Türkiye'de yaşanan olaylar...
 Ana Sayfalar
BELGENET 
ARŞİV
BELGELER
DOSYALAR
HUKUK
EKONOMİ
KİM KİMDİR
.İlgili Sayfalar
KARAR METNİ
GEREKÇELİ KARAR
YASA METNİ

"ŞARTLA SALIVERMEYE" KISMİ GENİŞLEME...
"Affın" kapsamı kısmen genişledi...
18 Temmuz 2001
Anayasa Mahkemesi, Şartla Salıverilme ve Cezaların Ertelenmesine ilişkin Yasa'nın bazı madde ve hükümlerinin iptali istemiyle, yerel mahkemelerden yapılan başvuruları kısmen kabul etti. Yüksek Mahkeme, söz konusu yasanın başlığının ve 23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenen suçları kapsayacağına ilişkin hükmünün iptal istemini reddetti.
 
Anayasa Mahkemesi, 10 Temmuz'da esastan incelemeye başladığı iptale ilişkin 200'ün üzerindeki başvuruyu, 18 Temmuz'da sonuçlandırdı. Anayasa Mahkemesi Kararı, her başvuru için ayrı ayrı değil, maddeler gözönüne alınarak toplu bir şekilde açıklandı.

Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararı 27 Ekim 2001'de Resmi Gazete'de yayımlandı.

İPTAL İSTEMLERİ KABUL EDİLEN MADDELER:

Anayasa Mahkemesi, yasanın 1. maddesinin 2. bendinin 1. paragrafında yer alan "...şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum edilenler ile aldıkları ceza herhangi bir nedenle şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya dönüştürülenlerin toplam hükümlülük süresinden 10 yıl indirilir" hükmünü Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, bu maddenin iptal edilmesiyle, aynı maddenin 2. bendinin 2. paragrafındaki "...veya toplam hükümlülük sürelerinden..." ibaresinin de uygulama olanağı kalmadığı için iptaline karar verdi. 

Bu düzenleme ile şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya çarptırılanların toplam hükümlülük süresinden 10 yıllık indirim yapılırken, müebbet ağır hapis cezasına çarptırılanlardan ise 36 yıl üzerinden 10 yıl indirim yapılıyor. (Türk Hukuk Sistemine göre, müebbet ağır hapis cezası 36 yıl sayılıyor)

Anayasa Mahkemesi'nin, bu düzenlemeyi, müebbet ağır hapis cezasına çarptırılanlar ile şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya çarptırılanlar açısından eşitsizlik yarattığı gerekçesiyle iptal ettiği bildirildi. 

Anayasa Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu'nun, "Tehdit" fiillerini düzenleyen 188 ve 191., "Görevi kötüye kullanma" fiili ile ilgili 240., "Firar" eylemini içeren 298. ve "Meslekte gerekli özeni göstermeyerek kazaya sebebiyet verme" fiili ile ilgili 383. maddelerinin yasa kapsamı dışında bırakılmasını Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. 

4616 sayılı Yasa'nın 1. maddesinin 4. bendinin tamamı iptal edildi. Anayasa Mahkemesi, davanın açılması veya kesin hükme varılmasının ertelenmesini Anayasa'ya aykırı buldu.

"Daha önce şartla salıverilme hükümlerinden yararlandığı halde yeniden suç işleyerek hüküm giyenler ile daha önce çıkarılmış bir aftan yararlananların 4616 sayılı Yasa'dan yararlanamayacaklarını" düzenleyen 1. maddenin 6. bendi de Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildi. Bu iptal kararıyla daha önce şartla salıverilme ya da aftan yararlananlar, yasadaki diğer koşulları taşımaları halinde, bu yasa kapsamına girebilecekler.

Yasanın 1. maddesinin 7. bendi de Anayasa'ya aykırı bulundu. Bu bent, şartla salıverilme hükümlerinden yararlananlar hakkında ayrıca, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Kanun'un her ay için 4 gün indirim yapılacağını öngören hükmünün uygulanmayacağını öngörüyordu.

