| ILO Kabul Tarihi: 17 Haziran 1999
Kanun Tarih ve Sayısı: 25 Ocak 2001 / 4623
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 3 Şubat 2001 / 24307
Bakanlar Kurulu Kararı Tarih ve Sayısı: 18 Mayıs 2001 / 2001/2528
Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 27 Haziran 2001 / 24445
Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından Cenevre'de toplantıya
çağrılan Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, 1 Haziran 1999 tarihinde
yaptığı 87 nci Oturumunda;
Çocuk İşçiliğine ilişkin mevcut temel belgeler olmaya devam eden 1973
tarihli İstihdama Kabulde Asgari Yaş Haddine İlişkin Sözleşme ve Tavsiye
Kararını tamamlamak üzere uluslararası işbirliği ve yardımlaşma da dahil
ulusal ve uluslararası eylemler için temel öncelik olmak üzere en kötü
biçimlerdeki çocuk işçiliğinin yasaklanması ve ortadan kaldırılması ile
ilgili yeni belgeler kabul edilmesi gerektiğini göz önünde bulundurularak
ve
En kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinin aynı zamanda ailelerin ihtiyaçlarına
cevap vererek ücretsiz temel eğitimin önemine ve buna maruz çocukların
bütün bu işlerden uzaklaştırılmaları gereğini ve onların rehabilitasyonlarını
ve sosyal uyumlarının sağlanmasını dikkate almak suretiyle derhal ve kapsamlı
bir eylem yapılmasını gerekli kıldığını göz önünde bulundurarak,
Uluslararası Çalışma Konferansının 1996 yılında yapılan 83 üncü Oturumunda
kabul edilen çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına ilişkin kararını
hatırlatarak ve
Çocuk işçiliğinin büyük ölçüde yoksulluktan kaynaklandığını ve
uzun vadeli çözümünün sosyal gelişmeye ve özellikle yoksulluğun azaltılmasına
ve evrensel eğitime imkân tanıyan sürekli ekonomik büyümede yattığını kabul
ederek ve
20 Kasım 1989 tarihinde yapılan Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda
kabul edilen Çocuk Hakları Sözleşmesini hatırlatarak ve
Uluslararası Çalışma Konferansının 1998 yılında yapılan 86 ncı Oturumunda
kabul edilen Çalışmaya İlişkin Temel Haklar ve İlkeler ILO Bildirgesi ve
İzlemesini hatırlatarak ve
En kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğine diğer uluslararası belgelerde
ve özellikle 1930 tarihli Zorla Çalışma Sözleşmesi, 1956 tarihli Birleşmiş
Milletler Kölelik ve Köle Ticareti ile Kölelik Benzeri Kurumların ve Uygulamaların
Ortadan Kaldırılması Ek Sözleşmesinde yer verildiğini hatırlatarak,
Oturum gündeminin dördüncü maddesini oluşturan çocuk işçiliği konusunda
yapılan bazı önerileri kabule karar vererek,
Bu önerilerin bir uluslararası Sözleşme biçimini almasını kararlaştırarak,
Bindokuzyüzdoksandokuz yılı işbu Haziran ayının onyedinci günü En Kötü
Biçimlerdeki Çocuk İşçiliği Sözleşmesi, 1999 olarak adlandırılabilecek
aşağıdaki Sözleşmeyi kabul etmiştir.
Madde 1
Bu Sözleşmeyi onaylayan her üye ülke acil bir sorun olarak en kötü biçimlerdeki
çocuk işçiliğinin yasaklanmasını ve ortadan kaldırılmasınıtemin edecek
ivedi ve etkin önlemleri alır.
Madde 2
Bu Sözleşmenin amaçları bakımından “çocuk” terimi 18 yaşın altındaki
herkese uygulanır.
Madde 3
Bu Sözleşmenin amaçları bakımından “en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliği”
ifadesi
a) çocukların alım-satımı ve ticareti, borç karşılığı veya bağımlı
olarak çalıştırılması ve askeri çatışmalarda çocukların zorla ya da zorunlu
tutularak kullanılmasını da içerecek şekilde zorla ya da mecburî çalıştırılmaları
gibi kölelik ve kölelik benzeri uygulamaların tüm biçimlerini;
b) çocuğun fahişelikte, pornografik yayınların üretiminde veya
pornografik gösterilerde kullanılmasını, bunlar için tedarikini ya da sunumunu;
c) çocuğun özellikle ilgili uluslararası anlaşmalarda belirtilen
uyuşturucu maddelerin üretimi ve ticareti gibi yasal olmayan faaliyetlerde
kullanılmasını, bunlar için tedarikini ya da sunumunu;
d) doğası veya gerçekleştirildiği koşullar itibariyle çocukların
sağlık, güvenlik veya ahlaki gelişimleri açısından zararlı olan işi kapsar.
Madde 4
1. Madde 3 (d)’de belirtilen isim türleri ulusal mevzuat veya
düzenlemeler ya da yetkili makam tarafından ilgili işçi ve işveren kuruluşlarına
danıştıktan sonra, ilgili uluslararası standartlar ve özellikle 1999 tarihli
En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliği Tavsiye Kararının 3 üncü ve 4 üncü
paragrafları dikkate alınarak belirlenir.
2. Yetkili makam ilgili işçi ve işveren kuruluşlarına danıştıktan sonra
bu şekilde belirlenen iş türlerinin nerelerde bulunduğunu tayin eder.
3. Bu maddenin birinci paragrafı gereğince belirlenen iş türlerinin
listesi, gerekli görüldüğü takdirde, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarına
danışılarak periyodik şekilde gözden geçirilir ve yenilenir.
