| ILO Kabul Tarihi: 6 Haziran 1979
Kanun Tarih ve Sayısı: 16 Temmuz 2003 / 4946
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 22 Temmuz 2003 / 25176
Bakanlar Kurulu Kararı Tarih ve Sayısı:
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı:
Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı,
Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu’nun daveti üzerine, 6 Haziran
1979 tarihinde Cenevre’de yaptığı Altmışbeşinci oturumunda:
1929 yılına ait Yüklerin İşaretlenmesi (Gemiyle Nakledilen Paketler)
Sözleşmesi, 1963 yılına ait Makinaların Gözetimi Sözleşmesi ve 1977 yılına
ait Çalışma Ortamı (Hava Kirliliği, Gürültü ve Titreşim) Sözleşmesi olmak
üzere, çalışma hayatına ilişkin mevcut Uluslararası Sözleşme ve Tavsiye
Kararlarında yer alan şartları dikkate alarak, oturum gündeminin dördüncü
maddesinde yeralan, 1932 yılına ait 32 sayılı Kazaların Önlenmesi (Liman
işçileri) Sözleşmesi (Revize) üzerinde değişiklikler yapılmasına ilişkin
bazı önerilerin kabulüne karar vererek;
Bu önerilerin bir uluslararası sözleşme şeklini alması gerektiğine hükmederek,
İş Sağlığı ve Güvenliği (Liman İşleri) Sözleşmesi, 1979 olarak adlandırılacak
olan aşağıdaki sözleşmeyi Bindokuzyüz yetmiş dokuz yılı Haziran ayının
yirmibeşinci gününde kabul etmiştir.
BÖLÜM I
KAPSAM VE TANIMLAR
Madde 1
Bu sözleşmenin uygulanmasında "Liman İşleri" terimi, bir geminin yüklenmesi
veya boşaltılması işinin tamamını veya bir kısmını ve bununla ilgili arızî
herhangi bir iş kapsar; bu işlerin tanımı ulusal mevzuat veya tatbikatçı
tarafından yapılacaktır. İlgili işçi ve işveren kuruluşlarına, bu tanımın
yapılmasında veya tadil edilmesinde danışılacak veya buna başka bir şekilde
katılacaktır.
Madde 2
1. Üye Ülkeler,
a) Güvenli çalışma şartlarının sağlanması ve
b) İlgili İşveren ve işçi kuruluşlarına danıştıktan sonra, yetkili
makamın istisna ve muafiyet tanınmasının her durumda makûl olacağına kanaat
getirmesi şartıyla, trafiğin gayri muntazam olduğu ve küçük gemilere haşredildiği
yerlerdeki liman işleri veya balıkçı tekneleri veya onların belli kategorileri
ile ilgili liman işleri bakımından bu sözleşme hükümlerine istisna ve muafiyetler
getirebilirler.
2. Yetkili makam ilgili işçi ve işveren kuruluşlarına danıştıktan
sonra, değişikliklerin eşdeğer faydayı sağlayacağına ve temin edilen topyekûn
korunmanın bu sözleşme hükümlerinin tam uygulanmasından doğan korunmadan
daha az olmadığına kanaat getirirse, bu Sözleşmenin III. Bölümünün ayrıntılı
hükümleri tadil edilebilir.
3. Bu Maddenin 1 inci bendi uyarınca tanınan istisna ve muafiyetler
ve 2 nci bendi uyarınca yapılan önemli değişiklikler bunların sebepleri
ile birlikte, Uluslararası Çalışma Örgütü Anayasasının 22 nci maddesine
göre verilen sözleşmenin uygulanması hakkındaki raporlarda belirtilecektir.
Madde 3
Bu sözleşmenin uygulanmasında;
(a) "işçi" terimi liman işlerinde çalışan herhangi bir kişiyi,
(b) "işinin ehli kişi" özel görev veya görevlerin ifası için
gerekli bilgi ve tecrübeye sahip ve yetkili makamca muteber kabul edilen
bir kişiyi,
(c) "sorumlu kişi" terimi, özel bir görev veya görevlerin ifasından
sorumlu olmak üzere, duruma göre işveren gemi kaptanı veya donanımın sahibi
tarafından tayin olunan ve görev veya görevlerin gereği gibi ifası için
gerekli yetki ve yeterli bilgi ve tecrübeye sahip bir kimseyi,
(d) "yetkili kişi" terimi, işveren, gemi kaptanı veya sorumlu
kişi tarafından özel bir işle veya işleri üstlenmek üzere yetkilendirilen
ve gerekli teknik bilgi ve tecrübeye sahip bir kimseyi,
(e) "kaldırma aygıtı" terimi yükleri kaldırmak, indirmek, asılı
ya da kaldırılmış haldeyken bir yerden diğerine taşımak için gemide veya
kıyıda kullanılan, kıyıdaki elektrikle çalışan rampalar dahil olmak üzere,
sabit veya seyyar bütün yükleme-boşaltma aygıtlarını,
(f) "serbest teçhizat" terimi, yükün kaldırma aygıtına bağlanmasında
kullanılan ancak, ne yük ne de aygıtın tamamını veya bir parçasını teşkil
etmeyen teçhizatı,
(g) "Giriş" terimi çıkışı da,
(h) "Gemi" terimi, savaş gemileri hariç olmak üzere her türlü
gemi, tekne, mavna, layter ve hoverkraft’ı
kapsar.
