MADDE 9
MÜLKİYET KURULUNA VEYA ONUN VASITASI İLE DEVREDİLEN MALLARA YAPILACAK İŞLEM

1. Mülkiyet kurulu aşağıdaki etkilenen malların koçanını devralacaktır:

a. Tasarrufu kaybeden mal sahipleri tarafından, bu hükümler uyarınca taleplerin verilmesi ile ilgili belirlenen zaman zarfında iddia konusu olmayan mallar;
b. Mülkiyet kurulundan tazminat alan veya kendi koçanını takas ederek başka bir mal alan tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin malları,
c. Madde 12 uyarınca şimdiki kullanım sahibi oldukları etkilenen maldaki haklarını bu etkilen malın başka bir alıcıya (veya varislerine) devri ile takas ederek elden çıkaran tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin malları.

a. Malı şimdiki kullanım sahibine şimdiki değeri üzerinden satmayı önerecek;
b. Malı, malın bulunduğu <parça devlet>teki kişilere şimdiki değerinden satmayı veya tazminat senetleri ile takasını önerecek;
c. Malı alternatif lojman olarak kullanacak; veya
d. Piyasa değerinden tazminat maksatları için fon oluşturmak üzere makul bir biçimde elden çıkaracaktır.

3. Her mevzuda ve her davada, mülkiyet kurulu kendisine devredilen veya başka bir şekilde kendi kontrolünde bulunan malların sorumlu bir biçimde ve işbu hükümler uyarınca idaresini kontrol edecektir.

4. Mülkiyet kurulunun elindeki etkilenen malların satışından veya kullanımından elde edilen tüm fonlar, tazminat fonuna yatırılacaktır.
 

MADDE 10
KARARLARIN ALINMASI

1. Mülkiyet kurulu tüm kararlara mutabakat esası ile ulaşmaya çalışacaktır. Eğer üyeler arasında mutabakat sağlanamaz ise karar oy çokluğu ile alınacaktır.

2. Mülkiyet kurulu, kendi yetki alanı içerisindeki bir mesele veya karar alma yetkisi veya etkilen bir mal üzerindeki bir hak talebini değerlendirirken önüne gelen tüm ilgili materyal ve emareleri değerlendirecektir.

MADDE 11
HAK TALEPLERİNDE İZLENECEK USUL

1. Tasarrufu kaybeden bir mal sahibi, bir etkilenen maldaki herhangi bir hakkı veya mülkiyetinin tanınması için mülkiyet kuruluna bir hak talebinde bulunma hakkına sahip olacaktır. Bir hak veya mülkiyetin tanınması için bir hak talebinde bulunurken, müstedi mal üzerindeki haklarını nasıl kullanmak istediğini de belirtecektir. Yani:

a. Tazminat;
b. Geri iade, veya
c. Satış, takas veya kira.

2. Etkilenen bir malın, aynı zamanda tasarrufu kaybeden mal sahibi olan bir şimdiki kullanım sahibi veya etkilenen bir mal üzerinde esaslı bir inkişafın sahibi bir şahıs bu mallarla ilgili koçan almak için başvuruda bulunabilir.

3. Koçan devri için yapılan başvurular veya hak taleplerinin mülkiyet kurulu tarafından saptanan bir tarihten itibaren, ki bu tarih kurucu antlaşma yürürlüğe girmesini müteakip bir yılı aşmayacaktır, bir yıl içerisinde dosyalanması gerekmektedir. İlgili tarihi belirleyen karar <ortak devlet> ve <parça devlet> resmi gazetelerinde ve de her <parça devlet> en fazla tiraja sahip gazetesinde ve mülkiyet kurulu karar vereceği başka uygun şekillerde ilan edilecektir.

4. Bir hak talebi veya başvuru müstedinin veya başvuru sahibinin etkilenen mal üzerindeki hakkını veya mülkiyetini belgeleyen emarelerin tasdikli kopyaları ile dosyalanacaktır.

5. Etkilenen bir mal ile ilgili hisseli hak veya mülkiyet sahipleri mümkün olan durumlarda ortak hak talebi dosyalayabilirler.

