Adalet ve milletlerarası işbirliği üzerine kurulu barışın güçlendirilmesinin insan topluluğunun ve uygarlığın korunması için hayati bir önemi olduğuna inanarak,

Halklarının müşterek malı olan ve her gerçek demokrasinin dayandığı bireyin özgürlüğü, siyasal özgürlük ve hukukun üstünlüğü prensiplerinin kaynağı bulunan fikri ve ahlâki değerlere sarsılmaz surette bağlı olarak,

Bu ülkünün korunması, daha fazla gerçekleştirilmesi ve sosyal ve ekonomik ilerlemenin sağlanması için aynı duyguları besleyen Avrupa ülkeleri arasında daha sıkı bir birlik kurulmasının gerekli olduğuna kani olarak,

Bu gereksinimi ve bu alanda halklarının ifade ettikleri amaçları karşılamak üzere Avrupa devletlerini daha sıkı bir topluluk içinde birleştirecek bir teşkilatın şimdiden vücuda getirilmesinin elzem olduğunu dikkate alarak,

Bir Hükümetler Temsilcileri Komitesi ve bir Danışma Meclisinden oluşan bir Avrupa Konseyi kurmaya karar vermişler ve bu amaçla bu Statüyü kabul etmişlerdir.

Madde 1

a  Avrupa Konseyinin amacı, üyeleri arasında, müşterek mirasları olan ülkü ve prensipleri korumak ve yaymak ve siyasi, ekonomik ilerlemelerini sağlamak amacıyla daha sıkı bir birlik meydana getirmektir.
b  Bu gayeye, Konsey organları vasıtasıyla, ortak çıkarları ilgilendiren sorunların incelenmesi, anlaşmalar akdi ve ekonomik, sosyal, kültürel, bilimsel, yasal ve idarî alanlarda bir ortak hareket hattının kabulü ve insan hakları ile temel özgürlüklerinin korunması ve geliştirilmesiyle varılacaktır.
c  Üyelerin Avrupa Konseyi çalışmalarına katılmaları onların Birleşmiş Milletlerin ve taraf bulundukları diğer uluslararası kuruluş ve birliklerin faaliyetine iştiraklerini etkilememelidir.
d  Milli savunmayla ilgili meseleler Avrupa Konseyinin kapsamı içine girmez.

Madde 2

Avrupa Konseyi üyeleri işbu Statüye taraf olanlardır.

Madde 3

Avrupa Konseyinin her üyesi, hukukun üstünlüğü prensibini ve yasal yetkisi altında bulunan her şahsın insan haklarından ve temel özgürlüklerden yararlanma prensibini kabul eder. Birinci bölümde yazılı gayenin güdülmesine samimi ve fiili bir surette katılmayı etmeyi taahhüt eder.

Madde 4

Üçüncü madde hükümlerine uymaya ehliyetli olduğuna ve bu hususta istekli bulunduğuna kanaat getirilen her Avrupa Devleti Avrupa Konseyi üyesi olmaya Bakanlar Komitesi tarafından davet edilebilir. Bu suretle davet edilen her Devlet, bu Statüye katıldığına dair bir belgeyi Genel Sekretere tevdi eylemekle üye sıfatını kazanır.

Madde 5

a   Özel durumlarda, üçüncü madde hükümlerine uymaya ehliyetli olduğuna ve bu hususa istekli bulunduğuna kanaat getirilen bir Avrupa Devleti, Avrupa Konseyine ortak üye olmaya Bakanlar Komitesi tarafından davet edilebilir. Bu suretle davet edilen her Devlet, işbu Statüye katıldığına dair bir belgeyi Umumi Katibe tevdi eylemekle ortak üye sıfatını kazanır. Ortak üyeler yalnız Danışma Meclisinde temsil edilebilirler.
b   Bu Statüde kullanılan "Üye" tabiri ile Bakanlar Komitesinde temsil edilme durumu hariç, ortak üyeler de kastedilmektedir.