BÖLÜM II
GENEL HÜKÜMLER
Madde 4
1. Ulusal yasa veya yönetmelikler,
a) Güvenilir ve sağlığa tehlike arzetmeyen işyeri, teçhizat
ve çalışma metotlarını sağlamak ve idame ettirmek,
b) İşyerlerine güvenli giriş-çıkış sağlamak ve idame ettirmek,
c) İşçilerin, işlerinden veya işlerin icrasından doğan kaza ve
yaralanma risklerine karşı korunmasını garanti etmek için gerekli gözetim
ve denetimi sağlamak,
d) Kaza ve yaralanma risklerine karşı korunma başka şekilde sağlanamadığından
makûl olarak ihtiyaç duyulan her türlü şahsî koruyucu techizat ve koruyucu
elbise ve her türlü can kurtarma aletlerini işçilere vermek;
e) Uygun ve yeterli ilk yardım ve kurtarma imkânlarını sağlamak
ve idame ettirmek,
f) Ortaya çıkabilecek herhangi bir fevkalade hal ile başa çıkmak
için uygun usuller geliştirmek ve tesis etmek;
amaçlarıyla, liman işleriyle ilgili olarak bu sözleşmenin III üncü bölümüne
uygun önlemler alınmasını öngörecektir.
2. Bu sözleşmenin gereği olarak alınacak önlemler:
a) Liman yapıları ve liman işlerinin yürütüldüğü diğer
yerlerin inşaatı, donanımı ve bakımı ile ilgili genel ihtiyaçlar,
b) Yangın ve infilâkın önlenmesi ve bunlardan korunması,
c) Gemilere, ambarlara, iskelelere, teçhizat ve kaldırma aygıtlarına
emniyetli giriş-çıkış,
d) İşçilerin nakliyesi,
e) Ambar kapaklarının açılıp kapanması, ambar ağızlarının korunması,
ambarlarda çalışma,
f) Kaldırma ve diğer yükleme-boşaltma aygıtlarının inşa bakım
ve kullanılması,
g) İskelelerin inşası, bakım ve kullanımı,
h) Gemi donanımının (arma) ve maçunalarının kullanımı,
i) Kaldırma aygıtları, zincir ve halatları da dahil serbest teçhizat
ile yükün kendi üzerinde bulunan izbiro (saban) ve diğer kaldırma gereçlerinin
denenmesi uygun bir şekilde muayenesi, teftişi ve belgelenmesi,
j) Farklı türden yüklerin, yükleme ve boşaltılması;
k) Malların depolanması ve istiflenmesi,
l) Çalışma ortamındaki tehlikeli maddeler ve diğer tehlikeler;
m) Şahsî koruyucu teçhizat ve koruyucu elbise;
n) Temizlik ve yıkanma yerleri ile konfor imkânları,
o) Tıbbî gözetim ve denetim,
p) İlk yardım ve kurtarma tesisleri;
q) Güvenlik ve sağlık organizasyonu,
r) İşçilerin eğitimi,
s) Meslek hastalığı ve kazalarının bildirim ve tahkiki,
3. Bu maddenin 1 inci paragrafı gereği alınan önlemlerin uygulanması,
yetkili makam tarafından kabul edilmiş teknik standartlar veya meslek kuralları
veya ulusal tatbikat ve koşullara uygun diğer müsait metotlarla sağlanacak
ve desteklenecektir.
Madde 5
1. Ulusal yasa veya yönetmelikler, duruma göre işveren, gemi
sahipleri, kaptan veya diğer kimselerden, uygun kişileri, bu sözleşmenin
4 üncü maddesinin 1 inci bendinde öngörülen önlemlere uyulmasıyla sorumlu
tutacaktır.
2. İki veya daha fazla sayıda işverenin aynı zamanda aynı işyerinde
faaliyette bulundukları hallerde sözkonusu işverenler, her birinin çalıştırdığı
işçilerin sağlık ve güvenliğine karşı olan sorumluluklarına halel getirmeksizin,
öngörülen önlemlere uyulması hususunda işbirliği yapma ödevini üstlenirler.
Uygun koşullarda, yetkili makam bu işbirliği için genel usulleri belirleyecektir.
