| ILO Kabul Tarihi: 6 Haziran 1951
Kanun Tarih ve Sayısı: 30 Nisan 1969 / 1168
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 9 Mayıs 1969 / 13194
Bakanlar Kurulu Kararı Tarih ve Sayısı: 16 Ocak 1970 / 7-91
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 26 Mart 1970 / 13455
Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından Cenevre'de toplantıya
davet edilerek orada 6 Haziran 1951'de 34 öncü toplantısını yapan Milletlerarası
Çalışma Teşkilatı Genel Konferansı toplantı gündeminin 8 inci maddesini
teşkil eden tarımda asgari ücret tesbit usulleri meselesine dair tekliflerin
kabulüne ve bu tekliflerin bir Milletlerarası Sözleşme şeklini almasına
karar verdikten sonra, Bin dokuz yüz elli bir yılı Haziran ayının işbu
28 inci günü, Tarımda Asgari Ücret Tesbit Usulleri Hakkında 1951 Sözleşmesi
adını taşıyacak olan aşağıdaki Sözleşmeyi kabul eder:
MADDE 1
1. Milletlerarası Çalışma Teşkilatının bu Sözleşmeyi onaylıyan her üyesi
tarımsal işyerleriyle tarımla ilgili işlerde çalıştırılan işçilerin asgari
ücret hadlerinin tesbiti mümkün kılacak münasip usuller koymayı veya bu
gibi usulleri muhafaza eylemeyi taahhüt eder.
2. Bu Sözleşmeyi onaylayan her üye eğer varsa, ilgili işveren ve işçilerin
en fazla temsil kabiliyetini haiz teşekküllerine danıştıktan sonra, bundan
evvelki fıkrada derpiş olunan asgari ücret tesbit usullerinin hangi işyerleri,
işler ve şahıs zümreleri hakkında uygulanacağını tayinde serbesttir.
3. Yetkili makam, tabi oldukları çalışma şartları dolayısıyle haklarında
bu Sözleşme hükümlerine hepsinin veya bir kısmının uygulanması mümkün olmayan
çiftçinin çalıştırdığı kendi aile fertleri gibi şahıs zümrelerini bu gibi
hükümlerin uygulanmasından hariç tutabilir.
MADDE 2
1. Asgari ücretlerin kısmen aynı olarak ödenmesi arzuya şayan ve teamülden
olduğu hallerde, milli mevzuat, toplu sözleşmeler veya hakem kararları
bu şekilde tediyeye müsaade edebilir.
2. Asgari ücretlerin kısmen ayni olarak ödenmesine müsaade olunduğu
hallerde:
a) Bu gibi ayni yardımların işçinin ve ailesi fertlerinin şahsen kullanma
ve faydalanmalarına elverişli bulunmasını; ve,
b) Bu gibi ayni yardımlara takdir edilen değerin adil ve makul olmasını
sağlamak üzere münasip tedbirler alınmalıdır.
MADDE 3
1. Bu sözleşmeyi onaylayan her üye, aşağıdaki fıkralarda öngörülen şartlar
mahfuz kalmak kaydiyle, asgari ücret tespit usulleriyle bu usullerin uygulanmasında
takip olunacak yolları tayinde serbesttir.
2. Bu hususta bir karar vermeden önce, eğer varsa, ilgili işveren ve
işçilerin en fazla temsil kabiliyetini haiz teşekkülleriyle ve meslek veya
vazifeleri dolayısiyle bu hususta bilhassa ehliyet sahibi olup kendilerine
danışılması yetkili makamca faydalı görülen sair şahıslarla etraflıca ihzari
bir danışmada bulunulacaktır.
3. İlgili işveren ve işçiler milli mevzuatın tesbit edebileceği tarz
ve ölçüde fakat her halde tam eşitlik esası üzerinden asgari ücret tesbit
usullerinin uygulanmasına iştirak edecekler veya bu hususta kendilerine
danışılacak veya fikirlerini ifade etme hakkını haiz olacaklardır.
4. Tesbit edilen asgari ücret hadlerine ilgili işveren ve işçilerin
riayeti mecburi olacak ve bu hadler indirilmeyecektir.
