| ILO Kabul Tarihi: 3 Haziran 1937
Kanun Tarih ve Sayısı: 26 Kasım 1992 / 3849
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 12 Aralık 1992 / 21433-Mükerrer
Bakanlar Kurulu Kararı Tarih ve Sayısı: 8 Ocak 1993 / 93-3967
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 25 Şubat 1993 / 21507
Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası Çalışma Bürosu
Yönetim Kurulu’nun daveti üzerine 3 Haziran 1937 tarihinde Cenevre'de yaptığı
Yirmi üçüncü Oturumunda,
Oturum gündeminin altıncı maddesini teşkil eden, konferansın Birinci
Oturumunda kabul edilmiş olan sanayi işyerlerine alınacak çocuklar için
asgari yaşı tesbit eden Sözleşmenin kısmen düzeltilmesi hakkında bazı tekliflerin
kabulünü kararlaştırarak,
Bu tekliflerin Uluslararası bir Sözleşme şeklini alması gerektiğini
düşünerek,
Bindokuzyüzotuzyedi senesinin yirmi iki Haziran günü 1937 tarihli Asgari
Yaş (Sanayi) Sözleşmesi (düzeltilmiş) adı verilecek olan aşağıdaki Sözleşmeyi
kabul etmiştir.
BÖLÜM I.
GENEL HÜKÜMLER
MADDE 1
1. İşbu Sözleşmede sanayi işletmeleri” terimi özellikle şunları içermektedir:
a) Madenler,taş ocakları ve topraktan her türlü
maden çıkarma faaliyetleri,
b) Malların imal edildiği, tadil edildiği, temizlendiği,
onarıldığı, donatıldığı, tamamlanıp satışa hazır hale getirildiği,parçalandığı
veya imha edildiği sanayiler veya gemi inşası ve elektrik ile diğer her
türlü muharrik gücün üretimi, transformasyonu ve dağıtımı dahil olmak üzere
maddelerin bir değişime uğradıkları sanayiler,
c) Tüm bina, demiryolu, tramvay, liman, depo, dalgakıran,
kanal, iç su yolu, karayolu, tünel, köprü, viyadük, kanalizasyon, kuyu,
telefon veya telgraf tesisatı, elektrik şebekesi, gaz şebekesi, su şebekesi
veya diğer inşaat yapımı, yenilenmesi, bakımı, onarımı, tadili, veya yıkımı,
yada bu inşaat faaliyetleri öncesinde yapılan hazırlık ve temel çalışmaları,
d) Elle taşımacılık hariç olmak üzere, depo, iskele,
rıhtım, ve antrepolarda yükleme, boşaltma işlerini de içerecek şekilde
karayolu, demiryolu ve iç su yoluyla yolcu ve mal taşımacılığı,
2. Her ülkenin yetkili makamı, sanayi ile ticaret ve tarımı ayıran sınırı
tesbit edecektir.
MADDE 2
1. Onbeş yaşın altındaki çocuklar kamu ve özel sektör sanayi işletmelerinde
ya da bunların alt birimlerinde istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar.
2.Ancak, tabiatı icabı veya çalışma şartlarından dolayı orada istihdam
edilen kişilerin hayatı, sağlığı veya ahlaki bakımından tehlike arzeden
işler hariç olmak üzere, milli mevzuat bu çocukların sadece işverenin aile
üyelerinin çalıştığı işletmelerde çalışmasına izin verebilir.
MADDE 3
İşbu Sözleşmenin hükümleri, çalışmaları kamu makamlarınca onaylanıp
denetlenmek şartıyla, teknik okullarda çocuklar tarafından yapılan işlere
uygulanmaz.
MADDE 4
İşbu Sözleşme hükümlerinin uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla her
sanayi işletmesi işvereni, istihdam ettiği onsekiz yaşın altındaki kişiler
için doğum tarihlerini de gösterir bir kayıt tutar.
MADDE 5
1. Tabiatı icabı veya çalışma şartlarından dolayı orada istihdam edilenlerin
hayatı, sağlığı veya ahlakı bakımından tehlike arzeden işler için, milli
mevzuat:
a) Genç kişilerin veya yetişkinlerin bu işlere kabul
edilebilmesi için onbeş yaşın üstünde bir yaş veya yaşları tesbit eder
veya,
b) Genç kişilerin veya yetişkinlerin bu işlere kabul
edilebilmesi için onbeş yaşın üstünde bir yaşı veya yaşları tesbit etmek
üzere uygun bir makamı görevlendirir.
