|
TERÖRİZMİN FİNANSMANININ ÖNLENMESİNE DAİR
ULUSLARARASI SÖZLEŞME
GİRİŞ
İşbu Sözleşmeye Taraf Devletler,
Birleşmiş Milletler Yasası’nın, uluslararası barış ve güvenliğin idamesi
ve Devletler arasında iyi komşuluk, dostluk ilişkileri ile işbirliği ilişkilerinin
geliştirilmesi amaç ve ilkelerini hatırda tutarak,
Terörist eylemlerin tüm şekil ve tezahürlerinin dünya çapındaki artışından
duydukları derin endişeyi vurgulayarak,
BM Genel Kurulunun 24 Ekim 1995 tarih ve 50/6 sayılı Kararında yeralan
BM Örgütünün 50. Yıldönümü beyannamesini hatırlatarak,
BM Genel Kurulunun bu konudaki tüm Kararlarında, özellikle 9 Aralık
1994 tarih ve 49/60 Kararı ile uluslararası terörizmin ortadan kaldırılmasını
hedefleyen beyannamesini içeren ekinde, BM’e üye Devletlerin, nerede ve
kim tarafından yapıldığına bakılmaksızın devletler ve halklar arasındaki
dostane ilişkileri ve Devletlerin güvenliğini ve toprak bütünlüğünü tehlikeye
düşürenler de dahil olmak üzere tüm terörist eylem, yöntem ve uygulamaları
suç oldukları ve haklı gösterilemeyecekleri gerekçesiyle açık bir şekilde
ve teyiden kınadığını keza hatırlatarak,
Uluslararası terörizmin ortadan kaldırılmasını hedefleyen tedbirler
beyannamesinde, Kurul’un, Devletleri, bu sorunun tüm veçhelerini kapsayacak
genel bir yasal çerçevenin mevcudiyetini temin etmek amacıyla, terörizmin
tüm şekil ve tezahürleriyle önlenmesi, cezalandırılması ve ortadan kaldırılmasına
ilişkin olarak yürürlükte bulunan uluslararası hukuki düzenlemelerin kapsamını
acilen gözden geçirmeleri için de teşvik ettiğini not ederek,
Genel Kurulun 17 Aralık 1996 tarih ve 51/210 Kararının, 3. Paragrafının
(f) bendinde, Kurul’un, Devletleri, uygun iç düzenlemelerle, teröristlerin
ve gerek doğrudan, gerek hayır, kültürel veya sosyal amaçları da olan veya
olduğunu iddia eden örgütler aracılığıyla veya aynı zamanda kişilerin terörist
faaliyetlerin finansmanı amacıyla kullanılması da dahil olmak üzere, silâh
kaçakçılığı, uyuşturucu trafiği ve haraç toplama gibi kanunsuz eylemler
yoluyla dolaylı olarak karışmış örgütlerin finansmanını önlemek ve engellemek
için tedbir almaya davet ettiğini ve özellikle, gerektiği takdirde, meşru
sermayelerin serbest dolaşımına hiçbir şekilde halel getirmeksizin, terörist
amaçlara hizmet edeceğinden şüphelenilen mali kaynakların önlenmesi ve
hareketlerin engellenmesi için hukuki düzenlemeler oluşturulması ve bu
tür mali kaynakların uluslararası hareketleri konusunda bilgi değişimini
yoğunlaştırmaya davet etteğini hatırlatarak,
Genel Kurulun 15 Aralık 1997 tarih ve 52/165 Kararı ile, Kurulun Devletleri
özellikle 17 Aralık 1996 tarih ve 51/210 Kararının 3. Paragrafının (a)
ve (f) bentlerinde vazedildiği gibi önlemlerin uygulamaya geçirilmesini
tezekkür etmeye davet ettiğini hatırlatarak,
Genel Kurulun 17 Aralık 1996 tarih ve 51/210 Kararı ile kurulan özel
komitenin, terörizm konusunda mevcut uluslararası mevzuatı tamamlamak amacıyla
terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin bir uluslararası sözleşme
taslağı hazırlamasını kararlaştırdığı 8 Aralık 1998 tarih ve 53/108 sayılı
Kararını da hatırlatarak,
Terörizmin finansmanı konusunun uluslararası toplumu bütünüyle ve ciddi
şekilde kaygılandıran bir sorun teşkil ettiğini mülahaza ederek,
Uluslararası terörizmin eylemlerinin sayı ve vahametinin, teröristlerin
elde edebildikleri mali kaynaklarla orantılı olduğunu not ederek,
Mevcut çok taraflı hukuki belgelerin, münhasıran terörizmin finansmanı
konusuna eğilmediklerini de not ederek,
Terörizmin, finansmanının engellenmesi ve faillerinin kovuşturulması
ve cezalandırılması suretiyle tecziyesine yönelik etkili önlemlerin oluşturulması
ve benimsenmesi amacıyla devletler arasında uluslararası işbirliğinin geliştirilmesine
acilen ihtiyaç duyulduğuna kani olarak,
Aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır.
