1990 PARİS ZİRVESİ...

Paris, 19-21 Kasım 1990

AGİK, 1990 Paris Şartı ile çok önemli bir aşamadan geçti. Sovyetler Birliği-Varşova Paktı'nın çökme sürecine girdiği ve Berlin Duvarı'nın yıkıldığı dönem AGİK sürecini derinden etkiledi. Paris Şartı, bu geçiş döneminde imzalandı ve yeni bir dönemin başlangıcını oluşturdu. Paris Şartı, "Avrupa yeni bir çağa adım atıyor. Yeni bir demokrasi, barış ve birlik çağı..." gibi bir başlangıçla simgelendi. 

Paris Zirvesi'ne dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal katıldı ve Paris Şartı'nı imzaladı.

Doğu ile Batı arasındaki düşmanlığın resmen sona erdirildiği Paris zirvesinde, Avrupa’da ilişkileri ve işbirliğini kurumsallaştıracak, eski Doğu Bloku devletlerin iç rejimlerini demokratlaştıracak yeni ilkeler konuldu.

Paris Şartı, Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) kurumsallaşmaya başlamasının ilk hareket noktasını da oluşturdu.  2 yılda bir zirve yapılması ve dışişleri bakanlarının yılda bir kez toplanmaları kararlaştırıldı. Yeni AGİK organları kuruldu:

• AGİK Bakanlar Konseyi 
• Kıdemli Memurlar Komitesi 
• Çatışmaları Önleme Merkezi 
• Serbest Seçim Ofisi, 
• AGİK Sekreteryası 

Paris zirvesinde ayrıca AKKA ve güven artırıcı tedbirler paketi kabul edildi. AKKA’yı 22 ülke imzaladı, daha sonra bu sayı 30’a çıktı. AKKA Avrupa silahsızlanma tarihinde en kapsamlı, aynı zamanda en karmaşık anlaşma olarak nitelendiriliyor. Coğrafi kapsama alanı Atlantik’ten Urallar’a uzanıyor. Anlaşmaya tek istisna, Türkiye’nin dörtte birini oluşturan güneydoğusu. Türkiye buna gerekçe olarak , güneyindeki sınırdaş ülkelerin AKKA’ya taraf olmamasını gösteriyor.

Nükleer, kimyasal silahlarla deniz kuvvetleri AKKA’nın kapsamı dışında bulunuyor. AKKA sadece tank, top, saldırı helikopteri, savaş uçağı ve zırhlı araçları kapsayarak, bunlara tavan getiriyor.

Rusya’nın 1998-1999'da Kafkaslar’daki çatışmaları bahane ederek AKKA sınırlarını aşması anlaşmaya gölge düşürdü. Moskova Çeçenistan’da AKKA tavanını aşmasıyla ilgili olarak, anlaşmanın geçici bir süre için buna izin verdiğini ileri sürdü. Bu nedenle Çeçenistan konusu, 1999 İstanbul Zirvesi'nin en önemli gündem maddelerinden birini oluşturdu.

Geldiğiniz sayfaya dönüş	Sayfa Başı