|
4 Kasım 1950 tarihinde Roma’da imzalanan İnsan Haklarını ve Ana Özgürlüklerini
Koruma Sözleşmesi (bundan böyle “Sözleşme” diye anılmıştır) yoluyla belirli
hak ve özgürlüklerin ortak güvenceye bağlanmasını sağlamak için daha ileri
adımlar atmayı kararlaştıran burada imzası bulunan Avrupa Konseyi üyesi
ülkeler;
Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır:
Madde 1
Yabancıların sınır dışı edilmelerine ilişkin usulü güvenceler
1. Bir devlet ülkesinde kurallara uygun olarak ikamet eden bir
yabancı, yasaya uygun şekilde verilmiş bir kararın uygulanması dışında
sınır dışı edilemez ve
a. sınır dışı edilmesine karşı gerekçeleri
öne sürebilmesine,
b. durumunu yeniden inceletmeye,
c. yukarıdaki amaçlarla, yetkili bir merci
önünde veya bu merci tarafından tayin edilecek biri ya da binleri önünde
temsil ettirmesine,
izin verilecektir.
2. Sınır dışı edilmenin kamu düzeni yararı ya da ulusal güvenlik
nedenleri açısından gerektiği hallerde, bir yabancı, yukarıdaki 1. maddenin
(a), (b) ve (c) bentlerinde öngörülen haklarını kullanmadan sınır dışı
edilebilir.
Madde 2
Cezai konularda iki dereceli yargılanma hakkı
1. Bir mahkeme tarafından cezai bir suçtan mahkum edilen her
kişi, mahkumiyet ya da ceza hükmünü daha yüksek bir mahkemeye yeniden inceletme
hakkını haiz olacaktır. Bu hakkın kullanılması, kullanılabilme gerekçeleri
de dahil olmak üzere, yasayla düzenlenir.
2. Bu hakkın kullanılması, yasada düzenlenmiş haliyle az önemli
suçlar bakımından ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olanak en yüksek
mahkemede yargılan dışı veya beraatini müteakip bunun temyiz edilmesi üzerine
verilen mahkumiyet hallerinde istisnaya tabi tutulabilir.
Madde 3
Adli hata halinde tazminat hakkı
Bir kişinin, kesin bir kararla cezai bir suçtan mahkum edilmesi ve sonradan
yeni veya yakın zamanda keşfedilmiş bir delilin kesinlikle yanlış bir adalet
uygulaması olduğunu göstermesi veya kişinin affedilmesi nedeniyle cezai
kararın iptal edilmesi halinde, bilinmeyen delilin açıklanmamış olmasının
tamamen veya kısmen o kişiye atfedildiğinin ispatlandığı haller dışında,
böyle bir mahkumiyet sonucunda cezaya maruz kalan kişi ilgili devletin
yasası ve uygulamasına göre tazmin edilecektir.
Madde 4
Aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmama hakkı
1. Hiç kimse bir devletin ceza yargılaması usulüne ve yasaya
uygun olarak kesin bir hükümle mahkum edildiği ya da beraat ettiği bir
suçtan dolayı ayni devletin yargısal yetkisi altındaki yargılama usulleri
çerçevesinde yeniden yargılanamaz veya mahkum edilemez.
2. Yukarıdaki fıkra hükümleri, yeni veya yakın zamanda ortaya
çıkarılan delillerin veya önceki muamelelerde davanın sonucunu etkileyebilecek
esaslı bir kusurun varlığı durumunda, ilgili devletin ceza yargılaması
usulü ve yasasına uygun olanak davanın yeniden açılmasını engellemez.
3. Sözleşmenin 15. maddesi çerçevesinde bu madde ile demiş olunan
yükümlülüklere aykırı hiçbir tedbir alınamaz.
Madde 5
Eşler arasında eşitlik
Eşler evlilikte, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesi durumunda,
kendi aralarında ve çocukları ile ilişkilerinde bir medeni haklar ve sorumluluklardan
eşit şekilde yararlanırlar. Bu madde devletlerin çocuklar yararına gereken
tedbirleri almalarını engellemez.
Madde 6
Ülkesel uygulama
1. Her devlet imzalama veya onay, kabul ya da uygun bulma belgesinin
tevdii sırasında bu Protokol’un uygulanacağı toprak ya da toprakları belirtir
ve bu toprak veya topraklara uygulayacağı işbu Protokol hükümlerini ne
ölçüde yükümlendiğini ifade eder.
