Karadeniz Ekonomik İşbirliği'nin kurucu üyeleri, Arnavutluk Cumhuriyeti, Ermenistan Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti, Bulgaristan Cumhuriyeti, Gürcistan Cumhuriyeti, Yunanistan, Moldova Cumhuriyeti, Romanya, Rusya Federasyonu, Türkiye Cumhuriyeti ve Ukrayna,

25 Haziran 1992'de, İstanbul'da "Karadeniz Ekonomik İşbirliği Zirve Bildirisi"ni imzalamış olarak,

Bu Bildiride kayıtlı olduğu gibi, 25 Haziran 1992 tarihli "Boğaziçi Açıklaması"nda, 30 Haziran 1995 tarihli "KEİ Katılımcı Devletleri Yüksek Düzeyli Toplantısının Bükreş Bildirisi" ve 25 Ekim 1996 tarihli "KEİKatılımcı Devletleri Devlet ya da Hükümet Başkanları Moskova Bildirisi"nde de kayıtlı ilke ve amaçları benimsediklerini teyid ederek,

Birleşmiş Milletler Şartı'nda, Helsinki Nihai Senedinde ve Yeni Avrupa için Paris Şartı'nda yer alan ilkeleri olduğu gibi, uluslararası hukukun genellikle kabul gören ilke ve kurallarını benimsediklerini tekrar belirterek,

KEİ bölgesindeki devletler arasındaki kalıcı ve yakın işbirliğini teşvik etmeye kararlı olarak,

Bölgesel girişimlerin, ilerlemenin teşvik edilmesinde ve çağdaş uluslararası yaşamın biçimlendirilmesinde gittikçe büyüyen rol ve önemlerinin bilincinde olarak,

Halklarının durumlarının ortak gayretler yoluyla sürekli geliştirilmesini sağlamak hususundaki kararlılıklarını tekrarlayarak,

Kurucu üyelerin potansiyelinin ve karşılıklı yararlara dayalı ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi imkanlarının farkında olarak,

Avrupa'daki bütünleşme sürecinin bir parçası olan, insan haklarına ve temel özgürlüklere dayalı, ekonomik serbestlik, sosyal adalet, eşit güvenlik ve istikrar yoluyla refaha varmayı amaçlayan, diğer ülkelerle, bölgesel girişimlerle, uluslararası örgüt ve mali kuruluşlarla iletişime açık bu bölgesel işbirliğine ilişkin ortak görüşleri paylaşarak,

Bu ekonomik işbirliğini kurucu devletlerin dünya ekonomisiyle daha ileri bir düzeyde bütünleşmelerini sağlamaya yönelik bir katkı haline getirmeye kararlı olarak,

Ülkelerinin ve halklarının KEİ bölgesini bir barış, istikrar ve refah bölgesi haline dönüştürmek amacıyla geniş bir ekonomik etkinlikler alanında yapıcı ve verimli işbirliğinde bulunma arzusunu ifade ederek,

Karadeniz Ekonomik İşbirliğinin başlangıcından bu yana kaydettiği ilerlemenin KEİ'nin uluslararası hukuki kişiliğini sağlamlaştırma ihtiyacını arttırdığını idrak ederek,

Karadeniz Ekonomik İşbirliğini bölgesel bir ekonomik örgüte dönüştürmeyi kararlaştırmış olarak aşağıdaki hususları kabul etmişlerdir.

Madde 1 - Örgütün Kuruluşu

Kurucu üyeler, burada kısaca KEİ olarak anılacak Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütünü bölgesel bir ekonomik örgüt olarak kurmuşlardır.

Madde 2 - Tanımlar

Bu Şart'ın amacı için :

a) "Örgüt", KEİ olarak da anılabilecek Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü demektir.

b) "Kurucu Devletler", 25 Haziran 1992'de, İstanbul'da "Karadeniz Ekonomik İşbirliğine İlişkin Zirve Deklarasyonu"nu imzalayan devletlerdir.

c) "Gözlemciler", KEİ tarafından kendilerine gözlemci statüsü verilmiş uluslararası kuruluşlar ya da devletlerdir.

d) "Uluslararası kuruluşlar" hükümetlerarası ya da hükümetdışı kuruluşlardır.

e) "KEİ Bölgesi" üye devletlerin ülkeleridir.

f) "Alt Organlar" Dışişleri Bakanları Konseyi tarafından ya da onun yetkisi altında kurulan her tür Çalışma Grubu, Uzmanlar Grubu, Görev Grubu Komite ya da Hizmet Birimleridir.

g) "Genel Sekreter", KEİ Uluslararası Daimi Sekreteryası'nın Genel Sekreteri demektir.

h) "Dönem Başkanı", KEİ dönem başkanlığını üstlenen üye devletin Dışişleri Bakanı ya da ilgili Devletin Hükümeti tarafından bu amaçla tayin edilen diğer bir Bakan demektir.

i) "Troyka", Dönem Başkanı, KEİ'nin bir önceki ve bir sonraki Dönem Başkanları ya da onların temsilcilerinden oluşan sistem demektir.

j) "Usul Hükümleri", KEİ'nin Usul Hükümleri demektir.

