|
|
 |
TÜRKİYE - AB İLİŞKİLERİ
|
KARMA BELGE
Aday ülkelerin
katılım yönünde kaydettiği ilerlemeye ilişkin raporlar (1999)
EK 1
Ülkelere Bakış
Mevzuat oluşturma, idarî ve adlî kapasiteleri güçlendirme konularında
kaydedilen ilerleme, aşağıda ortaya konulmuştur. Başvuran ülkeler, üyelik
başvurularının zaman içindeki sırasına göre dizildiklerinde, bu değerlendirmeden
şu sonuçlar çıkmaktadır.
Macaristan çoğu sektörde mevzuat uyumunda ilerlemeye devam etmektedir.
Devlet yardımları ve serbest çalışma konularında yasalar çıkararak, kamu
alımları ve fikrî mülkiyet hakları mevzuatını daha da uyumlulaştırarak
ve standartlar ve belgeleme alanlarında yeni yaklaşımı uygulamaya devam
ederek önemli ilerleme kaydedilmiştir. Ancak, hizmet altyapıları ve ulusal
tercih konularında yasal hükümlerle ilgili olarak, kamu alımları mevzuatının
daha fazla geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Özel tüketim vergisi alanında
ayrımcı hükümlerin devam etmesi, KDV/özel tüketim vergisi konusunda genel
mevzuat uyumlulaşmasıyla ilgili olarak sağlanmış olan önemli ilerlemeyi
gölgelemektedir. Avrupa eserleri ve uydu yayın izleme açısından görsel-işitsel
alanlarda daha fazla uyumlulaşma ihtiyacı vardır. Adalet ve içişleri (sınır
yönetimi ve iltica), tarım, çalışma hayatı ve işyerinde sağlık ve güvenlik
konularında uyumlulaşma temposu yavaştır. Çevre alanında pek az ilerleme
kaydedilmiş, gümrükler konusunda ise hiç ilerleme olmamıştır. Yapılması
gereken aktarım çalışmasının boyutu düşünülürse, bu önemli sektörlerdeki
hareketsizlik kaygı vericidir. Macaristan, Müktesebatı uygulamak için idarî
kapasitesini güçlendirmede kararlı ilerleme sağlamıştır. Genel kamu yönetimi
reformu yönünde adımlar atılmış, yönetim ve yargı organlarında özel Avrupa
politikası ve hukuku eğitim kursları düzenlenmesine devamlı olarak önem
verilmiştir. İç pazarın uygulanması için gereken temel kurumların çoğu
hazırdır. Bununla birlikte, devlet yardımlarının kontrolu, piyasa gözetimi,
hayvan ve bitki sağlığı gibi özel alanlarda idarenin güçlendirilmesi gereklidir.
Macaristan, bölgesel kalkınma ve çevre konularına yeterli bütçe ve yönetim
kaynakları tahsis etmeli ve AB malî yardımlarını kullanma, izleme ve kontrol
etme kapasitesini geliştirmelidir. Devlet Denetim Bürosu ve İletişim Kurumu
gibi düzenleyici makamlara daha fazla bağımsızlık tanınması olanağı vardır.
Macaristan, bölgesel kalkınma konusunda idarenin güçlendirilmesi, çelik
sektörünün yeniden yapılandırılması ve çevre sektöründe uyumlulaşma hariç,
kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin çoğunu tatminkar şekilde ele
almıştır.
Polonya, siyasî ve idarî enerjisini yurt içindeki reformlar üzerinde
yoğunlaştırmış ve bu nedenle mevzuat aktarım sürecinde yeterince ilerlememiştir.
