TÜRKİYE - AB İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE - AB ORTAKLIK KONSEYİ TOPLANTISI

(11 NİSAN 2000)

Türkiye - Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi toplantısı, 3 yıl aradan sonra 11 Nisan 2000 tarihinde Lüksemburg'da toplandı.  Toplantıda, 31 başlıktan oluşan AB müktesebatının analitik incelemesi için, 8 alt komite oluşturulması karara bağlandı.

Dışişleri Bakanlığı'nın Ortaklık Konseyi toplantısından sonra 29 Nisan 2000 "son durum" başlıklı "bilgi notu" şöyle:
 

Türkiye-AB ilişkileri Helsinki sonrasında giderek hızlanan bir trend içine girmiş bulunmaktadır. 3 yıllık bir aradan sonra 11 Nisan 2000 günü Lüksemburg'da yapılan Ortaklık Konseyi bu bağlamda önemli bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Ortaklık Konseyinde önümüzdeki dönem ile ilgili önemli kararlar alınmıştır.

Katılım Ortaklığı, Ulusal Program, Tarama

·Tarama sürecini gerçekleştirmek üzere Ortaklık Komitesine bağlı 8 alt komite kurulmuştur. (Ek 1). AB, diğer adaylar için olduğu gibi, Türkiye bakımından da Topluluk müktesebatını oluşturan 31 alanı 8 alt komiteye bölüştürmüştür. Tarama sürecinin Mayıs-Haziran döneminde başlatılması sözkonusudur. Bu amaçla Ortaklık Komitesi Mayıs ayında toplanarak alt komitelerin çalışma usüllerini belirleyecektir.

·Gümrük Birliğinden bu yana üzerinde çalışılan hizmetler alanındaki müzakerelerin başlatılması kararlaştırılmıştır. Bu kapsamda kamu alımları konusu da görüşülecektir. 2000 sonuna kadar tamamlanması öngörülen müzakerelerin Haziran ayında başlatılması beklenmektedir. AB Komisyonu ilk kez tarafların görüşlerini dikkate alarak bir anlaşma taslağı hazırlığı başlatmış bulunmaktadır.

·Komisyon tarafından hazırlanacak Katılım Ortaklığı belgesinin en geç Ekim sonuna kadar AB Konseyine sunulması sözkonusudur.Belgenin Komisyon tarafından 1998 ve 1999 yıllarında ülkemiz için hazırlanan ilerleme raporlarından esinlenmesi ve 15 sayfa civarında olması beklenmektedir. Belgede AB'nin Kopenhag kriterleri ve Topluluk müktesebatı kapsamında Türkiye ile ilgili siyasal, ekonomik ve sosyal değerlendirmelerinin yansıtılması öngörülmektedir.

·AB Komisyonu 2000 yılı ilerleme raporunu da Katılım Ortaklığı belgesiyle birlikte diğer adaylarla aynı tarihte AB Konseyine sunacaktır. Geçmiş yıllarda olduğu gibi, Komisyon Türkiye'nin temel verilere ilişkin bilgi vermesini ve görüşlerini iletmesini beklemektedir. Bu çalışma bu yıl da Temmuz ortasına kadar iletilmiş olacaktır.

·Ulusal Program Türkiye tarafından yukarıdaki iki belgeden hareketle hazırlanacaktır. Programda Türkiye'nin uyum takvimi, sırası ve süreleri hakkında ayrıntılı bilgilere yer verilecektir. Bu bağlamda, Türkiye'nin iç hazırlıklarını en geç yaz tatiline kadar bitirmesi önem taşımaktadır. Böylece, ulusal programın daha hazırlıklı biçimde kaleme alınması imkanı yaratılmış olabilecektir.

Mali İşbirliği

·Yıllardan beri bir sorun olarak gündemimizi işgal eden Mali İşbirliği konusu hareketlenmektedir.

·Deprem Yardımı çerçevesinde 1999'da taahhüt edilen 600 milyon EURO'dan ahiren 450 milyon EURO'luk ilk kısım için Ankara'da kredi anlaşması imzalanmıştır. Bakiye 150 milyon EURO için de hazırlıkların yaz tatiline kadar tamamlanması beklenmektedir.

·Türkiye'yi üyeliğe hazırlamak amacıyla 3 yıl için hazırlanan 15 milyon ve 135 milyon EURO'luk iki ayrı yönetmeliğin birincisi ile ilgili formaliteler tamamlanmıştır. Oybirliğiyle kabul edilen bu yönetmelik mali alanda Yunanistan'ın veto etmediği ilk karardır. 135 milyon EURO'luk ikinci yönetmelik ise ortak karar süreci çerçevesinde Avrupa Parlamentosuna onay için sunulmuş bulunmaktadır.