Madde 3 - Prensip ve Amaçlar

Çeşitli düzeylerdeki KEİ faaliyetleri yoluyla aşağıdaki ilkeler ve amaçlar izlenecektir.

a) Dostluk ve iyi komşuluk ruhuyla hareket etmek ve üye devletler arasındaki karşılıklı saygı, güven, diyalog ve işbirliğini sağlamlaştırmak;

b) İkili ve çok taraflı işbirliğini uluslararası hukuk kuralları ve ilkeleri temeli üzerinde daha fazla geliştirmek ve çeşitlendirmek;

c) İş yaşamını geliştirmek ve ekonomik işbirliği sürecine doğrudan katılan şirket ve kuruluşların ferdi ve kollektif girişimlerini teşvik etmek;

d) Ekonomik işbirliğini, üye devletlerin uluslararası örgütlere ya da kuruluşlara tam veya diğer nitelikteki üyeliklerinden kaynaklanan uluslararası yükümlülükleriyle çelişmeyecek ve üçüncü ülkelerle ilişkilerini geliştirmelerini engellemeyecek tarzda geliştirmek,

e) İlgili üye devletlerin özel ekonomik koşullarını ve menfaatlerini dikkate almak,

f) Diğer ilgili devletlerin, uluslararası ekonomik ve mali kuruluşlarla şirket ve teşebbüslerin KEİ sürecine katılımlarını teşvik etmek.

Madde 4 - İşbirliği Alanları

Üye devletler, kabul edilen ilkelere uygun olarak ve halklarının sosyal refahı ile ulusal ekonomilerinde sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak amacıyla beşeri, tabii ve diğer kaynaklarını daha etkin biçimde kullanma hedefine yönelik olarak ticaret ve ekonomik kalkınma; bankacılık ve finansman, iletişim, enerji, ulaşım, tarım ve tarımsal sanayi, sağlık ve eczacılık, çevre koruması, turizm, bilim ve teknoloji, istatistiki veri ve ekonomik bilgi değişimi, gümrükler ve diğer sınır yetkilileri arasında işbirliği, insan ilişkileri, örgütlü suçlar ve uyuşturucu, silah ve radyoaktif madde kaçakçılığı, her türlü terör hareketi ve yasadışı göçle mücadele alanlarında veya Konseyin alacağı kararlar doğrultusunda ilgili diğer herhangi bir alanda işbirliği yapacaklardır.

Madde 5 - Üyelik

KEİ'nin üyeleri bu Şart'a taraf olan devletlerdir.

Madde 6 - Katılım

KEİ, üye olmak isteyen ve KEİ'nin bu Şart'ta yer alan ilke ve amaçlarını üstlenmeye muktedir ve istekli addedilen her devlete açıktır.

Yeni üyelik başvuruları, Usul Hükümlerine uygun olarak incelenmek ve onaylanmak üzere bundan böyle Konsey olarak anılacak Dışişleri Bakanları Konseyine sunulacaktır.

Madde 7 - Çekilme

Herhangi bir üye devlet, KEİ Uluslararası Daimi Sekretaryasının Genel Sekreterine konuyla ilgili kararı hakkında resmen bildirimde bulunmak suretiyle KEİ üyeliğinden çekilebilir.

Çekilme, bildirimde belirtilen tarihte yürürlüğe girer. Mali yükümlülükler açısından, çekilme, bildirilen tarihin içinde bulunduğu mali yılın sonunda geçerlik kazanır.

Madde 8 - Gözlemci Statüsü

Gözlemci Statüsü, kendi isteğiyle KEİ'nin çalışmalarına fiilen ve değerli katkılarda bulunmaya hazır olduğunu beyan eden her devlete ve uluslararası kuruluşa açıktır.

Gözlemci Statüsü, Yönetmelik Kurallarına uygun olarak Konsey tarafından verilir, askıya alınır veya sona erdirilir.