İdarî kapasitenin güçlendirilmesinde ilerleme sağlanmıştır, fakat yasa
taslaklarının eşzamanlı olarak hazırlanmasını ve ilgili idarî kapasiteyi
güçlendirmek için plan yapılmasını kapsayacak şekilde uyumlulaşma için
stratejik bir hazırlık çoğu sektörde eksiktir. Sermayenin ve hizmetlerin
serbest dolaşımı ve malî denetim gibi bazı alanlarda Polonya'nın uyumlulaşma
ve uygulama sicili iyi olsa da, kilit iç pazar mevzuatı (standartlar ve
belgeleme alanında yeni yaklaşıma dayalı mevzuat, fikrî ve sınaî mülkiyet,
kamu alımları), kişilerin serbest dolaşımı (diplomaların karşılıklı tanınması)
ve devlet yardımları konularında anlamlı ilerleme olmamıştır. Çevre alanında
yakınlaşma bakımından pek az ilerleme kaydedilmiştir. Tarım sektöründe
yapısal reform konusundaki hareketsizlik, Ortak Tarım Politikası'nın kolayca
benimsenebilmesi açısından iyiye işaret değildir. İdarî kapasite ile ilgili
olarak, Polonya, arazi ve idare reformunun uygulanmasında ve yeni Kamu
Hizmeti Yasası'nın benimsenmesi ve uygulanmasında ilerleme kaydetmiştir.
Bunlar, tüm düzeylerde kamu idaresinin işleyişini destekleyen önemli adımlardır.
Yargı alanında büyük çabalar sarfedilmiş olmakla beraber, polis ve sınır
muhafaza hizmetleri dahil yasa icra organlarının etkinliğini geniş ölçüde
iyileştirmek gereklidir. Kamu alımları idaresi alanında gelişmeler sağlanmıştır.
Standardizasyon sahasında, mevzuat, standardizasyon ve akreditasyon görevlerinin
ayrılmasına yönelik bir miktar ilerleme olmuştur, fakat bu sektörde daha
yapılacak çok iş vardır. Bölgesel politika ve malî kontrol alanında kapasite
güçlendirmeye özel dikkat gösterilmiştir. Fikrî mülkiyet haklarının korunması,
devlet yardımları, gümrükler, telekomünikasyon, enerji, çevre, vergileme
ve balıkçılık alanlarında kapasiteyi güçlendirmek için çabalar sürdürülmelidir.
Polonya, ekonomik reform, endüstriyel yeniden yapılanma (özellikle kömür
ve çelik konusunda), adalet ve içişleri, iç pazar ve bölgesel kalkınma
gibi alanlarda kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerini kısmen ele almıştır.
Ancak, bu öncelikler daha tam bir şekilde ele alınmalıdır. Tarım, çevre,
kurumsal ve idarî kapasite öncelikleri ise genel olarak yerine getirilmemiş
durumdadır.
Romanya, devlet yardımları, kamu alımları ve bankaların denetimi
alanlarında yasalar kabul ederek, mevzuat uyumlulaşmasında ilerleme kaydetmiştir.
Standartlar ve belgeleme alanında uyumlulaşma için bazı adımlar atılmıştır,
fakat çerçeve mevzuat olmayışı bu alanda kapsamlı ilerleme sağlanmasına
engel olmaktadır. Fikrî mülkiyet ve veri koruma ile ilgili pek az ilerleme
olmuştur. Romanya, ulaştırma müktesebatı ile uyumlulaşma için önemli adımlar
atmıştır, ancak kara ve deniz yolu güvenliği konusuna daha çok dikkat gösterilmesi
gereklidir. Çevre sahasında ilerleme çok sınırlıdır. Romanya, bu konuya
gerekli önceliği vermiyor gibi görünmektedir. Hava, su ve atık yönetimi
sektörlerinde ciddî sorunlar vardır. Gerçekçi maliyet değerlendirmeleri
ve yatırım planları hazırlanmalıdır. Rekabetçi bir özel sektör ve işleyen
bir arazi piyasası gibi, AB hukukunun dayandığı temellerde büyük zaaflar
ve, müktesebatın bağımsız bir yaklaşımı gerekli kıldığı düzenleyici faaliyetlerde
devlet müdahalesinin sürmesi, bazı sektörlerde (endüstri ve tarım) uyumlulaşmaya
engel olmaktadır. Adalet ve içişleri ile ilgili olarak, sınır yönetimi,
polis ve göç konularında sınırlı ilerleme sağlanmıştır, fakat iltica ve
uyuşturucu madde kontrolu alanlarında çalışmalar hızlandırılmalıdır. Çabalar
arttırılmış olmakla beraber, uygulama ve icra kapasiteleri, henüz, müktesebatın
etkin biçimde tatbik edilmesini sağlamaya yetecek ölçüde gelişmemiştir.
