Türkiye'de yaşanan olaylar...
 Ana Sayfalar
BELGENET 
ARŞİV
BELGELER
DOSYALAR
HUKUK
EKONOMİ
KİM KİMDİR
.İlgili Sayfalar
MADDE GEREKÇELERİ
NE ÖNGÖRÜYOR
KOMİSYON RAPORLARI
GENEL KURUL TUTANAKLARI
VETO GEREKÇESİ
İKİNCİ GÖRÜŞME TUTANAKLARI
SEZER'DEN ONAY
ANAYASA MAHKEMESİ'NİN KISMİ GENİŞLETMESİ (Temmuz 2001)
GEREKÇELİ KARAR (27.10.2001)
1999'DA VETO EDİLEN YASA
VETO GEREKÇESİ (1999)

ŞARTLA SALIVERİLME YASASI
Şartla salıverilmeye, dava ve cezaların ertelenmesine ilişkin yasa...
8 Aralık 2000

23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenen suçlardan dolayı şartla salıverilmeye, dava ve cezaların ertelenmesine dair yasa tasarısı, TBMM Genel Kurulu'nda 8 Aralık 2000 tarihinde kabul edildi. Oylamada, 297 milletvekili kabul oyu verdi. 376 milletvekilinin katıldığı oylamada, 72 de ret oyu çıktı. Oylamada 7 milletvekili ise çekinser kaldı.

Yasa, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından 15 Aralık 2000 tarihinde veto edildi.

Yasa, TBMM Genel Kurulu'nun 20 Aralık 2000 tarihindeki 37. birleşiminde ikinci kez aynen kabul edildi. Oylamaya, 369 milletvekili katıldı, 282 kabul, 85 ret, 2 çekinser oy kullanıldı.

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, ikinci kez kabul edilen yasayı, 21 Aralık 2000 tarihinde onayladı. Yasa, 22 Aralık'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Anayasa uyarınca, Cumhurbaşkanı ikinci kez aynen kabul edilen bir yasayı, tekrar iade edemiyor. Cumhurbaşkanı Sezer, Anayasa Mahkemesi'ne başvurma hakkı bulunmasına karşın bu yola gitmedi.

Ancak yerel mahkemelerden 226 iptal başvurusu yapıldı. Anayasa Mahkemesi, 18 Temmuz 2001'de bu başvuruları sonuçlandırdı ve yasanın bazı hükümlerini iptal etti. Böylece Anayasa Mahkemesi kararıyla, "Şartla Salıverme"ye ilişkin yasanın kapsamı sınırlı bir şekilde genişlemiş oldu.

Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararı 27 Ekim 2001'de Resmi Gazete'de yayımlandı.
 

 

23 NİSAN 1999 TARİHİNE KADAR İŞLENEN SUÇLARDAN DOLAYI ŞARTLA SALIVERİLMEYE, DAVA VE CEZALARIN ERTELENMESİNE DAİR KANUN

Kanun No: 4616
Kabul Tarihi: 21.12.2000
 

Madde 1 - 23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenen suçlar nedeniyle, 

1. Verilen ölüm cezaları yerine getirilemez. Bu durumda olanlar hakkında tabi oldukları kanunlardaki infaz hükümleri aynen uygulanır. 

2. Müebbet ağır hapis cezasına hükümlü olanların çekmeleri gereken toplam cezalardan; şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum edilenler ile aldıkları ceza herhangi bir nedenle şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya dönüştürülenlerin toplam hükümlülük süresinden on yıl indirilir. İndirim, verilen her bir ceza için ayrı ayrı değil, toplam ceza üzerinden bir defaya mahsus yapılır. Ancak bir kişinin muhtelif suçlarından dolayı cezaları ayrı ayrı tarihlerde verilmiş olsa bile, bu cezaların toplamı üzerinden yapılacak indirim on yılı geçemez. 

Tabi oldukları infaz hükümlerine göre çekmeleri gereken toplam cezalarından veya toplam hükümlülük sürelerinden on yıllık indirimi yapıldıktan sonra ceza süresi veya hükümlülük süresi dolmuş olanlar, iyi halli olup olmadıklarına bakılmaksızın veya istemleri olmaksızın derhal, toplam cezaları on yıldan fazla olanlar ise tabi oldukları infaz hükümlerine göre fazla olan cezalarını çektikten sonra şartla salıverilirler. 

3. 23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenen suçlar nedeniyle tutuklu olan sanıklardan; 

    a) Hazırlık soruşturmasında, iddianameye esas olan suçun niteliğine, 

    b) Son soruşturmada, iddianamede yazılı suça veya değişen suçun niteliğine göre kanunda belirtilen cezanın asgari haddi esas alınmak suretiyle, tabi oldukları infaz hükümlerine göre on yıllık indirim göz önüne alınarak, bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren otuz gün içinde, kamu davası açılmamışlar için savcılıklarca, kamu davası açılan tutuklu sanıklar için mahkemelerce, dosyaları Yargıtay'da veya Askeri Yargıtay'da bulunanlar ilgili dairesince veya başsavcılıklarınca bu Kanuna göre hesaplamalar yapılarak, tutukluluk halinin devamı veya kaldırılması hakkında karar verilir. 

