İdam cezasının barış zamanı dışında, savaş ve savaş
tehlikesi halinde de kaldırılmasını öngören 13. Protokol metni şöyle:
(9 Ocak 2004)
Ölüm cezasının her koşulda kaldırılmasını öngören,
Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Sözleşmesi’ne Ek
13 Nolu Protokol
(Vilnius - 3.5.2002)
Aşağıda imzası bulunan Avrupa Konseyine üye devletler;
Hayat hakkının, demokratik toplumun temel değeri olduğunu ve ölüm cezasının
kaldırılmasının, bu hakkın korunması ve tüm insanların doğuştan gelen onurunun
bütünüyle tanınması için elzem olduğu inancıyla,
4 Kasım 1950’de Roma’da imzalanan İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerinin
Korunmasına İlişkin Sözleşme (bundan sonra “Sözleşme” olarak atıfta bulunulacaktır)
tarafından garanti altına alınan hayat hakkının korunmasının daha da güçlendirilmesi
isteğiyle,
28 Nisan 1983’te Strasburg’da imzalanan Ölüm Cezasının Kaldırılmasına
ilişkin 6 nolu Protokol’ün, savaş veya yakın savaş tehlikesi zamanında
işlenmiş olan fiiller için ölüm cezasını dışlamadığını kaydederek,
Ölüm cezasını tüm koşullarda ortadan kaldırmaya yönelik son adımların
atılması kararlılığıyla,
Aşağıdaki konularda anlaşmışlardır:
Madde 1- Ölüm cezasının kaldırılması
Ölüm cezası kaldırılmıştır. Hiç kimse bu cezaya çarptırılamaz ve idam
edilemez.
Madde 2- Tadil yasağı
Sözleşmenin 15. maddesine dayanılarak bu Protokol’ün hükümleri hiçbir
surette tadil edilemez.
Madde 3- Çekince koyma yasağı
Sözleşme’nin 57. maddesine dayanılarak bu Protokol’ün hükümleriyle ilgili
hiçbir çekince konulamaz.
Madde 4- Yer bakımından uygulama
1. Her bir Devlet, imza anında veya onayladığına, benimsemediğine
ya da kabul ettiğine ilişkin belgesini verirken, bu Protokol’ün uygulanacağı
ülkeyi veya ülkeleri belirleyebilir.
2. Her bir devlet, daha sonra herhangi bir zamanda, Avrupa Konseyi
Genel Sekreteri’ne yapacağı bir bildirimle belirteceği başka herhangi bir
ülkenin bu Protokol’ün uygulanma kapsamına alınmış olduğunu beyan edebilir.
Bu ülke bakımından Protokol, bildirimin Genel Sekreter tarafından alınmasından
itibaren geçecek üç ay aylık dönemi izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girer.
3. Bu bildirimde belirtilen ülkeyle ilgili olarak, yukarıdaki
iki fıkra uyarınca yapılan her bildirim, Genel Sekreter’e gönderilecek
bir ihbarla geri alınabilir ya da yeniden düzenlenebilir. Geri alma ya
da yeniden düzenleme, Genel Sekreter’in ihbarı almasından itibaren geçecek
üç ay aylık dönemi izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girer.
Madde 5- Sözleşme ile bağlantı
Taraf Devletler arasında olduğu gibi, bu Protokol’ün l’den 4’e kadar
olan maddelerinin hükümleri, Sözleşme’ye ek maddeler olarak kabul edilir
ve Sözleşme’nin bütün hükümleri buna göre uygulanır.
Madde 6- İmza ve onay
Bu Protokol, Sözleşme’yi imzalamış olan Avrupa Konseyi üyesi devletlerin
imzalarına açıktır. Protokol’e katılım, onaylama, benimseme ya da kabullenme
şartına tâbidir. Avrupa Konseyi üyesi bir Devlet, aynı anda veya daha önceden
Sözleşme’yi onaylamadıkça, bu Protokol’ü onaylayamaz, benimseyemez ya da
kabul edemez. Onaylama, benimseme veya kabullenme belgeleri Avrupa Konseyi
Genel Sekreteri’ne verilir.
Madde 7- Yürürlüğe Giriş
1. Bu Protokol, Avrupa Konseyi üyesi on devletin 6. madde hükümlerine
uygun bir şekilde bu Protokol’e bağlı kalacaklarını beyan ettikleri tarihten
sonra geçecek üç aylık dönemi izleyen ayın birinci günü yürürlüğe girer.
2. Bu Protokol’e bağlı kalacağını sonradan beyan eden herhangi
bir üye Devlet açısından bu Protokol, onaylama, benimseme ya da kabullenme
belgesinin verilmesinden sonra geçecek üç aylık dönemi izleyen ayın birinci
günü yürürlüğe girer.
Madde 8- Tevdi İşlemleri
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri,
a) her bir imzayı,
b) verilen her bir onay, benimseme ya da kabul belgesini,
c) 4 ve 7.maddeler uyarınca bu Protokole katılımın yürürlüğe girişi
ile ilgili her bir tarihi,
d) bu Protokole ilişkin başka herhangi bir işlemi, ihbarı veya yazışmayı,
Avrupa Konseyine üye tüm devletlere bildirir.
Bu Protokol imza yetkisine sahip kişilerce imzalanmıştır.
Avrupa Konseyi Arşivlerinde saklanmak ve her ikisi de eşit ölçüde geçerli
olmak üzere Fransızca ve İngilizce düzenlenen bu metin tek bir nüsha olarak
3 Mayıs 2002 tarihinde Vilnius’ta düzenlenmiştir. Genel Sekreter, bu metnin
tasdikli suretlerini Avrupa Konseyine üye devletlere gönderecektir.
|