Madde 1
Bu Sözleşmenin amacı çerçevesinde :
1. "Fon" her ne suretle edinilmiş olursa olsun, maddi veya gayri
maddi, menkul veya gayrimenkul, her türlü kıymeti ve bu kıymetler üzerinde
bir mülkiyet hakkı veya çıkarı kanıtlayan, elektronik veya dijital şekilleri
dahil olmak üzere, her türlü görünüşteki belge ve yasal araçları ve bu
çerçevede banka kredilerini, seyahat çeklerini, para havalelerini, hisse
senetlerini, teminatları, tahvilleri, kredi mektuplarını, işbu tadat sınırlayıcı
olmaksızın kapsar.
2. "Hükümet veya kamu tesisi", bir Devletin temsilcilerinin,
Hükümet, parlamento veya yargı üyelerinin, veya bir Devletin veya herhangi
başka bir kamu makam veya biriminin yetkililerinin veya personelinin, veya
bir hükümetlerarası örgütün yetkililerinin veya personelinin, resmi görevleri
çerçevesinde kullandıkları veya işgal ettikleri, sürekli veya geçici özelliği
bulunan tüm tesis veya taşıt aracını kapsar.
3. "Getiri" 2. Maddede tanımlanan türde bir suçun işlenmesi sonucunda
doğrudan veya dolaylı olarak edinilen fonları veya böyle bir suçun işlenmesi
sayesinde doğrudan veya dolaylı olarak temin edilen fonları kapsar.
Madde 2
1. Herhangi bir kişi, her ne suretle olursa olsun, tümüyle veya
kısmen, aşağıda tadat edilen eylemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılması
niyetiyle veya kullanılacağını bilerek, doğrudan veya dolaylı olarak, yasa
dışı bir şekilde ve kasten, fon sağlamakta veya toplamakta ise, bu Sözleşmeyi
ihlâl eder :
a) Ekte tadat olunan andlaşmaların herhangi biri
kapsamında ve vazettiği tanım çerçevesinde suç teşkil eden eylem,
b) Niteliği veya kapsamı itibariyle, bir halkı korkutmak,
ya da bir hükümeti veya uluslararası örgütü herhangi bir eylemi gerçekleştirmeye
veya gerçekleştirmekten kaçınmaya zorlamak amacını gütmesi halinde, bir
sivilin ya da bir silâhlı çatışma durumunda muhasemata doğrudan katılmayan
herhangi başka bir kişiyi öldürmeye veya ağır şekilde yaralamaya yönelik
diğer tüm eylemler.
2. a) İşbu maddenin 1 inci paragrafının (a) bendinde sözü geçen
ekte yeralan bir Andlaşmaya taraf olmayan bir Taraf Devlet onay, kabul,
uygun bulma ya da katılma belgesini tevdi ederken, bu sözleşmenin o Taraf
Devlete uygulanması halinde, bahsekonu andlaşmanın anılan ekte yer almaması
gerektiğini beyan edebilir. Bu beyan, sözkonusu andlaşma Taraf Devlet için
yürürlülüğe girdiği anda geçerliliğini yitirir ve Taraf Devlet bu hususu
depoziter Devlete bildirir;
b)Bir Taraf Devlet ekli listede yeralan andlaşmalardan
herhangi birine taraf olmaktan çıktığında, söz konusu andlaşma konusunda
işbu maddede öngörülen beyanda bulunabilir.
3. Bir eylemin 1 inci paragraf anlamında bir suç oluşturması
için, fonun, işbu maddenin 1 inci paragrafının (a) ve (b) bentlerinde yeralan
bir suçun işlenmesi için fiilen kullanılmış olması gerekli değildir.
4. İşbu maddenin 1 inci paragrafında yeralan suçların herhangi
birini işlemeye teşebbüs eden herhangi bir kişi de suç işlemiş sayılır.
5. Herhangi bir kişi aşağıdaki durumlarda da suç işlemiş sayılır
:
a) İşbu maddenin 1 inci veya 4 üncü paragrafları
anlamındaki bir suça, suç ortağı olarak iştirak etmesi,
b) İşbu maddenin 1 inci veya 4 üncü paragrafları
anlamındaki bir suçun işlenmesini örgütlemesi veya başka kişilere bu suçun
işlenmesi yönünde talimat vermesi,
c) İşbu maddenin 1 inci veya 4 üncü paragrafları
anlamındaki bir veya birden fazla suçun birlikte hareket eden bir grup
tarafından işlenmesine katkıda bulunması. Bu katkı kasıtlı olmalı ve,
i) Ya eylem ve amacı işbu maddenin
1 inci paragrafı kapsamındaki bir suçun işlenmesini gerektiren bir grubun
bu suç teşkil eden eylemini kolaylaştırmaya veya amacına hizmet etmeye
yönelik olmalı,
ii) Ya da grubun, işbu maddenin
1 inci paragrafı kapsamında bir suç işleme niyetinde olduğunu bilerek yapılmış
olmalı,
Madde 3
12 nci madde ila 18 inci Madde hükümlerinin uygun olduğu ölçüde tatbik
edildiği durumlar hariç olmak üzere, işbu Sözleşme, suçun tek bir ülke
dahilinde işlenmesi, suçun failinin bu devletin vatandaşı olması ve bu
devletin topraklarında bulunması ve başka hiçbir devletin 7 nci Maddenin
1 inci paragrafı veya 7 nci Maddenin 2 nci paragrafı uyarınca yargı yetkisini
tesis edemediği hallerde uygulanmayacaktır.