5. Yetkili makam bedeni veya fikri kabiliyetleri mahdut olan işçilerin
çalıştırılması imkanlarının azalmasını önlemek maksadiyle, icabettiği takdirde,
münferit hallerde, asgari ücret hadlerinde istisnalara müsaade edebilir.
MADDE 4
1. Bu Sözleşmeyi onaylayan her üye, ilgili işveren ve işçilerin yürürlükte
olan asgari ücret hadlerinden haberdar edilmesini ve bu hadlerin uygulandığı
hallerde bu hadlerden daha az ücret ödenmemesini sağlamak için gereken
tedbirleri alacaktır. Bu tedbirler ilgili memleketin tarımında cari şartlar
bakımından gerekli ve bu şartlara en uygun olan bütün kontrol, teftiş ve
cezai müeyyide tedbirlerini ihtiva edecektir.
2. Hakkında asgari hadler uygulanan ve kendisine bu hadlerden az ücret
ödenmiş bulunan bir işçi, milli mevzuatın tespit edeceği mühlet zarfında,
mahkeme yoluyla veya sair münasip bir yoldan kendisine eksik ödenen meblağın
tutarını geri almak hakkını haiz olacaktır.
MADDE 5
Bu Sözleşmeyi onaylayan her üye, her yıl Milletlerarası Çalışma Bürosuna,
asgari ücret tesbit usullerinin tatbik şekillerini ve tatbikattan alınan
neticeleri belirten genel bir ekspoze gönderecek ve bu ekspozede, şümul
içine giren işleri ve işçilerin takribi sayısını, tesbit edilen asgari
ücret hadlerini ve eğer varsa, asgari hadlerle ilgili olarak kabul edilmiş
olan önemli diğer tedbirleri özet halinde belirtecektir.
MADDE 6
Bu Sözleşmenin resmi onaylama belgeleri Milletlerarası Çalışma Bürosu
Genel Müdürüne gönderilecek ve onun tarafından tescil edilecektir.
MADDE 7
1. Bu Sözleşme, ancak Onaylama Belgeleri Genel Müdürü tarafından tescil
edilmiş olan Milletlerarası Çalışma Teşkilatı üyelerini bağlayacaktır.
2. Bu Sözleşme iki üyenin onama belgesi Genel Müdür tarafından tescil
edildiği tarihten on iki ay sonra yürürlüğe girecektir.
3. Daha sonra bu Sözleşme onu onaylayan her üye için onaylama belgesi
tescil edildiği tarihten on iki ay sonra yürürlüğe girecektir.
MADDE 8
1. Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Statüsünün 35 inci maddesinin 2
inci fıkrası gereğince Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilecek
olan beyanlar şu hususları belirtecektir
a) İlgili üyenin, Sözleşme hükümlerinin hiçbir değişiklik yapılmadan
uygulanacağını taahhüt ettiği ülkeler;
b) Sözleşme hükümlerinin değişiklikler yapılarak uygulanacağını taahhüt
ettiği ülkeler ve bu değişikliklerin nelerden ibaret olduğu;
c) Sözleşmenin uygulanamayacağı ülkeler ve bu gibi hallerde Sözleşmenin
uygulanamamasının sebepleri;
d) Haklarındaki kararın vaziyetin daha etraflıca tetkikine kadar mahfuz
tuttuğu ülkeler.
2. Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen
taahhütler onamanın ayrılmaz kısımları sayılacak ve onaylama kuvvetini
haiz olacaktır.
3. Her üye bu maddenin 1 inci fıkrasının (b), (c) ve (d), bentleri gereğince
daha evvel yapmış olduğu beyanda mevcut ihtiyari kayıtların hepsinden veya
bir kısmından, yeni bir beyanla vazgeçebilecektir.
4. Her üye, 10 uncu madde hükümlerine uygun olarak bu Sözleşmenin fesh
edilebileceği devreler zarfında Genel Müdüre, daha evvelki herhangi bir
beyanın hükümlerini başka herhangi bir bakımdan değiştiren ve belirli ülkelerdeki
halihazır vaziyeti bildiren yeni bir beyan gönderebilecektir.