Madde 6

Yukarıdaki 4 ve 5. maddelerde öngörülen davet yapılmadan önce Bakanlar Komitesi önerilen üyenin Danışma Meclisinde sahip olacağı temsilci adedi ile ödeyeceği aidat oranını saptar.

Madde 7

Avrupa Konseyinin her üyesi bu husustaki kararını Genel Sekretere bildirmek suretiyle Konseyden çıkabilir. Bu ihbar içinde bulunulan mali senenin ilk dokuz ayı zarfında yapılmış ise aynı senenin sonunda eğer son üç ayı zarfında yapılmış ise takip eden mali senenin sonunda hüküm ifade eder.

Madde 8

Avrupa Konseyinin, üçüncü madde hükümlerini ciddi surette ihlal eden, her üyesi temsil hakkından bir süre için mahrum edilebilir ve Bakanlar Komitesi tarafından 7. Maddedeki koşullar dahilinde Konseyden çekilmeye davet edilebilir. Bu davet dikkate alınmadığı takdirde Komite, bizzat Komitenin tayin edeceği tarihten itibaren söz konusu üyenin artık Konseye mensup olmadığına dair karar verebilir.

Madde 9

Şayet üyelerden biri mali yükümlülüklerini yerine getiremez ise Bakanlar Komitesi, bu yükümlülükleri yerine getirmediği sürece bu üyeyi Komitede ve Danışma Meclisindeki temsil hakkından mahrum edebilir.

Madde 10

Avrupa Konseyi organları şunlardır:
i    Bakanlar Komitesi,
ii   Danışma Meclisi,

Bu iki organa da Avrupa Konseyi Sekreterliği yardım eder.

Madde 11

Avrupa Konseyinin merkezi Strasbourg'dadır.

Madde 12

Avrupa Konseyinin resmi dilleri İngilizce ve Fransızca’dır. Bunlardan başka dillerin ne zaman ve ne koşullar dahilinde kullanılabileceği hususu Bakanlar Komitesi ile Danışma Meclisinin içtüzüklerince saptanır.

Madde 13

Avrupa Konseyi adına 15 ve 16. maddelere göre hareket edecek olan yetkili organ Bakanlar Komitesidir.

Madde 14

Her üyenin Bakanlar Komitesinde bir temsilcisi vardır ve her temsilci bir oy hakkına sahiptir. Bakanlar Komitesindeki temsilciler Dışişleri Bakanlarıdır. Şayet bir Dışişleri Bakanı hazır bulunacak halde değilse veyahut diğer durumlar bunu gerektiriyorsa onun yerine hareket edecek bir temsilci tayin edilebilir. Bu temsilci mümkün olduğu takdirde Bakanın mensup olduğu memleketin Hükümetin bir üyesi olacaktır.

Madde 15

a  Bakanlar Komitesi, Danışma Meclisi'nin tavsiyesi üzerine veya kendi teşebbüsü ile, sözleşmelerle anlaşmalar akdi, belirli sorunlar karşısında Hükümetlerce ortak bir siyaset takibi hususları da dahil olmak üzere Avrupa Konseyi gayesinin tahakkukuna elverişli tedbirleri inceler. Vardığı sonuçlar Genel Sekreter tarafından üyelere iletilir.
b  Bakanlar Komitesinin vardığı neticeler, gerekirse Hükümetlere tavsiyeler şeklinde verilebilir. Komite bahis konusu tavsiyeler hususunda ne muamele yapıldığını bildirmeyi Hükümetlerden isteyebilir.

Madde 16

24, 28, 30, 32, 33 ve 35. maddelerle Danışma Meclisi'ne verilen yetkiler mahfuz kalmak şartıyla Bakanlar Komitesi Avrupa Konseyinin teşkilatına ve dahili hususatına taalluk eden her meseleyi, uyulma mecburiyeti ile çözer. Bu maksatla, gereken mali ve idari tüzükleri tanzim eder.

Madde 17

Bakanlar Komitesi, lüzum göreceği, istişari veya teknik mahiyette komite ve komisyonlar teşkil edebilir.