2.Uluslararası Çalışma Örgütü Anayasasının 22 nci maddesi gereğince
sunulacak yıllık raporlar, duruma göre, önceki fıkranın (a) bendine uygun
olarak milli mevzuatça belirlenen yaş veya yaşlar hakkındaki ya da önceki
fıkranın (b) bendine uygun olarak kendisine yetki verilen makam tarafından
bu yetkiye istinaden alınan tedbirler hakkındaki bütün bilgileri ihtiva
etmelidir.
BÖLÜM II.
BAZI ÜLKELER İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER
MADDE 6
1. Japonya için, bu madde hükümleri işbu Sözleşmenin 2 nci ve 5 nci
maddelerinin hükümleri yerine geçer.
2. Ondört yaşın altındaki çocuklar, herhangi bir kamu veya özel sanayi
işletmesinde veya bunlara bağlı herhangi bir işyerinde istihdam edilemez
veya çalıştırılamazlar: Milli mevzuatın bu yaştaki çocukların sadece işverenin
aile fertlerinin istihdam edildiği işletmelerde çalıştırılmasına izin verdiği
durumlar bu hükmün kapsamı dışındadır.
3. Onaltı yaşın altındaki çocuklar, maden ocakları veya fabrikalarda,
milli mevzuatta tehlikeli veya sağlığa zararlı olarak belirtilen işlerde
istihdam edilemez veya çalıştırılmazlar.
MADDE 7
1. 2 nci, 4 üncü ve 5 inci maddelerin hükümleri Hindistan için geçerli
değildir. Ancak, Hindistan yasama meclisi aşağıdaki maddelerin uygulamasına
dair kanun çıkardığı takdirde bu maddeler bütün bölgelerde uygulanır.
2. Oniki yaşın altındaki çocuklar, elektrik enerjisiyle çalışan ve 10’dan
fazla işçi çalıştıran fabrikalarda istihdam edilemez veya çalıştırılmazlar.
3. Onüç yaşın altındaki çocuklar demiryoluyla yolcu veya mal, veya posta
nakli işlerinde ya da dok, iskele veya rıhtımlarda mal yükleme-boşaltma
işlerinde (el ile taşıma hariç) istihdam edilemez veya çalıştırılamazlar:
4. Onbeş yaşın altındaki çocuklar, aşağıda belirtilen işlerde istihdam
edilemez veya çalıştırılmazlar.
a) Maden ocakları, taş ocakları ve topraktan maden
çıkarmayla ilgili diğer işler:
b) Yetkili makam tarafından tehlikeli ve sağlığa
zararlı olarak nitelenen ve bu maddenin kapsamına giren meslekler.
5. Tıbben çalışabilirliği belgelenmedikçe aşağıda belirtilen kişilerin
yine aşağıda belirtilen işlerde çalışmalarına izin verilemez:
a) Oniki yaşına girmiş fakat onyedi yaşın altında
olanların elektrik enerjisiyle çalışan ve 10’dan fazla işçi istihdam eden
fabrikalarda çalıştırılmasına izin verilemez:
b) Onbeş yaşına girmiş fakat onyedi yaşın altında
olanların maden ocaklarında çalıştırılmalarına izin verilemez.
MADDE 8
1. Çin için, bu madde hükümleri işbu Sözleşmenin 2 nci ve 5 inci maddelerinin
hükümleri yerine geçer.
2. Oniki yaşın altındaki çocuklar, motor gücüyle çalışan makinaların
kullanıldığı ve düzenli olarak 30 veya daha fazla işçi çalıştıran fabrikalarda
istihdam edilemez veya çalıştırılmazlar.
3. Onbeş yaşın altındaki çocuklar aşağıda belirtilen işlerde istihdam
edilemez veya çalıştırılmazlar:
a) Düzenli olarak 50 veya daha fazla işçi istihdam
eden maden ocaklarında; veya
b) Motor gücüyle çalışan makinaların kullanıldığı
ve düzenli olarak 30 veya daha fazla işçi istihdam eden fabrikalarda milli
mevzuat tarafından tehlikeli veya sağlığa zararlı olarak belirlenen işlerde.
4. Bu madde kapsamına giren işletmelerdeki işverenler istihdam ettikleri
onaltı yaşın altındaki tüm kişilerin kayıtlarını tutacaklardır. Bu kayıtların
yanında, yetkili makam tarafından talep edilen ve kişilerin yaşlarını gösteren
birer belge bulunduru1ur.
MADDE 9
1. Uluslararası Çalışma konferansı, bu konunun gündeme alındığı herhangi
bir oturumunda, işbu Sözleşmenin yukarıda yer alan II. Bölümünün maddelerinden
herhangi biri veya birden fazlasıyla ilgili olarak üçte iki çoğunlukla
değişiklik tasarıları kabul edebilir.