Kamu yönetimi reformu bir öncelik olarak tesbit edilmiştir, fakat ciddî
şekilde başlatılmış değildir. Bazı kilit kurumlar (örneğin kamu alımları
konusunda) henüz oluşturulmamıştır ve idareyi gereken kabiliyet düzeyine
getirmek için pek çok sektörde (çevre ve malî kontrol) büyük çabalara ihtiyaç
vardır. Merkez Bankası dahil, düzenleyici ve denetleyici organların bağımsızlığını
sağlamak için genel bir ihtiyaç vardır. Yargıyı güçlendirmek için bazı
tedbirler alınmış olmakla beraber, AB hukukunu sınırlı ölçüde bilen ve
teknik imkanları yetersiz olan yargı hâlâ zayıftır.
Romanya, Katılım Ortaklığı'nın idarî kapasite (bölgesel kalkınma) ve
iç pazar (bankacılık sektörünün yeniden yapılandırılması, kamu alımları,
devlet yardımları) ile ilgili kısa dönem önceliklerinin bazı yönlerini
ele almışsa da, adalet ve içişleri (örgütlü suçlar ve yolsuzluk ile mücadele,
polisin demilitarizasyonu ve sınır denetimi) ve çevre ile ilgili önceliklerin
bazı yönleri, tatminkar şekilde ele alınmamıştır.
Bulgaristan çoğu alanda mevzuatını uyumlulaştırmaya istikrarlı
bir tempoda devam etmiş ve iç pazar mevzuatının kilit unsurlarını yerli
yerine oturtmak için geçen yıl boyunca kararlı gayretler sarfetmiştir.
Örnek olarak, kamu alımları üzerine yeni bir yasa, müktesebatın temel ilkelerini
ortaya koymaktadır ve standardizasyon alanında mevzuat çıkarılmasında ilerleme
olmuştur. Korsanlığa karşı mücadelede büyük iyileşmeler görülmekte olup
telif hakları yasasında yapılan değişiklikler idarî ihlallerin kapsamını
genişletmiş ve para cezalarını arttırmıştır. Bulgaristan, görsel-işitsel
sektör mevzuatının uyumlu hale getirilmesinde önemli ilerleme kaydetmiştir
ve telekomünikasyon piyasasını serbestleştirmeye devam etmektedir. Yeni
KDV ve özel tüketim vergisi yasaları, ülkeyi, müktesebata daha çok yaklaştırmıştır.
Devlet yardımları alanında anlamlı bir iyileşme olmamıştır. Tarımda uyumlulaşma
konusunda bir miktar ilerleme olduğu halde, kısmen fon eksikliği yüzünden,
uygulama sorunları vardır. Sınır istasyonlarında da yapılmak üzere, veteriner
muayenesinin güçlendirilmesi gerekir ve tarımda yatırımları teşvik edebilecek
etkin ve saydam bir arazi piyasası oluşturmak için arazi iadesini hızlandırma
gereği vardır. Bulgaristan, enerji politikası alanında bazı adımlar atmış
olsa da, Kozloduy nükleer enerji santralindeki 1-4 sayılı ünitelerin kapatılması
için gerçekçi bir takvime kendini bağlamakta yeterli ilerleme kaydetmemiştir.
Bölgesel politika için bir temel oluşturulmasında önemli adımlar atılmıştır
fakat sosyal sektörde daha az ilerleme olmuştur. Çevre alanında bir miktar
yasal ilerleme olmuştur fakat yatırım projelerinin belirlenmesi için gerekli
olan sektörel stratejilerin ve bir genel stratejinin yokluğu sorunlar yaratmaya
devam etmektedir. Bulgaristan, adalet ve içişleri alanında, özellikle göç
ve adalet konularında önemli ilerleme sağlamıştır. Bulgaristan, bir kamu
hizmeti yasası çıkarmış ve AB Mevzuatının uygulanmasından sorumlu kurumların
tesis edilmesi için yasal çerçevenin kurulmasında önemli ilerleme kaydetmiştir.
