ÇALIŞMAYA İLİŞKİN
TEMEL HAKLAR VE İLKELER ILO BİLDİRGESİ
VE İZLENMESİ
ILO’nun, evrensel ve kalıcı barış için sosyal adaletin gerekli olduğu
temel inancıyla kurulmuş olması nedeniyle;
Ekonomik büyümenin, eşitliği, toplumsal ilerlemeyi ve yoksulluğa son
verilmesini sağlamak için gerekli, ancak yeterli olmamasının, lLO’nun güçlü
sosyal politikaları, adaleti ve demokratik kurumları teşvik etmesine olan
gereksinimi teyid etmesi nedeniyle;
Ekonomik ve sosyal gelişme için küresel bir strateji çerçevesinde geniş
tabanlı sürdürülebilir bir kalkınmayı yaratabilmek için, ekonomik ve sosyal
politikaların karşılıklı olarak biribirini güçlendirmesini sağlamak amacıyla,
ILO, kendisinin bütün uzmanlık alanlarında ve özellikle de istihdam, mesleki
eğitim ve çalışma koşulları alanlarında standart koyma, teknik işbirliği
ve araştırma kaynaklarını her zamankinden daha fazla kullanmalıdır inancıyla;
ILO, özel sosyal gereksinimi olanların , özellikle de işsizlerin ve
göçmen işçilerin sorunlarına özel önem vermeli ve bunların sorunlarını
çözmeye yönelik uluslararası, bölgesel ve ulusal çabaları harekete geçirmeli,
teşvik etmeli; iş olanakları yaratılmasını amaçlayan etkin politikalar
geliştirmelidir inancıyla;
Toplumsal ilerleme ve ekonomik büyüme arasındaki bağ korunmaya çalışılırken;
ilgili kişilerin, yaratılmasına katkıda bulundukları zenginlikten hak ettikleri
payı, fırsat eşitliği temelinde özgürce isteyebilmelerini ve insan olarak
taşıdıkları potansiyele tam olarak ulaşabilmelerini olanaklı kılabilmek
için, çalışma yaşamındaki temel hak ve ilkelerin güvence altına alınmasının
özel bir önem taşıması nedeniyle;
ILO’nun, uluslararası çalışma standartlarını oluşturmak ve bunlarla
ilgilenmekle yetkili uzmanlık kuruluşu ve gücünü anayasasından alan uluslararası
bir örgüt olması ve anayasal ilkelerinin bir ifadesi olarak çalışma yaşamında
temel hakları geliştirme çalışmalarında evrensel destek ve kabul görmesi
nedeniyle;
Karşılıklı ekonomik bağımlılığın giderek arttığı bir ortamda, Örgüt’ün
Anayasasında yer alan temel ilke ve hakların değişmez niteliğinin yeniden
teyit edilmesinin ve bunların evrensel olarak uygulanmasını teşvik etmenin
ivedilik taşıması nedeniyle;
Uluslararası Çalışma Konferansı,
1. a) Bütün üyelerin, ILO’ya serbestçe katılmakla, ILO
Anayasası’nda ve Filadelfiya Beyannamesi’nde belirtilen ilkeleri ve hakları
kabul ettiklerini ve Örgüt'ün genel hedeflerine ulaşmak için kaynakları
imkan verdiği ölçüde ve özel koşullarına tam olarak uygun biçimde çalışma
yükümlülüğünü üstlendiklerini;
b) Bu ilkelerin ve hakların Örgüt içinde
ve dışında temel kabul edilen Sözleşmelerde belirli hak ve yükümlülükler
biçiminde ifade edildiğini ve geliştirildiğini hatırlatır.
2. Söz konusu Sözleşmeleri onaylamamış olsalar dahi, bütün Üyelerin,
Örgüt üyesi olmakla, bu Sözleşmelerle düzenlenen ve aşağıda sayılan temel
haklara ilişkin ilkelere, iyi niyetle ve Anayasa’nın gereği olarak saygı
göstermek, bu ilkeleri geliştirmek ve gerçekleştirmekle yükümlü olduklarını
açıklar:
a) Sendikalaşma özgürlüğü ve toplu pazarlık
hakkının etkin biçimde tanınması;
b) Zorla ya da zorunlu çalıştırmanın
tüm biçimlerinin ortadan kaldırılması;
c) Çocuk işçiliğine etkin biçimde son
verilmesi; ve
d) İstihdamda ve meslekte ayrımcılığın
ortadan kaldırılması.