6. Etkilenen mallarla ilgili hak taleplerinin veya başvuruların dosyalanması veya karara bağlanması ile ilgili daha detaylı gereksinimler, tüzük, kural, usul, forma, emare ve mülkiyet kurulunun işbu hükümler uyarınca kabul edeceği sair hukuki araçlarda belirtilecektir.

MADDE 12
HAK TALEPLERİNİN VE BAŞVURULARIN KARARA BAĞLANMASI

1. Etkilenen bir malla ilgili bir hak talebini alan mülkiyet kurulu gerekli soruşturma ve teyitten sonra müstedinin malda yasal bir hakkı bulunup bulunmadığına karar verecektir.

2. Etkilenen bir malla ilgili bir başvuruyu alan mülkiyet kurulu gerekli soruşturma ve teyitten sonra başvuru sahibin malda işbu hükümler uyarınca yeterli hakkı olup olmadığına karar verecektir.

3. Eğer mülkiyet kurulu, hak talebi veya başvuru üzerinde bir karara varmadan önce, müstedinin veya başvuru sahibinin etkilenen maldaki tek tasarrufu kaybeden mal sahibi veya hak sahibi kişi olmadığına karar verirse, şimdiki kullanım sahibi dahil, diğer ilgili taraflara ulaşmak için makul girişimlerde bulunacaktır.

4. Mülkiyet kurulu bundan sonra müstedi veya başvuru sahibinin, hak talebinde veya işbu hükümlerde belirtildiği şekilde  bu hakkı kullanmaya hakkı olup olmadığına karar verecektir.

5. Mülkiyet kurulu kararında, eğer mümkünse, maldaki tüm hak yasal sahiplerinin isimlerini ve haklarını belirtecektir. Hak talebi veya başvuruyu bir karara bağlamadan önce bu kişileri bulmakta veya onlara ulaşmakta muvaffak olamadığı durumlarda kararını uygun bir şekilde ilan edecektir.

6. Mülkiyet kurulu kararında ayrıca kararın icrası veya uygulanması için gerekli adımları belirtecek ve uygun olan yerlerde ve belirtilen zaman sınırları içerisinde bu adımların atılmasını emredecektir.

7. Eğer mülkiyet kurulu talep sahibinin veya müracaat eden şahsın söz konusu etkilenen mal üzerinde yasal çıkarı olmadığına kara verirse talebi veya iddiayı reddedecektir.bununla birlikte, diğer tarafların mallar üzerindeki çıkarların konusunda gerekli görüldüğü taktirde kara alabilir.

MADDE  13
İADE İLE İLGİLİ KARALAR

1. Malın iadeye uygun olduğu belirlenir belirmez,mülkiyet kurulu talepte bulunan kişiye kararını bildirecektir.iade ile ilgili bütün talepler incelenene kadar madde 15 lahika 7’e uygun olarak iade’nin   ivediliğini belirlemek için davayı askıya alabilecektir.

2. Mülkiyet kurulu,iade ile ilgili son kararı vermeden önce iadenin uygun olmadığını belirlemek için çaba sarf edecektir.bazı davalarda uygunluğun belirlenmesinin bazı beklenmedik durumlarda gecikmesi halinde iade ile ilgili talebin %90 doğruluğu belirlenir belirlenmez,mülkiyet kurulu iade ile ilgili son kararını verecektir.bu gibi favaların geciktiği durumlarda geri iade, talep sahibinin önceliğine bakılmaksızın bir tek iade konusundaki anlaşılan seviyelere ulaşılmadığı durumlarda gerçekleşebilir.

3. Mülkiyet kurulu madde 15 lahika 7’deki iade konusunda anlaşılan sevilere maruz olmayan malların iadesi konusundaki son kararını iadeye uygun olup olmadıkları belirlenir belirlenmez verecektir.

4. Mülkiyet kurulu iade konusundaki son kararını verir vermez,etkilenen malın şimdiki sahibine kararı etkilenen malı boşaltma zorunluluğunu ve alternatif lojman hakkını bildirecektir:aynı zamanda kararın uygulanmasını sağlayacak ilgili <parça devlet> yetkililerine de bildirebilir.

5. İade ancak malın şimdiki sahibine alternatif lojman sağlandığı taktirde yada malın boşaltılması için belirlediği süre dolduğu taktirde gerçekleşir.yukarıdaki olayların hangisi daha sonra oluşursa o dikkate alınır.
 

