KUZEY ATLANTİK ANTLAŞMASI
Washington DC, 4 Nisan 1949
Bu Antlaşma'nın Tarafları, Birleşmiş Milletler Yasası'nın amaçları ve
ilkelerine olan inançlarını ve bütün halklar ve bütün hükümetlerle barış
içinde bir arada yaşama arzularını teyid ederler.
Demokrasi, bireysel özgürlük ve hukukun üstünlüğü ilkeleri temelinde
bütün halkların özgürlüklerini, ortak miraslarını ve uygarlıklarını korumakta
kararlıdırlar.
Kuzey Atlantik bölgesinde istikrar ve refahın geliştirilmesini amaçlarlar.
Toplu savunma ve barış ile güvenliğin korunması için çabalarını birleştirmekte
kararlıdırlar.
Bundan dolayı bu Kuzey Atlantik Antlaşması'nı kabul etmişlerdir:
MADDE 1
Taraflar, BM Yasası'nda ortaya konduğu üzere, karışmış olabilecekleri
herhangi bir uluslararası anlaşmazlığı, uluslararası barış ve güvenlik
ve adaleti tehlikeye sokmadan barışçıl yollarla çözmeyi ve uluslararası
ilişkilerinde BM'in amaçlarına aykırı olacak şekilde güç kullanımı ya da
tehdidinden sakınmayı taahhüt etmektedirler.
MADDE 2
Taraflar, özgür kurumlarını güçlendirerek, bu kurumların üzerine kurulu
olduğu ilkelerin daha iyi anlaşılmasını sağlayarak ve istikrar ile refah
koşullarını geliştirerek barışçıl ve dostça uluslararası ilişkilerin daha
da geliştirilmesine katkı yapacaklardır. Uluslararası ekonomi politikalarında
çatışmayı ortadan kaldırmaya yönelecekler ve taraflardan herhangi biri
ya da hepsi ile ekonomik işbirliğini teşvik edeceklerdir.
MADDE 3
Bu Antlaşma'nın amaçlarına daha etkin biçimde ulaşabilmek için Taraflar,
tek tek ve ortaklaşa olarak, sürekli ve etkin öz yardım ve karşılıklı yardımlarla,
silahlı bir saldırıya karşı bireysel ve toplu direnme kapasitelerini koruyacaklar
ve geliştireceklerdir.
MADDE 4
Taraflardan herhangi biri, Taraflardan birinin toprak bütünlüğü, siyasi
bağımsızlığı ya da güvenliğinin tehdit edildiğini düşündüğü zaman, tüm
taraflar birlikte danışmalarda bulunacaklardır.
MADDE 5
Taraflar, Kuzey Amerika'da veya Avrupa'da içlerinden bir veya daha çoğuna
yöneltilecek silahlı bir saldırının hepsine yöneltilmiş bir saldırı olarak
değerlendirileceği ve eğer böyle bir saldırı olursa BM Yasası'nın 51. Maddesinde
tanınan bireysel ya da toplu öz savunma hakkını kullanarak, Kuzey Atlantik
bölgesinde güvenliği sağlamak ve korumak için bireysel olarak ve diğerler
ile birlikte, silahlı kuvvet kullanımı da dahil olmak üzere gerekli görülen
eylemlerde bulunarak saldırıya uğrayan Taraf ya da Taraflara yardımcı olacakları
konusunda anlaşmışlardır.
Böylesi herhangi bir saldırı ve bunun sonucu olarak alınan bütün önlemler
derhal Güven Konseyi'ne bildirilecektir. Güvenlik Konseyi, uluslararası
barış ve güvenliği sağlamak ve korumak için gerekli önlemleri aldığı zaman,
bu önlemlere son verilecektifr.
MADDE 6 (1)
Madde 5 açısından, Taraflardan bir ya da daha çoğuna karş silahlı saldın,
aşağıdakileri de kapsar:
- Tarafların Avrupa ya da Kuzey Amerika'daki topraklarına Fransa'nın
Cezayir Bölgesine (2)
Türkiye topraklarına veya Taraflardan herhangi birinin egemenliği altında
olan ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer alan adalara yapılan silahlı
saldırı;
- Bu topraklarda ya da bu toprakların üzerindeki hava sahasında
bulunan ya da Antlaşma'nın yürürlüğe girdiği tarihte Taraflardan herhangi
birinin işgal kuvvetlerinin üslenrniş bulunduğu herhangi bir Avrupa toprağında
veya Akdeniz'de, ya da Yengeç Dönencesi'nin kuzeyindeki Kuzey Atlantik
bölgesinde bulunan Tarafların herhangi birine ait kuvvetlere, gemilere,
ya da uçaklara yapılan silahlı saldırı.