Ancak, beşerî ve fizikî kaynak yetersizliği, bu kurumların Müktesebatı
etkin biçimde uygulama kapasitesini kısıtlamıştır. Özellikle artan AB malî
kaynaklarını absorbe edebilmek için, malî denetim mekanizmaları ve şeffaf
kamu alım sistemleri kurulmasında ilerleme sağlanması önemlidir. Adalet
ve içişleri alanında; Bulgaristan, sınır yönetiminde iyileşmeyi ve ilgili
adalet ve içişleri konularında uyumlulaşmayı sürdürmelidir.
Bulgaristan, nükleer sektör hariç, Katılım Ortaklığı'nın kısa vadeli
önceliklerinin tamamının yerine getirilmesinde ilerleme sağlamıştır.
Slovakya mevzuatın uyumlulaştırılmasında ve Müktesebatı etkili
biçimde uygulamaya yönelik idarî ve adlî kapasitenin geliştirilmesinde
ilerleme kaydetmiştir. Slovak Hükümeti, daha önceki hükümetin kabul ettiği
ve Müktesebat ile uyumlu olmayan mevzuatın kaldırılmasında hızlı davranmış
ve yasal ve kurumsal ilerleme için sağlam bir temel koyan stratejik politika
kararları almıştır. Bohunice nükleer enerji santralinin 1-2 VI ünitelerini,
sırasıyla 2006 ve 2008 yılına kadar kapatmak için hükümetin karar almasıyla,
enerji sektöründe önemli ilerleme yapılmıştır. Standartlar ve belgeleme,
kamu alımları ve devlet yardımları mevzuatı alanında çerçeve mevzuat çıkarılmasında
daha çok ilerleme sağlanmıştır. İdarî kapasite alanında, AB politika konularının
eşgüdümü iyileşmiş, standardizasyon alanında mevzuat, standardizasyon ve
akreditasyon görevlerini ayırmak için ilk adımlar atılmış, kilit iç pazar
yapılarının kurulmasını öngören yasalar kabul edilmiş ve çevre alanında
kapasite geliştirmeye daha fazla önem verilmiştir. Ancak, müktesebatın
spesifik sektörlerinde idarî kapasitelerin daha fazla iyileştirilmesi için
temel oluşturacak kamu hizmeti reformu yasası henüz çıkarılmamıştır. Bölgesel
kalkınma, malî kontrol, adalet ve içişleri gibi başka bazı önemli alanlarda,
ilgili kurumların tesis edilmesi gecikmiştir. Düzenleyici ve denetleyici
organların bağımsızlığını sağlamaya ihtiyaç vardır. Üyelik hazırlıklarında
Slovakya'nın karşılaştığı gecikmeler dikkate alınırsa, ilgili idarî kapasitelerin
güçlendirilmesine yönelik planlamanın mevzuat hazırlanmasına eşlik etmesi
önemlidir. Slovakya, diğer aday ülkelere ayak uydurmak istiyorsa, yasa
hazırlanması ve uygulama ve icra kapasitelerinin güçlendirilmesi çabalarını
büyük ölçüde arttırmalıdır.
Slovakya, politika, devlet yardımları ve iç pazarla ilgili kısa vadeli
Katılım Ortaklığı önceliklerini yeterli şekilde ele almıştır. Ancak, idarî
kapasite ve çevre konularına yeterli dikkat gösterilmemiştir.
Latviya Müktesebatın çoğu alanında mevzuat uyumlulaşması ve gerekli
uygulama yapılarının kurulması ile ilgili olarak anlamlı ve sürekli ilerleme
kaydetmiştir. Ancak, diplomaların karşılıklı tanınması, veri koruma, telekomünikasyon,
tarım ve balıkçılık, işyerinde sağlık ve güvenlik, gümrükler, bölgesel
politika ve malî denetim alanlarında mevzuat çabaları arttırılmalıdır.
Latviya, standartlar ve belgeleme, rekabet ve devlet yardımları gibi kilit
iç pazar alanlarında idarenin güçlendirilmesinde önemli ilerleme yapmıştır.
