BEDELLİ ASKERLİK YASASI
VE UYGULAMA ESASLARI

UYGULAMA ESASLARI

Bedelli askerlik uygulamasından 1 Ocak 1973 tarihinden önce doğanlardan henüz askerlik hizmetine başlamamış olanlar, bedel ödemeye istekli olanlar, 4 Mayıs 2000 tarihine kadar yazılı olarak başvurudu bulunanlar, kanunda öngörülen bedeli ödeyenler ile 1 Ocak 1960 tarihinden önce doğmuş olanlardan 20 bin Alman Markı veya karşılığı bedel ödeleyenler hariç olmak üzere askerlik şubelerince bildirilecek dönemde temel askerlik eğitimi yapanlar yararlanabilecekler. 

Bedellik askerlikten yararlanmak isteyen yükümlüler, yurt içinde askerlik şubesi başkanlıklarına, yabancı ülkelerde Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarına; hükümlü, tutuklu veya gözetim altında bulunanlar bulundukları yerin cumhuriyet savcılıklarına başvurabilecekler. 

    -TAKSİT DÖNEMLERİ- 

1 Ocak 1973 tarihinden önce doğanlardan bedelli olarak askerlik yapmak isteyenler, 15 bin Alman Markı`nın ilk taksidini müracaat tarihinde öderken, 2. taksidi 4 Haziran 2000, 3. taksidi de 4 Eylül 2000 tarihine kadar yatıracaklar. 

1 Ocak 1960 tarihinden önce doğmuş olanlar ise 20 bin Alman Markı`nın ilk taksidini müracaat tarihinde 5 bin Alman Markı olarak öderken, 2. taksidini 4 Haziran 2000, 3. taksidini 4 Ağustos 2000, son taksidini de 4 Eylül 2000 tarihine kadar ödeyecekler. 

Başvuruları kabul edilenlerden, Askerlik Kanunu gereğince erteli olanların ertelemeleri, müracaat tarihinden itibaren iptal edilirken, temel askerlik eğitimine tabi tutulacaklar, Milli Savunma Bakanlığı`nca belirlenecek celp dönemlerinde, Genelkurmay Başkanlığı`nca belirlenecek birlik ve askeri kurumlara sevk edilecekler. Bunların geçici terhisleri ilgili birlik ve askeri kurumlarca yapılacak. 

Bunlar ile askerlik eğitimine tabi tutulmayacakların kesin terhisleri ise bedelin tamamının ödemelerinin ardından askerlik şübelerince yapılacak. 

Askerliğine yedeksubay aday adayı olarak karar alınanlardan hastalık ve arızaları nedeniyle er olarak askerliğe elverişli olmadıklarına dair sağlık raporu düzenlenmiş olanlar, istekleri halinde bu esaslar kapsamında askerlik hizmetlerini yerine getirebilecek. 

    -KAPSAM DIŞINA ÇIKILACAK HALLER- 

Yükümlülerden, bedel taksitlerinden herhangi birini kendisine bildirilen tarihe kadar ödemeyenler, sevke tabi olduğu celp döneminde geçerli mazereti olmaksızın temel askerlik eğitimine katılmayanlar, hükümlülük, tutukluluk, gözetim altında olmak veya eskeri hastane sağlık kurulu raporu ile tevsik edilmiş hastalık halleri hariç olmak üzere Milli Savunma Bakanlığı`nca belirlenecek en son celp döneminde de temel askerlik eğitimine başlamayanlar, kapsam dışına çıkarılacaklar. 

    -BEDELİN GERİ ÖDENMESİ KOŞULLARI- 

Yükümlülerin bedelli askerlikten yararlanmak için ödedikleri bedel ise bedelli askerlik kapsamından çıkarılanlara, bedel ve temel askerlik eğitimine ilişkin yükümlülüklerini tamamlamadan istekleri ile vazgeçenlere, askerlik hizmetlerini, tabi oldukları statüye göre yerine getirmelerinin ardından Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı, yerli askerlik şübelerince tahakkuk ettirilerek, askerlik şubesinin bağlı bulunduğu saymanlıkça kendilerine, velilerine veya kanuni mirasçılarına ödenecek. 

Temel askerlik eğitimini tamamlamadan ölen veya askerliğe elverişsiz hale gelenlere ise bu durumlarının belirlenmesinin ardından ödemiş oldukları bedel, Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden iade edilecek. 

Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra ölen veya askerliğe elverişsiz hale gelenler ile bedel ödemelerini vetemel askerlik eğitimlerini tamamlayarak kesin terhise hak kazananlardan daha sonra bedelli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılmalarını talep edenlere geri ödeme yapılmayacak. 

Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra ölen veya askerliğe elverşiz hale gelenlerin eksik ödemeleri kendilerinden veya kanunu mirasçılarından talep edilmeyecek. 