2. Her devlet daha sonraki herhangi bir tarihte Avrupa Konseyi
Genel Sekreteri’ne hitaben yapacağı bir beyanla, bu Protokol’un uygulan-masını
beyanda belirtilen herhangi diğer bir toprağa da genişletebilir. Bu durumdaki
bir toprak bakımından, Protokol, Genel Sekreter’in böyle bir beyanı olduğu
tarihten itibaren iki aylık bir sürenin bitiğini izleyen ayın ilk günü
yürürlüğe girer.
3. Yukarıdaki iki fıkra uyarınca yapılan herhangi bir beyan,
böyle bir beyanda belirtilen toprak açısından Genel Sekretere hitaben yapılan
bir bildirim ile geri alınabilir veya değiştirilebilir. Geri alma veya
değiştirme, bildirimin Genel Sekreter’e tesliminden sonraki iki aylık sürenin
bitimini izleyen aybaşında yürürlüğe girer.
4. Bu madde uyarınca yapılan beyan, Sözleşmenin 56. Maddesinin
1.fıkrası uygun olarak yapılmış sayılır.
5. Onaylama, kabul ya da uygun bulma işlemi sonucu bu Protokol’un uygulanacağı
herhangi bir devlet toprağı ve bu madde uyarınca o devlet tarafından yapılan
beyana binaen bu Protokol’un uygulanacağı topraklardan her biri, 1. maddede
atıfta bulunulan anlamındaki bir devlet ülkesinden ayrı topraklar olarak
mütalaa edilebilir.
6. Bu maddenin 1. ve 2. fıkraları uyarınca beyanda bulunan her devlet,
sonradan her zaman bu beyanın ilgili olduğu ülke veya ülkeler lehine, Mahkemenin,
işbu Protokol’un 1.-5. maddelerinden herhangi birine ya da hepsine ilişkin
olarak her gerçek kişiden, hükümet dışı her kuruluştan veya her kişi grubundan
Sözleşmenin 34. maddesi uyarınca başvuruları alma yetkisini kabul ettiğini
beyan edebilir.
Madde 7
Sözleşmeyle bağlantılı
Taraf devletler, bu Protokol’un 1 ila 6. maddelerini Sözleşme’nin ek
maddeleri olarak değerlendireceklerdir ve Sözleşme’nin tüm hükümleri buna
göre uygulanacaktır.
Madde 8
İmza ve onay
Bu Protokol, Sözleşme’yi imza eden Avrupa Konseyi üyesi ülkelerin imzasına
açıktır. Bu Protokol onaylama, kabul ya da uygun bulma ile yürürlüğe girecektir.
Avrupa Konseyi üyesi bir devlet aynı anda ya da daha önceden Sözleşme’yi
onaylamadan bu Protokol'u onaylayamaz, kabul edemez ya da uygun bulamaz.
Onay, kabul ya da uygun bulma belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne
tevdi edilecektir.
Madde 9
Yürürlüğe giriş
1. Bu Protokol, Avrupa Konseyi üyesi yedi devletin 8. madde hükümlerine
uygun bir şekilde bu Protokol’a bağlı kalacaklarını ifade ettikleri tarihten
itibaren iki aylık bir sürenin bittiğini izleyen ayın ilk günü yürürlüğe
girecektir.
2. Herhangi bir üye devletin sonradan bu Protokol’a katılması
durumunda, Protokol, o devlet açısından onaylama, kabul ya da uygun bulma
belgesinin tevdi edildiği tarihten itibaren iki aylık bir sürenin bitiğini
izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Madde 10
Saklama işlevleri
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri:
a) herhangi bir imzalamayı,
b) herhangi bir onay, kabul veya uygun
bir şekilde bu Protokol’un yürürlülük kazanacağı herhangi bir tarihi,
c) 6. ve 9. maddelere uygun bir şekilde bu
Protokol’un yürürlülük kazanacağı herhangi bir tarihi,
d) bu Protokol ile ilgili herhangi başka bir
işlemi, bildirimi ya da beyanı,
Konsey üyesi devletlere bildirir.
Bu Protokol,
İmza yetkisini haiz kişilerce imzalanmış olup,
Avrupa Konseyi arşivlerinde saklanmak ve her iki metin de aynı derecede
geçerli olmak üzere Fransızca ve İngilizce tek bir nüsha halinde 22 Kasım
1984’te Strasburg’da düzenlenmiştir. Genel Sekreter bunun tasdikli örneklerini
imza eden bütün devletlere gönderecektir.
|