Bununla birlikte, genel kamu idaresi reformu uygulanmasındaki gecikmeler,
Latviya'nın Müktesebatı etkin biçimde uygulama kapasitesini zayıflatma
riskini getirmektedir. Yargıda AT hukuku bilgisi sınırlıdır fakat eğitimi
arttırmak için çabalar sarfedilmiştir. Telekomünikasyon ve enerji sektörlerinde
bağımsız düzenleyici makamlar kurulmalıdır. Gümrük ve vergi idaresini takviye
etmeye, denizcilik emniyeti müfettişliklerini güçlendirmeye ve uygun malî
denetim mekanizmaları kurmaya devamlı dikkat gösterilmelidir.
Latviya, kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin çoğunu ele almıştır.
Ancak, idarî kapasite önceliğinin daha tam bir şekilde ele alınmasına önem
verilmelidir.
Sağlam bir temelden hareket edilmekle beraber, Estonya'da uyumlulaşma
temposu, iç pazarın kilit konularında (standartlar ve belgeleme, fikrî
mülkiyet hakları, veri koruma, devlet yardımlarının izlenmesi), hayvan
ve bitki sağlığı, tarım, istihdam ve sosyal işlerde yavaşlamıştır. Gümrük
vergilerini ve bununla ilgili yönetim yapısını tedricen devreye sokmak
için çabaların gerekli olduğu gümrükler sektörü, standartlar ve belgeleme
alanı özellikle endişe konusudur. Estonya, idarî ve adlî kapasitesini iyileştirmede
ancak sınırlı bir ilerleme göstermiştir. Nitelikli personel bulma zorluğu
devam etmektedir ve kariyer geliştirme özendiricileri ve AB hukukunda eğitime
devamlı bir ihtiyaç duyulmaktadır. Standartlar ve belgeleme, devlet yardımlarının
izlenmesi, vergi uygulaması, deniz nakliyesi istihdam ve sosyal politika
gibi kilit alanlarda bazı idarî zaaflar var olmaya devam etmektedir. Estonya'nın
AB fonlarını etkin biçimde kullanabilmesi için, malî denetim kurumlarını
güçlendirme ve bölgesel kalkınma yapılarını geliştirme çabaları sürdürülmeli
ve pekiştirilmelidir.
Estonya, tüm kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin belli başlı
gereklerini ele almıştır. Ancak, idarî kapasite ve iç pazar öncelikleriyle
ilgili çabalar arttırılmalıdır.
Litvanya, özellikle kamu alımları, fikrî, sınaî ve mülkiyet hakları
, sermayenin ve hizmetlerin serbest dolaşımı ve rekabet ile ilgili olarak,
mevzuat uyumlulaşması ve iç pazar konusunda iyi bir ilerleme kaydetmiştir.
Yine de, devlet yardımları alanında daha fazla uyumlulaşma ve güçlendirilmiş
izleme ve denetim gereklidir. Fikrî mülkiyet mevzuatının icra edilmesine
önem verilmelidir. Görsel-işitsel alanda ilerleme olmamıştır ve mevzuatı
Müktesebat ile uyumlu hale getirmek için vergileme alanında büyük çabalara
ihtiyaç vardır. Tarım, hayvan sağlığı ve bitki sağlığı alanlarında ilerleme
sağlanmış olmakla beraber, balıkçılık sektöründe buna denk bir ilerleme
olmamıştır. Ulaştırma sektöründe uyumlulaşma tatmin edici bir şekilde ilerlemekte
olup kara ulaşımı, denizcilik emniyeti ve havacılık müktesebatı üzerinde
ilave çabalar yoğunlaşması gereklidir. Finansman planlarıyla birlikte kapsamlı
uygulama programları oluşturmuş olan Litvanya çevre alanında ilerleme kaydetmiştir.
Litvanya, enerji politikası alanında kararlı çabalar harcamış ve Ignalina
nükleer enerji santralinin 1 numaralı ünitesini 2005 yılına kadar kapatmaya
karar vermiştir. Ünite 2'nin en geç 2009 yılında kapatılması beklenmektedir.
