Türkiye'de yaşanan olaylar...

 
 Ana Sayfalar
BELGENET 
 ARŞİV
 BELGELER 
Yasa 
 METİN
 NE ÖNGÖRÜYOR
 
Tepkiler
MİLLİYET
HÜRRİYET
SABAH 
KÖŞE YAZILARI
 
 
 
 

''KIYAK EMEKLİLİK''

   15 ARALIK 1999

Milletvekilleri, daha önce mahkemeden dönen yasayı yeniden geçirmek için Meclis'te gizli 'operasyon yaptı'

Kimsenin ruhu duymadı!
Mahkemenin gerekçeli kararı açıklamaması nedeniyle halen yüksek emekli maaşı alan milletvekilleri, bu haklarını kaybetmemek için Anayasa değişikliğine gerek bırakmayan bir teklif hazırladı. Partiler ziyaret edilerek Türk Parlamenterler Birliği'nce gizlice hazırlanan teklif hakkında bilgi verildi.
Akbulut'a elden teslim
Öneri geçen hafta basının haberi olmaması için TBMM Başkanı Akbulut'a 'elden' iletildi. Buradan Plan ve Bütçe Komisyonu'na havale edilen teklifi Meclis görevlileri de görmediği için sadece kayıt numarası verildi. Komisyonun DSP'li Başkanı Metin Şahin de öneriyi kasasında sakladı.
İptal edilmemesi için
Milletvekilleri, anlaşılmaması için değişik bir isim verdikleri teklife, bir kez daha Anayasa Mahkemesi'nden dönmesini önlemek amacıyla yüksek yargı üyelerini de dahil etti. Kıyak emekliliği koruyan öneride öğretim üyeleri ve üst düzey bürokratlara da 'temsil ödeneği' öngörülüyor.
 

Maaş kurtarma yasası

Milletvekilleri, Anayasa Mahkemesi'nin 'kıyak emeklilik' yasasını iptal etmesi üzerine, Plan ve Bütçe Komisyonu'na yeni bir teklif götürdü. Yeni teklif mahkeme üyelerini de kapsıyor
ANKARA - Milletvekilleri, Anayasa Mahkemesi'nin, kamuoyunda 'kıyak emeklilik' olarak bilinen vekillere özel emeklilik yasasını iptal etmesinden sonra maaşlarını kurtarmak için 'gizli bir operasyona' imza attı. Basından ve kamuoyundan 'gizlenen' teklif, yine 'gizli' bir operasyonla ve tartışılmasına meydan verilmeden Plan ve Bütçe Komisyonu'na taşındı. Komisyonun DSP'li Başkanı Metin Şahin de teklifi dünkü görüşme anına kadar kasasında sakladı. Teklif, olası bir iptal davasına karşı Anayasa Mahkemesi üyelerine de 'rüşvet' sayılabilecek hükümler taşıyor. 
Anayasa Mahkemesi'nin 'kıyak emeklilik' yasasını iptalinden sonra erken ve özel emeklilik haklarını yitiren milletvekilleri 550 milyon lira dolayındaki emekli maaşına da veda etmeye ve 150 milyon liralık maaşa hazırlanıyordu. Ancak Yüksek Mahkeme'nin gerekçeli iptal kararını açıklamaması dolayısıyla emekli vekiller son üç aylıklarını da yüksek miktardan almayı başardı.
Gerekçeli kararın gecikmesi için mücadele veren Türk Parlamenterler Birliği (TPB) başkan ve yöneticileri de yüksek emekli maaşlarını kurtarmak için yoğun bir çalışma gerçekleştirdi. Parti liderlerini bu konuda ikna eden TPB Başkanı Zeki Çeliker, depremden sonra girişimlerini askıya almak zorunda kaldı. Ayrıca özel emeklilik için anayasa değişikliği gerekmesi çalışmaları engelledi.
TPB üyeleri bunun üzerine, kamuoyundan gelebilecek tepkileri de düşünerek yeni bir taktik geliştirerek uygulamaya koydu. Buna göre, anayasa değişikliğine gerek kalmadan ilgili yasalarla oynayarak belirli kesimlerin emekli maaşlarının artırılması üzerinde anlaşmaya varıldı. Ardından da özel bir yasa önerisi hazırlandı. Yasa teklifini TBMM Başkanlığı'na sunma görevi ANAP Siirt Milletvekili Nizamettin Sevgili'ye verildi. Bu arada partiler ziyaret edilerek teklifle ilgili bilgilendirildi ve karşı çıkmamaları istendi.