MADDE 9
1. Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Statüsünün 35 inci Maddesinin 4
öncü ve 5 inci fıkraları gereğince Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel
Müdürüne gönderilen beyanlar Sözleşme hükümlerinin ilgili ülkede değişikliklerle
mi yoksa değişiklik yapılmadan mı uygulanacağını belirtecektir; Beyan,
Sözleşme hükümlerinin değişiklikler kaydiyla uygulanacağını bildirdiği
zaman Bu değişikliklerin nelerden ibaret olduğunu açık olarak gösterecektir.
2. İlgili üye, üyeler veya Milletlerarası Makam, daha evvelki bir beyanla
bildirilen değişikliğe baş vurma hakkından daha sonraki bir • beyanla tamamen
veya kısmen vazgeçebilir.
3. İlgili üye, üyeler veya Milletlerarası makam 10 uncu madde hükümlerine
uygun olarak bu Sözleşmenin feshedilebileceği devreler zarfında Genel Müdüre
daha evvelki bir beyanın hükümlerini başka bir bakımdan değiştiren ve Sözleşmenin
uygulanması bakımından halihazır vaziyeti bildiren yeni bir beyan gönderebilir.
MADDE 10
1. Bu Sözleşmeyi onaylayan her üye onu ilk yürürlüğe girdiği tarihinden
itibaren on yıllık bir devre sonunda, Milletlerarası Çalışma Genel Müdürün
tescil edeceği bir belge ile feshedebilir. Fesih, tescil tarihinden ancak
bir yıl sonra muteber olacaktır.
2. Bu Sözleşmeyi onaylamış olup da, onu bundan evvelki fıkrada sözü
edilen on yıllık devrenin bitiminden itibaren bir yıl zarfında, bu maddede
öngörüldüğü şekilde feshetme ihtiyarını kullanmayan her üye yeniden on
yıllık müddet için bağlanmış olacak ve bundan sonra bu Sözleşmeyi, her
on yıllık devre bitince bu maddede ön görülen şartlar içinde feshedebilecektir.
MADDE 11
1. Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Milletlerarası Çalışma
Teşkilatı üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onaylama beyan
ve fesihlerin tescil olunduğu Teşkilatın bütün üyelerine tebliğ edilecektir.
2. Genel Müdür, kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onaylama belgesinin
tescil olunduğunu teşkilat üyelerine bildirirken, bu Sözleşmenin yürürlüğe
gireceği tarih hakkında Teşkilat üyelerinin dikkatini çekecektir.
MADDE 12
Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü yukarıdaki maddelere uygun
olarak tescil etmiş olduğu bütün onaylama beyan ve fesihlere dair tam bilgileri,
Birleşmiş Milletler Andlaşmasının 102 nci maddesine uygun olarak tescil
edilmek üzere, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştıracaktır.
MADDE 13
Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu gerekli gördüğü her seferinde,
bu Sözleşmenin uygulanması hakkındaki bir raporu Genel konferansa sunacak
ve onun tamamen veya kısmen değiştirilmesi meselesinin konferans gündemine
alınıp alınmaması hususunu inceleyecektir.
MADDE 14
1. konferansın bu Sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir
sözleşme kabul etmesi halinde ve yeni sözleşme aksini öngörmediği takdirde:
a) Tadil edici yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onaylanması keyfiyeti,
yukarıdaki 10.uncu madde nazara alınmaksızın ve tadil edici yeni Sözleşme
yürürlüğe girmiş olarak kayıt ve şartı ile, bu Sözleşmenin derhal ve kendiliğinden
feshini tazammun edecektir.
b) Tadil edici yeni sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren
bu Sözleşme üyelerin onaylanmasına artık açık bulundurulmayacaktır.
2. Bu Sözleşme onu onaylayıp da tadil edici Sözleşmeyi onaylamamış bulunan
üyeler için, herhalde şimdiki şekil ve muhtevasıyle muteber olmakta devam
edecektir.
MADDE 15
Bu Sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinleri aynı şekilde muteberdir.
|