Madde 9 - Üçüncü Taraflarla İlişkiler

KEİ, karşılıklı ilgi alanlarına giren çeşitli konularda işbirliği yapmak isteyen üçüncü taraflarla (devletler, uluslararası örgütler ve kuruluşlar)

a) Periyodik mübadeleler ve istişareler çerçevesinde diyalog ortaklığı,
b) Belirli bazı konulardaki toplantılara katılma imkanı tanıyan sektörel diyalog ortaklığı,
c) Dönem Başkanının daveti ve bütün üye devletlerin rızası ile KEİ'nin toplantılarına katılma imkanı tanıyan misafir katılım

Diyalog ortaklığı ve sektörel diyalog ortaklığı Konseyin kararı uyarınca tanınabilir.

Madde 10

Üye Devletlerin Devlet ya da Hükümet Başkanları gerektiğinde bir araya gelebilirler.

Madde 11 - Dışişleri Bakanları Konseyi

Konsey KEİ'nin düzenli olarak toplanan, temel karar alma organıdır.

Konsey, KEİ'nin amaçları çerçevesinde

a) KEİ'nin faaliyetlerine ilişkin bütün konularda karar alır;
b) Alt organlar tarafından sunulan bütün konuları inceler ve bunlara göre gereken kararları alır;
c) Üyelik ve gözlemcilik statüsüne ilişkin kararları alır;
d) Usul Hükümlerini kabul eder ve değiştirir;
e) KEİ içinde Alt Organlar kurar, bunlara görevler verir, görevlerini belirler, değiştirir veya sona erdirir.
f) Uygun gördüğü diğer bütün konuları inceler.

Madde 12 - Alt Organlar

Konsey Alt Organlar kurabilir.

Alt Organlar Konsey tarafından belirlenen görevleri yerine getirir, ortak projeler hazırladığı gibi bu projelerin/faaliyetlerin ilgili oldukları alanlardaki uygulanmasını izler;

Alt Organlar Konseye faaliyetlerinin durumu hakkında raporlar ve tavsiyeler sunarlar.

Madde 13 - Dönem Başkanlığı

Dönem Başkanı KEİ çerçevesinde yürütülen bütün faaliyetleri koordine eder ve kabul edilen sonuç ve kararların uygulanmasını olduğu gibi KEİ faaliyetlerinin uygun biçimde yönlendirilmesini sağlar.

Dönem Başkanlığı İngilizce alfabetik sıraya göre her altı ayda bir rotasyona tabidir.

Dönem Başkanlığı bir üye devlet tarafından üstlenilmediği takdirde sıradaki ilk üye devlet tarafından üstlenilir.

Madde 14 - Troyka Sistemi

Troyka, Dönem Başkanının talebi üzerine KEİ'nin mevcut ve geleceğe ait faaliyetleri ile uluslararası örgüt ve kuruluşlarla ilişkileri hakkında görüş alışverişinde bulunmak üzere uygun görülecek bir düzeyde toplanır.

Madde 15 - Yüksek Düzeyli Memurlar Komitesi

Üye Devletlerin Dışişleri Bakanlarını temsil eden ve onlar adına hareket eden Yüksek Düzeyli Memurlar Komitesi aşağıdaki yetkilerle donatılmıştır:

a) Alt Organların faaliyetlerini gözden geçirmek, Konseyin aldığı kararların ve tavsiyelerin uygulanmasını değerlendirmek, Konsey'e sunulacak tavsiye ve önerileri incelemek;

b) KEİ'nin bağlı kuruluşlarıyla işbirliği ve koordinasyona dair konuları incelemek, Konsey'e bu konular hakkında bilgi vermek ve gerektiğinde bunlara ilişkin tavsiye ve önerileri hazırlamak;

c) KEİ faaliyetlerinin örgütsel düzenlemeye ilişkin veçhelerini görüşmek, faaliyet takvimi hazırlığına katılmak, Konsey'in ve Dönem Başkanı'nın yetkileri dahilindeki konular dışında kalan hususlarda kararlar almak;

d) KEİ'nin yıllık bütçesini Konsey'in onayına sunmak;

e) Bütçenin denetlenmesini gerçekleştirecek özel bir alt grup için uzmanlar tayin etmek.

Madde 16 - Uluslararası Daimi Sekretarya

KEİ'nin sekreterlik hizmetleri bu amaç için kurulan ve bundan böyle kısaca UDS olarak anılacak Uluslararası Daimi Sekretarya tarafından yerine getirilecektir.

