|
TASLAK LAHİKA III:
KURUCU ANLAŞMANIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE DAYALI <ORTAK DEVLET> YASALARI
Bu lahikanın cetvelleri kurucu antlaşmanın yürürlüğe girmesine bağlı
olarak <ortak devletin> bu anayasaya çerçevesinde değiştirilebilen yasaması
olacaktır.
CETVEL 1: KIBRIS’IN MİLLİ MARŞI, BAYRAĞI, RÜTBELERİ VE MADALYALARI
(VE KULLANIMLARI) İLE İLGİLİ KANUNLAR.
[Metni yerleştiriniz]
CETVEL 2: DIŞ İLİŞKİLERİN YÖNETİMİ İLE İLGİLİ KANUN
MADDE 1
KIBRIS’IN DİPLOMATİK YAPISININ OLUŞUMU
1. Kıbrıs’ın New York ve Cenevre’deki Birleşmiş Milletler’de,
AB’de, Yunanistan’da, Türkiye’de, Birleşik Krallıkta, Fransa’da, ABD’de,
Rusya’da ve Çin’de bulunan misyon şefleri, <parça devletler>den eşit
sayıda olacaktır.
2. Bu madde kurucu antlaşmanın yürürlüğe girmesini müteakip,
[üç] yılı aşmadan tamamen uygulamaya konacaktır.
[diğer maddeleri yerleştiriniz]
CETVEL 3: AB İLE OLAN İLİŞKİLERİN YÜRÜTÜLMESİ İLE İLGİLİ KANUN
[Metni yerleştiriniz]
CETVEL 4: KIBRIS VATANDAŞLIĞI İLE İLGİLİ KANUN
MADDE 1:
GENEL HÜKÜMLER
Bu kanun kurucu anlaşma, anayasa ve AB standartları çerçevesinde Kıbrıs
vatandaşlığının elde edilmesi [ve kaybedilmesi] koşullarını belirler.
MADDE 2:
ÇİFTE VATANDAŞLIK
[Eğer varsa maddeyi ekleyiniz]
MADDE 3:
KURUCU ANLAŞMANIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE BAĞLI OLARAK KIBRIS VATANDAŞLIĞI
1. Kurucu antlaşmanın yürürlüğe girmesine bağlı olarak aşağıdaki
şahıslar, Kıbrıs vatandaşı olacaklardır:
a. 1960 yılında Kıbrıs vatandaşı olan kişiler ve onların
çocukları veya torunları;
b. Kıbrıs’ta doğmuş olan 18 yaşındaki herhangi bir şahıs ve
en az 7 yıl sürekli olarak Kıbrıs’ta yaşamış olan şahıslar;
c. Kıbrıs vatandaşı bir kişi ile evli olan ve en az iki yıl
sürekli Kıbrıs’ta yaşamış kişiler; ve
d. Yukarıdaki kategorilere uyan ve Kıbrıs’ta sürekli olarak
yaşayan şahısların reşit olmayan çocukları.
2. [Yukarıdakilere ek olarak kurucu anlaşmanın yürürlüğe
girmesine dayalı olarak kapsamlı anlaşmanın tarafları tarafından kabul
edilen listede isimleri belirtilen şahıslar Kıbrıs vatandaşı olarak kabul
edilecektir. Eğer şahısların eşlerinin ve çocuklarının Kıbrıs vatandaşı
olmaya engel bir durumları mevcut değilse belirtilen şahısların eşleri
ve çocukları da listeye eklenecektir.
MADDE 4:
KIBRIS VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI
Kıbrıs vatandaşlığı bu kanunun hükümlerine bağlı olarak elde edilecektir:
A. Anne veya babası Kıbrıs vatandaşı olup da Kıbrıs’ta doğanlar;
B. Doğal vatandaşlık hakkı olanlar; veya
C. [Eğer varsa ek maddeler ekleyiniz]
MADDE 5
DOĞAL VATANDAŞLIK HAKKINA DAYALI OLARAK ELDE ETME
Bir yabancı aşağıdaki şartları yerine getirdiği sürece Kıbrıs
vatandaşlığı elde etmek için başvuruda bulunabilir:
A. 18 yaşını doldurmuş olmak;
B. Başvurusunu yapmadan önce, yasal olarak en az 7 yıl sürekli
Kıbrıs’ta kalmış olmak;
C. Kıbrıs’ın resmi dillerinden birini bilmiş olmak;
D. <Ortak devlet> veya <parça devlet> makamları tarafından,
devletlerin kanunlarına dayalı olarak güvenlik veya koruyucu önlemlere
engel olduğundan dolayı Kıbrıs’tan çıkarılan;
E. Başvuruyu yapmadan önceki yedi yıl içerisinde önceden tasarlanmış
bir suçtan dolayı bir yıldan fazla olmayan hapislik cezasına çarptırılmamış
olmak.