Madde 4
Her Taraf Devlet,
a) 2 nci Maddede belirtilen suçların iç hukuku uyarınca
cezai kovuşturma gerektiren suç kapsamına alınması,
b) Bu suçların ağırlığını göz önünde bulundurarak uygun
şekilde cezalandırmalarının sağlanması,
için gerekli önlemleri alır :
Madde 5
1. Her Taraf Devlet, iç hukuk ilkelerine uygun olarak, ülkesinde
yerleşik veya kendi hukukuna göre kurulmuş olan bir tüzel kişiliğin yönetiminden
veya denetiminden sorumlu bir kişi, bu sıfatıyla, 2 nci Maddede belirtilen
bir suçu işlediğinde, o tüzel kişiliğin sorumlu tutulabilmesi için gerekli
tedbirleri alır. Bu sorumluluk, cezai, hukuki ya da idari olabilir.
2. Bu sorumluluk, suçu işleyenlerin cezai sorumluluğunu ortadan
kaldırmaz.
3. Her Taraf Devlet, 1 inci Paragraf uyarınca sorumlu tutulan
tüzel kişiliklerin, etkin, orantılı ve caydırıcı nitelikte cezai, hukuki
veya idari yaptırımlara tâbi tutulmalarını sağlar. Bu yaptırımlar parasal
nitelikte de olabilir.
Madde 6
Her Taraf Devlet, bu Sözleşme kapsamında suç teşkil eden eylemlerin,
siyasi, felsefi, ideolojik, ırksal, etnik, dini veya herhangi benzer bir
gerekçe ile hiçbir koşulda mazur gösterilememesi için, gerektiğinde yasal
düzenlemeler de dahil olmak üzere gerekli olabilecek tedbirleri alır.
Madde 7
1. Her Taraf Devlet aşağıdaki hallerde 2 nci Maddede belirtilen
suçlara ilişkin yargılama yetkisini tesis etmek için gerekli önlemleri
alır.
a) Suç, topraklarında işlendiğinde,
b) Suç, bayrağını taşıyan bir deniz aracında veya
suçun işlendiği sırada kendi mevzuatına uygun şekilde kayıtlı bulunan bir
hava aracında işlendiğinde,
c) Suç, bir vatandaşı tarafından işlendiğinde,
2. Her Taraf Devlet, aşağıdaki hallerde de bu kabil suçlar üzerinde
yargılama yetkisini tesis eder.
a) İşlenen suçun amaç veya sonucunun topraklarında
veya bir vatandaşına karşı 2 nci Maddenin 1 inci Paragrafının (a) veya
(b) bentlerinde belirtilen bir suçun işlenmesi olması;
b) İşlenen suçun amaç veya sonucunun, söz konusu
Devletin diplomatik veya konsüler binaları da dahil olmak üzere, toprakları
dışında bulunan bir kamu tesisine karşı 2 nci Maddenin 1 inci Paragrafının
(a) veya (b) bentlerinde belirtilen bir suçun işlenmesi olması;
c) İşlenen suçun amaç veya sonucunun, kendisini herhangi
bir eylemi gerçekleştirmeye veya gerçekleştirmekten kaçınmaya zorlama amacıyla
2 nci Maddenin 1 inci Paragrafının (a) veya (b) bentlerinde belirtilen
bir suçun işlenmesi olması;
d) Suçun, daimi ikametgâhı kendi topraklarında olan
bir vatansız tarafından işlenmesi,
e) Suçun, sözkonusu Devletin Hükümeti tarafından
işletilen bir hava aracında işlenmesi,
3. Bu Sözleşmenin onaylanmasının, kabul edilmesinin, uygun bulunmasının
veya katılınmasını akabinde, her Taraf Devlet, 2. Paragraf uyarınca tesis
ettiği yargı yetkisi hakkında Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine bilgi
verir. Değişiklik olması halinde, ilgili Taraf Devlet derhal Genel Sekreteri
bilgilendirir.
4. Her Taraf Devlet, fail zanlısının kendi ülkesinde bulunması
ve 1. ve 2. Paragraflar uyarınca yargı yetkisini tesis etmiş olan diğer
herhangi bir Taraf Devlete iade etmediği hallerde, 2. Maddede belirtilen
suçlar üzerinde yargı yetkisini tesis etmek için gerekli olabilecek tedbirleri
de alır.
5. 2. Maddede belirtilen suçlar üzerinde, birden fazla Taraf
Devletin yargı yetkisinin ileri sürüldüğü hallerde, ilgili Taraf Devletler,
faaliyetlerini, özellikle takibat koşulları ve adli yardımlaşma yöntemleri
çerçevesinde uygun biçimde koordine etmeye gayret eder.
6. Bu Sözleşme, genel uluslararası hukukun ilkelerine halel gelmeksizin,
Taraf Devletlerin iç hukuklarına uygun olarak tesis ettikleri cezai yetkisinin
uygulamalarına engel olmaz.