Madde 6
1. İşçilerin;
a) Kendilerinin veya diğerlerinin korunması için sağlanan
güvenlik gereçleri ve aygıtlarını kötüye kullanmamalarını veya bunların
işleyişine gereksiz yere müdahale etmemelerini şart koşan,
b) Kendi güvenlikleri veya işteki eylem ve ihmallerinden etkilenebilecek
diğer kimselerin güvenlikleri için itina göstermelerini gerektiren,
c) Düzeltici önlemlerin alınması amacıyla tehlike arzettiğine
inandıkları ve kendilerinin düzeltemediği her türlü durumu en yakın üstlerine
derhal bildirmelerini öngören, önlemler alınacaktır.
2. İşçiler işyerinde, çalışma metot ve teçhizatı üzerindeki kontrolleri
ölçüsünde güvenli çalışmayı sağlamaya katılma ve çalışma usullerinin güvenliğe
etkileri hakkında görüş bildirme hakkına sahip olacaklardır. Bu sözleşmenin
37 nci maddesine uygun olarak sağlık ve güvenlik komitelerinin tesis edilmiş
olması halinde, ulusal yasalar veya uygulamaya uygun olduğu ölçüde bu hak,
bu komiteler aracılığı ile kulllanılacaktır.
Madde 7
1.Bu sözleşme hükümlerini, ulusal yasa veya yönetmelikler veya
ulusal uygulama ve koşullarla çelişmeyen diğer uygun yöntemler yoluyla
yürürlüğe koyarken, yetkili makam, ilgili işçi ve işveren kuruluşları ile
danışma halinde hareket edecektir.
2. Bu sözleşmenin 4 üncü maddesinin 1 inci bendinde değinilen
önlemlerin uygulanmasında işçi ve işverenler veya onların temsilcileri
arasında yakın bir işbirliğini öngören hükümler getirilecektir.
BÖLÜM III
TEKNİK TEDBİRLER
Madde 8
Bir işyerinin emniyetsiz hale gelmesi veya sağlığa tehlike arzetmesi
durumlarında, işyerinin tekrar güvenli hale getirilmesine kadar işçileri
korumak için (etrafı çevirme, işaretleme, gerektiğinde işin durdurulması
da dahil olmak üzere diğer uygun yollar kullanılarak) etkili önlemler alınacaktır.
Madde 9
1. Liman işlerinin görüldüğü her yer ve bunların giriş ve çıkışları
uygun ve yeterli bir şekilde aydınlatılacaktır.
2. Kaldırma aygıtları, araç ve şahısların hareketine tehlike
arzetmesi muhtemel olan engeller, uygulamadaki nedenlerle kaldırılamazsa,
uygun ve gözle görülebilir şekilde işaretlenecek ve gerektiğinde yeterli
bir şekilde aydınlatılacaktır.
Madde 10
1. Taşıt trafiği veya mal veya malzemenin yığılması için kullanılan
bütün yüzeyler maksada uygun olacak ve bu durumları layıkıyla idame ettirilecektir.
2. Mal ve malzemeler istiflenip yığılıyor ve bu istif ve yığınlardan
tekrar aktarılıyorsa söz konusu çalışma, malların ve malzemelerin kendi
nitelikleri ile ambalaj özellikleri göz önünde tutularak güvenilir ve düzenli
bir şekilde yapılacaktır.
Madde 11
1. Araçların ve yükleme boşaltma aygıtlarının güvenli kullanılmasına
imkân verecek genişlikte giriş ve çıkış için geçitler bırakılacaktır.
2. Gerekli ve mümkün olan hallerde yayaların giriş ve çıkışları
için ayrı geçitler bırakılacak, bunlar yeterli genişlikte olacak ve mümkün
olduğu ölçüde araçların kullandığı geçitlerden ayrı tutulacaktır.
Madde 12
Liman işlerinin görüldüğü yerlerde yangın söndürmek için uygun ve yeterli
imkânlar sağlanacak ve kullanılmak üzere hazır bulundurulacaktır.
Madde 13
1. Makinelerin tehlikeli parçaları, işe yarar bir şekilde mahfazalı
oldukları haldeki gibi emniyetli bir durum veya yapıda değil iseler, etkin
bir şekilde mahfazalı olacaklardır.
2. Acil bir durumda her türlü makinayı işleten gücün derhal kesilmesi
için etkin önlemler alınacaktır.
3. Makinelerde herhangi bir kimseyi tehlikeye sokacak herhangi
bir tamir bakım veya temizleme işinin yapılmasının zorunlu olduğu hallerde,
sorumlu bir şahsın denemek veya makine durmuş iken yapılması mümkün olmayan
bir ayarlama maksadıyla makineyi çalıştırabilmesi şartıyla işin başlamasından
önce makine durdurulacak ve tamir bakım işi tamamlanıncaya kadar makinelerin
yeniden çalıştırılmamasını sağlayacak yeterli önlemler alınacaktır.
4. Yalnızca yetkili kişilerin
(a) Yapılmakta olan iş için gerekli olduğunda mahfazayı çıkarmasına
(b) Bir güvenlik gerecini, temizlemek, ayarlamak veya onarmak
maksadıyla çalışmaz hale getirmesine veya çıkarmasına
izin verilecektir.