MADDE 6
KOLAYLAŞTIRILMIŞ DOĞAL VATANDAŞLIK HAKKININ ELDE EDİLMESİ
Kıbrıs vatandaşlığı kolaylaştırılmış vatandaşlık hakkı aracılığı ile
elde edilebilir:
A. Bu koşullara dayanarak Kıbrıs vatandaşlığı alan kişilerin
en az iki yıl evli olmak kaydıyla eşlerin isteği üzerine; veya
B. Otomatik olarak, bu koşullara dayanarak Kıbrıs vatandaşlığı
alan kişilerin reşit olmayan çocukları .
MADDE 7
KIBRIS VATANDAŞLIĞINI KAYBETME
[eğer varsa maddeyi yerleştiriniz]
MADDE 8
PASAPORTLAR
1. Vatandaşlık bürosu bu koşullar çerçevesinde Kıbrıs vatandaşlarına
pasaport verecektir.
2. Geçici bir süre boyunca [günlerin sayısını ekleyiniz] vatandaşlık
bürosu kurucu anlaşmanın yürürlüğe girmesinden önce verilen ve Kıbrıs tarafından
tanındığı ispatlanan seyahat belgelerine mühür vuracaktır.
MADDE 9
VATANDAŞLIK KURULU
1. Vatandaşlık kurulu her <parça devlet>ten üç kişiden oluşacak
ve başkanlıkta her yıl dönüşümlü olarak yapılacaktır.
2. Çalışmasının ilk iki yılında, vatandaşlık kurulunda ek olarak,
Kıbrıslı olmayan ve Yunanistan, Türkiye veya Birleşik Krallık vatandaşı
olmayan iki kişi görev yapacaktır. Kıbrıslı olmayan şahıslar eş zamanlı
olarak Yabancılar Kurulu’nda görev yapabilecektir.
3. Vatandaşlık bürosu üyeleri başkanlık konseyi tarafından atanacak
ve parlamentonun özel bir çoğunluğu tarafından da onanmış olacaktır.
MADDE 10
BU KANUNUN UYGULANMASI
1. Vatandaşlık kurulu bu kanunun uygulanması ile yükümlü olacaktır
ve bu amaca hizmet eden kanunlar ve düzenlemeler yapacaktır.
2. Vatandaşlık kurulu bu kanuna ve onun kural ve düzenlemelerine
dayalı olarak Kıbrıs vatandaşlığı ile ilgili istekleri işleme koyacak
elemanlar atayacak ve kontrol edecektir.
MADDE 11
VATANDAŞLIK İLE İLGİLİ ALINAN KARARLARIN İNCELENMESİ
1. Büronun yetkililerinin vatandaşlık ile ilgili almış oldukları
kararların vatandaşlık bürosunda temyiz etme hakkı olacaktır.
2. Vatandaşlık kurulunun almış olduğu kararlar yüksek mahkemenin
denetimine maruz olacaktır.
MADDE 12
GEÇİŞ DÖNEMİ KANUNLARI VE DÜZENLEMELERİ
<Ortak devlet> parlamentosu vatandaşlık konusunda ayrıntılı kanunlar
ve düzenlemeler yapana kadar, vatandaşlık kurulu, bu hükümler ve yukarda
bahsedilen uluslararası belgeler çerçevesinde ve AB’ye katılım antlaşması
altında Kıbrıs’ın yükümlülüklerini de unutmadan, bu tür kanun ve düzenlemeleri
yapacaktır.
[diğer maddeleri ekleyiniz]
CETVEL 5: YABANCILAR, GÖÇMENLİK VE MÜLTECİLİK KANUNLARI
MADDE 1
GENEL HÜKÜMLER
Bu kanun, kurucu anlaşmanın şartlarına, anayasaya, uluslararası ve AB
standartlarına uygun olarak ikamet, göçmenlik ve mültecilik şartlarını
belirler.