2. Bu tür bir değişiklik tasarısında, değişiklik kapsamına giren üye
ülke veya ülkeler belirtilir ve Konferans oturumunun kapanışını takip eden
bir yıl içinde veya istisnai hallerde 18 ay içinde bu değişiklik tasarıları
değişiklik kapsamına giren üye ülke veya ülkeler tarafından, bu konuda
kanun çıkarılması veya diğer ilgili işlemlerin yapılması için kendi yetkili
makam veya makamlarına iletilir.
3. Bu kapsama giren her üye ülke, bu konuda yetkili makam veya makamlarının
muvafakatını alması halinde, değişiklik ile ilgili resmi onay belgesini
tescil edilmek üzere Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderir.
4. Bu tür bir değişiklik tasarısı, değişiklik tasarısı kapsamına giren
üye ülke veya ülkeler tarafından işbu Sözleşmenin onaylanmasında “kabul
edilmiş bir değişiklik” olarak yürürlüğe girer.
BÖLÜM III.
SON HÜKÜMLER
MADDE 10
İşbu Sözleşmeye ait resmi onay belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu
Genel Direktörüne iletilecek ve onun tarafından tescil edilecektir.
MADDE 11
1. İşbu Sözleşme, sadece onay belgeleri, Genel Direktör tarafından tescil
edilmiş olan Uluslararası Çalışma Teşkilatı üyelerini bağlayacaktır.
2. İşbu Sözleşme, iki üyenin onay belgeleri Genel Direktör tarafından
tescil edildiği tarihten oniki ay sonra yürürlüğe girecektir.
3. Daha sonra, işbu Sözleşme, onaylayan her ülke için, onay belgesinin
Genel Direktör tarafından tescil tarihinden oniki ay sonra yürürlüğe girecektir.
MADDE 12
Uluslararası Çalışma Teşkilatı üyesi iki ülkenin onay belgeleri tescil
edilir edilmez, Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörü bu durumu bütün
üye ülkelere bildirecektir. Genel Direktör, aynı şekilde, Teşkilatın diğer
üyeleri tarafından kendisine daha sonra ulaştırılacak onay belgelerinin
tescil işlemini de bütün üye ülkelere bildirecektir.
MADDE 13
1. İşbu Sözleşmeyi onaylayan her üye ülke,Sözleşmenin ilk yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren 10 yıllık bir devre sonunda Uluslararası Çalışma
Bürosu Genel Direktörüne göndereceği ve onun tarafından tescil edilecek
bir bildirim ile Sözleşmeyi feshedebilir. Fesih, tescil tarihinden ancak
bir yıl sonra yürürlüğe girer.
2. İşbu Sözleşmeyi onaylamış olup da, bundan evvelki fıkrada sözü edilen
10 yıllık devrenin bitiminden itibaren bir yıl zarfında bu madde gereğince
fesih hakkını kullanmayan her üye ülke yeniden 10 yıllık bir müddet için
bağlanmış olur ve bundan sonra işbu Sözleşmeyi, her 10 yıllık devre bitiminde
bu maddede belirtilen şartlar içerisinde feshedebilir.
MADDE 14
Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu,gerekli gördüğü her sefer,
işbu Sözleşmenin uygulanması hakkında Genel Konferansa bir rapor sunacak
ve Sözleşmenin tamamen veya kısmen düzeltilmesi konusunun konferans gündemine
alınmasına gerek bulunup bulunmadığını inceleyecektir.
MADDE 15
1. Genel Konferansın, bu Sözleşmenin tamamını veya bir kısmını değiştiren
yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve bu yeni Sözleşmede aksine bir
hüküm bulunmadığı takdirde:
a) Değişiklik getiren yeni Sözleşmenin bir üye tarafından
onaylanması, bu yeni Sözleşmenin yürürlüğe girmiş olması kaydıyla, yukarıdaki
13 üncü madde hükümleri gözönünde tutulmaksızın, işbu Sözleşmenin derhal
feshi neticesini doğuracaktır.
b) Değişiklik getiren yeni Sözleşmenin yürürlüğe
giriş tarihinden itibaren, işbu Sözleşme üye ülkelerin onayına artık açık
tutulmayacaktır.
2. İşbu Sözleşmeyi onaylamış bulunan ve değişiklik getiren Sözleşmeyi
onaylamayacak olan ülkeler açısından işbu Sözleşme aynı muhteva ve biçimde
yürürlükte kalacaktır.
MADDE 16
Bu Sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinlerinden biri veya diğeri
eşdeğerde geçerlidir.
|