Haklarında yakalama, tutuklama veya mahkumiyet kararı bulunan ancak firarda  olanların, bu yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 1 ay içinde teslim olmadıkları takdirde yasa hükümlerinden yararlanamayacaklarını düzenleyen 1. maddesinin 9. bendi de, Anayasa'ya aykırı bulundu.

Anayasa Mahkemesi, 4616 sayılı Yasa'nın 1. maddesinin 2., 4. ve 9.bentlerinin iptal edilen kurallarının doğuracağı hukuksal boşluğu, ''kamu düzenini tehdit ve kamu yararını ihlal edici nitelikte'' bularak, bunlara ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 6 ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı. Gerekçeli karar Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra 6 ay içinde yeni bir yasal düzenleme yapılmaması halinde, bu maddelere ilişkin iptal hükmü yürürlüğe girecek. 
 

İPTAL İSTEMLERİ REDDEDİLEN MADDELER:

Yüksek Mahkeme, yasanın başlığı ile 23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenen suçları kapsayacağına ilişkin hükümlerinin iptal istemlerini reddetti. Böylece süre açısından genişletme istemi reddedilmiş oldu.

Anayasa Mahkemesi'nin  iptal istemini reddettiği diğer maddeler şunlar:

Türk Ceza Kanunu:
202. Madde (devlet işleri aleyhinde işlenen cürümler, zimmet), 
209. Madde (görevi kötüye kullanma-irtikap), 
219. Madde (hakim ve savcıların rüşvet ve devlet işlerindeki suçları), 
243. Madde (memurların kötü muamelesi), 
264. Madde (patlayıcı madde imal etmek, ticaretini yapmak), 
313. Madde (cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak), 
339. Madde (evrakta sahtecilik), 
342. Madde (memur olmayan kimsenin resmi belgede sahteciliği), 
343. Madde (kişi hüviyet veya sıfatını ilişkin yalan doğrulamada bulunma), 
345. Madde (hususi belgede sahtecilik), 
346. Madde (sahte belgeyi kullanma), 
347. Madde (gerçek belgeyi yoketmek-bozmak), 
366. Madde (devlet müzayedelerinde ve münakasada şiddet, tehdit), 
367. Madde (müzayedelerde tehdit, zorlama, rekabeti önleme), 
403. Madde (uyuşturucu imal ve ithal etmek), 
404. Madde 2. fıkra (uyuşturucu madde kullanma ve bulundurma) 
414. Madde (ırza tecavüz ve iffete tecavüz, küçükleri baştan çıkarma), 
415. Madde (ırz ve namusu tasaddi), 
416. Madde (zorla ırza geçme ve tasaddi), 
417. Madde (cezayı artıran şahsa bağlı haller), 
418. Madde (ırza tecavüzde suçun ağırlaşması), 
503. Madde (dolandırıcılık), 
504. Madde (dolandırıcılık suçunda cezayı artıran haller), 

Askeri Ceza Kanunu: 
79. Madde (Kendini askerliğe yaramayacak hale getirme) 
81. Madde (Askerlikten kurtulmak için hile yapmak) 
88. Madde (Toplu asker karşısında veya hizmetten savuşmak için veya silahlıyken yapılan itaatsizlik) 
91. Madde (Amire veya mafevka fiilen taarruz edilmesi) 
131. Madde (Askeri tesisleri tahrip) 

Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun:
27. Madde (Kaçakçılık suçunu işlemek için teşekkül oluşturma) 
33. Madde (Kaçakçılık cürümlerine veya teşekküllerine yardım) 

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun:
12. Madde (Silah Kaçakçılığı) 

Orman Kanunu:
91. Madde (Ağaç kesmek) 
93. Madde (İşgal, faydalanma ve tarla açmak) 
108. Madde (Kaçak orman emvali nakletmek) 
110. Madde (Taksirle ya da kasten orman yangınına neden olmak) 

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu:
68. Madde (Yurtdışına çıkarma yasağına aykırı hareket etmek) 

Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu: 
12. Madde (gerçeğe aykırı mal bildiriminde bulunmak, haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme) 

Vergi Usül Kanunu: 
359. Madde (Vergi kaçakçılığı) 
 
 



(18 TEMMUZ 2001)
Geri
sayfa başı
Geldiğiniz sayfaya dönüş