5. Herhangi bir mahfazanın çıkarılması halinde yeterli önlemler
alınacak ve mümkün olur olmaz mahfazanın yerine takılacaktır.
6. Herhangi bir güvenlik gereci çıkarılır veya çalışmaz hale
getirilirse, gereç mümkün olur olmaz yerine konulacak veya çalışır hale
getirilecek ve bu yapılıncaya kadar da ilgili teçhizatın kullanılamamasını
veya kazaen çalıştırılmaması garanti altına almak için önlemler alınacaktır.
7. Bu maddenin uygulanmasında "makine" terimi her türlü kaldırma
aygıtı, mekanize ambar kapağı veya güçle çalışan teçhizatı ifade eder.
Madde 14
Bütün elektrikli teçhizat ve tesisat tehlikeyi önleyecek tarzda yapılacak,
takılacak, işletilecek ve idame ettirilecek ve yetkili makam tarafından
kabul edilmiş bulunan standartlara uyulacaktır.
Madde 15
Bir gemi, rıhtım veya başka bir gemiye yanaşık olarak yüklenir veya
boşaltılırken, bu gemiye uygun olarak kurulmuş ve tutturulmuş giriş-çıkış
imkânı sağlanacak ve her zaman kullanıma hazır bulundurulacaktır.
Madde 16
1. Gemi veya başka yerlere ve buralardan işçilerin deniz yoluyla
taşınması zorunlu olduğunda işçilerin güvenlik içinde binme, taşınma ve
inmelerini garanti etmek için yeterli önlemler alınacaktır; kullanılan
teknelerin bu maksada uymaları gereken koşullar tespit edilecektir.
2. İşçilerin bir işyerine veya buradan kara yoluyla nakledilmeleri
zorunlu olduğunda işveren tarafından sağlanan ulaşım vasıtaları güvenli
olacaktır.
Madde 17
1. Geminin ambar veya yük güvertesine giriş,
(a) sabit merdiven veya bu mümkün olmadığında uygun boyutlarda
dayanıklı ve uygun yapıda, sabit el merdiveni veya basamaklı direk yada
oyma basamakla,
(b) yetkili makamın kabul ettiği diğer araçlarla,
olacaktır.
2. Mümkün olduğu ölçüde bu maddede belirtilen giriş araçları
ambar açıklıklarından ayrı olacaktır.
3. İşçiler, bu maddede belirtilenler dışında, ambar ve yük güvertesine
giriş araçlarını kullanılmayacaklar veya kullanmaya mecbur edilmeyeceklerdir.
Madde 18
1. Kullanılacağı iş için sağlam yapıda ve yeter dayanıklılıkta
ve gereği gibi bakım görmemiş hiçbir ambar kapağı ve kemere kullanılmayacaktır.
2. Bir kaldırma aygıtı yardımıyla açılıp kapatılan ambar kapakları,
sapan veya diğer kaldırma teçhizatınca bağlanması için kolayca ulaşılabilen
ve uygun parçalarla donatılacaktır.
3. Ambar kapakları ve kemereler her yere uyacak türden değil
ise, ait oldukları ambar ağızları ve kemere yerlerini gösterecek şekilde
belirgin bir biçimde işaretlenir.
4. Yalnızca yetkili kişinin (mümkün olan hallerde gemi mürettebatından
birinin) güçle çalışan ambar kapaklarını açıp kapamasına izin verilecektir;
kapakların hareketinden herhangi bir kişinin yaralanması muhtemel iken
ambar kapakları açılıp kapanmayacaktır.
5. Bu maddenin 4 üncü bendi hükümleri, gerekli değişiklikler
yapıldıktan sonra, tekne içindeki kapılar, rampalar, geri toplanır güverteler
ve benzeri teçhizat gibi geminin güçle çalışan teçhizatına uygulanacaktır.
Madde 19
1. İçinde ya da üzerinde işçilerin çalıştığı güvertelerde, işçiler
ve araçların düşmesi muhtemel boşluklar yeterince muhafaza altına alınacaktır.
2. Yeterli yükseklik ve dayanıklılıkta mezarna ile teçhiz edilmemiş
ambar ağızları, işe verilen kısa fasılalar hariç kullanılmadığında kapatılacak
ve korkuluğu konacaktır; ve sorumlu bir kişi bu önlemlerin yerine getirilmesini
sağlamakla görevlendirilecektir.
Madde 20
1. Ambardaki güç makineleri çalışırken veya güçle çalışan aygıtlar
yardımıyla yükleme veya boşaltma faaliyetleri yürürken bu ambarda veya
yük güvertesinde bulunması gereken işçilerin güvenliğini garanti etmek
için bütün zarurî önlemler alınacaktır.
2. Ambar ağzı altındaki ambarda çalışılmakta iken ambar kapakları
ve kemereler çıkarılmayacak veya değiştirilmeyecektir. Yükleme veya boşaltma
yapılmadan önce yerine sağlam olarak bağlanmamış her ambar kapağı veya
kemere çıkarılacaktır.