Geri ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı`nca çıkarılacak bir tebliğ ile belirlenecek. 

    -GELİRLERİN BÜTÇELENMESİ VE KULLANIMI- 

Yükümlülerin bedelli askerlikten yararlanmak üzere yapacakları ödemeler kanun gereği, Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü adına Ziraat Bankası`na açılacak özel hesaba Alman Markı olarak yatırılacak. 

Ziraat Bankası, banka hesabına ödemede bulunan yükümlülerin ad ve soyadları ile yatırdıkları tutarı her ayın sonunda Milli Savunma ve Maliye bakanlıklarına bildirecek. 

Ziraat Bankası`nda toplanan bedelli askerlik gelirleri, genel bütçeye özel gelir ve karşılığı da ilgili kurum bütçelerine aktarılmak üzere Maliye Bakanlığı bütçesinde açılacak özel bir tertibe ödenek kaydedilecek. 

Özel hesapta toplanan tutarların Türk Lirası`na çevrilmesinde özel gelir kaydı işleminin yapıldığı tarihteki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınacak. Bu ödeneklerden yıl içinde kullanılmayan miktarlar, ertesi yıl bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilecek. 

Bu tertipte oluşan ödenek Maliye Bakanı tarafından belirlenecek usul ve esaslar dahilinde, 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem dolayısıyla genel hayata etkili afete maruz kalan bölgede yer alan illerdeki hasar ve zararın giderilmesi için gereken her türlü harcamanın finansmanında kullanılacak. 

RESMİ GAZETE : 

Amaç

Madde 1- Bu Esasların amacı, 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanununa 2/11/1999 tarihli ve 4459 sayılı Kanunla eklenen geçici 37 nci madde gereğince, bedelli askerlik yapmak isteyen yükümlülerin başvuru, bedel ödeme, temel askerlik eğitimi, özlük hakları, terhis işlemleri, bedelin toplanması, iadesi ile diğer usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Esaslar, 1111 sayılı Askerlik Kanununun geçici 37 nci maddesi gereğince bedelli askerlik yapmak isteyen 1/1/1973 tarihinden önce doğmuş, 1972 ve daha yaşlı doğumlu, henüz askerlik hizmetine başlamamış yükümlüler ile bunlarla ilgili işlemleri yürütecek kurum, kuruluş ve birlikleri kapsar.

Dayanak

Madde 3- Bu Esaslar 1111 sayılı Askerlik Kanununun geçici 37 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Esaslarda geçen;

a)  Bedel Yükümlülerin askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmaları için ödemeleri gereken;

1)1/1/1973 tarihinden önce doğmuş olanlar (1972 ve daha yaşlı doğumlular) için 15.000 Alman Markını,

2) 1/1/1960 tarihinden önce doğanlardan ( 1959 ve daha yaşlı doğumlular) temel askerlik eğitimi yapmak istemeyenler için 20.000 Alman Markını,

3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen miktarların ödeme tarihindeki karşılığı; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen çapraz kura göre hesaplanacak konvertibl yabancı ülke parasını ya da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirasını,

d) Banka hesabı : Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü adına T.C.Ziraat Bankası nezdinde Alman Markı cinsinden açılacak hesabı

Yararlanma şartları

Madde 5- 1111 sayılı Askerlik Kanununun geçici 37 nci maddesinde öngörülen bedelli askerlik yapma şartları aşağıda belirtilmiştir.

a) 1/1/1973 tarihinden önce doğmuş ve henüz fiili askerlik hizmetine başlamamış olmak.

b) Bedel ödemeye istekli olmak.

c) 4/5/2000 (dahil) tarihine kadar yazılı olarak başvuruda bulunmak.

ç) Kanunda öngörülen bedeli ödemek.

d) 1/1/1960 tarihinden önce doğmuş olanlardan 20.000 Alman Markı veya karşılığı bedel ödeyenler hariç olmak üzere askerlik şubelerince bildirilecek dönemde temel askerlik eğitimini yapmak.

a) Yurt içinde askerlik şubesi başkanlıklarına.

b) Yabancı ülkelerde Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluklarına,

c) Hükümlü, tutuklu veya gözetim altında bulunanlar, bulundukları yer Cumhuriyet Savcılıklarına

Madde.7- Yükümlülerden;

a) 1/1/1 973 tarihinden önce doğmuş olanlar;

1) Müracaat tarihinde 5.000 Alman Markı,

2) 4/6/2000 (dahil) tarihine kadar 5.000 Alman Markı,

3) 4/9/2000 (dahil) tarihine kadar 5.000 Alman Markı,

1) Müracaat tarihinde 5.000 Alman Markı,

2) 4/6/2000 (dahil) tarihine kadar 5.000 Alman Markı,

3) 4/8/2000 (dahil) tarihine kadar 5.000 Alman Markı,

4) 4/9/2000 (dahil) tarihine kadar 5.000 Alman Markı, olarak ödeyeceklerdir.