MADDE 2
RUM VE TÜRK UYRUKLU ŞAHISLARIN GİRİŞ VE İKAMET HAKLARI
1. Kıbrıs, Rum ve Türk milliyetindeki şahıslara giriş ve ikamet
hakları konusunda AB hukuku ve Kıbrıs’ın AB’ne katılımı şartları çerçevesinde
eşit davranacaktır.
2. Yabancılar kurulu, ne Yunan tabiyetindekilerin sayısı Kıbrıs
Rum <parça devleti> vatandaşlarının nüfusunun %10’na ulaştığı takdirde
yeni yunanlıların göç etmesine, ne de Türk tabiyetindekilerin sayısı Kıbrıs
Türk <parça devleti> vatandaşlarının nüfusunun %10’na ulaşırsa yeni
Türklerin göç etmesine yetki vermeyecektir. Bu maddenin amacı için hem
Kıbrıs ve Yunanistan hem de Kıbrıs ve Türkiye vatandaşlığı taşıyanları
yalnızca Kıbrıs vatandaşı olarak kabul edecektir.
3. Kurucu anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra, yabancılar
kurulu, yukarıdaki paragrafta belirtilen seviyede <parça devlet>e Türk
ve Yunan tabiyetindekilere daimi ikametgah hakkı verecektir.
MADDE 3
İLTİCA
Yabancılar bürosu, mültecilerin statüleri ile ilgili 1951 Cenevre Konvansiyonu
ve onun 1967 Protokoluna, iltica talep edenler ile ilgili 1997 Dublin
Konvansiyonuna, Kıbrıs’ta yürürlükte olan insan haklarını koruma ve temel
özgürlükler için 1950 Avrupa Konvansiyonu ve onun ek protokollerine, ve
Kıbrıs’ta yürürlükte olan diğer ilgili uluslararası enstrümanlara göre
iltica hakkı tanıyacaktır.
MADDE 4
YABANCILAR KURULU
1. Yabancılar bürosu her <parça develet>ten üç kişiden oluşacak
ve başkanlık her yıl dönüşümlü olarak yapılacaktır.
2. Çalışmasının ilk iki yılında, yabancılar kurulunda ek olarak,
Kıbrıslı olmayan ve Yunanistan, Türkiye veya Birleşik Krallık vatandaşı
olmayan iki kişi görev yapacaktır. Kıbrıslı olmayan şahıslar eş zamanlı
olarak Yabancılar Bürosu’nda görev yapabilecektir.
3. Yabancılar kurulu üyeleri, başkanlık konseyi tarafından atanacak
ve parlamentonun özel bir çoğunluğu tarafından da onanmış olacaktır.
MADDE 5
BU KANUNUN UYGULANMASI
1. Yabancılar kurulu bu kanunun uygulanması ile yükümlü olacak
ve bu amaca hizmet eden kanunlar ve düzenlemeler yapacaktır.
2. Yabancılar kurulu bu kanuna ve onun kural ve düzenlemelerine
dayalı olarak göç, iltica, sınır dışı edilme veya suçluların iadesi ile
ilgili talepler işleme koyacak, elemanlar atayarak denetlemelerini yapacaktır.
MADDE 6
GÖÇ, İLTİCA, SINIR DIŞI EDİLME VEYA SUÇLULARIN İADESİ İLE İLGİLİ
ALINAN KARARLARIN İNCELENMESİ
1. Kurul yetkililerinin göç, iltica, sınır dışı edilme veya suçluların
iadesi ile ilgili almış oldukları kararların yabancılar kurulunda
temyiz etme hakkı olacaktır.
2. Yabancılar kurulunda almış olduğu kararlar yüksek mahkemenin
denetimine maruz olacaktır.
MADDE 7
GEÇİŞ DÖNEMİ KANUNLARI VE DÜZENLEMELERİ
<Ortak devlet> Parlamentosu göç, iltica, sınır dışı edilme veya suçluların
iadesi ile ilgili ayrıntılı kanunlar ve düzenlemeler yapana kadar, yabancılar
kurulu, bu hükümler ve yukarda bahsedilen uluslararası belgeler çerçevesinde
ve AB’ne katılım anlaşması altında Kıbrıs’ın yükümlülüklerini de unutmadan,
bu tür kanun ve düzenlemeleri yapacaktır.