3. İçten patlamalı motorlar veya diğer kaynaklardan çıkan gazların
sağlık açısından yarattığı tehlikeyi önlemek üzere ambar veya yük güvertesinde
temiz hava sirkülasyonu vasıtasıyla yeterli havalandırma sağlanacaktır.
4. Kuru dökme yük, herhangi bir ambar veya güverte arasında yüklemekte
veya boşaltılmakta veya bir işçinin gemideki bölme veya haznede calışması
zorunlu iken güvenilir kaçış yollarında dahil olmak üzere şahısların güvenliği
için yeterli düzenlemeler yapılacaktır.
Madde 21
Bütün kaldırma aygıtı, serbest teçhizatın her parçası ve yükün mütemmim
cüzünü teşkil eden kaldırma tesisatı veya sapan
(a) Kullanıldığı amaç için iyi tasarlanmış ve yapılmış yeterli
dayanıklılıkta iyi tamir görmüş ve bakımı yapılmış kaldırma aygıtı ise
zarurî olduğu üzere doğru kurulmuş olacak
(b) Güvenli ve gerektiği gibi kullanılacak ve bilhassa işinin
ehli bir kişinin denetiminde denenmek maksadıyla kullanılması hariç güvenli
çalışma kapasitesinin üstünde yüklenmemiş olacaktır.
Madde 22
1. Bütün kaldırma aygıtları ve serbest teçhizatın her parçası
ilk kullanılışından önce ve güvenliğini etkilemesi muhtemel olan herhangi
bir parçasının önemli ölçüde tadil veya tamir edilmesinden sonra, işinin
ehli bir kişi tarafından ulusal mevzuata uygun olarak denenecektir.
2. Gemi teçhizatının bir parçasını teşkil eden kaldırma aygıtları
en az beş yılda bir defa tekrar denenecektir.
3. Kıyıda kurulmuş kaldırma aygıtları, yetkili makam tarafından
öngörülecek zamanlarda tekrar denenecektir.
4. Kaldırma aygıtı ve serbest teçhizat parçasının bu maddeye
uygun olarak yapılan her türlü denemesinin tamamlanması üzerine, aygıt
veya teçhizat denemeyi yapan kişi tarafından tamamiyle muayene edilecek
ve belgelenecektir.
Madde 23
1. 22 nci maddenin gereklerine ilâveten her türlü kaldırma aygıtı
ve serbest teçhizatın her parçası işinin ehli bir kişi tarafından belli
aralıklarla ve tamamen muayene edilecek ve belgelenecektir. Bu muayeneler,
12 ayda bir defa gerçekleştirilecektir.
2. 22 nci maddenin 4 üncü bendi ve bu maddenin 1 inci bendinin
uygulanmasında "tamamen muayene" aygıtın veya serbest teçhizat parçasının
güvenli oluşu hakkında sağlam bir sonuca varabilmek için işinin ehli bir
kişi tarafından gerektiğinde diğer uygun yol ve yöntemlerle destekli olarak
gözle teferruatlı incelenmesini ifade eder.
Madde 24
1. Serbest teçhizatın her parçası kullanılmadan önce kontrol
edilecektir.
2. Bu maddenin birinci bendinin uygulanmasında sorumlu bir kişi
tarafından gözle saptama yapmanın mümkün olabileceği ölçüde veya askının
sürekli kullanılmaya müsait olup olmadığının gözle ayrıntılı olarak denetlenmesini
ifade eder.
Madde 25
1. Kaldırma aygıtı ve serbest teçhizat parçalarının güvenli olup
olmadıkları hakkında bir bakışta bilgi veren bu türden geçerliliği gerektiği
gibi onaylı kayıtlar duruma göre gemide veya kıyıda tutulacaktır; bu sözleşmenin
24 üncü maddesinin 1 inci bendinde değinilen kontroller için yalnızca kontrolün
kusur ortaya koyması halinde kayıt tutulması şartıyla, kayıtlar emniyetli
çalışma kapasitesi ve bu sözleşmenin 22, 23 ve 24 üncü maddelerinde değinilen
deneme muayene ve kont-rollerin tarih ve sonuçlarını belirtecektir.
2. Kaldırma aygıtları ve serbest teçhizat parçalarının bir kaydı,
Uluslararası Çalışma Bürosu tarafından tavsiye olunan model dikkate alınarak
yetkili makam tarafından öngörülen şekilde tutulacaktır.
3. Kayıt; kaldırma aygıtları ve serbest teçhizat parçalarının,
duruma göre, denenmesi, tamamıyla muayenesi ve kontrolü ile ilgili olarak
Uluslararası Çalışma Bürosu tarafından önerilen modelleri göz önünde tutarak
yetkili makam tarafından öngörülen bir formda, yetkili makam tarafından
verilen ve geçerli olarak kabul edilen belgeleri veya bu belgelerin doğruluğu
tasdikli örneklerini ihtiva edecektir.