Madde 18

Bakanlar Komitesi ezcümle;

i    Oy nispeti
ii   Başkanın tayin şeklini ve vazifesinin devam süresini,
iii Gündemin tespiti ve karar ittihazı için yapılacak teklifleri sunulması hususunda takip edilecek yöntemi ve
iv Yedek temsilcilerin 14. maddeye göre yapılmış olan seçimlerin bildirim şeklini tespit eden kendi içtüzüğünü kararlaştırır.

Madde 19

Bakanlar Komitesi Danışma Meclisi toplandıkça ona faaliyeti hakkında, gerekli belgelerle, raporlar gönderir.

Madde 20

a Komitenin, aşağıdaki önemli meselelere ilişkin kararları izhar olunan reylerin ittifakıyla ve Bakanlar Komitesine iştirak hakkını haiz temsilcilerin çoğunluğu ile alınır:
i     Madde 15.b;fıkrası ile ilgili tavsiyeler;
ii    19. madde ile ilgili konular;
iii   Madde 21 a;i ve b; ile ilgili konular;
iv   33. madde ile ilgili konular;
v Madde 1 d, ile 7, 15, 20.ve 22. Maddelerin değiştirilmesi hususunda tavsiyeler ve,
vi Önemi nedeni ile Komitenin aşağıdaki (d) fıkrasında öngörülen koşullar içinde alınacak bir kararla, oy birliği kuralına tabi tutulmasını kararlaştıracağı her hangi bir konu,
b  içtüzük veya mali ve idari tüzük ile ilgili meseleler hakkında, Komiteye iştirak hakkını haiz temsilcilerin adi çoğunluğu ile karar verilir.
c  4. ve 5. Maddeler gereğince alınan kararlar Komiteye katılma hakkına sahip temsilcilerin üçte iki çoğunluğu ile verilir.
d  Komitenin diğer bütün kararları oyların üçte iki çoğunluğu ve iştirak hakkını haiz temsilcilerin çoğunluğu ile verilir. Bunlar arasında ezcümle bütçenin kabulüne, içtüzüğe, mali ve idari tüzüklere, işbu Statünün yukarıdaki a v fıkrasında zikredilmemiş olan Maddelerinin değiştirilmesine ilişkin tavsiyeler ile tereddüt halinde bu Maddenin hangi fıkrasının uygulanmasının gerektiğinin belirlenmesi hususlarına ilişkin bulunan kararlar vardır.

Madde 21

a  Aksine karar verilmedikçe Bakanlar Komitesi toplantılarını;
 i    Gizli olarak ve
 ii    Konsey merkezinde, yapar.
b  Gizli toplantı halinde yapılan tartışmalar ve bunların sonuçları hakkında bilgi yayınlanıp yayınlanmasına Komitece karar verilir.
c  Komite, Danışma Meclisi oturumlarının açılmasından evvel ve bu oturumların başlangıcında mecburi olarak toplanır. Bunun dışında Komite yararlı gördükçe toplanır.

Madde 22

Danışma Meclisi Avrupa Konseyinin müzakere edici organıdır. Meclisin işbu Statü ile tayin edilen salahiyetlerine dahil meseleleri tartışır ve aldığı kararları tavsiyeler şeklinde Bakanlar Komitesine gönderir.

Madde 23 

a  Danışma Meclisi görüş bildirilmesi için Bakanlar Komitesi tarafından havale edilmiş veya Meclisin önerisi üzerine Meclis gündemine alınması Komitece tasvip edilmiş olup Avrupa Konseyi’nin Bölüm I de tayin edilen gayesine uygun olan ve yetkisi içine giren her meseleyi tartışır ve bunun hakkında tavsiyelerde bulunabilir.
b  (a) paragrafında bahis konusu edilen kararları alırken Komite Konseyin bütün üyelerinin veya içlerinden bazılarının taraf bulundukları diğer Avrupa Hükümetler arası teşekküllerinin faaliyetlerini dikkate alır.
c  Oturum sırasında ortaya çıkan bir meselenin, Meclisin yukarıdaki (a) paragrafında bahis konusu koşullara göre tasvip edilmiş olan gündemine girip girmeyeceği hususunda tereddüt olduğu takdirde karar Meclis Başkanına aittir.