MADDE 14
SATIŞ, TAKAS VEYA KONUSUNDA YARDIM

1. Tasarruf kaybeden mal sahibi aşağıdaki konularda mülkiyet kurulundan talep edebilir.
A. Etkilenen maldaki tasarruf hakkını satmak.
B. Etkilenen malın,şahsın geldiği yerdeki eşdeğer başka bir mal ile takası .
C. Etkilenen malın tasarrufunun satın alması.
D. Etkilene malın kiralanması

2. Şimdiki tasarruf sahibi veya başka bir şahıs mevcudiyeti durumunda şahsa malı boşaltmasını sağlayacak kira tasarrufunun satın alınması takası veya kazanılması  ile ilgili mülkiyet kurulundan yardım isteyebilir.

3. Mülkiyet kurulu,tasarrufu kaybeden mal sahiplerin yada satış,takas yada kira işleri ile meşgul olmayı dileyen ve bu işler ile ilgili kayıt tutan şahısların kayıtlarını tutacaktır.

4. Tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin, şu anki tasarruf sahiplerinin veya diğer şahısların satış, takas veya kira konularında talep edildiği taktirde mülkiyet kurulu:
A. Satış, takası veya kira konularının seçenekleri ve uygulanışları ile ilgili konularda tavsiyelerde bulanabilir;
B. Satışı, takası veya kiralama işlemini kolaylaştıracak arabulucu faaliyetler sağlayabilir.bu faaliyetler tarafların isteği üzerine açıkça veya gizli olarak gerçekleştirilebilir
C. İlgili şahısın bu ilgilerin verilmesine rıza gösterdiği durumlarda malın satın alması takas etmesi veya kiralaması olası kişilere ve gerçekten ilgili sair taraflara kendi satış,takas ve kira kütüğünden bilgi sağlamak.

MADDE 15
STANDART KİRA FORMU

Mülkiyet kurulu talep üzerine kira sözleşmesi ile ilgili standart form sağlayacaktır.
 

MADDE  16
SATIŞ, TAKAS VE KİRA :DİĞER YORUMLAR

1. Mülkiyet kurulu,ilgili tarafların talebi üzerine,yüksek profesyonel standartlarda tek ya da her iki < parça devlette > faaliyet gösteren ve tek yada her iki < parça devlette>deki satış,takas veya kira konularında yardım arayan şahıslara yardımda bulunabilecek emlak bürolarının listesini sağlayacaktır.

2. Bu hükümlere bağlı olarak,mülkiyet kurulunu satış,takas veya kira işleri ile ilgili faaliyetleri,taraflar arasındaki işlem ile ilgili bilgi alış-verişini  sağlamakla kısıtlı olacaktır. Mülkiyet kurulu,müzakerelerden veya sözleşmenin tamamlanması yada doğabilecek herhangi bir tartışma veya kayıptan sorumlu olmayacaktır.
 

MADDE  17
TAZMİNAT FONU

Kıbrıs Merkez Bankası’nda bir tazminat fonu oluşturacak ve mülkiyet kurulu tarafından yönetilecek. Buna ek olarak, ortak devlet  x miktardaki ilk sermayeyi [ miktarı belirtiniz] fona sağlayacak.bunu yanında, mülkiyet kuruluna devredilen malların kullanımından yada boşaltılmasından sağlanan gelirleri, ve uluslar arası bağışlardan gelen katkıları mülkiyet kurulu alacaktır.
 

MADDE 18
TAZMİNAT SENETLERİ

1. Mülkiyet kurulu tazminat fonu adına tazminat senetleri düzenleyerek bunları tedavüle sürecektir.

2. Tazminat senetleri her yıl yüzde x [miktarı ekleyiniz] faiz getirecektir.

3. Tazminat senetleri sahipleri tarafından aşağıdaki amaçlar için kullanılacaktır.

a. Mülkiyet kurulunun elindeki etkilenen bir malı şimdiki değeri üzerinden satın almak; veya
b. Serbest piyasadan alternatif lojman satın almak için ödenecek depozitoyu mülkiyet kurulundan temin etmek;
c. Başka bir şahsa satmak.