Gizli operasyon
Geçen hafta Sevgili'nin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na iletilen teklif, basının ve kamuoyunun görmemesi için 'elden' TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut'a götürülerek Plan ve Bütçe Komisyonu'na havalesi sağlandı. Meclis görevlileri de görmedikleri teklife sadece kayıt numarası verdiler. Teklif buradan Kanunlar ve Kararlar Dairesi'ne götürüldü ve yine uzmanlara gösterilmeden komisyona iletildi. Komisyon görevlileri de teklifi görmeden kayıt numarası verdi. Teklifi geçen hafta perşembe günü alan DSP'li Başkan Metin Şahin, kasasında sakladı ve görevlilere vermedi. 
İçeriğinin anlaşılmaması için adı da 'Bazı Sosyal Güvenlik Yasalarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi' biçiminde konuldu. Mevcut uygulamada teklifler kayıt numarası alındıktan sonra Kanunlar ve Kararlar Dairesi'nde inceleniyor ve kaydedilip komisyona gönderiliyor. Komisyonda da sıra numarası verilerek başkana sunuluyordu. 
Bu kez uygulamalar aşılarak komisyona taşınan teklifte, milletvekillerinin kıyak emeklilik aylıkları korunurken, olası bir iptal davasının önüne geçmek için yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri de uygulamaya ortak ediliyor. Gizlenen teklifte, yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri, üniversite öğretim üyeleri ve yüksek dereceli bürokratlara da 'temsil ödeneği' verilmesi öngörülüyor.



16 ARALIK 1999

Yasa teklifi yargıya 'rüşvet'le sınırlı değil, yük 70 trilyon
Kıyak içinde kıyak

Komisyondan jet hızıyla geçen teklif yüksek emekli maaşının yanı sıra kıyak emeklilik de öngörüyor. Kapsamı geniş tutulan teklifte erken seçim mağduru vekiller bile unutulmadı!

15 bin kişiyi kapsıyor
Yargıya 'rüşvet' de içeren yasa teklifinin kapsamı sanılandan daha geniş çıktı. Milletvekillerine yüksek maaş ve kıyak emeklilik sağlanması uğruna hazırlanan teklif 15 bin kişiye ek gelir getirecek. Bunun da bütçeye yükü yılda 70 trilyon lira. 
Temsil tazminatı verilecek
Anayasa Mahkemesi'ni etkilemesi umulan teklifle, yasa aleyhine başvuruları kabul eden yerel mahkemelerin de 'vicdanla cüzdan arasına sıkıştırılması' hedefleniyor. 2-3 bin hâkim, emeklilik ve görevde 367 milyon lira 'temsil tazminatı' alacak.
Eski vekillere kıyak emeklilik
RTÜK, SPK ve Bankacılık Kurulu üyeleri, Merkez Bankası yönetimi, YÖK üyeleri, rektörler, Genelkurmay Başkanı, kuvvet komutanları da bu tazminattan yararlanacak. Teklif, 'kıyak emekli' olamayan milletvekillerine de bu hakkı veriyor.
 