Madde 8
1. Her Taraf Devlet, gerektiğinde müsadere edilebilmeleri amacıyla.,
2. Maddede belirtilen suçların işlenmesi için kullanılan,veya kullanılması
için oluşturulan fonların veya bu suçlardan temin edilen kazançların tespiti,
bulunması, dondurulması, el konulması için iç hukuku uyarınca gerekli tedbirleri
alır,
2. Her Taraf Devlet, 2. Maddede belirtilen suçların işlenmesinde
kullanılan veya kullanılması için oluşturulan fonların veya bu suçlardan
elde edilen kazançların müsadere edilebilmesi için iç hukuku uyarınca gerekli
tedbirleri alır,
3. İlgili her Taraf Devlet, işbu maddede öngörülen müsadere sonucunda
elde edilen fonların düzenli ya da duruma göre başka Taraf Devletlerle
paylaşımını düzenleyen anlaşmalar akdetme yoluna gidebilir,
4. Her Taraf Devlet, işbu maddede öngörülen müsadere sonucunda
elde edilen fonların, 2.Madde 1. Paragraf (a) ve (b) bentlerinde zikredilen
suçların mağdurları veya ailelerinin tazmini için kullanılması amacıyla
düzenlemeler oluşturur,
5. Bu maddenin hükümleri, iyi niyetli üçüncü tarafların haklarına
halel getirmeksizin uygulanır,
Madde 9
1. 2. Maddede belirtilen bir suçun failinin veya fail zanlısının
topraklarında bulunabileceği bilgisini alan ilgili Taraf Devlet, bilgisine
getirilen hususların soruşturulması için iç hukukuna göre gerekli olabilecek
önlemleri alır,
2. Koşulların gerektirdiğini düşündüğü hallerde, fail veya fail
zanlısı topraklarında bulunan Taraf Devlet, takibat veya iade amacıyla
bu kişinin hazır bulunmasını sağlamak üzere iç hukuku çerçevesinde uygun
tedbirleri alır,
3. İşbu maddenin 2. paragrafında yer alan tedbirler uygulanan
kişi, aşağıdaki haklara sahiptir:
a) Vatandaşı olduğu veya başka bir şekilde haklarını
korumaya mezun olan Devletin en yakın yetkili temsilcisi, veya vatansız
olması durumunda daimi ikametgahının bulunduğu ülkenin Devlet temsilcisiyle
gecikmeden temas kurmak,
b) O ülkenin temsilcisi tarafından ziyaret edilmek,
c) İşbu paragrafın a) ve b) bentlerinde öngörülen
haklardan haberdar edilmek,
4. İşbu maddenin 3. paragrafında belirtilen haklar, fail veya
fail zanlısının ülkesinde bulunduğu devletin kanun ve kuralları çerçevesinde
ve fakat bu kanun ve kuralların işbu maddenin 3. Paragrafında belirtilen
hakların tam olarak kullanılabilmesine imkân vermesi koşuluyla kullanılır.
5. İşbu maddenin 3. ve 4. paragrafları hükümleri, 7. Maddenin
1. paragrafının (b) bendi veya 2. paragrafın (b) bendi uyarınca yargı yetkisini
ilan etmiş bulunan herhangi bir Taraf Devletin Uluslararası Kızılhaç Komitesi’ni
zanlıyla temas ve zanlıyı ziyaret etmeye davet hakkına halel getirmez.
6. Herhangi bir Taraf Devlet, işbu maddeye uygun olarak bir kişiyi
tutukladığında, bu tutuklama ve tutuklamayı muhik kılan nedenler konusunda,
7. Madde, 1. ve 2. paragrafları çerçevesinde yargı yetkisini tesis etmiş
Taraf Devletler ile yerinde olacağına kanaat getirmesi halinde ilgili herhangi
başka bir Taraf Devlete doğrudan veya Birleşmiş Milletler Örgütü Genel
Sekreteri aracılığıyla derhal bildirir. İşbu maddenin 1. paragrafında öngörülen
soruşturmayı yürüten Devlet, tahkikatın sonuçlarını sözkonusu Taraf Devletlere
süratle bildirir ve yargı yetkisini kullanmak niyetinde olup olmadığını
açıklar.
Madde 10
1. 7. Madde hükümlerinin uygulandığı hallerde, fail zanlısının
topraklarında bulunduğu Taraf Devlet, onu iade etmeyecekse, aşırı bir gecikmeye
mahal vermeksizin ve hiçbir istisna olmaksızın, suç kendi topraklarında
işlenmiş olsun veya olmasın, konuyu kendi mevzuatında öngörülen süreç çerçevesinde
cezai takibat başlatmalarını teminen yetkili makamlarına havale etmekle
yükümlüdür. Bu makamlar kararlarını sözkonusu devletin kanunlarının ağır
suçlar için öngörülmüş olduğu aynı koşullarda verirler.
2. Herhangi bir Taraf Devletin ulusal mevzuatı o Devlete, bir
vatandaşını iadeye veya teslim etmeye, iade veya teslime neden olan sorgulamasından
veya yargılanmasından sonra cezasını çekmek üzere ülkesine geri dönmek
koşuluyla izin verdiği ve hem bu devletin, hem iade talebinde bulunan devletin
bu yöntemi ve uygun görebilecekleri diğer koşulları kabul etmeleri halinde,
iade veya şartlı iade, işbu maddenin 1. paragrafında öngörülen yükümlülüğün
taraf devletçe yerine getirilmesi anlamına gelir.
Madde 11
1. 2. Maddede öngörülen suçlar Taraf Devletler arasında bu Sözleşme’nin
yürürlüğe girmesinden önce akdedilmiş tüm iade anlaşmalarında, iade sebebi
olarak telakki edilir. Taraf Devletler, bu suçları, bundan böyle aralarında
imzalayacakları her iade anlaşmasında, iadeye neden suç olarak telakki
etmeyi taahhüt ederler.