Madde 26
1. Bu Sözleşmeyi onaylamış olan üyelerin, gemi teçhizatının parçasını
teşkil eden kaldırma aygıtları ve serbest teçhizat parçalarının denenmesi,
tamamıyla muayenesi, kontrolü ve belgelenmesi için yapılan düzenlemelerin
ve bunlarla ilgili kayıtların karşılıklı olarak tanınmasını garanti altına
almak amacıyla;
(a) Bu Sözleşmeyi onaylamış bulunan her bir üye ülkedeki yetkili
makam, görevlendirme ya da tanımanın devam etmesinin tatminkâr icraata
bağlı olmasını sağlayacak şartlar altında, deneme ve/veya tam muayene ve
bunlarla alakalı işlerin yürütülmesi için işinin ehli kimseleri ya da ulusal
ya da uluslararası kuruluşları görevlendirecek, görevlendirmediği takdirde
bu işleri üstlenmiş olmalarını tanıyacaktır.
(b) Bu Sözleşmeyi onaylamış bulunan her üye; bu fıkranın (a)
bendi uyarınca görevlendirilmiş, görevlendirme yoksa tanınmış olan kişi
veya kurumları kabul edecek veya tanıyacak veya bu türden bir kabul etme
ya da tanıma prosedürü için karşılıklı anlaşma yoluna gidecektir. Her iki
durumda da, kabul veya tanımanın devam edip etmemesi, üstlenilen işlerin
tatminkâr bir şekilde ifa edilmesine bağlı olacaktır.
2. Eğer;
(a) yetkili makam; gerekli deneme, muayene ve kontrolün bu Sözleşme
hükümlerine uygun olarak yapılmadığına deneme veya muayene belgesi veya
duruma göre tasdikli kayda baktığında kanaat getirmezse veya
(b) yetkili makamın nazarında, aygıt veya teçhizatın kullanımı
yeterince güvenli değilse kaldırma aygıtı, serbest teçhizat diğer yükleme-boşaltma
aygıtları kullanılmayacaktır.
3. Yetkili makamın yeterli bulduğu bir teçhizat kullanıldığında,
bu maddenin 2. fıkrası, geminin yükleme ve boşaltma işinde gecikmeye yol
açacak şekilde işletilmeyecektir.
Madde 27
1. Sadece birtek emniyetli yük haddine sahip her kaldırma aygıtı
(geminin dikme vinci hariç) ile serbest teçhizatın her parçası üzerine
emniyetli yük haddi açık bir şekilde damgalanacak bu uygulanabilir değilse
başka yollar kullanılarak işaretlenecektir.
2. Değişken emniyetli yük hadlerine sahip her kaldırma aygıtı
(geminin dikme vinci hariç) aygıt operatörünün her kullanım modunda aygıtın
emniyetli yük haddini belirleyebileceği uygun araçlarla donatılmış olacaktır.
3. Geminin her dikme vinci (döner vinç hariç);
(a) basit palanga ile,
(b) alt yük makarası ile,
(c) muhtemel bütün makara konumlarında bileşik palanga ile,
kullanıldığında geçerli olan emniyetli yük haddi ile işaretlenecektir.
Madde 28
Her gemi dikmelerinin ve yardımcı teçhizatın güvenli çarmık ve halat
donanımına imkân vermek için gereken arma tarz ve üslubuyla birlikte ilgili
diğer bilgiyi hazır bulunduracaktır.
Madde 29
Yükü doldurma ve payanda lamada kullanılan palet ve benzeri aygıtlar
sağlam yapılı ve yeterince dayanıklı olacak, güvenli kullanımlarını etkileyecek
gözle görülür bir kusurları olmayacaktır.
Madde 30
Yükler saplanmadıkça veya kaldırma aygıtına başka bir şekilde güvenli
olarak bağlanmadıkça indirilip kaldırılmayacaktır.
Madde 31
1. Her konteyner terminali; işçilerin güvenliği uygulanabilir
makuliyette sağlanmak üzere düzenlenip işletilecektir.
2. Konteyner gemilerinde; konteynerleri yerlerine rapteden ve
çözen gemiadamlarının güvenliği sağlanacaktır.
Madde 32
1. Her türlü tehlikeli yük; tehlikeli maddelerin deniz yoluyla
taşınmasına uygulanan ve özel olarak tehlikeli maddelerin limanlarda yüklenip
boşaltılması hususuyla ilgili uluslararası kuralların gereklerine uygun
olarak paketlenecek, işaretlenecek, yüklenip boşaltılacak, yığılacak ve
istif edilecektir.
2. Tehlikeli maddeler; bu türden maddelerin taşınmasına dair
uluslararası kurallara uygun olarak paketlenmiş, işaretlenmiş ve etiketlenmiş
değilse yüklenip boşaltılmayacaktır.