4. Tazminat senetleri ve faizleri bundan böyle <ortak devlet>in garantisinde olacaktır.

5. Kurucu antlaşmanın yürürlüğe girmesini müteakip x yıl sonra [yılı ekleyiniz] tazminat senetleri tazminat kurulundan nakit karşılığında tamamen satın alınacaktır. Daha sonra tazminat fonu tasfiye edilecek ve kalan fazlalıklarla açıklar <ortak devlet> tarafından üstlenilecektir.
 

CETVEL 3: ŞİMDİKİ TASARRUF SAHİBİNİN LEHİNE OLAN TEDBİRLER
 

MADDE 1
YETERLİ MALİ İMKANA SAHİP ŞİMDİKİ TASARRUF SAHİBİNİN İŞGAL ETTİĞİ MAL

1. İade için tahsis edilen bir malın yeterli mali imkana sahip şimdiki tasarruf sahibi mülkiyet kuruluna malı mülkiyet kurulunun kararından sonra üç yıla kadar kendi amaçları için kullanmaya devam edebilmesi için uzatma başvurusu yapabilir.

2. Şimdiki tasarruf sahibinin malı kendi amaçları için kullanmadığı veya şimdiki tasarruf sahibinin alternatif lojman imkanı olduğu  tespit edilene kadar geçen sürede uzatma için yapılacak başvuru mülkiyet kurulu tarafından verilecektir

3. Mülkiyet kurulu bu madde altında mülkiyet kurulu tarafından karar verilecek ani insani ihtiyaç durumunda zaman sınırını uzatabilir.

4. Şimdiki tasarruf sahibi etkilenen malı sürekli kullandığı dönem için mülkiyet kurulunun iadenin uygun olduğu konusunda verdiği karar tarihine kadar piyasa kira bedeli ödeyecektir.

5. Mülkiyet kurulu tarafından sabitleştirilen dönemin sonunda, şimdiki tasarruf sahibi etkilenen malı boşaltacaktır.
 

MADDE 2
YETERLİ MALİ İMKANI OLMAYAN ŞİMDİKİ TASARRUF SAHİPLERİ TARAFINDAN İŞGAL EDİLEN MALLAR

1. İade için tahsis edilen bir malın  Kıbrıs vatandaşı olan ve malı kendi amaçları için kullanan yeterli mali imkana sahip olmayan şimdiki tasarruf sahibinden kendisine alternatif lojman sunulmadan veya alternatif lojmanın standartlarını karşılayacak bir malı kendisine sağlanan öncelikli kredi veya yardımlar vasıtasıyla piyasadan satın alana veya kiralayana kadar malı boşaltması istenmeyecektir.

2. Bu gibi şimdiki tasarruf sahipleri mülkiyet kuruluna  aşağıdakiler için başvurabilir:

A. Alternatif lojman satın almak veya kiralamak için bu hükümler altında öncelikli kredi şeklinde yardım; veya
B. Acil insani ihtiyaç durumunda veya öncelikli kredilerin almanın uygun olmadığı durumda mülkiyet kurulunun mülklerinden düşük maliyetli veya maliyeti olmayan alternatif lojmanın tahsisi. Mülkiyet kurulu kriterlerini karşılayan kişilere bu gibi uygulamalar verecektir.

3. İade için tahsis edilen bir malın  Kıbrıs vatandaşı olmayıp yasal ikamet eden ve malı kendi amaçları için kullanan yeterli mali imkana sahip olmayan şimdiki tasarruf sahibi, yasal ikamet ettiği <parça devlet>ten sosyal konut veya diğer konut yardımı, veya mali yardım talep edebilir. Mülkiyet kurulunun iadenin uygun olduğu konusunda verdiği karardan sonraki iki yıl içerisinde bu gibi konut veya mali yardımların kendilerine sağlanana kadar bu gibi şimdiki tasarruf sahiplerinin malı boşaltmaları istenmeyecektir.

4. Mülkiyet kurulu yeterli mali imkana sahip olmayan şimdiki tasarruf sahibinin gelir ve serveti üzerinden mümkün olan en yüksek miktarda kira talep edecektir.
 