2. İade için bir iade anlaşmasının mevcudiyeti koşulunu arayan
bir Taraf Devlet, iade anlaşması olmadığı diğer bir Taraf Devletten iade
talebi alması durumunda, dilerse işbu Sözleşmeyi, 2. Maddede tanımlanan
suçlar çerçevesinde iadenin yasal zemini olarak görebilir. İade, talep
edilen Devletin mevzuatındaki diğer şartlara tâbidir.
3. İade için bir iade anlaşmasının mevcudiyeti koşulunu aramayan
devletler, 2. Maddede belirtilen suçları, talep edilen Devletin mevzuatındaki
şartlara halel getirmeksizin, aralarında iadeye tâbi suçlar olarak kabul
ederler.
4. Gerekmesi halinde 2. Maddede belirlenen suçlar, Taraf Devletler
arasında iade gerçekleşebilmesi için, işlendikleri yer kadar, 7. Maddenin
1. ve 2. Paragrafları uyarınca yargısal yetki ilan etmiş Taraf Devletlerin
topraklarında da işlenmiş sayılır.
5. Taraf Devletler arasında akdedilmiş iade anlaşma ve düzenlemelerinin,
2. Maddede tanımlanan suçlarla ilgili hükümlerinin bu Sözleşmeyle bağdaşmayanları
değiştirmiş sayılır.
Madde 12
1. Taraf Devletler, ellerinde bulunan ve yargılama amacıyla gerekli
kanıt unsurlarının temini için yardım da dahil olmak üzere, 2. Maddede
belirtilen suçlarla ilgili cezai soruşturmalarda ya da ceza davalarında
veya iade işlemlerinde, mümkün olan en geniş şekilde adli yardımlaşmada
bulunurlar.
2. Taraf Devletler, adli yardımlaşma talebini geri çevirmek amacıyla,
banka hesaplarının gizliliği ilkesini dermeyan edemezler.
3. Talep eden Taraf, talep edilen devlet tarafından sağlanan
bilgi ve verileri, onun ön onayı olmaksızın, talebe konu olanlar haricindeki
soruşturma, kovuşturma ya da davalarda kullanamaz.
4. Her Taraf Devlet, 5. Maddede öngörülen cezai, hukuki ya da
idari sorumlulukları saptamak için gerekli bilgi veya kanıt unsurlarını
diğer Taraf Devletlerle paylaşmak üzere yöntemler geliştirebilir.
5. Taraf Devletler, kendilerine 1. ve 2. paragraflar çerçevesinde
düşen yükümlülükleri, aralarında mevcut bulunan adli yardımlaşma ve bilgi
teatisi anlaşmaları ve düzenlemeleri çerçevesinde yerine getirirler. Bu
tür anlaşmalar veya düzenlemelerin yokluğunda, Taraf Devletler, sözkonusu
adli yardımlaşmayı ulusal mevzuatlarına uygun olarak gerçekleştirirler.
Madde 13
2. Maddede belirtilen suçların hiçbiri, suçluların iadesi veya karşılıklı
adli yardım amaçları bakımından, mali suç olarak kabul edilmez. Bu çerçevede,
Taraf Devletler, suçluların iadesi veya karşılıklı adli yardım talebini,
sadece suçun mali olma vasfını dermeyan ederek geri çeviremez.
Madde 14
2. Maddede belirtilen suçların hiçbiri, suçluların iadesi veya adli
yardımlaşma amaçları bakımından, siyasi bir suç veya siyasi suçla bağlantılı
bir suç veya siyasi saiklerle işlenmiş bir suç olarak değerlendirilmez.
Bu çerçevede, bu kabil bir suç dolayısıyla yapılan iade veya adli yardımlaşma
talebinin, sadece siyasi bir suç veya siyasi suçla bağlantılı bir suç veya
siyasi gerekçelerle işlenmiş bir suçla ilgili olduğu gerekçesiyle geri
çevrilmez.
Madde 15
Talep edilen Taraf Devletin, 2. Maddede belirtilen suçlar için yapılan
iade veya adli yardımlaşma talebinin bir kişiyi ırk, din, uyruk, etnik
köken veya siyasal görüşünden dolayı kovuşturmak ya da cezalandırmak amacıyla
yapıldığı veya talebin yerine getirilmesinin bu sebeplerden herhangi biri
yüzünden kişinin durumuna zarar vereceğine inanmak için makul gerekçelerinin
bulunduğu hallerde, bu sözleşmenin hiçbir hükmü, iade veya adli yardımlaşma
yükümlülüğü getirdiği şeklinde yorumlanamaz.
Madde 16
1. Taraf Devletlerden birinin ülkesinde tutuklu veya cezasını
çekmekte bulunan bir kişinin, 2. Maddede belirtilen suçların soruşturulması
veya kovuşturulması çerçevesinde hüviyet tespiti veya tanıklık veya olayların
tespiti konusunda yardım sağlamak üzere diğer bir taraf devletin ülkesinde
hazır bulunmasının talep edilmesi halinde, bu kişi, aşağıdaki şartların
yerine getirilmesi kaydıyla nakle tâbi tutulabilir:
(a) Sözkonusu kişinin serbestçe ve bilinçli bir şekilde
rıza göstermesi,
(b) Her iki Taraf Devletin yetkili makamlarının,
gerekli görebilecekleri şartlara uygun olarak nakil konusunda rıza göstermeleri
2. İşbu maddenin amaçları açısından:
(a) Gönderen devletin aksine talebi veya yetkilendirmesi
olmaması kaydıyla, gönderilen devlet gönderilen kişiyi tutuklu bulundurma
yetkisi ve yükümlülüğünü taşır.