Madde 24

Danışma Meclisi 38. Maddenin (d) fıkrası hükümlerini göz önünde bulundurarak 23. maddede tayin edilen yetkisine ilişkin bütün konuları incelemek, raporlar hazırlamak, gündemine dahil işleri incelemek ve yönteme ait her hangi bir konu hakkında görüş bildirmekle görevli komiteler veya komisyonlar kurabilir.

Madde 25

a  Danışma Meclisi, her üyenin, Hükümetlerce kabul edilmiş yönteme uygun olarak tayin edilen temsilcilerinden oluşur. Her temsilci temsil ettiği üyenin vatandaşı olacaktır. Bu temsilci aynı zamanda Bakanlar Komitesi üyesi olamaz.
b  Meclisin oturumlarından biri sırasında, Meclisin onayı olmaksızın, hiçbir temsilcinin vazifesine son verilemez.
c  Her temsilcinin, gaybubeti sırasında kendi yerine toplan-tılara katılmak, söz almak ve oy kullanmak yetkisini haiz bir vekili olabilir. Yukarıdaki (a) paragrafı hükümleri aynı zamanda vekillerin tayini hususunda uygulanır.

Madde 26 

Aşağıda isimleri yazılı Devletler üye olurlarken şu kadar temsilci göndermek hakkını haiz olacaklardır.
 

Madde 27 

Bakanlar Komitesinin Danışma Meclisi müzakerelerinde toplu olarak hangi koşullar altında temsil edileceği veya Komitedeki temsilcilerin Meclisi önünde kişisel olarak hangi koşullar altında söz alabileceği hususları içtüzüğün Meclis ile istişareyi müteakip Komitece kararlaştırılacak ilgili hükümlerine tabi olacaktır.

Madde 28

a  Danışma Meclisi kendi içtüzüğünü kendi tespit ve kabul eder. Başkanını üyeleri arasından seçer. Bu Başkan gelecek olagan oturuma kadar görev yapar.
b  Başkan çalışmaları idare eder, fakat ne müzakerelere, ne de oya katılmaz. Başkan seçilenin vekili, Başkan yerine toplantılara katılmak, söz almak ve oy vermek hakkını haizdir.
c  içtüzükle diğerleri arasında şunlar tayin olunur:
i  Oy nisabı;
ii  Başkan ile diğer büro üyelerinin seçimi yöntemi ve  görevlerinin süresi;
iii  Gündemin tespiti ve temsilcilere tebliği yöntemi;
iv  Temsilcilerin ve bunların vekillerinin isimlerini bildirme   tarihi ve şekli.

Madde 29

30. Maddenin hükümleri saklı kalmak üzere Meclisin bütün kararları konuları aşağıda gösterilenler de dahil olmak üzere, oyların üçte iki çoğunluğu ile alınır:
i    Bakanlar Komitesine tavsiyelerde bulunmak;
ii  Meclis gündemine konulacak meseleleri Komiteye teklif etmek;
iii   Komiteler veya komisyonlar kurmak;
iv   Oturumların açılış tarihini tespit etmek;
v  Yukarıdaki 1-4. paragraflarla ilgili olmayan kararlar için lüzumlu çoğunluk oranını tayin veya tereddüt halinde uygun çoğunluk kuralını tespit etmek.

Madde 30

Danışma Meclisi'nin kendi işleyiş tarzına, bu arada büro üyelerinin seçilmesine, Komitelerin ve Komisyonlar?n üyelerinin tayinine ve içtüzüğün tesit ve kabulüne ilişkin kararlar madde 29.5 uyarınca Meclis tarafından tespit edilecek çoğunlukla alınır.