3- Bu amaçlara ulaşmada, üye ülkelerin belirlenen ve ifade edilen
gereksinimlerine cevaben dış kaynakların ve desteğin harekete geçirilmesi
ve ILO Anayasası’nın 12. maddesi uyarınca ILO’nun ilişki içinde olduğu
diğer uluslararası örgütlerin teşvik edilmesi de dahil olmak üzere, anayasal,
işlemsel ve bütçe kaynaklarını tam kullanmak suretiyle ve aşağıdaki yollarla
bu çabaları desteklemek amacıyla, Örgüt’ün, Üyelerine yardımcı olma yükümlülüğünü
kabul eder:
a) Temel Sözleşmelerin onaylanmasını ve uygulanmasını
teşvik etmek için teknik işbirliği ve danışmanlık hizmetleri sunarak
b) Bu Sözleşmelerin bazılarını ya da hiçbirini
onaylamaya hazır olmayan üyelerin, bu Sözleşmelerde yer alan temel haklara
ilişkin ilkelere saygı gösterme, bu ilkeleri teşvik ve gerçekleştirme çabalarına
yardım ederek;
c) Üyelerin ekonomik ve sosyal kalkınma için
ortam yaratma çabalarına yardımcı olarak.
4- Bu Bildirgeyi tam anlamıyla hayata geçirebilmek için, anlamlı,
etkin ve teşvik edici bir izleme mekanizmasının, bu metnin ekinde yer alan
ve bu Bildirgenin ayrılmaz parçası sayılacak belgede belirtilen önlemlere
uygun olarak uygulamaya konmasını kararlaştırır.
5- Çalışma standartlarının ticari korumacılık amaçlarıyla kullanılmaması
gerektiğini ve bu Bildirgede ve izleme mekanizmasında yer alan hiçbir hükmün
böyle bir amaç için kullanılmayacağını ya da kullanılmasının istenemeyeceğini;
ayrıca, herhangi bir ülkenin karşılaştırmalı avantajının bu Bildirge ve
izleme mekanizması çerçevesinde sorgulanamayacağını vurgular.
Ek
Bildirgenin İzlenmesi
I. Genel amaç
1. Aşağıda açıklanan izlemenin amacı, ILO Anayasası’nda ve Filadelfıya
Beyannamesi’nde yer alan ve bu Bildirge ile tekrar teyit edilen temel ilke
ve hakları geliştirmek için Örgüt Üyelerinin gösterecekleri çabaları teşvik
etmektir.
2. İzleme mekanizması, tam anlamıyla teşvik edici bir nitelik
taşıyan bu amaca uygun olarak, teknik işbirliği faaliyetleri yoluyla, Örgüt’ün
desteğinin, söz konusu temel ilke ve hakları uygulamalarında Üyelere yardımcı
olabileceği alanların belirlenmesine olanak sağlayacaktır. Bu mekanizma,
yerleşmiş denetim mekanizmalarının yerini almadığı gibi, o mekanizmaların
işleyişini de engellemeyecektir; dolayısıyla, o mekanizmaların kapsamında
bulunan belirli durumlar bu izlemenin çerçevesi içinde incelenmeyecek ya
da yeniden incelemeye tabi tutulmayacaktır.
3. Bu izleme mekanizmasının aşağıda betimlenen iki yönü, mevcut
usullere dayanmaktadır: Onaylanmamış temel Sözleşmelere ilişkin yıllık
izleme, Anayasa’nın 19. madde 5(e) paragrafının uygulanmasındaki mevcut
usullerde yalnızca bazı uyarlamalar yapılmasını gerektirecektir; küresel
rapor ise, Anayasa uyarınca yürütülen usullerden en iyi sonuçların elde
edilmesine hizmet edecektir.
II. Onaylanmamış temel Sözleşmelerin yıllık
olarak izlenmesi
A. Amaç ve kapsam
1. Amaç, temel Sözleşmelerin tümünü henüz onaylamamış olan Üyelerin,
Bildirge uyarınca gösterdikleri çabaları, 1995 yılında Yönetim Kurulu’nun
yürürlüğe koyduğu dört yılda bir yapılan incelemenin yerini alan basitleştirilmiş
usuller aracılığıyla her yıl inceleme fırsatı sağlanmasıdır.
2. İzleme, her yıl, Bildirge’de belirtilen dört alandaki temel
ilkeleri ve hakları kapsayacaktır.