(b) Gönderilen devlet, kişiyi, iki devlet arasında
önceden mutabık kalınan veya bu devletlerin yetkili makamlarının kararlaştırdıkları
şekilde, gönderen devlete teslim etme yükümlülüğünü geciktirmeksizin yerine
getirir.
(c) Kişinin gönderildiği devlet, kişinin geri gönderilmesi
maksadıyla, gönderen devletten iade işlemleri başlatmasını talep edemez.
(d) Gönderilen kişinin gönderildiği devlette tutuklu
olarak geçirmiş olduğu süre, gönderen devlette çekmekte olduğu cezasından
mahsup edilir.
3. Bu madde uyarınca bir kişiyi gönderen taraf devlet rıza vermedikçe,
bu kişi, uyruğu ne olursa olsun, gönderen devletin ülkesinden ayrıldığı
tarihten önceki eylem ve mahkumiyetleri için, ne kovuşturulabilir, ne tutuklanabilir,
ne de gönderildiği ülkedeki dolaşım özgürlüğüne başkaca sınırlamalar getirilebilir
Madde 17
İşbu Sözleşme uyarınca tutuklanan veya hakkında herhangi başka bir önlem
alınan veya dava açılan herkesin, toprağında bulunduğu devletin mevzuatında
öngörülen her türlü temel hak ve güvencelerden yararlanma ve uluslararası
insan hakları hukuku da dahil olmak üzere, uluslararası hukuk hükümlerini
içerecek şekilde adil muamele güvencesine sahip olma hakkı vardır.
Madde 18
Taraf Devletler, topraklarının dahilinde veya haricinde işlenecek suçların
kendi topraklarında gerçekleştirilen hazırlıklarının önlenmesi amacıyla
gerektiğinde iç hukuklarında lazım gelen düzenlemeleri yapmak da dahil
olmak üzere 2. Maddede belirtilen suçların önlenmesi amacıyla mümkün olan
her türlü tedbiri almak suretiyle işbirliği yaparlar. Bu meyanda,
a) 2. Maddede belirtilen suçların işlenmesini bilerek
teşvik eden, kışkırtan, örgütleyen ya da gerçekleştiren kişilerin ve örgütlerin
topraklarındaki yasadışı eylemlerinin yasaklanmasına ilişkin önlemler,
b) Finansal kurumlar ve finans işleri yapan diğer
kuruluşları, devamlı veya arızi müşterilerinin veya lehlerine hesap açılan
kişilerin teşhisi için mevcut en etkili yöntemleri kullanmaya, olağandışı
veya şüpheli işlemlere özel bir dikkat göstermeye ve suç teşkil eden bir
eylemden kaynaklandığından şüphelenilen işlemleri haber vermeye mecbur
eden önlemler. Bu amaçla Taraf Devletler, aşağıdaki tedbirleri öngörmelidirler:
(i) Sahip veya lehdarlarının teşhis edilemediği
veya edilemez olduğu hesapların açılmasını yasaklayan düzenlemeler ve bu
kuruluşların sözkonusu işlemlerin gerçek sahiplerinin kimliklerini kontrol
etmelerini garanti eden önlemler almak,
(ii) Tüzel kişilerin kimliklerinin belirlenmesi
konusunda, mali kurumları, gerektiğinde, müşterinin hukuki varlığını ve
yapısını, kamu sicilinden veya müşterinin kendisinden veya her ikisinden,
başta müşterinin ismini, yasal şeklini, adresini, yöneticilerini ve tüzel
kişiliğin sorumluluğunu düzenleyen hükümleri olmak üzere şirketin teşekkülüne
dair kanıtı aramak suretiyle kontrol etmek amacıyla önlemler almaya zorunlu
tutmak,
(iii) Mali kurumların, şüpheleri haklı
bir nedene dayandığında gizlilik ilkesini ihlal etmelerinden dolayı cezai
veya hukuki sorumluluklarını doğurmayacak şekilde, tüm karmaşık, sıradışı
ve önemli işlemler ile görünür bir ekonomik veya yasal nedeni olmayan tüm
sıradışı işlemler derhal yetkili makamlara bildirmelerini zorunlu kılan
yasal düzenlemeleri gerçekleştirmek,
(iv) Mali kurumların ulusal veya uluslararası
işlemlere ilişkin tüm gerekli belgeleri asgari beş yıl saklamalarını talep
etmek,
2. Ayrıca, Taraf Devletler, 2 nci maddede tanımlanan suçların önlenmesi
için;
(a) Tüm para transferi kurumlarının, örneğin bu kurumların
kuruluş izinleri de dahil olmak üzere, denetlenmesini sağlayan tedbirleri
almak,
(b) Bilgilerin amacına uygun şekilde kullanılacağının
ve sermayenin serbest dolaşımının hiçbir surette engellemeyeceğinin kesin
garantilere tâbi olmaları kaydıyla nakit ve ticaret senetlerinin izlenmesini
veya gözetimini sağlayacak gerçekçi tedbirler almak,
hususlarında işbirliğinde bulunurlar.