[diğer maddeleri ekleyiniz]
CETVEL 6: MERKEZ BANKASI KANUNU
BÖLÜM I: GEÇİŞ DÖNEMİNE AİT HÜKÜMLER
MADDE 1
KIBRIS VATANDAŞLARININ VE KIBRIS’TA İKAMET EDENLERİN MEVDUATLARININ
DÖVİZE ÇEVRİLMESİ
Türkiye Bankası bir kur üzerinden gerekli miktarı Euro cinsinden Kıbrıs
Bankasına yatırdığı taktirde, Kıbrıs Merkez Bankası Kıbrıs vatandaşları
ve Kıbrıs’ta ikamet edenlere Kıbrıs bankalarında bulunan Türk Lirası mevduatlarını
Kıbrıs Lirasına çevirecektir.
[diğer maddeleri ekleyiniz]
CETVEL 7:<ORTAK DEVLET> VERGİLENDİRME VE FİNANS KANUNU
MADDE 1:
<PARÇA DEVLET>LERE TRANSFER
<Ortak devlet> AB’ne transfer etmediği dolaylı vergilerden elde edeceği
gelirleri %50’den az olmamak kaydıyla nüfusa orantılı bir şekilde <parça
devlet>lere verebilir.
<ortak devlet> dolaylı vergilerden elde edeceği ve AB’ne transfer
etmediği gelirden oluşan kısmı %5’den az olmamak kaydıyla <parça devlet>ler
arasındaki işbirliğini veya farklı <parça devlet>lerde bulunan belediyeleri
finanse etmek için verebilir.
[diğer maddeleri ekleyiniz]
CETVEL 8:<ORTAK DEVLET> BÜTÇE KANUNU
MADDE 1:
BÜTÇENİN AKTARILMASI
Eğer parlamento mali yılın başlangıcından önce bütçeyi onaylayamazsa
ve Yüksek Mahkeme çıkmazları çözme gücünü kullanarak aksi yönde bir karar
almazsa, bir önceki yılın bütçesi enflasyon oranından %1 eksik olan enflasyon
oranına göre ayarlanmış şekilde bir sonraki mali yıla aktarılacaktır.
[diğer maddeleri ekleyiniz]
CETVEL 9: ULUSLARARASI TİCARET, GÜMRÜKLER VE TÜKETİM VERGİLERİ İLE
İLGİLİ KANUN
[Maddeleri ekleyiniz]
CETVEL 10: HAVACILIK VE HAVASAHASI YÖNETİMİ İLE İLGİLİ KANUNLAR
[Metni ekleyiniz; eklenecek metin, komşu devletlerin hayati çıkarlarını
ve haklı kaygılarını, Kıbrıs adasının Doğu Akdeniz’deki coğrafi konumunu,
kurucu antlaşmanın yürürlüğe girmesine bağlı olarak Kıbrıs’ı bağlayan antlaşma
şartlarını ve uluslararası hukukun ilgili prensip ve kurallarını dikkate
alacaktır]
CETVEL 11: ULUSLARARASI DENİZCİLİK, KARASULARI, VE KITA SAHANLIĞI
İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz; eklenecek metin, komşu devletlerin hayati çıkarlarını
ve haklı kaygılarını, Kıbrıs adasının Doğu Akdeniz’deki coğrafi konumunu,
kurucu anlaşmanın yürürlüğe girmesine bağlı olarak, Kıbrıs’ı bağlayan anlaşma
şartlarını ve uluslararası hukukun ilgili prensip ve kurallarını dikkate
alacaktır]
CETVEL 12: POSTA HİZMETLERİ İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 13: İLETİŞİM İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 14: METOROLOJİ İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 15: AĞIRLIKLAR VE ÖLÇÜLER İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 16: TELİF HAKLARI İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 17: TARİHİ ESERLER İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 18: <ORTAK DEVLET> YETKİLİLERİNİN SEÇİLMESİ İLE İLGİLİ
KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 19: <ORTAK DEVLET>İN YÖNETİMİ İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 20: <ORTAK DEVLET> POLİSİ İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz]
CETVEL 21: YASAMA VE ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ USULÜ İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz; metin, diğer yetkiler yanında, <parça devlet> hükümetleri
ve toplumun diğer ilgili sektörlerinin istişarelerini düzenleyen prosedürü
de içermelidir]
CETVEL 22: ADALET YÖNETİMİ İLE İLGİLİ KANUN
MADDE 1
YÜKSEK MAHKEME YARGIÇLARI
1. Yüksek Mahkeme yargıçları, <ortak devlet>in veya <parça
devlet>in diğer kamu kuruluşlarında görev yapmayacaktır.