Malî denetim alanında, mevzuat çıkarılması veya gerekli yapıların kurulması
anlamında pek az ilerleme sağlanmıştır. Litvanya, bir kamu yönetimi yasası
kabul etmiş ve gerekli eğitim programlarını oluşturmuştur. İdarî mahkemeler
kurulması, Savcılık makamının yeniden düzenlenmesi ve Adalet Bakanlığı
bünyesindeki mahkemeler dairesinin takviye edilmesi ile yargı reformuna
devam edilmiştir. İç pazar müktesebatını uygulamak için gereken önemli
kurumlar ve kuruluşların çoğu oluşturulmuştur. Ancak, Devlet Rekabet ve
Tüketici Koruma Teşkilatı'nın güçlendirilmesine önem verilmelidir zira
bu teşkilat, kendisine verilmiş olan anti-tröst, tüketici koruma ve devlet
yardımı izleme görevleri bakımından halen yeterli kaynaklara sahip değildir.
Hayvan ve bitki sağlığı idareleri takviye edilmiş ve Ortak Tarım Politikasını
(OTP) uygulamak için gerekli kurumların oluşturulmasında ilk adımlar atılmıştır.
Balıkçılık ve ulaştırma idarelerinde kurumsal kapasiteler henüz yetersizdir
ve bölgesel politika, gümrük ve malî denetim kapasitelerinin geliştirilmesine
devamlı dikkat gösterilmelidir. Müktesebatın aktarılmasında kaydedilen
etkileyici ilerlemeye, uygulama ve icra yapılarının güçlendirilmesi konusunda
benzer ilerlemenin eşlik etmesini sağlamak için devamlı dikkat gösterilmesine
ihtiyaç vardır.
Litvanya, Katılım Ortaklığı'nın kısa vadeli önceliklerinin çoğunu karşılamak
için adımlar atmıştır. Ancak, ekonomik reform, iç pazar ve idarî kapasite
(malî denetim) alanlarındaki öncelikleri tam olarak ele almak için büyük
gayretler gereklidir.
Çek Cumhuriyeti'nde mevzuat uyumlulaşma temposu çok fazla hızlanmamıştır.
Sektörler itibariyle ilerleme dengesizdir. Standartlar ve belgeleme alanında
uyumlulaşma hayli ileri düzeydedir ve sermaye piyasalarının serbestleştirilmesinde
bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde ilerleme kaydedilmiştir. Diğer
önemli iç pazar alanlarında (örneğin, fikrî mülkiyet, kamu alımları, veri
koruma, sigortacılık, anti-tröst ve KDV/özel tüketim vergisi) mevzuat kısmen
uyumlu haldedir ve uyumlulaşmayı tamamlamak yönünde pek az hareket olmuş
veya hiç olmamıştır. Devlet yardımları için yasal çerçeve eksiktir ve bu
konuya tahsis edilen kaynaklar, etkili bir devlet yardımları izleme sistemini
sağlamak için yetersizdir. Gümrük sektöründe, bilgi sistemlerinin modernleştirilmesiyle
birlikte, ek mevzuat uyumlulaşması gerçekleşmiştir. Bölgesel ve yapısal
politika için gerekli yapıları yerleştirmeye yönelik sürekli çabalar sarfedilmektedir.
Çevre alanında, bir genel politika belgesinin ve bazı özel yasaların kabul
edilmesine rağmen, çerçeve mevzuatın ve yatırım planlamasıyla birlikte
bir uygulama programının olmayışı bu alanda etkili ilerlemeye engel olmaktadır.
Havayolu ulaşımı hariç, ulaşım sektöründe uyumlulaşma ilerlemiş değildir.