Tepki yağıyor

Başbakan: Haberim yoktu

 Başbakan Bülent Ecevit: Teklif benim bilgim olmadan geçti. Onun için bir şey söyleyemem.
TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut: Anayasa'ya aykırılık söz konusu değilse, normal karşılamalı.
DYP lideri Tansu Çiller: Tepkimizi göstereceğiz.
DYP'li Salih Sümer: Milletvekilinin kendisi için ne gelirse eller kalkar. Size olunca iyi, bize olunca mı sıkıntı oluyor. Merak etmeyin, Türkiye zengin.
DSP'li Rıdvan Budak: Sevimsiz, bize yakışmaz. 
FP'li Avni Doğan:Yargıya rüşvet kokusu var.
Eski Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Güven Dinçer: Çoktan utanmaz yüzün sefası. Ancak eğri işler halktan gizlenir. Önce Meclis itibarını kaybetti, şimdi de hâkimlerin saygınlığı azalacak. Anayasa'yı çiğnemekten vazgeçsinler.
İsmini açıklamayan bir yüksek yargı üyesi: Adalet satın alınmaz. Biz rüşvetle hareket etmeyiz.
HSYK Başkan Vekili Engin Doğu:Özlük haklarımızda iyileştirme yapılacaksa bütün hâkim, savcı, hatta adli teşkilatı kapsayacak şekilde olmalıdır. 
DİSK Genel Sekreteri Murat Tokmak: İktidar, halkın önüne koyduğu acı reçeteyi önce kendi içmeli ve bu teklifi de hemen çöpe atmalıdır.
 

Kıyak genişletildi

Plan ve Bütçe Komisyonu'ndan 15 dakikada geçirilen 'kıyak emeklilik' teklifindeki rüşvetin boyutu büyüyor. Teklifin 15 bini aşkın seçilmiş ve atanmış ile emekliyi kapsadığı anlaşıldı
İSMET DEMİRDÖĞEN
ANKARA - Milletvekillerinin, daha önce çıkarılan sekiz yasayı iptal eden Anayasa Mahkemesi'nin üyelerine 'rüşvet' içerir biçimde hazırladıkları ve önceki gün TBMMPlan ve Bütçe Komisyonu'ndan 15 dakikada geçirdikleri yasa teklifinin, yüksek emekli maaşının yanı sıra 'kıyak emeklilik' hükümleri de taşıdığı, 'rüşvet'in boyutlarının ise sanılandan büyük olduğu ortaya çıktı.

Fatura 70 trilyon
Teklifin aynen yasalaşması durumunda milletvekillerine 'kıyak emeklilik ve yüksek emekli maaşı' uğruna, üst düzey bürokratlara, yüksek yargı organlarının başkan ve üyelerine, 1'inci sınıf hâkimlere, temsil görevi bulunan generallere, belediye başkanlarına, belediye ve il genel meclisi üyelerine, müsteşar, müsteşar yardımcıları ve genel müdürler ile Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Yüksek Öğretim Kurulu 
(YÖK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) gibi kurumların üyelerine, hem görevleri sırasında hem de emekli olduktan sonra 'makam ve temsil tazminatı' ödenecek. Teklifin 15 bini aşkın seçilmiş ve atanmış ile emekliyi kapsadığı belirtiliyor. Yeni bütçeye göre ödenecek temsil tazminatı 367 milyon lira olacak. Bu ödemenin aylık faturasının en az 6 trilyon liraya ulaşacağı, yıllık yükünün ise 70 trilyon lirayı aşacağı hesaplanıyor.

İsteğe bağlı sigorta
Komisyonda aynen kabul edilen teklif, görevde ve emeklilikte makam tazminatına ek olarak 'temsil tazminatı' ödenmesinin yanı sıra, erken seçim dolayısıyla yeniden seçilemeyen ve dolayısıyla emeklilik hakkını edinemeden parlamentoya veda edenlere de 'kıyak emeklilik' hakkı içeriyor. Teklifin gerekçesinde, milletvekillerinin daha önce çıkarılan sekiz yasadan, iptal edilmesine karşın yararlandığı ve bunun 'kazanılmış hak' olduğu için sürdüğü belirtilerek, seçim mağdurları için yeniden ve farklı biçimde uygulanması savunuluyor. Son görevlerinde üç yıl altı ay bulunanların bu görevden emeklilik hakkı edindiğine dikkat çekilen gerekçede, "Geçen dönem üç yıl dört ay sürdü. Onlara bir hak tanımak gerekir" deniliyor.
Getirilen düzenlemeyle de bu durumda olanlara 'isteğe bağlı sigortalılık' hakkı tanınarak, prim ödemeleri halinde Emekli Sandığı'ndan milletvekili emeklisi olmalarının ve yüksek maaş almalarının yolu açılıyor.
Yasa teklifiyle milletvekillerine tanınan bu hak, 'ayrıcalık' olmaktan çıkarılmak için kapsama 'süresi kanunla belirlenen görevlere atanmış ve seçilmişler' de alınıyor. Böylece, YÖK, Rekabet Kurulu, TRT, SPK gibi kurumların yönetimlerinde görev sürelerini tamamlayamayanlarla, erken seçim dolayısıyla yasalarda tanınan süreyi geçirmemiş olan belediye başkanları, belediye ve il genel meclisi üyelerine emeklilik hakkı getiriliyor.

