ILO Kabul Tarihi: 25 Ekim 1921
Kanun Tarih ve Sayısı: 11 Şubat 1946 / 4865
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 16 Şubat 1946 / 4634
Milletlerarası iş Bürosu idari Meclisi tarafından vaki davet üzerine
Cenevre'de 25.10.1921 de 3 üncü toplantısını yapan Milletler Cemiyeti Milletlerarası
iş Teşkilatı Genel konferansı,
Gündemin 7 nci maddesini teşkil eden, sanayide hafta tatili meselesi
hakkında bazı tekliflerin kabulünü ve;
Bu tekliflerin bir Milletlerarası İş Sözleşmesi şeklini almasını kararlaştırdıktan
sonra,
Versay Andlaşmasının 14 üncü kısmında ve diğer barış andlaşmalarının
mütenazır kısımlarında mevcut hükümler gereğince, Milletlerarası İş Teşkilatı
üyelerinde onanmak üzere, aşağıdaki Sözleşme Projesini kabul etmiştir:
MADDE 1
Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından;
a) Maden ve taş ocakları ile herhangi bir maddeyi topraktan çıkartmak;
b) Maddelerin malı, tadili, temizlenmesi, tamiri, süslenmesi,
ikmali, satış için hazırlanması ve yıkma işleri, gemi inşası, elektrik
ve genel olarak her türlü muharrik kuvvet, istihsal, tahvil ve nakil işleri
dahil, maddelerin şekillerinin kısmen ve ya tamamen değiştirilmesi;
c) Her nevi bina, demiryolu, tramvay, liman, dok, dalga kıran,
kanal, nehirlerde sefer tesisatı, yol, tünel, köprü, su bendi, ana ve adi
lağım, kuyu, telefon, telgraf, elektrik tesisatı, havagazı, su tesisatı
ve tevzi ve diğer yapı işleri ile bunlara ait tamir, bakım, tadil, yıkma,
hazırlama ve temel işleri;
d) Dok, rıhtım, iskele ve antrepolarda eşyanın boşaltılıp yüklenmesi,
taşınması ve işlenmesi dahil el ile taşıma işleri hariç, insan ve eşyanın
kara, demiryolu ile nehirlerde nakli işleri;
Yukarıdaki sayım, sınai müesseselerde çalışma müddetinin günde sekiz
ve haftada kırk sekiz saat olarak tahdidini istihdaf eden Washington Sözleşmesinde,
her Hükümet tarafından kabulü derpiş edilen istisnalar bu Sözleşmeye uygulanmaları
kabil olduğu derecede nazara alınmak kayıt ve şartı altında yapılmıştır.
Yukarıdaki sayımdan başka, her üye, lüzum gördüğü taktirde, bir taraftan
sanayi ve diğer taraftan tarım ve ticaret arasındaki hududu tayin edebilir.
MADDE 2
Resmi veya hususi herhangi bir sınai müessesede veya onun müştemilatında
çalışan bütün şahıslar, bundan sonraki maddelerde derpiş olunan istisnalar
nazara almak şartıyla, her 7 günlük bir devre içinde fasılasız en az 24
saat zarfında istirahatten istifade edeceklerdir.
Bu istirahat, imkan dairesinde bir müessesenin bütün mensuplarına aynı
zamanda verilecektir.
İstirahat mümkün mertebe, memleket veya bölge gelenek ve adetlerinde
yer alan günlere rastlayacaktır.
MADDE 3
Her üye, münhasıran aynı bir aile efradının çalıştığı, sınai müesseselere
mensup şahısları 2 nci madde hükmünden istisna edebilir.
MADDE 4
Her üye, hal icaplarına uygun türlü iktisadi ve insani mülahazaları
bilhassa göz önünde tutmak suretiyle işverenlerle işçilerin yetkili cemiyetleri
mevcut olan yerlerde bu cemiyetlerle istişareden sonra, 2 nci madde hükümleri
hakkında tam veya kısmi istisnalar (istirahatin kaldırılması veya azaltılması
dahil) kabul edebilir.
Bu istişare, yürürlükte olan mevzuatın uygulanması suretiyle kabul edilmiş
bulunan istisnalar halinde mecburi olmayacaktır.