·Türkiye'ye tam üyelik yolunda yapılacak tüm mali yardımların tek bir çerçevede toplanması için Komisyon çalışmalarını aralıksız sürdürmektedir. Bilindiği gibi bu husus Helsinki Zirvesinde kararlaştırılmıştır.

·Komisyon MEDA II Fonundan Türkiye'ye ayrılacak payın geçmişe göre ve diğer yararlanacak ülkelerle karşılaştırmalı olarak çok daha yüksek tutulacağını bildirmiştir. Ülkelerin payları henüz karara bağlanmadığından, bunun da miktarı kesinleşmemiştir.

·"Katılım Öncesi İmkan" olarak aday ülkelere 3 yıl için verilecek 8,5 milyar EURO'luk meblağdan Türkiye de pay alacaktır. Bunun dağılımı da henüz kararlaştırılmamıştır. Tahsisattan özel sektörden gelecek projeler de yararlanabilecektir.

·Gümrük Birliği döneminden kalan 750 milyon EURO'luk AYB kredisinden bu yıl 400 milyon EURO civarında bir kullanım olabileceği tahmin edilmektedir. Komisyon toplam meblağın 2002 sonuna kadar kullandırılmasını amaçlamaktadır. Halen kullanım yolunu açacak hukuki çerçeve oluşturulmaktadır.

·AYB ile ortak amaçlı büyük projelerin finansmanı sağlanacaktır. Bu kapsamda İstanbul Boğazında tüp geçit ve enerji projeleri yeralmaktadır. Bu projeler AYB ile birlikte oluşturulabilecektir.

Diğer Gelişmeler

·Helsinki sonrasında hem AB'ne üye, hem aday ülkelerle ilişkilerimiz yoğunlaşmıştır. AB ülkeleriyle siyasi ve teknik düzeyde karşılıklı ziyaretler artmıştır.

·Almanya ile yeni bir danışma toplantısı yapılmıştır. Almanya Türkiye'ye desteğini artarak sürdürmektedir.

·Yunanistan ile olan yakınlaşmanın bir sonucu olarak bu ülkenin üyelik tecrübelerinden Türkiye'yi de yararlandırması yolu açılmıştır.

·Diğer aday ülkelerle de temaslar artmaktadır. Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya da kendi tecrübelerini aktarmak amacıyla Türkiye ile görüş alışverişinde bulunmayı önermişlerdir. İlk temaslar yapılmaya başlanmıştır.

·Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) temsilcileri Türkiye'nin katılım stratejisini desteklemeye hazır olduklarını bildirmişlerdir.

AB İçindeki Gelişmeler

·Genişleme: AB üyeliğine aday ülkeler müzakerelere başlama sıralamasına göre Lüksemburg (Çek Cumhuriyeti, Estonya, GKRY, Macaristan, Polonya, Slovenya) ile Helsinki (Bulgaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Romanya, Slovakya) grupları şeklinde tasnif edilmiş durumdadır. Lüksemburg grubu adaylarının başlangıçta tam üyeliğe daha erken ulaşabilecekleri varsayılmaktaydı. Ancak, adaylarla müzakerelerin tarım gibi daha güç alanlara girmeye başlamasını müteakip bu varsayım büyük ölçüde değişmiş görünmektedir. Sonuçta ilk genişleme dalgasının daha önce telaffuz edilen 2003 yerine 2006'ya doğru kaymasının beklenebileceği sıkça ifade edilmektedir.

·Hükümetlerarası Konferans (HK) çalışmalarını sürdürmektedir. Amsterdam ardılları olarak nitelendirilen karar ve temsile ilişkin üç sorunun bu kere de güçlük yarattığı anlaşılmaktadır. HK'nın bu sorunlara bulunacak çözümlerle sınırlı tutulması kararlaştırılmış olmakla birlikte, başgösteren ihtiyaç nedeniyle, AGSK gibi yeni müzakere alanları eklenmektedir. Ayrıca HK'nın Avrupa Adalet Divanı ve Ekonomik ve Sosyal Konsey gibi AB organlarının geleceğini ele alması istenmektedir. Avrupa Parlamentosu AB için bir "Temel Hak ve Özgürlükler Belgesi" kabul edilmesinde ısrarlı davranmaktadır.

Şu ana kadar sadece nitelikli oy çokluğunun geçerli olacağı alanların çoğaltılması kararı alınabilmiştir. Bu gidişat AB'nin başlangıçta vazettiği şekilde 2000 sonuna kadar HK'ı tamamlama ve genişlemeyi 2003 yılında başlatma kararını temelden etkilemeye aday görünmektedir. Yukarıda sözü edilen 2006 vadesinin arkasında yatan saiklerden biri de budur.

Analitik İnceleme

(Tarama süreci için 11 Nisan 2000 tarihli Ortaklık Konseyi’nde kurulan alt komiteler ve faaliyet alanları) 
 

Geldiğiniz sayfaya dönüş	Sayfa Başı