Madde 5
Her Üye, işçi ve işveren kuruluşlarına danıştıktan sonra bu Sözleşme
hükümlerinin uygulanmasını izleyecek uygun mekanizmalar kurar ya da belirler.
Madde 6
1. Her Üye, en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinin öncelikli
olarak ortadan kaldırılması için eylem programlarını belirler ve uygular.
2. Bu eylem programları, uygun olduğu takdirde diğer ilgili
grupların görüşleri de göz önüne alınarak ilgili hükümet kurumları ve işçi
ve işveren kuruluşlarına danışılarak belirlenir ve yürütülür.
Madde 7
1. Her Üye, cezaî yaptırımların ya da uygun olduğu takdirde diğer
yaptırımların kararlaştırılması ve uygulaması da dahil olmak üzere, bu
Sözleşme hükümlerinin etkin şekilde uygulanmasını ve yürütülmesini sağlayacak
gerekli tüm önlemleri alır.
2. Her üye, çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasında eğitimin
önemini dikkate alarak etkin ve belli bir zamanla sınırlı şu önlemleri
alır:
a) çocukların en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğine
dahil olmalarının önlenmesi;
b) çocukların en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinden
uzaklaştırılmaları, sosyal uyumları ve rehabilitasyonları için gerekli
ve uygun doğrudan yardım sağlanması;
c) çocukların en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinden
uzaklaştırılmaları için ücretsiz temel eğitim ve mümkün ve uygun olduğu
takdirde mesleki eğitim sağlanması;
d) özel olarak riskli durumda bulunan çocukların
belirlenmesi ve onlara ulaşılması, ve
e) kız çocuklarının özel durumunun dikkate alınması.
3. Her Üye, yürürlüğe konan bu Sözleşme hükümlerini uygulamak
için sorumlu olan yetkili makamı belirler.
Madde 8
Üyeler, ekonomik ve sosyal kalkınmanın, yoksulluğun ortadan kaldırılması
programlarının ve evrensel eğitimin desteklenmesini de içerecek şekilde
uluslararası işbirliği ve/veya yardımlaşmanın artırılması suretiyle bu
Sözleşme hükümlerini yürürlüğe koymak üzere birbirlerine yardımcı olmak
için uygun önlemleri alırlar.
Madde 9
Bu Sözleşmenin kesin onama belgeleri tescil için Uluslararası Çalışma
Bürosu Genel Müdürüne gönderilir.
Madde 10
1. Bu Sözleşme, sadece onay belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu
Genel Müdürü tarafından tescil edilmiş olan Uluslararası Çalışma Örgütü
üyeleri bakımından bağlayıcıdır.
2. Bu Sözleşme iki üyenin onama belgesi Genel Müdür tarafından
tescil edildiği tarihten 12 ay sonra yürürlüğe girer.
3. Bu Sözleşme, onaylayan her üye için onama belgesinin tescil
edildiği tarihten 12 ay sonra yürürlüğe girer.
Madde 11
1. Bu Sözleşmeyi onaylamış bulunan her üye, Sözleşmenin ilk
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on yıllık bir süre sonunda, Uluslararası
Çalışma Bürosu Genel Müdürüne göndererek tescil ettireceği bir belge ile
feshedebilir. Bu fesih kayıt tarihinden bir yıl sonra geçerli olacaktır.
2. Bu Sözleşmeyi onaylamış olup, da, bundan önceki fıkrada sözü
edilen on yıllık sürenin bitiminden itibaren bir yıl süresince bu madde
gereğince fesih hakkını kullanmayan her üye, yeniden on yıllık süre için
bağlanmış olur ve bundan sonra bu Sözleşmeyi, her on yıllık devre bitince,
bu maddede öngörülen koşullar çerçevesinde feshedebilir.
Madde 12
1. Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Uluslararası Çalışma
Örgütü üyeleri tarafından kendisine bildirilen, bütün onama ve fesihlerin
tescil edildiğini uluslararası Çalışma Örgütünün bütün üyelerine duyurur.
2. Genel Müdür, kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onama
belgesinin tescil edildiğini Örgüt üyelerine bildirirken bu Sözleşmenin
yürürlüğe gireceği tarih hakkında Örgüt üyelerinin dikkatini çeker.
Madde 13
Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, yukarıdaki maddeler gereğince
tescil etmiş olduğu bütün onama beyanları ve fesih işlemlerine ilişkin
tüm bilgileri, Birleşmiş Milletler Antlaşmasının 102 nci maddesi uyarınca
tescil edilmek üzere, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine iletecektir.
Madde 14
Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu gerekli gördüğü zamanlarda
bu Sözleşmenin, uygulanması hakkında bir raporu Genel Konferansa sunar
ve Sözleşmenin tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunun Konferans gündemine
alınması isteğini inceler.
Madde 15
1. Konferansın bu Sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren
yeni bir Sözleşme kabul etmesi halinde ve yeni Sözleşme aksini öngörmediği
takdirde
a) tadil edici yeni Sözleşmenin bir üye tarafından
onanması durumu, yukarıdaki 11 inci madde hükümleri dikkate alınmaksızın
ve tadil edici yeni Sözleşme yürürlüğe girmiş olmak kayıt ve şartı ile,
bu Sözleşmenin hemen feshini gerektirir.
b) tadil edici yeni Sözleşmenin yürürlüğe giriş
tarihinden itibaren bu Sözleşme, üyelerin onayına açık bulundurulamaz.
2. Bu Sözleşme, onu onaylayan ancak tadil edici Sözleşmeyi onaylamamış
bulunan üyeler için her halükarda şimdiki şekil ve içeriği ile yürürlükte
kalmaya devam eder.
Madde 16
Bu Sözleşmenin İngilizce ve Fransızca metinleri aynı şekilde
geçerlidir.
|
