ABD BAŞKANI CLINTON'UN TÜRKİYE ZİYARETİ  15 - 19 KASIM 1999

KONUŞMANIN YANKILARI

• BAŞBAKAN ECEVİT: ``TÜRKİYE`Yİ NE KADAR İYİ ANLADIĞINI GÖSTERDİ`` 
• FP GENEL BAŞKANI KUTAN: ``İYİ HAZIRLANMIŞ, İYİ MESAJLAR İHTİVA EDEN BİR KONUŞMAYDI`` 
• ANAP GENEL BAŞKANI YILMAZ: ``STRATEJİK DERİNLİĞİ VE KAPSAMLI VİZYONUYLA FEVKALADE ÖNEMLİ BİR KONUŞMA`` 
• DYP GENEL BAŞKANI ÇİLLER: ``YENİ BİR BİN YILDA YENİ BİR AVRUPA`NIN KURULMASI  AÇISINDAN SON DERECE ÖNEMLİ BİR KONUŞMAYDI`` 
• DIŞİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI İNAN: ``CLINTON`IN TBMM`DEKİ MEVCUDİYETİ BİLE SOMUT BİR SONUÇTUR`` 

   ABD Başkanı Bill Clinton`ın TBMM Genel Kurulu`nda 15 Kasım 1999 Pazartesi günü yaptığı konuşma, siyasi çevrelerde geniş yankı buldu. 
   Başbakan Bülent Ecevit, konuşmanın hemen ardından gazetecilerin sorusu üzerine, ``Çok güzel bir konuşmaydı. Türkiye`ye ne kadar büyük bir önem verdiğini ve Türkiye`yi ne kadar iyi anladığını gösterdi``  şeklinde değerlendirdi. 
   Fazilet Partisi (FP) Genel Başkanı Recai Kutan da,  ``İyi hazırlanmış bir  konuşmaydı. Önemli mesajlar vardı. Zannediyorum herkesin dikkatini  çekmiştir bu mesajlar`` dedi. 
   Clinton`ın bütün dünyadaki demokrasi,  insan hakları ve özgürlüklerin altını çizdiğini bildiren Kutan, şöyle  konuştu: ``İkinci verilen çok önemli mesaj; Türkiye, gerçekten en problemli  bir bölgede bulunuyor. Balkanlar, Ortadoğu, Kafkaslar... Dolayısıyla  dünya barışının sağlanması bakımından Türkiye`nin çok büyük bir önem  taşıdığı, gene altı çizilerek ifade edilen hususlardan bir tanesidir.'' 
   Recai Kutan, Clinton`un, Parlamento`dan çıkan yasalardan birinin  partilerin kapatılmasını önlemeye yönelik olduğuna işaret ettiğini  ifade ederek, ``Buna özellikle işaret etti. Bu önemli bir husustu'' diye konuştu.
   Doğru Yol Partisi (DYP) Genel Başkanı Tansu Çiller, Clinton`ın, Türkiye`nin Avrupa  Birliği vizyonuna ve tarihi gelişmelere işaret ettiğini belirterek,  ``Yeni bir bin yılda yeni bir Avrupa`nın kurulması açısından son  derece önemli bir konuşmaydı. Olumlu karşılıyorum`` dedi. 
   Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Başbakan Yardımcısı Cumhur  Ersümer, ``Clinton`ın, dost ve müttefik bir ülkenin başkanı olarak son derece iyi bir konuşma yaptığını`` belirtti. 
   DYP Grup Başkanvekili Saffet Arıkan Bedük de, Clinton`ın, son  derece muhtevalı, Türkiye`nin konumunu son derece iyi tespit etmiş bir konuşma yaptığını belirterek, ``Konuşmadaki Türk dostluğu havası da  seziliyordu`` diye konuştu. 
   Dışişleri Komisyonu Başkanı Kamran İnan da, Clinton`ın bugüne kadar hiçbir Avrupa ülkesinin parlamentosunda hitap etmediğini belirterek, bunun, ABD`nin Türkiye`ye verdiği önemi gösterdiğini söyledi. Dışişleri ve ailesiyle birlikte Meclis`e gelmesinin de önemli  olduğunu ifade eden İnan, Clinton`ın Türkiye'siz bir Avrupa  düşünülemeyeceğinin altını çizmesinin de önemini vurguladı. 
   ABD ile Türkiye ilişkilerinin bugün en yüksek düzeyine ulaştığını  kaydeden İnan, ``Atatürk ilkelerinden ve Özal`ın ekonomik  reformlarından söz etmesi, gelecek 100 yıl bakımından Türkiye`nin önem  ve yerini belirtmesi, Türkiye`nin bölgesinde istikrar unsuru olduğunu vurgulayan her yönüyle güzel bir konuşmaydı`` dedi. 
   Gezinin somut sonuçları da olacağını belirten İnan, Clinton`ın bizzat mevcudiyetinin bile somut bir sonuç olduğunu söyledi. 