İptali önleme yolları mı?
'Kıyak yasaları'nın iptali, milletvekilleri başvuru yapmadığı için, şimdiye dek yurttaşların açtıkları davaları yerinde gören yerel mahkemeler yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne ulaşılmasıyla mümkün olabiliyordu. Bu kez, iptal kararını veren Anayasa Mahkemesi'ni etkileme girişiminin yanı sıra, yurttaşların başvurularını kabul eden yerel mahkemelerin 'vicdanla cüzdan arasına sıkıştırılması' yoluyla iptal kanallarının tıkanması hedefleniyor. Buna göre mahkemelerde başkanlık ya da üyelik yapan yargı mensuplarının üst düzeyi de tazminat kapsamında. Teklife göre Yargıtay, Danıştay, Sayıştay başkanları, üyeleri, 1'inci sınıf hâkimlikte altı yıllık sürelerini tamamlamış yargı mensupları da hem görevde hem de emeklilikte bu tazminatı alabilecek. Bu durumdaki hâkimlerin sayısının 2 ile 3 bin arasında bulunduğu belirtiliyor.
Temsil tazminatının kapsamı bu kesimlerle de sınırlı değil. Teklife göre bürokrasideki müsteşar, müsteşar yardımcıları, genel müdürler, yönetim kurulu üyeleri, RTÜK, SPK ve Bankacılık Kurulu üyeleri, Merkez Bankası başkan ve yönetim kurulu üyeleri, YÖK üyeleri, rektörler, Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanlarının yanı sıra 'temsil' görevinde bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları da bu tazminattan yararlanabilecek.
Dışarıdan atananlar da Yasa teklifinin kapsamına dışarıdan bakan yapılıp de emeklilik hakkını edinemeyenler ile bunların dul ve yetimleri de alındı. Teklifin gerekçesinde daha önce çıkan yasalarla milletvekilleriyle dışarıdan atanan bakanlara emeklilik hakkı tanındığı, ancak bu hakkın Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiği anımsatılarak, "Bu durumda 134 kişi bulunmaktadır. Bunlardan altı kişi 65 yaşından büyük, dört kişi 65 yaşından küçük, 124 kişi ise dul ve yetimleridir. Söz konusu kimseler mağdur ve muhtaç kişilerdir. Bu madde ile Emekli Sandığı Kanunu'na tabi hizmeti bulunmayan 70 kişinin de arasında bulunduğu yasama organı üyeleri ve dışarıdan atanan bakanlar arasında, 65 yaşından büyük olanların kendilerinin, ölenlerin ise dul ve yetimlerinin mağdur edilmemeleri sağlanmıştır" denildi.
Teklifle ödenecek temsil tazminatının kamuda görev yapanlara hangi oranlarda ödeneceğini belirleme yetkisi ise Bakanlar Kurulu'na verildi.

