaki mevzuat çalışmasının büyük bir kısmı artık tamamlanmıştır. Sermayenin serbest dolaşımı için mevzuat çerçevesi tesis edilmiştir, fakat Slovenya sermaye hareketleri önündeki diğer idari kısıtlamaları kaldırmaya devam etmelidir. Kişilerin serbest dolaşımı sahasında son Düzenli Rapor’dan beri pek az ilerleme sağlanmıştır ve bu alanda ilave mevzuat çabalarına ihtiyaç vardır. Şirketler hukuku alanında mevzuat çerçevesi bir hayli ileri düzeydedir, fakat, örneğin fikri ve sınai mülkiyet haklarıyla ilgili olarak, bazı iyileşmeler hâlâ gereklidir.

Devlet Yardımları İzleme Komisyonu’nun kurulması yanında, Devlet Yardımlarının Kontrolü Yasası’nın ve tali mevzuatın kabul edilmesiyle, Slovenya, rekabet politikası için yasal ve kurumsal çerçeveyi tamamlamıştır ve çalışmalar şimdi, bu alanda iyi bir icra sicili tesis edilmesi üzerinde odaklanmalıdır. Slovenya’nın gümrüksüz dükkanları kapatma taahhüdünü yerine getirmemesi hariç, vergileme alanında düzenli ilerleme olmuştur.

Ulaşım sektöründe, ilerleme eşit olmamıştır ve genel durum karışıktır: karayolu ulaşımı alanında olumlu bir ilerleme sağlanmış olmakla beraber, havayolu ve denizyolu ulaşımı alanlarında kilit mevzuatın parlamento tarafından kabul edilmesinde gecikmeler söz konusudur. Enerji sektöründe, Enerji Ajansı’nın kurulması ve bazı kilit mevzuatın çıkarılması sonucunda, geçen bir yıl içinde olumlu ilerleme kaydedilmiştir.

İletişim ve görsel-işitsel sektörlerinde çok az ilerleme gerçekleşmiştir. Görsel-işitsel sektörde uyumlulaşma çerçevesini oluşturan Medya Yasası henüz çıkarılmamıştır. İletişim Yasası da henüz kabul edilmiş değildir ve iletişim sektörü için denetim makamı daha kurulmamıştır.
Tarım Yasası’nın çıkarılması ve Tarımsal Piyasalar ve Kırsal Kalkınma Ajansı’nın kurulması ile, tarım sektöründe olumlu bir ilerleme olmuştur. Bitki ve hayvan sağlığı sektörlerinde mevzuat uyumlulaşması sürdürülmelidir. Çevre sektöründe mevzuat çıkarılması açısından hayli ilerlemiş olan Slovenya, şimdi, uygulama ve icra üzerinde odaklanmalıdır.

Adalet ve içişleri alanında, önceki yılın olumlu genel ilerlemesi sürmüştür. Bu alandaki mevzuat çerçevesi daha da geliştirilmiştir. Ancak, sınır kontrolünde yeni çabalara ihtiyaç vardır ve bu konu, çözülmesi gereken bir öncelik olmaya devam etmektedir.

Genel olarak, Slovenya’nın müktesebatı uygulamaya yönelik idari kapasitesi artmıştır. Son Düzenli Rapor’dan bu yana, devlet yardımları, enerji ve tarım alanlarında denetleyici ve uygulayıcı kurumların tesis edilmesi ve standardizasyon, akreditasyon ve belgeleme kurumlarının ayrılması ile, önemli ilerleme kaydedilmiştir. İletişim ve veri koruma için, bağımsız düzenleyici ajanslar henüz kurulmuş değildir. Şimdi, çevre sektöründe yerel düzey, sınır kontrolü, kamu alımları ve sigorta denetimi gibi bazı özel alanlarda idari kapasitenin güçlendirilmesi üzerinde yoğunlaşılmalıdır.

Slovenya, özellikle ekonomik kriterler, ulaşım, çevre, istihdam ve sosyal işler alanlarında, kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin önemli bir bölümünü yerine getirmiştir. Diğer alanlarda ise, öncelikler kısmen yerine getirilmiştir. Slovenya,bazı orta vadeli öncelikleri de uygulamaya başlamıştır.

Türkiye

Son düzenli rapordan bu yana olumlu bir gelişme, Türk toplumunda, AB’ye katılım amacıyla gerekli olan siyasal reformlar konusunda geniş çaplı bir tartışmanın başlamış olmasıdır. Bu bağlamda iki önemli girişimde bulunulmuştur: bazı uluslararası insan hakları belgelerinin imzalanması ve İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu’nun çalışmasının hükümetçe kısa bir süre önce onaylanması. Ancak, geçen yıla kıyasla, temel durumda pek az iyileşme olmuştur ve Türkiye’nin durumu Kopenhag siyasal kriterlerine hâlâ uygun değildir.