3. Taraf Devletler, ayrıca kesin ve teyit edilen bilgileri iç
hukuklarına uygun olarak teati etmek ve 2 nci maddede belirtilen suçların
işlenmesini önlemek amacıyla alınan idari tedbirler ile özellikle aşağıda
belirtilen tedbirlerden uygun olanları koordine etmek suretiyle, 2 nci
maddede belirtilen suçların önlenmesinde işbirliği yaparlar:
(a) 2 nci maddede belirtilen suçların bütün veçhelerine
ilişkin bilgilerin güvenli ve hızlı biçimde teati edilmesini kolaylaştırmak
amacıyla, yetkili kuruluş ve makamları arasında iletişim kanalları kurmak
ve muhafaza etmek;
(b) 2 nci maddede belirtilen suçlara ilişkin olarak,
aşağıda belirtilen hususlarda soruşturma yapılmasında birbirleriyle işbirliğinde
bulunmak:
(i) Bu tür suçlara katıldığına dair haklarında
makul şüpheler bulunan kişilerin kimliği, yeri ve faaliyetleri,
(ii) Bu tür suçların işlenmesiyle ilgili
fon hareketleri.
4. Taraf Devletler, Uluslararası Kriminal Polis Örgütü (Interpol)
aracılığıyla bilgi teatisinde bulunabilirler.
Madde 19
Sanık hakkında cezai takibatın yürütüldüğü Taraf Devlet, takibatın kesin
sonucunu, iç hukuk veya uygulanabilir usuller çerçevesinde, diğer Taraf
Devletleri bilgilendirecek olan Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine iletir.
Madde 20
Taraf Devletler, bu Sözleşmedeki yükümlülüklerini, devletlerin egemen
eşitliği ve toprak bütünlükleri ile diğer devletlerin içişlerine karışmama
ilkelerine saygı çerçevesinde yerine getirirler.
Madde 21
İşbu Sözleşmenin hiçbir hükmü, devletlerin ve kişilerin başta Birleşmiş
Milletler Yasasının uluslararası insancıl hukukun ve ilgili diğer sözleşmelerin
amaçları olmak üzere, devletlerin ve bireylerin uluslararası hukuktan kaynaklanan
diğer hak, yükümlülük ve sorumluluklarını etkilemez.
Madde 22
Bu Sözleşmenin hiçbir hükmü, bir Taraf Devlete, diğer bir Taraf Devletin
ülkesinde ve o Taraf Devletin kendi iç hukukuna göre münhasıran sahip olduğu
yargı yetkisini veya görevlerin ifası hakkını vermez.
Madde 23
1. İşbu Sözleşmenin eki, aşağıdaki koşulları haiz uygun andlaşmaların
ilavesi suretiyle tadil edilebilir:
(a) Bütün devletlerin katılımına açık olmak,
(b) Yürürlüğe girmiş bulunmak,
(c) İşbu Sözleşmeye taraf en az 22 devlet tarafından
onay, kabul, uygun bulunma veya katılmaya konu edilmiş olmak.
2. İşbu Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra her Taraf Devlet
böyle bir değişiklik teklif edebilir. Herhangi bir değişiklik teklifi,
depozitere yazılı olarak iletilir. Depoziter, 1 inci paragraftaki şartlara
uyan teklifleri bütün Taraf Devletlere bildiriri ve onların, teklif edilen
değişikliğin kabul edilip edilmemesine ilişkin görüşlerini ister.
3. Teklif eden değişiklik, bütün taraflara iletilmesinden itibaren
180 gün içinde Taraf Devletlerin üçte birinden yazılı bildirim yoluyla
itiraz gelmediği takdirde kabul edilmiş sayılır.
4. Kabul edilmiş bir değişiklik, buna ilişkin onay, kabul veya
uygun bulma belgesini tevdi eden Taraf Devletler bakımından, bu tür 22
nci belgenin tevdiini takip eden 30 uncu gün sonunda yürürlüğe girer. Değişikliği,
22 nci belgenin tevdiinden sonra onaylanan, kabul eden, uygun bulan veya
katılan her bir Taraf Devlet bakımından bu değişiklik, kendi onay, kabul
veya uygun bulma belgesini tevdiinden itibaren 30 gün sonra yürürlüğe girer.
Madde 24
1. Bu Sözleşmenin yorumlanması veya uygulanmasıyla ilgili olarak
iki veya daha fazla Taraf Devlet arasında ortaya çıkıp da makul bir süre
içinde müzakere yoluyla çözümlenemeyen bir uyuşmazlık, bu Taraflardan herhangi
birinin talebi üzerine, tahkime sunulur. Şayet tahkim talebini takip eden
6 ay içinde Taraflar tahkimin teşkili üzerinde anlaşamazsa, Taraflardan
herhangi biri, uyuşmazlığı, Divan Statüsüne uygun olarak yapacağı bir müracaatla
Uluslararası Adalet Divanına götürür.
2. Her devlet, bu Sözleşmeyi imzası, onayı, kabulü, uygun bulması
veya Sözleşme’ye katılımı sırasında, kendisini işbu maddenin 1 inci Paragrafı
hükümleriyle bağlı saymadığını beyan edebilir. Diğer Taraf Devletlerde
bu tür bir çekince beyanında bulunmuş bir Taraf Devlete karşı sözkonusu
hükümlerle bağlı değildirler.