B. Usuller
1. İzleme, Anayasa’nın 19. madde 5(e) paragrafı uyarınca Üyelerden
istenecek raporlara dayanacaktır, Rapor formları, temel Sözleşmelerden
birini ya da birden fazlasını onaylamamış hükümetlerden, yasalarında ya
da uygulamalarında yapılmış olabilecek değişiklikler konusunda bilgi alınmasını
sağlayacak biçimde ve Anayasa’nın 23. madde hükmü ve yerleşmiş uygulama
dikkate alınarak düzenlenecektir.
2. Büro tarafından derlenecek bu raporlar, Yönetim Kurulu’nca
incelenecektir.
3. Bu şekilde derlenen raporlara, daha derinlemesine bir görüşmeyi
gerekli kılan yönlere dikkat çeken bir giriş bölümü hazırlanması amacıyla,
Büro, Yönetim Kurulu’nca bu amaçla görevlendirilmiş bir uzmanlar grubundan
istekte bulunabilecektir.
4. Yönetim Kurulu’nda temsil edilmeyen Üyelerin, raporlarında
yer alan bilgilere ek olarak, Yönetim Kurulu’ndaki görüşmeler sırasında
gerekli ya da yararlı olabilecek tamamlayıcı açıklamaları en uygun yoldan
sağlamalarına imkan vermek üzere, Yönetim Kurulu’nun mevcut usullerinde
değişikliğe gidilmesi hususu incelenmelidir.
III. Küresel rapor
A. Amaç ve kapsam
1. Bu raporun amacı, önceki dört yıllık dönemde her bir kategorideki
temel ilke ve hakların durumunu dinamik küresel bir görüntü biçiminde ortaya
koymak ve Örgüt’ün sağladığı yardımların etkinliğinin değerlendirilebilmesine
ve gelecek dönem için, gerekli iç ve dış kaynakların harekete geçirilmesini
sağlayacak şekilde tasarlanan teknik işbirliği eylem planları biçimindeki
önceliklerin belirlenebilmesine hizmet edecek bir temel sunmaktır.
2. Rapor, her yıl, sırayla, temel ilkelerin ve hakların gruplandırıldığı
dört kategoriden birini kapsayacaktır.
B. Usuller
1. Rapor, resmi bilgiler ya da yerleşmiş usullere uygun olarak
toplanan ve değerlendirilen bilgiler esas alınarak, Genel Müdür’ün sorumluluğu
altında hazırlanacaktır. Temel Sözleşmeleri onaylamamış olan Devletler
söz konusu olduğunda, rapor, özellikle, yukarıda belirtilen yıllık izlemenin
bulgularına dayanacaktır. İlgili Sözleşmeleri onaylamış Üyeler için, rapor,
özellikle, Anayasa’nın 22. maddesine uygun biçimde ele alınan raporlara
dayanacaktır.
2. Bu rapor, üçlü görüşme için Genel Müdür raporu olarak Konferans’a
sunulacaktır. Konferans, bu raporu, İç Tüzüğün 12. maddesi kapsamındaki
raporlardan ayrı olarak ele alabilir ve tümüyle bu raporun görüşülmesine
ayrılan bir oturumda görüşebilir, ya da bir başka uygun yol izleyebilir.
Daha sonra, Yönetim Kurulu, erken bir tarihte, izleyen dört yıllık dönem
içerisinde uygulanacak önceliklere ve teknik işbirliği eylem planlarına
ilişkin olarak bu görüşmelerden çıkan sonuçları belirleyecektir.
IV. Şu anlaşılmıştır ki:
1. Yukarıdaki hükümleri uygulamakla görevli Yönetim Kurulu’nun
ve Konferans’ın iç Tüzüklerinde değişiklik yapılması için öneriler getirilecektir.
2. Konferans, zamanı gelince, kazanacağı deneyimler ışığında,
bu izlemenin işleyişinin Bölüm l’de ifade edilen genel amaca yeterince
uygun olup olmadığını değerlendirecektir.
Yukarıdaki metin, Cenevre’de toplanan Uluslararası Çalışma Orgütü Genel
Konferansı’nın 18 Haziran 1998 günü sona eren 86. oturumunda usulüne uygun
olarak kabul edilen Çalışmaya İlişkin Temel Haklar ve İlkeler ILO Bildirgesi
ve İzlenmesi'dir.
SADAKATLE, 1998 yılının Haziran ayının bu ondokuzuncu günü, imzalarımızı
koyduk.
Konferans Başkanı,
Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Anayasası
ILO'nun Amaç Ve Hedeflerine İlişkin Filedelfiya Bildirgesi
|