Bir demokratik sistemin temel özellikleri var olmaya devam etmektedir, fakat Türkiye demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü garanti etmek için gereken kurumsal reformların uygulanmasında yavaş davranmaktadır. AB-Türkiye ilişkileri açısından yürütmede değişiklikler olmuştur, fakat ordu üzerinde sivil kontrol gibi bazı temel kurumsal sorunlar henüz ele alınmamıştır. Yargı ile ilgili olarak, devlet memurlarının yargılanmasını kolaylaştıran yeni prosedür cesaret verici bir gelişmedir. Geçen yılın düzenli raporunda söz edilen, yargının işleyişine ait önemli yasa tasarıları hâlâ sonuçlanmamıştır. Devlet Güvenlik Mahkemeleri ile ilgili olarak, Haziran 1999’daki son reformdan beri ilave herhangi bir iyileşme olmamıştır. Yolsuzluk bir kaygı konusu olmaya devam etmektedir.

Abdullah Öcalan davası dahil, ölüm cezası infaz edilmemektedir, fakat insan haklarının genel durumu bir çok bakımdan endişe verici olmaya devam etmektedir. Konunun yetkili makamlar ve parlamento tarafından ciddiye alınmasına ve insan hakları alanında eğitim programları uygulanmasına rağmen, işkence ve kötü muamele kökü kazınmış olmaktan uzaktır. Türkiye cezaevi sisteminde önemli bir reform yapmaya hazırlanmakta olsa da, cezaevi koşulları düzelmemiştir. İfade, örgütlenme ve toplantı özgürlükleri hâlâ sürekli olarak kısıtlanmaktadır. Din özgürlüğü açısından, gayri Müslim topluluklara yönelik olumlu bir yaklaşım benimsenmiş görünüyor, fakat bu yaklaşım, Sünni olmayan Müslümanlar dahil, bütün dinsel topluluklar için geliştirilmelidir.

Geçen yıla kıyasla, ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ilişkin durum,özellikle etnik kökene bakılmaksızın bütün Türkler için kültür haklardan yararlanma söz konusu olduğunda, iyileşme göstermemiştir. Nüfusun ağırlıklı olarak Kürt olduğu güneydoğuda durum pek fazla değişmemiştir.

Türkiye, ekonomideki en acil dengesizlikleri ele alma konusunda önemli ilerleme kaydetmiştir, fakat işleyen bir piyasa ekonomisi gerçekleştirme süreci tamamlanmış değildir. Türk ekonomisinin önemli kesimleri, daha şimdiden,AT ile bir gümrük birliği içinde rekabet baskısı ve piyasa güçleri ile başa çıkma yeteneğindedir.

Türkiye, makroekonomik istikrar yönünde önemli ilerleme kaydetmiştir. Devlet işletmelerinin özelleştirilmesi başarılı olmuştur ve tarım sektöründe, sosyal güvenlik sisteminde ve mali sektörde reform için önemli adımlar atılmıştır.

Ancak, makroekonomik istikrar henüz sağlanmamıştır ve orta vadede sürdürülebilir kamu maliyesi için sağlam bir temel oluşturulmamıştır. Hem imalat sektöründe hem de mali sektörde, devlet hakimiyetinin piyasa çarpıklıklarına yol açtığı pek çok alan hâlâ vardır. Türk beşeri ve maddi sermayesinin rekabet gücünü arttırmak ve mevcut sosyal ve bölgesel eşitsizliklerde bir azalma sağlamak için eğitim,sağlık ve altyapı kalitesi iyileştirilmelidir.

Yetkililer, enflasyonist baskıları ve kamu açıklarını azaltma üzerinde odaklaşmaya devam etmeli ve yapısal reformlara ve piyasa liberalizasyonuna yönelik taahhütlerini sürdürmelidirler. Eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler için yeterli fonlama sağlamak amacıyla, orta vadeli bir perspektif içinde, önceliklerini yeniden tarif etmelidirler. Bir bütün olarak ekonomi için orta vadeli rekabet gücünü garanti etmek üzere, bankacılık, tarım ve devlet işletmeleri gibi çeşitli sektörlerde hâlâ önemli bir yeniden yapılanma gereklidir.

Genel olarak, Gümrük Birliği kapsamına giren alanlarda Türkiye’nin topluluk müktesebatı ile uyumu en ileri düzeydedir. Ancak, son düzenli rapordan beri, bu alanlarda mevzuat aktarımı açısından ilerleme sınırlı olmuştur.

Bir aday ülke olarak, Türkiye, bütün diğer sahalarda müktesebat ile uyumlulaşma konusunda esaslı ilerleme göstermelidir. Müktesebatın bu ilgili alanlarının aktarılması, uygulanması ve icrası için stratejiler ve ayrıntılı programlar (öncelikler dahil) gereklidir. Müktesebatın analitik incelemesinin hazırlık sonuçları ve Türkiye tarafından hazırlanacak olan Müktesebatın Benimsenmesi İçin Ulusal Program, bu çalışmanın önemli araçları olacaktır.