KEİ'nin UDS'sı Türkiye Cumhuriyeti'nde İstanbul'da yerleşiktir;

UDS KEİ'nin Dönem Başkanının yetkisi altında görev yapar. Bu yetki Genel Sekreter tarafından kullanılır;

UDS personeli, Uluslararası memurlar olarak görevlerini KEİ'nin ilke ve amaçlarına tam bir riayetle yerine getirir. Bu personelin davranışları daima çalışmalarında gerekli olan bütünlük ve tarafsızlık ilkeleriyle uyum halinde olacaktır;

UDS personeli görevlerini yerine getirirken herhangi bir hükümetten ya da KEİ dışındaki bir makamdan talimat isteyemez ve alamaz. Anılan personel sadece örgüte karşı sorumlu uluslararası memur sıfatıyla bağdaşmayan her türlü davranıştan kaçınacaktır.

Madde 17 - Nisap

Konsey nisabı üye devletlerin üçte iki çoğunluğudur.

Madde 18 - Karar Alma

Karar alma mekanizması Yönetmelik Kurallarında belirlenmiştir. Konsey bütün konularda oydaşma sağlanmasına gayret gösterir. Usul Hükümlerinde belirtilen bazı konularda ise oydaşma zorunludur.

Madde 19 - Genel Hükümler

KEİ'ne bağlı kuruluşlar kendi bütçelerine sahip olup görevlerini temel belgelerine ve KEİ'nin 25 Haziran 1992 tarihli "Karadeniz Ekonomik İşbirliği Zirve Bildirisi" ile işbu Şart'ta kayıtlı ilkelerine tam bir bağlılık içinde yerine getirirler.

Madde 20 - Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi

Bundan böyle KEİPA olarak anılacak olan Üye Devletlerin Ulusal Parlamentolarını temsil eden Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi, Karadeniz İşbirliği sürecine istişari mahiyette gerekli desteği sağlar.

KEİ, amaçlarını gerçekleştirmek üzere KEİPA ile yakın işbirliğinde bulunur.

KEİ-KEİPA ilişkileri 25 Haziran 1992'de İstanbul'da imzalanan "Karadeniz Ekonomik İşbirliği Zirve Bildirisi"nde müteakip Zirve Toplantıları kararlarında ve 26 Şubat 1993'de İstanbul'da kabul edilen "Karadeniz Ekonomik İşbirliği Parlamenter Asamblesi'nin Kurulmasına Dair Bildiri"de kayıtlı ilkelere dayalı olacaktır.

Madde 21 - KEİ İş Konseyi

KEİ İş Konseyi KEİ üye devletlerinin iş çevrelerinin temsilcilerinden oluşan hükümetlerdışı uluslararası bir kuruluştur.

İş Konseyi'nin raporları Konsey'e bilgi için ve gerektiğinde bunlara uygun faaliyetlerde bulunmak üzere sunulur.

Madde 22 - Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası

Üye devletler, 30 Haziran 1994'te Tiflis'de imzalanan "Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası (KTKB)'nın Kuruluşuna Dair Anlaşma" ile KTKB'nı kurmuşlardır.

Bankanın amacı, KTKB'nın kuruluşuna dair Anlaşma'nın hükümleri çerçevesinde bölge halklarının ekonomik refahına yönelik olarak üye devletlerin geçiş süreçlerine etkin biçimde katkıda bulunmak, bölgesel projeleri finanse etmek ve desteklemek, üye devletlerin kamu ve özel sektörlerinin projeleri ile üye devletler arasındaki ticari faaliyetler için gerekli diğer bankacılık hizmetlerini sağlamaktır.

Madde 23 - Akademik İşbirliği

KEİ üye devletlerin bilim çevreleri, öğretim görevlileri ve bilim adamları arasındaki işbirliğini bunların yetki alanı dahilinde KEİ ilke ve amaçlarını gerçekleştirmek üzere destekleyecektir.

Madde 24 - KEİ'ne Bağlı Merkezler

KEİ'ne bağlı merkezler ilgili bütün üye devletlere, işbirliğinin belirli bazı alanlarında hizmet etmek üzere Konsey'in onayı üzerine kurulurlar.

Bu merkezler faaliyetlerinin belirli bazı alanlarında KEİ'nin ilgili alt organlarıyla yakın bir işbirliği içinde çalışacaklardır.

Bu merkezlerin faaliyetlerinin sonuçları istişari niteliktedir.

Madde 25 - Örgütün Bütçesi

KEİ'nin bütçesi, üye devletlerin Konsey'in ilgili kararlarına göre belirlenen mali katkılarından oluşmaktadır.

Bütçe yıllık olarak kabul edilir ve denetlenir. Mali yıl 1 Ocak'tan 31 Aralık'a kadar sürer.

Mali yükümlülüklerin yerine getirilmemesi Konsey'in incelemesine sunulur.