Yasama yerine temsil tazminatı
'Kıyak emeklilik' yasa teklifinde, Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği ancak gerekçeli karar yayımlanmadığı için milletvekillerine ödemesi süren 250 milyon liralık tazminatın yerine de 'temsil tazminatı' getiriliyor. Bu tazminat için 30 bin katsayısı öngörülüyor ve tazminatın bu katsayının, memur maaş katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktar olması hükme bağlanıyor. Tazminat, damga vergisi dışında diğer vergi ve harçlardan da bağışık tutuluyor. Yılbaşında yürürlüğe girecek bütçedeki rakamlara göre tazminat 367 milyon lira olacak. Bu ödemenin 'milletvekillerine kıyak' olmaktan çıkarılması için de kapsamı son derece geniş tutuldu. Kapsama 'kıyak yasaları'nı daha önce sekiz kez iptal eden Anayasa Mahkemesi başkan ve üyeleri de alındı. Teklif ile emekli milletvekillerine 1 milyar lira kadar aylık gelir sağlanıyor.


17 ARALIK 1999

Çeşitli partilerden 40 üyesi olan Plan ve Bütçe Komisyonu, 'el altından' sunulan kıyak emeklilik teklifini 15 dakikada onayladı   Kendilerine kıyak yaparken, dokuzuncu kez iptal edilmesin diye yargıya da rüşvet teklif eden komisyona tepkinizi iletin

Diğer kıyakçı milletvekilleri:
C.Tufan YAZICIOĞLU, Gaffar YAKIN, Masum TÜRKER, Necdet TEKİN, Ramiz SAVAŞ, Hasan ÖZGÖBEK, Abudlkadir AKCAN, Ali UZUNIRMAK, Süleyman COŞKUNER, Hakkı DURAN, Mücahit HİMOĞLU, İlhami YILMAZ, Ali GEBEŞ, Lütfi CEYLAN, Sait AÇBA, Zeki ERGEZEN, Altan KARAPAŞAOĞLU, Aslan POLAT, Ali ÇOŞKUN, Zeki ÜNAL, Cevat AYHAN, Ali ER, Nesrin NAS, Süleyman ÇELEBİ, Oğuz TEZMEN, Ramazan GÜL, Mehmet Ali YAVUZ, Veysi ŞAHİN, Kemal KABATAŞ, Bekir GÜNDOĞAN
 

Sansür istiyorlar

Basını hedef alan milletvekilleri, 'kıyak emeklilik haberi' gibi beğenmedikleri yayınlar hakkında suç duyurusu yapabilecek

Meclis'e yeni düzen, yeni yetki
İçtüzük Komisyonu tarafından Meclis'in çalışma düzeni değiştirilirken basına da sansür hazırlığı yapılıyor. Buna göre TBMM başkanları; Meclis ve milletvekilleri hakkındaki haberler başta olmak üzere her türlü açıklamayla ilgili suç duyurusunda bulunabilecek.
Her ay bir hafta tatil
Dilekçe Komisyonu'na da incelemeleri sırasında gördükleri, suç teşkil edebilecek hususlarda yargıya başvurma yetkisi veriliyor. Yeni düzen milletvekillerine üç hafta çalışıp bir hafta tatil yapma olanağı da sağlıyor.
 
 

Kıyakçılar idamlık!

ADNAN KESKİN
ANKARA - Daha önce kıyak emeklilik yasasını iptal ettiren ve tehditlere rağmen geri adım atmayan ceza hukuku profesörü Doğan Soyarslan, yeni yasanın da iptali için dava açacağını açıkladı. Soyarslan, yeni yasanın mimarları arasında olan eski Türkiye Parlamenterler Birliği Genel Sekreteri Turgut Kırali'nin daha önce bu yüzden kendisini tehdit ettiğini söyledi. 
Soyarslan, yasayı çıkaranlar hakkında 'Anayasayı manevi cebirle ihlal' suçunu işledikleri gerekçesiyle idam öngören TCY'nin 146. maddesi uyarınca soruşturma açılması için suç duyurusunda bulunacağını belirtti. Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Soyarslan, "TBMM bu kanunlarla Anayasa Mahkemesi kararlarını bir tarafa atıyor, tanımıyor. Bu dünyanın hiçbir yerinde olmaz" dedi.