MADDE 7
Antlaşma, BM üyesi olan Tarafların BM Yasası uyarınca sahip oldukları
hak ve yükümlülüklerini veya Güvenlik Konseyi'nin uluslararası barış ve
güvenliğin sağlanması konusundaki temel sorumluluğunu herhangi bir şekilde
etkilemez ve etkilediği şeklinde yorumlanamaz.
MADDE 8
Her bir Taraf, kendisi ile diğer Taraflar ya da üçüncü bir devlet arasında
şu an yürürlükte olan uluslararası süzleşmelerin, bu Antlaşma'nın hükümleri
ile çelişmediğini beyan eder ve Antlaşma ile çelişen uluslararası sözleşmelere
girmemeyi taahhüt eder.
MADDE 9
Taraflar, bu Antlaşma'nın uygulanması ile ilgili konuları ele almak
üzere hepsinin temsil edileceği bir Konsey oluştururlar. Konsey, herhangi
bir zamanda acil olarak toplanabilecek şekilde düzenlenecektir. Konsey,
gerekli gördüğü ikincil organları oluşturacaktır. Özellikle Madde 3 ve
Madde 5'in uygulanmasına ilişkin önlemleri önerecek bir savunma komitesi
derhal oluşturulacaktır.
MADDE 10
Taraflar, bu Antlaşma'nın ilkelerini geliştirebilecek ve Kuzey Atlantik
Bölgesinin güvenliğine katkı yapacak durumda olan herhangi bir Avrupa devletini
bu Antlaşma'ya katılmaya oy birliği ile davet edebilirler. Davet edilen
Devlet katılım belgesini Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti'ne vererek
bu Antlaşma'ya taraf olabilir. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti aldığı
her bir katılma belgesirıden tüm Tarafları haberdar edecektir.
MADDE 11
Bu Antlaşma Taraflarca kendi anayasal süreçleri uyarınca onaylanacak
ve hükümleri uygulanacaktır. Onay belgeleri en kısa zamanda Amerika Birleşik
Devletleri Hükümetine teslim edilecek, bu Hükümet de aldığı her belgeden
tüm Tarafları haberdar edecektir. Antlaşma, Belçika, Kanada, Fransa, Lüksemburg,
Hollanda, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere
imzacıların çoğunluğu tarafından onaylanır onaylanmaz, onaylayan Devletler
arasında yürürlüğe girecektir; diğer Devletler açısından ise onaylarının
verildiği tarihte yürürlüğe girecektir.
MADDE 12
Antlaşma 10 yıl boyunca yürürlükte kaldıktan sonra, ya da daha sonra
herhangi bir tarihte, Taraflar, içlerinden herhangi birinden talep geldiği
takdirde, Kuzey Atlantik Bölgesinde barış ve güvenliği etkileyen faktörleri
ve BM Yasası uyarınca uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla
yapılan evrensel ve bölgesel düzenlemeleri göz önüne alarak, Antlaşmanm
gözden geçirilmesi amacıyla görüşmelerde bulunacaklardır.
MADDE 13
Antlaşma 20 yıl boyunca yürürlükte kaldıktan sonra herhangi bir Taraf,
ayrılma bildirimini Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti'ne vermesinden
bir yıl sonra Taraf olmaktan çıkabilir. ABD Hükümeti aldığı her ayrılma
bildiriminden tüm Tarafları haberdar edecektir.
MADDE 14
İngilizce ve Fransızca metinleri aynı derecede otantik olan bu Antlaşma,
Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti'nin arşivlerinde saklanacaktır. Onaylı
kopyalar, bu hükümet tarafından imzacı diğer hükümetlere iletilecektir.
1) Yunanistan ve Türkiye'nin katılımı
üzerine Kuzey Atlantik Antlaşması Protokolü'nün 2. Maddesi doğrultusunda
değiştirilmiş haliyle.
2) 16 Ocak 1963 tarihinde Konsey, Fransa'nın
Cezayir Bölgesi söz konusu olduğunda, bu Antlaşma'nın ilgili hükümlerinin
3 Temmuz 1962 tarihinden itibaren uygulanamaz hale geldiğini kaydetti.
|