Madde 31

Bir meselenin Danışma Meclisi'nin gündemine alınması için Bakanlar komitesine yapılacak tekliflere ait müzakereler, bu meselenin konusu tespit edildikten sonra, ancak bu gündeme alınmanın lehinde veya aleyhinde ifade edilecek nedenlere inhisar edecektir.

Madde 32

Danışma Meclisi her yıl olağan bir oturum yapar. Bu oturumların tarihi ve müddeti, Parlamentoların ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun oturumları ile aynı zamana tesadüf etmelerini mümkün olan ölçüde önleyecek şekilde, Meclisce tespit edilir. Olağan oturumların süresi, Meclis ve Bakanlar Komitesi tarafından müştereken aksi kararlaştırılmadıkça, bir ayı aşmayacaktır.

Madde 33

Danışma Meclisi'nin alagan oturumları, Meclis ve Bakanlar Komitesi tarafından müştereken alınmış aksine bir karar olmadıkça, Konsey merkezinde yapılır.

Madde 34

Bakanlar Komitesinin ve ya Meclis Başkanının girişimi ve aralarında varacakları anlaşma ile tespit edilecek tarih ve yerde Danışma Meclisi olağanüstü bir oturuma çağırabilir.

Madde 35

Danışma Meclisi'nin müzakereleri, Meclis tarafından hilafına bir karar alınmadıkça, açık cereyan eder.

Madde 36

a  Sekreterlik bir Genel Sekreter, bir Genel Sekreter Yardımcısı ve gerekli personelden oluşur.
b Genel Sekreter ile Genel Sekreter Yardımcısı, Bakanlar Komitesinin tavsiyesi üzerine Danışma Meclisi tarafından tayin edilirler.
c Sekreterliğin diğer üyeleri, idari tüzüğe göre Genel Sekreter tarafından tayin edilir.
d Sekreterliğin hiçbir üyesi, herhangi bir Hükümetin ücretli bir memuriyetini üstlenemez. Danışma Meclisinin veya bir milli meclisin üyesi olamaz veya göreviyle uyumayan işler yapamaz.
e Sekreterlik personelinin her üyesi, Avrupa Konseyine bağlılığını ve memuriyetinin kendisine yüklediği vazifeleri hiçbir milli mülahazanın etkisi altında kalmadan bilinçle yerine getirme kararını ve keza hiçbir Hükümetten ve Konsey dışı hiçbir otoriteden, görevinin yerine getirilmesi ile ilgili hiçbir talimat istememek ve kabul etmemek ve münhasıran Konseye karşı sorumlu Milletlerarası Memur Statüsü ile teklifi kabil olmayan tüm fiillerden kaçınmak azmini resmi ve açık bir beyanla bildirecektir. Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcısı beyanı Komite huzurunda yapacaklardır. Diğer Sekreterlik mensupları ise Genel Sekreter huzurunda yapacaklardır.
f  Her üye, Genel Sekreterin ve Sekreterlik personelinin görevlerinin münhasıran milletlerarası niteliğine riayet edecek ve onlara görevlerinin yerine getirilmesine  etkide bulunmaktan kaçınacaklardır.

Madde 37

a Sekreterlik Konsey merkezinde bulunur.
b Genel Sekreter, Sekreterliğin faaliyetlerinden Bakanlar Komitesine karşı sorumludur. Ezcümle Madde 38.d hükümleri mahfuz kalmak şartıyla, Danışma Meclisine, ihtiyacı olan idari ve diğer hizmetleri sağlar.

Madde 38

a  Her üye, Bakanlar Komitesi ve Danışma Meclisindeki temsil masraflarını kendisi üstlenir.
b  Sekreterlik masrafları ile diğer bütün müşterek masraflar üyelerden her birinin, nüfusu adedine göre Komite tarafından tespit edilen nispetler dahilinde, bütün üyeler arasında, taksim edilir. Her ortak üyenin iştirak hissesinin miktarı Komitece tespit edilir.
c  Konseyin bütçesi, mali tüzük ile tespit edilen koşullar dahilinde, her yıl Genel Sekreter tarafından Komitenin tasvibine arz edilir.
d Genel Sekreter Meclisin, Meclis ve çalışmaları için bütçeye konulmuş bulunan ödenek tutarını aşar masrafları mucip olacak mahiyetteki taleplerini Komiteye sunar.

