CUMHURBAŞKANI DEMİREL, 
AF YASASINI VETO ETTİ

(1 EYLÜL 1999)

28 Ağustos 1999 tarihinde TBMM'de kabul edilen "Bazı suç ve cezaların affına ilişkin yasa", 1 Eylül 1999'da Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından "bir daha görüşülmek üzere" TBMM'ye iade edildi. 

Gerekçeden:

"Türk Ceza Kanunu'nun 313. maddesi af kapsamı dışında tutulmakla beraber, ceza indirimi uygulanacak suçlar içine alınmıştır. Bunun sonucunda cürüm işlemek için örgüt oluşturanlar bir bakıma ayrıcalıklı konuma getirilmiş bulunmaktadır." 

"Kanunun 4. maddesinde yapılan düzenleme ile af kapsamı dışında kalan bazı suçlarla,  diğer suçlarda ceza indirimi sağlanarak, özel af niteliğine dönüştürülmüş ve daha sonra yapılan düzenleme ile af edilen ve indirim yapılan bütün cezalara erteleme hükmü getirilerek, kanunun yapım tekniğinde bütünlük korunmamıştır."

B .01 .0.KKB .0.0.00.01
KAN.KAR.: 39-181A-1-39-468                                                                           01 EYLÜL 1999
 
 

İLGİ: 28 Ağustos 1999 tarih ve A.01.0.GNS.0.10.00.02-1635/4281 sayılı yazınız.

Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen 4453 sayılı “Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun” aşağıda arzedilen gerekçelerle, Anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince bir defa daha görüşülmek üzere iade edilmiştir.

1. Bilindiği üzere Anayasanın 87 nci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisine Anayasanın 14 üncü maddesinde yazılı Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne ve Türk Devleti ve Cumhuriyetinin varlığına yönelik fiiller ile, Anayasamızın 169 uncu maddesinde yer alan orman suçları dışında kalan diğer suçlarla ilgili olarak genel ve özel af yasası çıkarma yetkisi vermektedir.

Tabii ki, Türkiye Büyük Millet Meclisi; Anayasa'nın bu maddesi ile konulan sınırlar dahilinde hareket ederek, af yasaları tedvin eder.

Bir bütün olan Anayasa’nın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri ise, bu hususta Cumhurbaşkanı’na da bir yetki tanımış ve bir yükümlülük vermiştir.

Cumhurbaşkanı, kabul edilen kanunların “tekrar görüşülmesi”ni isteyebilir.

Kanunların Anayasa ve hukuka, adalet ve nesafet kurallarına ve kamu vicdanına uygunluğunu aramak, Cumhurbaşkanının görevidir.

Cumhurbaşkanı ayrıca, kanunları yerindelik açısından da inceleyebilir.

2. Anayasa’nın 10 uncu maddesinde “herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde ve kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır.”
hükmü yer almıştır.

Buna göre herkesin kanun önünde eşit olması gerektiği gibi, kanunların da genellik ilkelerine uygun olarak tedvin edilmesi hukukun temel ilkesidir. Bu bağlamda kabul edilen 4453 sayılı Kanunda, Türk Ceza Kanununun 313 üncü maddesi af kapsamı dışında tutulmakla beraber, ceza indirimi uygulanacak suçlar içine alınmıştır. Bunun sonucunda cürüm işlemek için örgüt oluşturanlar bir bakıma ayrıcalıklı konuma getirilmiş bulunmaktadırlar.

3. 4453 sayılı “Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun”un 2 nci maddesi verilen cezaların bütün sonuçlarını kapsayacak şekilde genel affı içermekte olduğu halde,

4 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile, af kapsamı dışında kalan bazı suçlarla, diğer suçlarda ceza indirimi sağlanarak, özel af niteliğine dönüştürülmüş ve daha sonra yapılan düzenleme ile af edilen ve indirim yapılan bütün cezalara erteleme hükmü getirilerek, kanunun yapım tekniğinde bütünlük korunmamıştır.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, 4453 sayılı “Bazı Suç ve Cezaların Affına İlişkin Kanun” Anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince “bir defa daha görüşülmek üzere” iade edilmiştir.

Arz ederim.
 

                                                                                   Süleyman DEMİREL
                                                                                   CUMHURBAŞKANI
 

EK: 4453 Sayılı Kanun

Geldiğiniz sayfaya dönüş	Sayfa Başı