3. Tehlikeli maddelerin kap ve konteynerleri kırılmış veya tehlike
arzedecek şekilde hasar görmüş ise söz konusu bölgedeki tehlikeyi ortadan
kaldırmak için gerekli olanların dışındaki liman işleri durdurulacak, işçiler
tehlike ortadan kaldırılıncaya kadar güvenli bir yere sevk edilecektir.
4. İşçilerin zehirli ve zararlı madde ve ajanlara maruz kalmalarını
veya oksijensiz ya da parlayıcı hacimlerde bulunmalarını önleyecek yeterli
önlemler alınacaktır.
5. İşçilerin; zehirli veya zararlı madde bulunması beklenen ya
da oksijen yetersizliği olması mümkün kapalı mekanlara girmeleri gerektiğinde,
kazaların önlenmesi için veya sağlığa zararlı bir durumun ortaya çıkmasını
engellemek üzere yeterli tedbir alınacaktır.
Madde 33
İşçileri işyerindeki aşırı gürültünün zararlı etkilerinden korumak için
gerekli önlemler alınacaktır.
Madde 34
1. Kaza riski veya sağlığa zararlı durumlara karşı yeterli korunmanın
diğer imkânlarla sağlanamıyor olması halinde işçilere, işlerini icra ederken,
makul ölçüler içinde, gerekli kişisel koruyucu teçhizat ve elbise verilecek
ve işçilerin bunları kullanmaları zorunlu tutulacaktır.
2. İşçiler, kişisel koruyucu teçhizat ve elbiseleri koruyup,
saklamaktan sorumlu tutulacaktır.
3. Kişisel koruyucu teçhizat ve elbisenin gereği gibi bakımı
işveren tarafından yapılacaktır.
Madde 35
Kaza vukuunda, tehlikeyi artırmaksızın mümkün olan ölçüde, tehlike altındaki
işçilerin kurtarılması, ilk yardımın yapılması ve yaralıların nakli için
eğitilmiş personel de dahil olmak üzere yeterli imkânlar hazır bulundurulacaktır.
Madde 36
1. Her üye, ulusal yasa veya yönetmeliklerle veya ulusal uygulama
ve koşullarla tutarlı diğer uygun metotlar kullanarak ve işçi ve işverenlerin
ilgili örgütlerine danıştıktan sonra;
(a) işte mevcut risklerden hangileri için başlangıçta veya periyodik
sağlık muayenesi ya da her ikisinin de gerekli olacağını,
(b) risklerin nitelik ve derecesini ve özel koşulları göz önünde
bulundurarak periyodik muayeneler arasındaki süreyi,
(c) meslekle ilgili özel tehlikelere maruz kalmış işçiler için
gerekli görülen özel soruşturmaların kapsamını,
(d) işçilere verilecek mesleki sağlık hizmeti için alınması gereken
uygun önlemleri tayin edecektir.
2. Bu maddenin 1. fıkrası gereği olarak yapılan bütün sağlık
muayenesi ve tetkikler işçiler için ücretsiz olacaktır.
3. Sağlık muayenesi ve tetkikine ait kayıtlar gizli tutulacaktır.
Madde 37
1. Önemli sayıda işçi bulunan her limanda işçi ve işveren temsilcilerini
de içine alan Güvenlik ve Sağlık Komiteleri kurulacaktır. Bu komiteler
gerektiğinde diğer limanlarda da kurulacaktır.
2. Bu komitelerin oluşturulması, terkibi ve görevleri yerel koşulların
gerektirdikleri dikkate alınarak, işçi ve işverenlerin ilgili örgütlerine
danışıldıktan sonra ulusal mevzuat ya da ulusal uygulama ve şartlarla tutarlılık
içinde diğer vasıtalarla tespit edilecektir.
Madde 38
1. Çalıştığı işle ilgili olası tehlikeler ve alınacak başlıca
önlemler hakkında yeterli eğitim veya ders verilmeyen hiçbir işçi liman
işlerinde çalıştırılmayacaktır.
2. Bir kaldırma aygıtı ya da yükleme-boşaltma aygıtı yalnızca
en az 18 yaşında olan, yeterli kabiliyet ve beceriye sahip bir kimse ya
da layıkıyla denetim ve gözetim altında eğitimden geçmekte olan bir kimse
tarafından kullanılacaktır.
Madde 39
İş kazaları ve hastalıklarının önlenmesi çalışmalarına yardımcı olmak
üzere bunların yetkili makamlara bildirilmesi ve gerekiyorsa soruşturulmasını
sağlamak için gerekli önlemler alınacaktır.
Madde 40
Limanlarda çalışılan mekanlara makul mesafede, layıkıyla idame ettirilen,
ulusal mevzuat ve uygulayıma uygun olarak kâfi miktarda, yeterli düzeyde
ve elverişli yıkanma ve temizlik tesisleri sağlanacaktır.