2. Yargıçlar, 75 yaşından yaşlı olmayacaktır.
3. Başkanlık konseyi yargıçları, adli kurumun belirlediği adaylar
arasından atayacaktır, 3 yargıç ortak devletten olacak ve diğer 3 Kıbrıslı
olmayan yargıçta Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık vatandaşı olmayacaktır.
4. Kadro açığı durumunda Başkanlık Konseyi, bu maddede belirtildiği
gibi mahkemenin oluşumunu uyarmadan adli kurulun tavsiyesine bağlı olarak,
geriye kalan görev süresi için, bir atama gerçekleştirecektir.
MADDE 2
DANIŞTAY BAŞKANI
Yüksek Mahkeme yargıçları, kendi aralarından yenilenebilir 3 yıllık
bir görev süresi için, Danıştay başkanını seçecektir.
MADDE 3
YARGIÇLARIN KIDEMLİLİĞİ
Danıştay Başkanı, en kıdemli Yüksek Mahkeme Başkanı olarak kabul edilecektir.
Diğer yargıçlar arasında ise kıdemlilik, görev süresi ve herhangi
bir eşit görev süresi durumunda ise yaş dikkate alınacaktır.
MADDE 4
ADLİ KURUM
1. Adli kurum, <ortak devlet>in yüksek mahkeme yargıçlarından
en kıdemli üçünden, her biri <parça devlet>lerin yargıçlarının ve Kıbrıslı
olmayan yargıçların en kıdemlileri olacaktır; <ortak devlet>in başsavcısı
ve yardımcı başsavcısı, en yüksek mahkeme başkanı ve her <parça devlet>in
baro başkanından oluşacaktır.
2. Yüksek mahkeme geçiş sürecinde, eğer her iki gurubunda en
kıdemli yargıcı, ayni zamanda, ortak devletin en yüksek mahkemesinin başkanı
ise ikinci en kıdemli yargıç adli kurulda onun yerini alır.
3. Adli kurum, üçte ikilik bir çoğunlukla, belirlenen isimler
üzerinde karar verir.
MADDE 5
YÜKSEK MAHKEMENİN KISMİ PERİYODİK YENİLENMESİ
1. Yüksek mahkemenin kısmi periyodik yenilenmesinin sağlanması
için esas üyelerin görev süreleri aşağıdaki gibidir:
A. Her <parça devlet>in bir yargıcının görev süresi 3 yıl,
kıbrıslı olmayan bir yargıcın görev süresi ise 1 yıldır;
B. Her <parça devlet>in bir yargıcının görev süresi 6 yıl,
kıbrıslı olmayan bir yargıcın görev süresi ise 1 yıldır; ve
C. Her <parça devlet>in bir yargıcının görev süresi 9 yıl,
kıbrıslı olmayan bir yargıcın görev süresi ise 1 yıldır.
2. Eğer her grubun yargıçları, kendi aralarında kimin görev yapacağı
konusunda bir fikir birliğine varamazlarsa, her gurubun yargıçları arasında
kura düzenlenecektir.
MADDE 6
GEÇİŞ DÖNEMİ YÜKSEK MAHKEMESİ
1. Ortak başkanlar, geçiş dönemi yüksek mahkemesi üyelerini,
geçiş dönemi adli kurulu tarafından sunulan aday listesinden atayacak ve
atama bu kanunda belirtilen oranlara uygun şekilde yapılacaktır.
2. Geçiş dönemi yüksek mahkemesi adaylarını öneren geçici adli
kurul, başsavcı, en yüksek mahkeme başkanı ve her iki parça devletin baro
başkanından oluşacaktır.
3. Kıbrıslı yargıçlar, geçiş dönemi yüksek mahkemesindeki bir
yıllık görev süreleri boyunca, yüksek mahkemedeki görevleri izin verdiği
sürece, <parça devlet> yargıçları ile ayni işlevleri ellerinde tutacaklardır.
4. Geçiş dönemi yüksek mahkemesindeki Kıbrıslı olmayan yargıçlar,
uluslar arası adalet mahkemesindeki yargıçlar ile ayni şekilde ödenecektir.
CETVEL 23: <ORTAK DEVLET> SUÇLARI İLE İLGİLİ KANUN
[Metni ekleyiniz; örnek: terörizm, uyuşturucu kaçakçılığı, para aklama,
organize suç ve <ortak devlet> yasalarına karşı işlenen suçlarla ilgili
ceza kanunu]
|