3. İşbu maddenin 2 nci Paragrafı hükümlerine uygun olarak çekince
koymuş olan herhangi bir devlet, bu çekincesini Birleşmiş Milletler Genel
Sekreterine bu amaçla yapacağı bir bildirimle her an geri çekebilir.
Madde 25
1. İşbu Sözleşme, 10 Ocak 2000’den 31 Aralık 2001’e kadar New
York’taki Birleşmiş Milletler Merkezinde bütün devletlerin imzasına açık
tutulur.
2. İşbu Sözleşme, onay, kabul veya uygun bulmaya tâbidir. Onay,
kabul veya uygun bulma belgeleri Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine
tevdi edilir.
3. İşbu Sözleşme, her devletin katılımına açıktır. Katılım belgeleri,
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine tevdi edilir.
Madde 26
1. İşbu Sözleşme, yirmi ikinci onay, kabul, uygun bulma veya
katılım belgesinin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine tevdiini takip
eden 30 uncu gün yürürlüğe girer.
2. Yirmi ikinci onay, kabul, uygun bulma veya katılım belgesinin
tevdiinden sonra bu Sözleşmeyi onaylayan, kabul eden, uygun bulan veya
Sözleşmeye katılan her bir devlet bakımından Sözleşme, o devletin onay,
kabul, uygun bulma veya katılma belgesini tevdiini takip eden 30 uncu gün
yürürlüğe girer.
Madde 27
1. Herhangi bir Taraf Devlet, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine
yazılı bildirimde bulunmak suretiyle, bu Sözleşmeden çekilebilir.
2. Çekilme, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin bildirimi
aldığı tarihten itibaren bir yıl sonra geçerlik kazanır.
Madde 28
Arapça, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Rusça metinleri eşit
derecede geçerli olan bu Sözleşmenin orijinal nüshası, bunun onaylı örneklerini
bütün devletlere dağıtacak olan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından
saklanır.
Yukarıdaki hususlar tasdiken, Hükümetleri tarafından usulüne uygun şekilde
yetkili kılınmış aşağıda kayıtlı imzacılar, 10 Ocak 2000 tarihinde New
York’ta Birleşmiş Milletler Merkezinde imzaya açılan bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.
Ek :
1. Uçakların Yasadışı Ele Geçirilmesinin Önlenmesi Sözleşmesi
(16 Aralık 1970, Lahey) - ICAO
2. Sivil Havacılık Güvenliğine Karşı Yasadışı Eylemlerin Önlenmesi
Sözleşmesi (23 Eylül 1971, Montreal) - ICAO
3. Diplomatik Ajanlar Dahil Uluslararası Korunan Kişilere Karşı
Suçların Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi (14 Aralık 1973, New
York) - BMGK
4. Rehin Almalara Karşı Uluslararası Sözleşme (17 Aralık 1979,
New York) - BMGK
5. Nükleer Maddelerin Fiziki Korunması Sözleşmesi (3 Mart 1980,
Viyana)
6. Uluslararası Sivil Havacılığa Hizmet veren Havalimanlarında
Yasadışı Şiddet Eylemlerinin Önlenmesi Protokolü, Sivil Havacılık Güvenliğine
Karşı Yasadışı Eylemlerin Önlenmesi Sözleşmesine Ek Protokol (24 Şubat
1988, Montreal) - ICAO,
7. Denizcilik Seferyollarının Güvenliğine Karşı Yasadışı Eylemlerin
Önlenmesi Sözleşmesi (10 Mart 1988, Roma) - IMO,
8. Kıta Sahanlığında Kurulu Sabit Platformların Güvenliğine
Karşı Yasadışı Eylemlerin Önlenmesi Hakkında Protokol (10 Mart 1988, Roma)
- IMO,
9. Terörist Bombalamaların Önlenmesi Sözleşmesi (15 Aralık 1997,
New York) - BMGK
BEYAN
1. Türkiye Cumhuriyeti, Sözleşmenin 2 nci maddesinin 1(b) paragrafının
uygulanmasının bir silahlı çatışmanın varlığına işaret etmeyeceğini, silahlı
çatışma tabirinin, örgütlü bir biçimde olsun veya olmasın, ceza hukuku
kapsamında terörizm suçunu oluşturan fiillerin işlenmesinden farklı olan
bir durumu betimlediğini beyan eder.
2. Türkiye Cumhuriyeti, Sözleşmenin 2 nci maddesinin 1(b) paragrafının,
21 inci maddede de ifade edildiği üzere, devletlerin BM Şartı da dahil
olmak üzere uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerine, özellikle
başka devletlerin topraklarında faaliyet gösteren terörist ve silahlı gruplara
finansal destek sağlamama yükümlülüğüne zarar vermeyeceğini beyan eder.
3. "Terörizmin Finansmanının Önlenmesine İlişkin Uluslararası
Sözleşme"nin 24 üncü maddesinin 2 nci paragrafına uygun olarak, Türkiye
Cumhuriyeti, adı geçen Sözleşmenin 24 üncü maddesinin 1 inci fıkrası ile
kendisini bağlı telakki etmediğini açıklar. |