BÖLÜM IV
UYGULAMA
Madde 41
Bu Sözleşmeyi onaylamış olan her üye
a) Liman işi ile ilgili şahıs ve kuruluşların iş güvenliği
ve sağlığı bakımından görevlerini belirleyecek.
b) Bu sözleşme hükümlerinin uygulanması için, uygun cezaların
öngörülmesi dahil olmak üzere, gerekli önlemleri alacaktır.
c) Bu sözleşme gereği olarak alınacak önlemlerin uygulanmasını
gözetmek için uygun teftiş hizmetlerini sağlayacak veya uygun teftişin
yerine getirildiğine kanaat getirecektir.
Madde 42
1. Ulusal yasa veya yönetmelikler
a) bir geminin inşa ve donatımı;
b) kıyıda kurulmuş kaldırma aygıtı veya diğer yükleme-boşaltma
aygıtının yapım ve donatımı;
c) Herhangi bir serbest teçhizat parçasının yapımı bakımından
bu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında geçerli olacak zaman sürelerini
tayin edecektir.
2. Bu maddenin 1 inci bendine göre tayin olunacak zaman süreleri,
sözleşmenin onaylanmasından itibaren dört yılı aşmayacaktır.
BÖLÜM V
NİHAİ HÜKÜMLER
Madde 43
Bu sözleşme, 1932 tarihli Kazalara Karşı Korunma (Liman İşçileri) sözleşmesi
(Revize) ve 1929 tarihli Kazalara Karşı Korunma (Liman İşçileri) sözleşmesinin
tekrar gözden geçirilmesidir.
Madde 44
Bu sözleşmenin kesin onama belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu Genel
Müdürüne gönderilir ve onun tarafından tescil edilir.
Madde 45
1. Bu Sözleşme, sadece onama belgeleri Genel Müdür tarafından
tescil edilen Uluslararası Çalışma Örgütü üyesi ülkeler için bağlayıcıdır.
2. Bu Sözleşme, iki üyenin onay belgeleri Genel Müdür tarafından
tescil tarihinden on iki ay sonra yürürlüğe girer.
3. Bu sözleşme, daha sonra, onu onaylayan her üye için, onay
belgesinini tescil edildiği tarihten on iki ay sonra yürürlüğe girer.
Madde 46
1. Bu Sözleşmeyi onayan her üye, onu ilk yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren on yıllık bir süre sonunda Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne
göndereceği ve Genel Müdürün tescil edeceği bir belge ile feshedebilecektir.Fesih,
tescil tarihinden ancak bir yıl sonra hüküm ifade edecektir.
2. Bu Sözleşmeyi onamış olup da, onu bundan önceki fıkrada sözü
edilen on yılılk sürenin bitiminden itibaren bir yıl zarfında bu maddede
öngörüldüğü şekilde feshetmeyen her üye, yeniden on yıllık bir müddet için
bağlanmış olur ve bundan sonra bu Sözleşmeyi, her on yıllık süre bitiminde,
bu maddede öngörülen şartlar içinde feshedebilir.
Madde 47
1. Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Örgüt üyeleri tarafından
kendisine bildirilen bütün onama ve fesihlerin kaydedildiğini Uluslararası
Çalışma Örgütünün bütün üyelerine duyurur.
2. Genel Müdür, kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onama
belgesinin kaydedildiğini örgüt üyelerine duyururken bu sözleşmenin yürürlüğe
gireceği tarih hakkında örgüt üyelerinin dikkatini çeker.
Madde 48
Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, yukarıdaki maddeler gereğince
kaydetmiş olduğu bütün onama ve fesihlere ilişkin tüm bilgileri, Birleşmiş
Milletler Antlaşmasının 102 nci maddesi uyarınca kaydedilmek üzere, Birleşmiş
Milletler Genel Sekreterine ulaştırır.
Madde 49
Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü zaman bu
Sözleşmenin, uygulanması hakkındaki bir raporu Genel Konferansa sunar ve
konferansın gündemine sözleşmenin tamamen veya kısmen tadili konusunun
konulup konulmaması hususunu inceler.
Madde 50
1. Konferansın, bu Sözleşmeyi tamamen veya kısmen tadil eden
yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve bu yeni Sözleşme aksini öngörmediği
takdirde;
a) Tadil edici yeni Sözleşmenin bir üye tarafından onanması
durumu, yukarıdaki 46 ncı madde dikkate alınmaksızın ve tadil edici yeni
Sözleşme yürürlüğe girmiş olmak kayıt ve şartıyla, bu Sözleşmenin derhal
ve kendiliğinden feshini gerektirir.
b) Tadil edici yeni Sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden
itibaren, bu Sözleşme üyelerin onamasına artık açık bulundurulamaz.
2. İş bu Sözleşme, Sözleşmeyi onaylayan fakat tadil edici sözleşmeyi
onaylamayan üyeler için, mevcut şekil ve kapsamı ile yürürlükte kalacaktır.
Madde 51
Bu Sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinlerinin her ikisi de eşit
derecede geçerlidir.
|