23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenmiş ve ilgili kanun maddesinde ölüm, müebbet ağır hapis ve üst sınırı olan yılı aşan şahsi hürriyeti bağlayıcı ceza öngörülen suçlardan dolayı haklarında henüz takibata geçilmemiş veya hazırlık soruşturmasına girilmiş olmakla beraber dava açılmamış olan sanıkların yargılanmaları yapılır. Yapılan yargılama sonunda mahkumiyetine karar verilenlere de hükmün kesinleşmesinden sonra bu maddedeki şartla salıverilme hükümleri uygulanır. 

4. 23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenmiş ve ilgili kanun maddesinde öngörülen şahsi hürriyeti bağlayıcı cezanın üst sınırı on yılı geçmeyen suçlardan dolayı haklarında henüz takibata geçilmemiş veya hazırlık soruşturmasına girişilmiş olmakla beraber dava açılmamış veya son soruşturma aşamasına geçilmiş olmakla beraber henüz hüküm verilmemiş veya verilen hüküm kesinleşmemiş ise davanın açılması veya kesin hükme bağlanması ertelenir, varsa tutukluluk halinin kaldırılmasına karar verilir. Bu suçlarla ilgili dosya ve deliller, bu bentte öngörülen sürelerin sonuna kadar muhafaza edilir. 

Erteleme konusu suç kabahat ise bir yıl, cürüm ise beş yıl içinde bu kabahat veya cürüm ile aynı cins veya daha ağır şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç işlendiğinde, erteleme konusu suçtan dolayı da dava açılır veya daha önce açılmış bulunan davaya devam edilerek hüküm verilir. Öngörülen süreler, erteleme konusu kabahat veya cürüm ile aynı cins veya daha ağır şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir suç işlenmeksizin geçirildiğinde, ertelemeden yararlanan hakkında kamu davası açılmaz, açılmış olan davanın ortadan kaldırılmasına karar verilir. 

5. Ancak, 
   a) Türk Ceza Kanunu'nun 125 ila 157, 161, 162, 168, 171, 172, 188, 191, 192, 202, 205, 208, 209, 211 ila 214, 216 ila 219, 240, 243, 264, 298, 301 ila 303, 305'inci maddelerinde, 312'inci maddenin ikinci fıkrasında, 313'üncü maddesinde, 314'üncü maddesinin birinci fıkrasında, 339 ila 349, 366, 367, 383, 394, 403 ila 408, 414 ila 418 ve 503 ila 506'ıncı maddelerinde, 

    b) Askeri Ceza Kanunu'nun 54 ila 62, 69, 76, 78, 79 ila 82, 85, 87 ila 102, 118, 121 ila 129, 131, 134, 135, 140, 149, 153, 159 ve 160'ıncı maddelerinde, 

    c) Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunu'nun 26 ila 30, 33 ve 36'ıncı maddelerinde, 

    d) Atatürk Aleyhine İşlenen suçlar Hakkında Kanun'da, 

    e) Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un 12'inci maddesinde, 

    f) Orman Kanunu'nun 91 ila 94, 104 ila 114'üncü maddelerinde, 

    g) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 68'inci maddesinde, 

    h) Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Kanununda, 

    ı) Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine, 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun'da, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda ve 178 Sayılı Maliye Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 7'inci maddesinde, 

    i) Bankalar Kanunu'nda, 

    j) Vergi, resim ve harçlara ilişkin kanunlarda 

yeralan suçları işleyenler hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. 

6. Daha önce şartla salıverilme hükümlerinden yararlandığı halde yeniden suç işleyerek hüküm giyenler ile dahe önce çakarılmış bir aftan yararlananlar, bu madde hükümlerinden yararlanamazlar. 

7. Bu maddeden yararlanacaklar hakkında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun ek 2. maddesindeki indirim hükümleri uygulanamaz. 

8. Bu kanunun yayım tarihinden sonra cezaevinin disiplinini bozucu hareketlerinden dolayı disiplin cezası alanlar, Ceza İnfaz Kurumları ile Tevkifevlerinin Yönetimine ve Cezaların İnfazına Dair Tüzük Hükümlerine göre disiplin cezaları kaldırılmadığı sürece, bu madde hükümlerinden yararlanamazlar. 

9. Haklarında yakalama, tutuklama veya mahkumiyet kararı bulunup da firar halinde olanlar, bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde resmi mercilere başvurup teslim olmadıkları takdirde bu madde hükümlerinden yararlanamazlar. 

Madde 2 - 28.8.1999 tarihli ve 4454 sayılı Basın ve Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara  İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanunun 1 inci maddesinin Anayasa Mahkemesince bir bölümü iptal edilen birinci fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir. 

23 Nisan 1999 tarihine kadar sorumlu müdür sıfatıyla işlenmiş suçlar dahil, basın yoluyla veya sözlü veya görüntülü yayın araçlarıyla yahut miting, kongre, konferans, seminer, sempozyum, açık oturum veya panel gibi her türlü toplantılarda yapılan konuşmalarla işlenmiş olup; ilgili kanun maddesinde öngörülen şahsi hürriyet bağlayıcı cezanın üst sınırı 12 yılı geçmeyen suçlardan dolayı 12 yıl veya daha az şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkum edilmiş bulunan kimselerin cezalarının infazı ertelenmiştir.

MADDE 3. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
 



(8 ARALIK 2000 - 18 TEMMUZ 2001)
Geri
sayfa başı
Geldiğiniz sayfaya dönüş