MADDE 3
İADEYE KADAR TASARRUFU KAYBEDEN MAL SAHİBİNE ÖDENECEK KİRA

Mülkiyet kurulunun iadenin uygun olduğu konusunda verdiği karar tarihinden iadenin gerçekleştiği tarihe kadar olan süre içerisinde mülkiyet kurulu tasarrufu kaybeden mal sahibine piyasa kira bedeli ödeyecektir.
 

MADDE 4
ÖNCELİKLİ KREDİLER

1. Mülkiyet kurulu, uluslararası ve yerel bankalar, <ortak devlet>, <parça devlet>ler ve diğer bağış yapanların yardımlarıyla bir öncelikli kredi projesi denetleyecek ve yönetecektir. <ortak devlet> projeyi desteklemek için bütçesinden fonlar sağlayacaktır.

1. 2. Bu proje altında,   uygun şartlarda öncelikli borçlar Kıbrıs vatandaşı olup yeterli mali imkanı olmayan tasarrufu kaybeden mal sahibine, etkilenen malın şimdiki tasarruf sahibine ve etkilenen mala yapılan esaslı geliştirmenin sahiplerine mal satın almak, kiralamak veya tekrar inşa etmek (esaslı geliştirilen malın satın alınması da dahil) veya bu hükümler altında ödemeleri yapmak için verilecektir.

2. Satın aldıkları veya tekrar inşa ettikleri malın veya mülkiyet kuruluna öncelikli kredilerle ödeme yaptıktan sonra aldıkları tapuların satışı üzerine 20 yıllık bir moratoryum koymayı kabul etmek şartı kriterini yerine getiren herkese bu proje altındaki krediler verilecektir. Bu moratoryumun süresi mülkiyet kurulunun kararı  ile kısaltılabilir veya ertelenebilir.
 

MADDE 5
ŞİMDİKİ TASARRUF SAHİBİ VE DİĞERLERİ İÇİN ETKİLENEN MALIN SATIŞINDAKİ İLK RET HAKKI

1. Kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonraki 20 yıllık bir geçiş dönemi için, malın bulunduğu <parça devlet>te yasal olarak en az 3 yıl ikamet etmeyen bir kişiye herhangi bir malın önerilen kontrat fiyatı üstünden satışına  kıbrıs vatandaşı olan şimdiki tasarruf sahibinin ilk ret hakkı vardır. Bu gibi haklar uygulanacak:

A. Şimdiki tasarruf sahibi malı kullanmaya devam ederse, ve
B. Ondan sonraki 5 yıl için eğer şimdiki tasarruf sahibi malı tasarrufu kaybeden mal sahibine iade içi boşaltacaksa.

2. Şimdiki tasarruf sahibi bir önceki paragraf altında ilk ret hakkını kullanmazsa gerekli malın bulunduğu <parça devlet>ten çağırılan başka bir şahısın kontrat fiyatından ikinci ilk ret hakkı olacaktır.

3. Bu madde altındaki ilk ret hakkı, bu gibi herhangi bir kontratta belirtilen ayni fiyattan, tasarrufu kaybeden mal sahibinin potansiyel alıcı ile satış anlaşmasını imzalamasını müteakip 45 gün içerisinde kullanılabilir.

4. İlk ret hakkı ile ilgili oluşabilecek herhangi bir sorun mülkiyet kuruluna götürülebilir. <parça devlet> şimdiki tasarruf sahibi ve farklı <parça devlet>ten çağrılan kişiler arasındaki sözleşmelerin düzenlenmesi ve yerine getirilmesi için gerekli görülen ve ilk ret hakkı hükümleri altında sonuçlanan uyum yasalar çıkaracaktır.
 

CETVEL 4:  TOPRAK DÜZENLEMESİ YAPILACAK BÖLGELERDEKİ MAL
 

MADDE 1
BU HÜKÜMLERİN TOPRAK AYARLANMASI YAPILACAK BÖLGELERDEKİ MALA UYGULANMASI

Bu cetveldeki maddeler EK VII ve onun etkilenen mal ve toprak ayarlanmasına tabi tutulacak etkilenen mal ile ilgili cetvellerindeki diğer hükümler üzerinde hüküm sürecek. Bu cetvelde belirli bir hüküm olmadığı zaman, EK VII’nin diğer hükümleri ve onun diğer cetvelleri uygulanacaktır.
 