    ``BİZİM TESPİT VE DÜŞÜNCELERİMİZLE NEREDEYSE BİREBİR ÖRTÜŞÜYOR`` 

    Anavatan Partisi (ANAP) Genel Başkanı Mesut Yılmaz ise 16 Kasım'da yaptığı yazılı açıklamada Clinton`un konuşmasını şöyle değerlendirdi: 
    ``Stratejik derinliği ve kapsamlı vizyonuyla fevkalade önemli bir  konuşma.  Türkiye`yi tarihi ve toplumsal özellikleriyle gayet iyi kavramış;  gündemindeki sorunlara cesaret ve basiretle eğilip bunları aşacak bir  Türkiye`nin Avrasyalaşma süreci içinde üstlenebileceği kilit  uluslararası rolün idraki içindeki dost bir dünya lideri tarafından  yapılmış olması, ANAP olarak bizim tespit ve düşüncelerimizle  neredeyse birebir örtüşen bu tarihi konuşmayı kuşkusuz daha da önemli 
kılmaktadır.`` 

   Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli  de, 16 Kasım'da partisinin TBMM Grup toplantısında, ABD Başkanı Bill Clinton`un Türkiye`ye yaptığı ziyaretin ``tarihi bir öneme sahip`` olduğunu söyledi. Bahçeli, şöyle konuştu: 
   ``Geleneksel müttefikimiz ABD`nın Başkanı Bill Clinton`un Türkiye`ye yaptığı 5 günlük ziyaret tarihi bir öneme sahiptir. Bu ziyareti, iki ülke ilişkileri ve dünya siyaseti açısından bir dönüm 
noktası olarak değerlendirmek mümkündür.
   Sayın Clinton`un geleceğe ilişkin sözleri ile ülkemiz hakkındaki düşünceleri Türkiye`nin bölgesel ve küresel rolünü ifade etmesi açısından önem taşımaktadır. Deprem felaketi karşısında gösterdiği 
tavır da uluslararası dayanışmanın güzel bir örneği olarak dikkat çekmektedir.`` 

   Clinton'un konuşması, 16 Kasım'da Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Dışişleri Bakanlığı bütçesinin görüşmeleri sırasında da gündeme geldi.

    TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı, ANAP Van Milletvekili Kamran İnan, konuşmayı ``Emsali az görülen bir olay`` olarak niteledi. İnan, bir dünya gücünün 5.5 gününü Türkiye`de geçirmesinin çok önemli bir hadise olduğunu belirtti. 
   ANAP İstanbul Milletvekili Aydın Ayaydın, ABD Başkanı Clinton`un TBMM`de yaptığı konuşmayla Türkiye`ye desteğini açıkça belirttiğini söyledi.
   FP Sakarya Milletvekili Cevat Ayhan, 500 yıl önce insan haklarını içeren Padişah fermanının
Bosna`da kiliseye asıldığını hatırlatarak, böyle bir neslin evlatlarının ABD Başkanı Clinton`da insan hakları dersi almasının üzücü olduğunu ifade etti. Ayhan, Türkiye`nin başkaları istediği için değil kendi insanı için standartlarını yükseltmesi gerektiğini belirtti. 
   DYP Bursa Milletvekili Oğuz Tezmen, Clinton`un TBMM konuşmasının çok önemsediğini belirterek, Türkiye`nin gelecekteki tarihsel görevini vurgulaması bakımından önemli bulduğunu kaydetti. 
   FP Bitlis milletvekili Zeki Ergezen ise yaptığı konuşmada, Clinton`un konuşmasını, `` Bill Clinton ağamız konuştu, birçok da mesaj verdi`` şeklinde değerlendirdi. Mesajlarının Irak, iran ve Çeçenistan`a yönelik olduğunu belirten Ergezen, ABD`nin Irak`a, Somali`ye müdahale ettiğini, ancak Azerbaycan, Çeçenistan ve Balkanlar`da olup bitenlere müdahalede bulunmadığını öne sürdü. 

ANADOLU AJANSI HABERLERİNDEN DERLENMİŞTİR.
(16 KASIM 1999)