MADDE 5
Her üye 4 ncü madde gereğince tamamen kaldırılan veya azaltılan dinlenmeleri
telafi edici istirahatlerin esasen mahalli anlaşmalar yahut örfü adetlerle
derpiş edilmiş bulunması müstesna, diğer hallerde bu şekilde telafi edici
dinlenme zamanları tespit eden hükümler koymayı mümkün mertebe sağlayacaktır.
MADDE 6
Her üye, bu Sözleşmenin 3 ve 4 üncü maddeleri gereğince kabul edilen
istisnaların bir listesini yaparak bunu Milletlerarası İş Bürosuna gönderecektir.
Her üye bundan sonra her iki senede bir defa bu listede yapacağı değişiklikleri
bildirecektir.
Milletlerarası İş Bürosu bu husus için Milletlerarası Genel İş Konferansına
bir rapor verecektir.
MADDE 7
Bu sözleşme hükümlerinin uygulanmasını kolaylaştırmak için, her pa-tron,
müdür veya vekili aşağıdaki mükellefiyetlere tabi olacaktır.
a) Haftalık dinlenme bütün şahıslara toplu bir halde veriliyorsa
toplu istirahat gün ve saatlerini, müessese içinde veya başka münasip bir
yerde göze çarpacak afişler asmak suretiyle veyahut Hükümetçe münasip görülecek
diğer herhangi bir şekilde bildirmek,
b) Haftalık dinlenme bütün şahıslara toplu bir halde veriliyorsa,
memleket kanunlarının veyahut yetkili makamlarca yapılan Tüzüğün tarifi
dahilinde hazırlanmış bir deftere hususi bir dinlenme rejimine tabi tutulan
işçi veya hizmetlileri ve bu rejimi bildirmek.
MADDE 8
Bu Sözleşmenin, Versay Andlaşmasının 13 üncü kısmında ve diğer Barış
Andlaşmalarının mütenazır tutumlarında derpiş edilen şartlar içinde kati
şekilde onandığına ait belge Milletler Cemiyeti Genel Sekreterliğine gönderilecek
ve bu onanma Genel Sekreterlikçe tescil edilecektir.
MADDE 9
Milletlerarası İş Teşkilatının iki üyesinin onamaları Genel Sekreterlikçe
tescil edildiği tarihten itibaren bu Sözleşme yürürlüğe girecektir.
Bu Sözleşme, ancak onamaları Sekreterlikçe tescil edilen üyeleri bağlayacaktır.
Daha sonra, bu Sözleşme, her üye hakkında onaması Sekreterlikçe tescil
edildiği tarihten itibaren yürürlüğe girecektir.
MADDE 10
Milletlerarası İş Teşkilatı üyelerinden ikisinin onamaları Sekreterlikçe
tescil edilmesi akabinde, Milletler Cemiyeti Genel Sekreteri keyfiyeti
Milletlerarası iş Teşkilatının bütün üyeleri tarafından kendisine sonradan
tebliğ edilecek onamaları da keza bütün üyelere bildirecektir.
MADDE 11
Bu Sözleşmeyi onayan her üye onun 1,2,3,4,5,6 ve 7 nci maddeleri hükümlerini
en geç 1.1.1924’e kadar uygulamayı ve bu hükümlerin fiil alanına geçmesi
için gerekli tedbirleri almayı taahhüt eder.
MADDE 12
Bu Sözleşmeyi onayan her üye, onu Versay Andlaşmasının 421 inci maddesi
ve diğer Barış Andlaşmalarının mütenazır maddeleri hükümleri gereğince,
bütün müstemleke, müstamare ve himayesi altındaki memleketlerde uygulamayı
taahhüt eder.
MADDE 13
Bu Sözleşmeyi onayan her üye, onu, yürürlüğe girmeye başladığı tarihten
10 sene geçtikten sonra Milletler Cemiyeti Genel Sekreterliğine yapacağı
ve bu Sekreterliğin tescil edeceği bir ihbarname ile feshedebilir. Fesih,
Sekreterlikçe tesciİi tarihinden bir sene sonra muteber olur.
MADDE 14
Milletlerarası iş Bürosu İdare Meclisi, en az her on senede bir defa
bu Sözleşmenin uygulanma durumu hakkında Genel Konferansa bir rapor vermekle
ve Konferans gündemi içine, sözleşmenin yeniden gözden geçirilmesi veya
tadili meselesinin konulup konulmaması gerektiği hususunda bir karar almakla
ödevi id ir.
MADDE 15
Bu Sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinlerinin her ikiside muteber
|