MADDE 2
TASARRUFUNU KAYBEDEN MAL SAHİBİNE GERİ İADE

1. Bu cetveldeki modalitelere ve koşullara bağlı olarak, herhangi toprak ayarlamasının yapıldığı bölgelerde bir malın tasarrufunu kaybeden mal sahibi iadeye hak kazanacaktır.

2. Mülkiyet kurulu toprak ayarlamasının yapıldığı bölgelerdeki malların iadesi ile ilgili son kararını malın iade için uygun olduğunu tespit ettikten  sonra verecektir. Mülkiyet kurulu kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonra ilk üç yıl içerisinde iade emrini şimdiki tasarruf sahibinin başka bir yere nakledilmesinden sonra verecektir.

3. Ek VII’nin altındaki genel moratoryum ve iadenin kabul edilmiş azami seviyeleri nede  malların şimdiki tasarruf sahibine veya bir başka alıcıya transferine izin veren hükümler toprak ayarlaması yapılan bölgelere uygulanmayacaktır.

4. Mülkiyet kurulu toprak ayarlaması yapılan bölgelerdeki mallar ile ilgili iddiaları önem sırasına göre ele alacaktır.

MADDE 3
ESASLI GELİŞTİRİLEN MALLAR

1. Esaslı geliştirilen bir malın tasarrufunu kaybeden mal sahibi malın orijinal durumunun %10 değerinin üzerindeki  geliştirmenin değerini piyasa değeri üzerinden mülkiyet kuruluna ödeyecektir. Geliştirmeyi yapan kişi mülkiyet kurulundan malın piyasa değeri için tazminat talep etme hakkına sahiptir.

2. Malın tasarrufunu kaybeden kişi, mülkiyet kurulunu malın orijinal durumundaki değerinden daha az değerde bir  geliştirmenin malı tasarrufunun kaybedilmesi öncesi kullanımına benzer kullanıma uygun olmayacağına dair tatmin ederse, tasarrufu kaybeden mal sahibinin geliştirme için ödeme yapması istenmeyecektir. Mülkiyet kurulu eğer malın tasarrufunu kaybeden kişinin geliştirmeyi kullandığını tespit ederse, geliştirmeyi yapana tazminat ödeyecektir.

3. Geliştirmenin değeri malın orijinal durumundaki değerinden daha yüksekse ve malın tasarrufunu kaybeden kişi bunun için ödeme yapmak istemezse, orijinal geliştirilmemiş malın şu andaki değerini ödemeye karşılık geliştirmeyi yapan kişi mala tapu almak için başvurabilir. Malın tasarrufunu kaybeden kişi kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonraki 20 yıl içerisinde önerilen kontrat fiyatından herhangi bir satış kontratı, malın takası veya kiralanması konusunda ilk ret hakkını kullanabilir.
 

MADDE 4
TOPRAK AYARLAMASI YAPILACAK BÖLGELERİ TERK ETMEK İSTEYENLERİN MALLARI

Toprak ayarlaması yapılacak bölgede kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonra malını boşaltan kişi bu mala 1974 öncesi sahip olduğuna veya 1974’den önce kendisine gerçekten transfer edildiğine dair ispat gösterdiği takdirde mülkiyet kurulundan bu malın tapusuna karşılık  malın şu andaki değeri kadar tazminat talep edebilir.
 

MADDE 5
TOPRAK AYARLAMASI YAPILACAK BÖLGELERDEKİ MALLARIN ŞİMDİKİ TASARRUF SAHİPLERİ
 

1. Toprak ayarlaması yapılacak bölgedeki malın Kıbrıs vatandaşı olan şimdiki tasarruf sahibi aşağıdakilerden birini tercih edebilir:

A. O bölgede kalıp malı satın almak;
B. Bu hükümler altında (cetvel 3’e bakınız) o bölgede alternatif lojman  almak;
C. Etkilenen malı için geri iade talep etmek; veya
D. Eğer bu  hükümler altında hak sahibi ise, diğer <parça devlet>e yerleştirilmek ve başka mal veya alternatif lojman almak.

2. Eğer şu andaki tasarruf sahibi Kıbrıs vatandaşı değilse, yasal olarak oturduğu <parça devlet>ten konut veya mali yardım talep edebilir.