Temel askerlik eğitiminin yerine getirilmesi ve terhis işlemleri

Madde 8- Başvuruları kabul edilenlerden; 1111 sayılı Askerlik Kanununun 35 inci maddesinin (e), (D), (E), (F) fıkraları ve 36 ncı maddesi gereğince erteli olanların ertelemeleri, müracaat tarihinden itibaren iptal edilir. Temel askerlik eğitimine tabi tutulacaklar, Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek celp dönemlerinde, Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek birlik ve askeri kurumlara sevk edilirler. Bunlardan temel askerlik eğitimlerini tamamlayanların geçici terhisleri ilgili birlik ve askeri kurumlarınca yapılır.

Bunlar ile temel askerlik eğitimine tabi tutulmayacak olanların kesin terhisleri, bedelin tamamını ödemelerini müteakip askerlik şubelerince yapılır.

Genelkurmay Başkanlığınca ihtiyaç duyulacak meslek ve ihtisaslara sahip yükümlüler temel askerlik eğitimi süresince birlik ve askeri kurumlarında, meslek ve ihtisaslarına uygun görevlerde istihdam edilebilirler.

1111 sayılı Askerlik Kanununun 35 inci maddesinin (A) ve (8) fıkralarındaki yasal mazeretleri nedeniyle belirlenen celp döneminde silah altına alınamayanların sevkleri, mazeretlerinin sona ermesini müteakip ilk celp döneminde yapılır.

Askerliğine yedek subay aday adayı olarak karar alınanlardan hastalık ve arızaları; Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin hastalık ve arızalar çizelgesinin “8” dilimine girmesi nedeniyle haklarında Yedek subay olarak askerliğe elverişlidir. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 2 numaralı sınıflandırma çizelgesindeki (+) işaretli sınıflarda görev yapar, Er olarak askerliğe elverişli değildir.” kararlı sağlık raporu düzenlenmiş olanlar istekleri halinde bu Esaslar kapsamında askerlik hizmetlerini yerine getirebilirler.

Askerlik hizmetinden sayılacak ve sayılmayacak haller

Madde 9- Yükümlülere temel eğitim süresinin sonunda eğitim süresinin her ayı için yol dahil iki gün olarak hesap edilip verilen izin süresi, askerlik hizmetinden sayılır. Yükümlülerin hastanede, hava değişiminde ve istirahatte geçen sürelerinin her ay için toplam beş dünden fazlası hizmetlerinden sayılmaz.

Yükümlülere ikinci derece dahil kan ve sıhri yakınlarının ağır hastalık ve ölümü halinde birlik ve kurumlarınca dört güne kadar mazeret izni verilebilir. Bu izinler askerlik hizmetinden sayılmaz.

Kapsam dışına çıkarılacak haller

Madde 10- Bedelli askerlik için başvuran yükümlülerden;

a) Bedel taksitlerinden herhangi birini kendisine bildirilen tarihe kadar ödemeyenler,

b) Sevke tabi olduğu celp döneminde geçerli mazereti olmaksızın temel askerlik eğitimine katılmayanlar,

c) Temel askerlik eğitimine katıldıktan sonra mazereti olmaksızın eğitimini süresi içinde tamamlamayanlar,

ç) Hükümlülük, tutukluluk, gözetim altında olmak veya askeri hastane sağlık kurulu raporu ile tevsik edilmiş hastalık halleri hariç olmak üzere Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek en son celp döneminde de temel askerlik eğitimine başlamayanlar

kapsam dışına çıkarılırlar.

Bu durumdaki yükümlülerin işlemleri tabi oldukları statüye göre yürütülür.

Geri ödeme

Madde 11-Yükümlülerin ödedikleri bedel aşağıdaki hallerde iade edilir.

a) 10 uncu madde hükmüne göre bedelli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılanlara, bedel ve temel askerlik eğitimine ilişkin yükümlülüklerini tamamlamadan istekleri ile vazgeçenlere; askerlik hizmetlerini, tabi oldukları statüye göre yerine getirmelerini müteakip,

b) Temel askerlik eğitimini tamamlamadan ölen veya askerliğe elverişsiz hale gelenlere ise bu durumlarının belirlenmesini müteakip

ödemiş oldukları bedelin, geri ödeme tahakkuk tarihindeki Alman Markının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı; ödeme emri aranmaksızın, yerli askerlik şubelerince tahakkuk ettirilerek, askerlik şubesinin bağlı bulunduğu saymanlıkça kendilerine, vekillerine veya kanuni mirasçılarına ödenir. Gerekli ödeme emri ise daha sonra Maliye Bakanlığınca ilgili saymanlığa gönderilir.

Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra ölen veya askerliğe elverişsiz hale gelenler ile bedel ödemelerini ve temel askerlik eğitimlerini tamamlayarak kesin terhise hak kazananlardan daha sonra bedelli askerlik hizmeti kapsamından çıkarılmalarını talep edenlere geri ödeme yapılmaz.

Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra ölen veya askerliğe elverişsiz hale gelenlerin eksik ödemeleri kendilerinden veya kanuni mirasçılarından talep edilmez.

Geri ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir tebliğ ile belirlenir.
 
 

Askerlik şubeleri ve konsolosluklarca yapılacak işlemler

Madde 12- Askerlik şubeleri ve konsolosluklar, bedelli askerlikten yararlanmak isteyen yükümlülere; başvuru veya taksit ödemeleri sırasında, ödemeleri gereken bedel tutarını belirten yazılı belgeyi vererek, ödemelerin banka hesabına yatırılmasını sağlarlar.

Yükümlülerin yapacakları işlemler

Madde 13- Yükümlüler, askerlik şubeleri veya konsolosluklardan alacakları ödemeleri gereken bedel miktarı ve bedelin yatırılacağı banka hesabını gösteren belge ile ödemelerini yaparlar, alacakları dekont veya makbuz aslını askerlik şubelerine veya konsolosluklara teslim ederler.

Bankalarca yapılacak işlemler

Madde 14- Yükümlüler tarafından bankalara yatırılacak bedellerin ödenmesi sırasında ilgili bankalar tarafından düzenlenecek makbuz veya dekonta; yükümlünün adı ve soyadı, baba adı, doğum tarihi,nüfusa kayıtlı olduğu il/ilçe ve ödenen bedel tutarı ile yapılan ödemenin banka hesabına alacak kaydedilmek üzere alındığına dair meşruhat tam ve eksiksiz olarak yazılır.

Alman Markı dışındaki diğer konvertibl döviz olarak yapılan ödemelerde döviz cinsi ve ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası çapraz kuru, Türk Lirası olarak yapılan ödemelerde ise ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Alman Markı döviz satış kuru da makbuz veya dekonta yazılır.

Yükümlülerin yatırdıkları paralar AIman Markı olarak banka hesabına intikal ettirilir. Yapılacak ödemeler sırasında ortaya çıkabilecek komisyon, vergi gibi ek masraflar yükümlüler tarafından ayrıca ödenir ve bu husus da makbuz veya dekontta gösterilir.

Bedelli askerlik ödemeleri T.C. Ziraat Bankası tarafından herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın aynı gün Alman Markı hesabına kaydedilir. Merkez Saymanlık Müdürlüğü adına açılacak bu hesap, munzam karşılık, disponibilite ve her türlü diğer yasal yükümlülüklerden muaftır. Yurt dışından yapılacak havalelerde, havale konusu tutarın '‘bedelli askerlik'' için olduğu belirtilir.

T.C. Ziraat Bankası, bedelli askerlik uygulamasından yararlanmak üzere banka hesabına ödemede bulunan yükümlülerin; adı ve soyadı ile yatırdığı tutarı (Alman Markı cinsinden) içeren listeleri her ay sonu itibarıyla düzenleyerek Milli Savunma ve Maliye bakanlıklarına gönderir.

Bütçeleme

Madde 15- Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü adına TC. Ziraat Bankasında açılan özel hesapta Alman Markı olarak toplanan bedelli askerlik gelirleri genel bütçeye özel gelir ve karşılığı da ilgili kurum bütçelerine aktarılmak üzere Maliye Bakanlığı bütçesinde açılacak özel bir tertibe ödenek kaydedilir.

Özel hesapta toplanan tutarların Türk Lirasına çevrilmesinde, özel gelir kaydı işleminin yapıldığı tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınır.

Bu ödeneklerden yılı içinde kullanılmayan miktarlar, ertesi yıl bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir.

Ödeneklerin kullanımı

Madde 15- Özel ödenek kaydedilen miktarlar, Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dahilinde, 17 Ağustos 1999 tarihinde vuku bulan deprem dolayısıyla genel hayata etkili afete maruz kalan bölgede yer alan illerde, öncelikle hayatın bir an önce normale dönmesini sağlayacak, geçici ve daimi iskan amacıyla konutlar yapılması, kamu hizmetlerine ait bina ve tesisler ile yol, su, elektrifikasyon, haberleşme ve benzeri altyapı tesislerinin inşası için bu işlerle görevli bulunan veya görevlendirilecek bakanlık veya kuruluşlara aktarılır.

Yürürlük

Madde 17- Bu Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 18- Bu Esasları, Bakanlar Kurulu yürütür.
 

(14.11.1999)