Madde 26 - Örgüte Gönüllü Katkılar

Konsey'in kararı üzerine özel fonlar yaratılabilir. KEİ üye devletlerinin, devlet gruplarının, gözlemcilerin ve üçüncü taraf donörlerin gönüllü olarak bu amaçla yapacakları katkıları, bu tür gönüllü katkıları bağlanan koşullar KEİ'nin ilke ve amaçlarıyla uyum halinde olduğu takdirde memnuniyetle karşılanacaktır.

Her özel fon Konsey tarafından bu fon için kabul edilecek özel kural ve düzenlemelere tabi olacaktır.

Madde 27 - Hukuki Yetki

KEİ hukuki kişiliğe sahip olacaktır. Bu kişilik

a) Sözleşme akdetme,
b) Taşınır ve taşınmaz mal edinme ve elden çıkarma,
c) Dava açma

Madde 28 - Ayrıcalıklar ve Bağışıklıklar

KEİ, görevlileri ve üye devletlerin temsilcileri, üye devletlerin topraklarında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 13 Şubat 1946'da kabul edilen "Birleşmiş Milletler Ayrıcalıklar ve Bağışıklıklar Sözleşmesi"nde belirtilen ve görevlerini KEİ'nin ilke ve amaçlarına uygun olarak bağımsız biçimde yerine getirmeleri için gerekli ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanırlar.

Evsahibi ülkenin vatandaşı ya da bu ülkede sürekli ikamet eden UDS'nın görevlileri ve üye devlet temsilcileri sadece görevlerinin ifası sırasındaki resmi eylemleri bakımından yargı bağışıklığından ve dokunulmazlığından yararlanacaklardır.

Üyeler KEİ ve UDS görevlilerinin ayrıcalık ve bağışıklıklarıyla ilgili olarak ek bir protokol akdedeceklerdir.

Madde 29 - Anlaşmazlıkların Halli

İki veya daha fazla üye devlet arasında bu Şart'ın yorumlanması veya uygulanmasıyla ilgili bir anlaşmazlığın vukuu halinde taraflar istişarede bulunacaklar ve gerekirse anlaşmazlığı incelenmesi ve sonuçlandırılması için Konsey'e sunacaklardır.

Madde 30 - Değişiklikler

Herhangi bir üye devlet bu Şart'a değişiklik önerisi getirebilir.

Önerilen değişiklik metni UDS yoluyla üye devletlere dağıtılır ve incelenmesi ve onaylanması için Konsey'e sunulur.

Bu Şart'ta yapılacak ve yukarıdaki ikinci paragrafa göre kabul edilecek değişiklikler üye devletlerin onay, kabul ve uygun bulmasına tabi olacak ve otuzüçüncü maddede kayıtlı usule uygun olarak yürürlüğe girecektir.

Madde 31 - İmzalama, Onaylama, Kabul, Uygun Bulma ve Katılım

Bu Şart KEİ'nin bütün kurucu üyelerinin imzasına açık olacaktır.

Bu Şart KEİ'nin imzacı kurucu üyelerinin onay, uygun bulma veya kabulüne tabidir.

Bu Şart, imzacı olmayan herhangi bir devletin bu Şart'ta yer alan hükümlere uygun olarak katılımına açık olacaktır.

Onay, uygun bulma, kabul veya katılım belgeleri tevdi merciine verilecektir.

Madde 32 - Çekinceler

Bu Şart'a herhangi bir çekince konulamaz.

Madde 33 - Yürürlüğe Giriş

Bu Şart dokuz kurucu devletin onay, uygun bulma veya kabul belgelerini tevdi ettikleri tarihi izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.

Bu Şart'ı birinci paragrafta öngörüldüğü üzere yürürlüğe girişinden sonraki bir tarihte onaylayan, kabul eden veya bu Şart'a katılan her devlet için bu Şart bu devletin ilgili belgelerini tevdi ettiği tarihten itibaren yürürlüğe girecektir.

Madde 34 - Depoziter

Bu Şart'ın tevdi mercii UDS'dir. Bu Şart'ın aslı İngilizce tek örnek olarak depoziter UDS'ya tevdi edilir.

Aşağıda imzası bulunan bizler tam yetkili olarak bu Şart'ı imzaladık.

Yalta'da, Bindokuzyüzdoksansekiz yılının Haziran ayının beşinci günü yapılmıştır.

(İmzalar)

Arnavutluk Cumhuriyeti
Ermenistan Cumhuriyeti
Azerbaycan Cumhuriyeti
Bulgaristan Cumhuriyeti
Gürcistan
Yunanistan Cumhuriyeti
Moldova Cumhuriyeti
Romanya
Rusya Federasyonu
Türkiye Cumhuriyeti
Ukrayna