Madde 39

Genel Sekreter, verecekleri aidat miktarını her yıl üyelerin Hükümetlerine tebliğ eder. Aidatlar bu tebliğ tarihinden itibaren vacibüttediye addolunur ve azami altı ay içinde Genel Sekreterliğe tediye edilmiş olmalıdırlar.

Madde 40

a  Avrupa Konseyi, üyelerin temsilcileri ve Sekreterlik üyelerinin arazisinde görevlerinin ifası için gerekli bulunan ayrıcalık ve dokunulmazlıklardan yararlanırlar. Bu dokunulmazlıklara göre Danışma Meclisindeki temsilciler bu arada Meclisin ve onun Komite veya komisyonlarının müzakereleri sırasında beyan ettikleri fikir ve verdikleri oylardan ötürü bütün üyelerin arazilerinde tevkif edilemeyecekleri gibi haklarında da takibatta bulunulamaz.
b Üyeler, yukarıdaki .(a) paragrafı hükümlerini gereği gibi uygulamaya koymak amacı ile mümkün olan süratle bir anlaşma akdetmeyi taahhüt ederler. Bakanlar Komitesi bu amaçla üye Hükümetlere arazileri üzerinde tanınmış ayrıcalık ve dokunulmazlıkları tayin eden bir anlaşma tavsiye edecektir. Bundan başka, Fransa Cumhuriyeti Hükümeti ile, Konseyin merkezinde faydalanacağı ayrıcalık ve dokunulmazlıkları tayin eden özel bir anlaşma akdedilecektir.

Madde 41

a Bu Statüde değişiklik yapılması için, Bakanlar  Komitesine veya 23. Maddede öngörülen koşullar dahilinde Danışma Meclisine teklifte bulunulabilir.
b Komite, Statüde yapılmasını şayanı temenni addettiği değişikliği tavsiye ve bunları bir protokole dahil eder.
c Her değişiklik protokolü, üyelerin üçte ikisi tarafından imzalanıp onaylandığında  yürürlüğe girer.
d Bu maddenin önceki paragrafları hükümlerine rağmen 23 ila 35, 38 ve 39. Maddelerde yapılması Komite ve Meclis tarafından tasvip edilen değişiklikler, Genel Sekreter tarafından düzenlenerek üye Hükümetlere bildirilen ve söz konusu değişikliğin tasvip edildiğini gösteren ad hoc tutanağın tarihinde yürürlüğe girer. Bu paragraf hükümleri ancak Meclisin ikinci olağan oturumunun sonundan sonra tatbik edilebilir.

Madde 42

a  Bu Statü onaya sunulacaktır. Onay belgeleri Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Hükümetine tevdi edilecektir.
b  Bu Statü yedi tasdik belgesinin tevdiini müteakip yürürlüğe girecektir. Birleşik Krallık Hükümeti, Statünün yürürlüğe girdiğini ve bu tarihteki Avrupa Konseyi üyelerinin isimlerini bir nota ile bütün imzacı Hükümetlere bildirecektir.
c  Ondan sonra, her imzacı, kendi belgesinin tevdi tarihinde işbu Statüye taraf olacaktır.
Usulüne uygun şekilde yetkili kılınmış aşağıda imzaları bulunanlar işbu Statüyü imza etmişlerdir.
Londra'da 5 Mayıs 1949 tarihinde Fransızca ve İngilizce metinleri aynı derecede geçerli sayılacak bir tek nüsha olarak düzenlenen işbu Statü diğer imzacı Devletler Hükümetlerine tasdikli suretler verecek olan Birleşik Krallık Hükümetinin arşivlerine tevdi olunacaktır.