Tarım, hayvan sağlığı ve bitki sağlığı konularında uyumlulaşma temposu
yavaştır. İşgücü mevzuatı ve işyerinde sağlık ve güvenlik alanlarında ilerleme
sağlanmamıştır. Uyuşturucu maddelere karşı mücadelede atılan adımlar dışında,
adalet ve içişleri alanındaki çabalar yavaşlamıştır. Çek Cumhuriyeti, genel
kamu yönetimi reformu yönünde adımlar atmış ve son dönemde genel yargı
reformu için bir program kabul etmiştir. İç pazar mevzuatının bazı alanlarında
kapasiteler hayli gelişmiş olup banka ve finans hizmetleri denetim kapasitelerini
güçlendirmede ilerleme kaydedilmiştir. Devlet yardımı izleme kapasiteleri
güçlendirilmeli ve veri koruma ve telekomünikasyon için bağımsız kurullar
oluşturulmalıdır. AT gereklerini karşılamak için hayvan ve bitki sağlığı
idareleri takviye edilirken, Ortak Tarım Politikası'nın uygulanması için
gerekli yapıların kurulmasında pek az ilerleme sağlanmıştır. Genel kamu
yönetimi reformunda çabalar arttırılmalı ve sınır yönetimi, çevre mevzuatının
icrası ve içsel malî denetim kabiliyetlerinin geliştirilmesi konularına
devamlı dikkat gösterilmelidir. Örgütlü suçlara ve yolsuzluğa karşı mücadelede
girişimlerin takviye edilmesine de gerek vardır. Özet olarak, her alanda
uyumlulaşma temposu büyük ölçüde hızlanmalı ve gerekli idarî yapılar kurulmalı
ve takviye edilmelidir.
Kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin karşılanması açısından
Çek Cumhuriyeti'nin sicili tatminkâr değildir. Çek Cumhuriyeti, ekonomik
reform, standartlar ve belgeleme, bölgesel kalkınma ve hayvan sağlığı gibi
alanlarda kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerini karşılamış olmakla
beraber, endüstriyel yeniden yapılanma, idarî kapasite (çevre ve tarım
kurumlarının güçlendirilmesi), iç pazar (fikrî mülkiyet ve devlet yardımları
mevzuatının uyumlulaştırılması), adalet ve içişleri (sınır yönetimi) ve
çevre alanlarındaki öncelikler yeterli şekilde ele alınmamıştır.
Slovenya genel uyumlulaşma gayretini önemli ölçüde hızlandırmıştır.
İç pazar mevzuatının kilit unsurları (standartlar ve belgeleme çerçeve
mevzuatı, ürün sorumluluk mevzuatı, sermayenin serbest dolaşımı, bankacılık,
veri koruma, şirketler hukuku, KDV ve anti-tröst) kabul edilmiştir. Kamu
alımları, fikrî ve sınaî mülkiyet, sigortacılık ve devlet yardımları alanlarında
uyumlulaşmaya devamlı dikkat gösterilmelidir. Hayvan sağlığı, adalet ve
içişleri, bölgesel kalkınma ve çevre sektörlerinde ilerleme kaydedilmiştir.
Müktesebat ile uyumlulaşma düzeyinin şimdiden yüksek olduğu istihdam ve
sosyal işler alanında sürekli ilerleme sağlanmaktadır.
Slovenya, genel kamu yönetimi ve yargı reformunda pek az ilerleme göstermiştir.
Ancak, son zamanlarda kabul edilen sektör mevzuatı (standartlar ve belgeleme,
adalet ve içişleri, bölgesel politika) gerekli idarî yapıların pek çoğunun
kurulmasını öngörmektedir. Şimdi, yeterli sayıda eğitimli personel dahil
gerekli kaynaklar ayrılarak bu kurumların oluşturulması önemlidir. Rekabet,
istihdam ve sosyal işler, tarım ve gümrük alanlarında kurumsal kapasiteyi
pekiştirmek için adımlar atılmıştır. Çevre, vergileme, devlet yardımları
ve adalet ve içişleri idarelerinin güçlendirilmesine sürekli dikkat gösterilmelidir.
Kamu alımları, enerji ve telekomünikasyon için uygun denetleyici ve düzenleyici
kurullar teşkil edilmelidir.