Farklı AT politikalarını uygulamak ve yeterli biçimde icra etmek için esaslı idari reformlar gereklidir. Türk istatistiksel temelinin Eurostat’ın temeliyle uyumlulaştırılması, başta gelen bir önceliktir.

İç pazar mevzuatı ile ilgili olarak, malların serbest dolaşımına dahil alanlarda, özellikle standartların uyumlulaştırılması ve ticaret önündeki diğer teknik engellerin kaldırılması açısından, çabalara ihtiyaç vardır. Gümrük Birliği çerçevesindeki yükümlülükler nedeniyle, bu süreç 2000 yılı sonuna kadar tamamlanmalıdır. Tarımsal ürünler ticareti bir sorun olmaya devam etmektedir. İç pazar bakımından, Türkiye, Yeni ve Küresel yaklaşımın ilkelerine dayanan çerçeve mevzuat çıkarmalıdır. Bankacılık sektöründe esaslı reformlar yapılmıştır. Sermaye hareketleri mevzuatının aktarılmasında ise ilerleme kaydedilmemiştir. Kara para aklanması konusunda ciddi sorunlar sürmektedir. Mali olmayan hizmetler ve kişilerin serbest dolaşımı alanlarında uyumlulaşma çok erken bir aşamadadır. Kurumlaşma yanında, devlet yardımları konusu gibi, iç pazarın bütün diğer veçheleri üzerinde daha fazla çalışma yapılmalıdır. Türk tekellerinde ilave ayarlamalar gereklidir. Türk şirketler hukuku, AT mevzuatına uygunluk bakımından Komisyon’un değerlendirmesine tabi tutulmaya devam edecektir. Vergileme alanında büyük ölçüde uyumlulaşma hâlâ gereklidir. Gümrükler alanında, hemen hemen tam uyumlulaşma vardır.

İletişim sahasında, rekabetin sağlanması için esaslı ilerleme kaydedilmiştir. Topluluk müktesebatı ile daha çok uyumlulaşma gereklidir. Görsel-işitsel malzemelerde korsanlık ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir.

Tarım ve balıkçılık alanında ilk öncelik, bu politikaları uygulayabilmek için temel mekanizmaların ve yapıların (istatistikler, arazi sicili, ıslah edilmiş balıkçı filosu sicili, hastalıklara karşı mücadele, bitki ve hayvan tanımlama sistemleri, teçhizatın geliştirilmesi) uygulanmasına başlamaktır. Türk filosunun deniz güvenliği sicili bir kaygı konusu olmaya devam etmektedir. Deniz ve karayolu ulaşımı AT standartlarına adapte edilmelidir.

Sosyal politika sahasında,Türk mevzuatı, özellikle standartlar, yöntemler ve izleme gerekleri bakımından, Topluluk mevzuatından hâlâ çok farklıdır. Değişik alanlarda yapılması gereken çok iş vardır. Aynı durum, hâlâ sonuçlanmamış olan, enerji ve gaz sektörlerinde reform yapılmasına yönelik kilit önemdeki enerji yasaları için de geçerlidir. Çevre sektöründe, bir ilk adım olarak, müktesebatın aktarılması için stratejiler tavsiye edilir.

1999 yılına kıyasla, adalet ve içişleri sahasında önemli bir ilerleme olmamıştır. Göç konusunda, Batı Avrupa ülkelerine ulaşmaya çalışan illegal göçmenlerin sayısını azaltmak için çabalar ciddi şekilde hızlandırılmalıdır. Çıkış kapılarındaki denetimler başta olmak üzere, denetimlerin etkinliğini arttırmak için, Türkiye’deki muhtelif resmi kurumların daha iyi bir koordinasyon içine girmesi tavsiye edilir.

Daha ileri düzeyde mali kontrol tesis etmek için kapsamlı bir politika çerçevesine ihtiyaç vardır. Aynı zamanda AT mali çıkarlarını da korumaya yönelik olarak, mali yönetimi modernleştirmek için hâlâ esaslı çabalara ihtiyaç vardır.

Genel sonuç, Gümrük Birliği dışında kalan politika sahalarında, yeterli uygulama ve icra mekanizmalarının kurulması dahil, müktesebat ile daha çok uyumlulaşmak için esaslı çabalara ihtiyaç olduğudur. Bunun için, idarenin bütün düzeylerinde önemli reformlar gerekecektir. Bazı durumlarda bu, örneğin devlet yardımları ve bölgesel kalkınma sahalarında, yeni yapıların kurulmasını gerekli kılacaktır. Yukarıda belirtilen çeşitli konular, Türkiye için Katılım Ortaklığı’nda öncelikler olarak tespit edilmiştir.