Slovenya, kısa vadeli Katılım Ortaklığı önceliklerinin çoğunu yerine
getirmiştir. İç pazar mevzuatı kabul edilmiştir, mülkiyet mevzuatını açıklığa
kavuşturmak için tedbirler alınmıştır, çevre alanında Müktesebatın aktarılmasında
ilerleme gösterilmektedir ve son zamanlarda kabul edilen mevzuat, Müktesebatı
uygulamak için gerekli kurumlardan pek çoğunu öngörmektedir. Ancak, kısa
vadeli Katılım Ortaklığı öncelikleri, bankacılık ve sigortacılık alanlarında
ve idarî ve adlî kapasite (bir kamu hizmeti yasasının kabul edilmesi, arazi
sicil düzeni, malî denetim) ile ilgili olarak ancak kısmen yerine getirilmiştir.
Malta'nın ilerlemesi, sınırlı olmuştur. Bunun bir nedeni, Şubat
1999'da Malta'nın üyelik başvurusu üzerine Komisyon Görüşü'nü güncelleştiren
bir raporun yayımlanması ve bu Rapor arasındaki kısa zaman süresidir. Ancak,
hizmetlerin serbest dolaşımı alanında uyumlulaşma ve uygulama hariç, kilit
iç pazar mevzuatının (fikrî ve sınaî mülkiyet hakları, veri koruma, malların
serbest dolaşımı, kişilerin serbest dolaşımı) ve rekabet yasalarının (devlet
yardımlarının denetimi, anti-tröst, ticarî nitelikli devlet tekelleri)
kabul edilmesinde pek az ilerleme olmuştur. Endüstriyel yeniden yapılanma
konusu hâlâ ele alınmamıştır. Malta, gümrükler, istihdam ve sosyal politika
ve deniz ulaştırma sektörlerinde uyumlulaşmayı hızlandırmalıdır. Ne Müktesebatın
aktarılması, ne de uygulama/icra açısından çevre sektöründe ilerleme kaydedilmemiştir.
Çevre, gümrükler, tüketici politikası, balıkçılık, deniz ulaşımı ve bölgesel
politika alanlarında gerekli kurumlar oluşturulmalıdır.. İdarî kapasite
her alanda güçlendirilmelidir.
Kıbrıs mevzuatın uyumlulaştırılmasında ilerleme kaydetmiştir.
Ancak, önemli miktarda mevzuat henüz aktarılmamıştır. Bu husus, çevre,
sosyal politika ve adalet ve içişleri alanlarında kaygı vericidir. Bu alanlardaki
mevzuatın kabul edilmesindeki gecikmeler, uygulamada zincirleme etki yapabilir.
Çünkü aktarım için öngörülen tarihler, Kıbrıs'ın katılım için belirlemiş
olduğu hedef tarihten hemen öncedir. Standartlar ve belgeleme için "Yeni
Yaklaşım" çerçeve yasası, malî tedbirler ve faiz tavanının kaldırılması
gibi kilit iç pazar mevzuatı, onaylanmayı beklemektedir. Son dönemde, bir
parlamento seri çalışma usulünün oluşturulması, mevzuat çıkarma hızını
arttırmıştır. Aktarmanın hızlanmasına da katkıda bulunmalıdır. Kıbrıs,
idarî kapasite ile ilgili olarak, iyi bir temelden yola çıkmakla beraber,
telekomünikasyon, malların serbest dolaşımı ve adalet ve içişleri alanlarında
kurumlar oluşturmalıdır. Deniz ulaşımı ve çevre sektörlerinde daha fazla
takviye gereklidir.
Türkiye Gümrük Birliği çerçevesindeki yükümlülüklerinin çoğuna
uymaya devam etmektedir. Özellikle rekabet ve gümrük alanlarında müktesebat
ile tam bir uygunluk sağlamak için ilave gayretler sarfedilmelidir. Avrupa
stratejisinde belirlenen alanların çoğunda, uyumlulaşma çabaları devam
etmiştir. Gümrük Birliği bağlamında Müktesebatı uygulamak için idarî kapasite
çok tatminkâr olmaya devam etmektedir. Ancak, Türkiye, idarî yapılarını
daha fazla modernleştirmeli ve personel eğitimini arttırmalıdır.
KAYNAK:
AVRUPA KOMİSYONU TÜRKİYE TEMSİLCİLİĞİ
(8 EYLÜL 2000)
  |