Anayasa ihlali
Kıyak emeklilikte ısrar edilmesinin Anayasa'nın manevi cebirle ihlali olduğunu iddia eden Soyarslan, şunları söyledi: "Manevi cebir; kamunun devlet olmak nedeniyle sahip olduğu gücünü, parlamenter hukuk dışında kullanmasıdır. Kıyak emeklilik kanunları bilinerek ve istenerek açıkça kasten Anayasa'ya aykırıdır. TCY'nin 146. maddesi vardır, yapılan bu kapsamda suçtur. Bu suçtan, kanuna oy veren tüm parlamenterler gibi onaylayan Cumhurbaşkanı da sorumludur. Cumhurbaşkanı bu yasayı geri çevirmeli, olmazsa iptalini istemelidir. Ayrıca iptal davası açmayan parlamenterler de sorumludur."
Kenan Evren'in dahi kıyak emeklilik yasasının iptalini sağladığını anımsatan Soyarslan, "Anayasa Mahkemesi mayısta verdiği iptalle ilgili kararının gerekçelerini neden hâlâ açıklamadı?" diye sordu.
 

Liderler göz yumuyor

Meclis'te gizlice çıkarılmak istenen Kıyak Emeklilik Yasası'na siyasi parti liderleri sessiz kaldı. Ecevit, 'Tekliften sonradan haberim oldu' derken, FP lideri Kutan 'Daha incelemedim' dedi
ANKARA - İktidar ve muhalefet liderleri, milletvekillerine 'kıyak emekli maaşı' konusunda sessizliğe büründü. Başbakan Bülent Ecevit, tekliften 'sonradan haberi olduğunu' ileri sürerken, FP lideri Recai Kutan, 'habersiz' olduğunu iddia etti. Partisinin dünkü grup konuşmasında kıyak emeklilikle ilgili tek söz söylemeyen Ecevit, gazetecilerin, "Türkiye ekonomisinin sıkıntılı bir döneminde milletvekillerine kıyak emeklililik girişimini nasıl karşılıyorsunuz?" sorusuna, "Artık dediğim gibi, yürürlüğe girdi. Ben olup bittikten sonra haber aldım. Başka bir şey eklemek istemiyorum" karşılığını verdi. 
FP lideri Recai Kutan da, tekliften habersiz olduğunu savunurken, "İçeriğinden haberim yok. Daha teklifi incelemedim. Yorum yapmak istemiyorum" dedi. FP Grup Başkanvekili Bülent Arınç ise, teklifin yüksek yargı mensupları ile üniversite öğretim üyelerini ve bürokratları da kapsadığını belirterek şunları söyledi:
"SPK başkan ve üyelerinin 4 milyar 700 milyon lira olan maaşları 2 milyar lira daha artırılmak isteniyor. Elbette bunlar özel görev yapan insanlar, belirli bir seviyede maaş almaları normal. Ancak bu maaşı artırmayı düşünenlerin, memura yüzde 15 zammı önerirken yüzleri kızarıyor mu acaba? Milletvekilleri, azlığını çokluğunu tartışmıyorum, 
1 milyar lira maaş alıyor. Bu para, bir SPK üyesinin aldığının üçte biri, Rekabet Kurulu üyelerinin aldığı maaşın beşte biri kadardır. Bir milletvekili ulusal televizyonun haber spikeri kadar, bir şirketin pazarlama müdürü kadar maaş alamıyor. Olaya akıl ve sağduyu ile bakılmalıdır." 
Bu arada, kıyak emeklilik teklifini veren ANAP'lı Nizamettin Sevgili'ye eşlik edenlerden DSP'li Hasan Metin ve Gaffar Yakın ile FP'li İrfan Gündüz tepkiler üzerine imzalarını geri çekti. Böylece teklife imza koyanların sayısı sekizden beşe düştü. Teklifi Sevgili'yle birlikte DSP'den Hasan Metin, Ali Günay ve Gaffar Yakın, DYP'den Burhan İsen, MHP'den Hayrettin Özdemir, FP'den İrfan Gündüz ve Zeki Ergezen imzalamıştı. (Radikal)
 

Kıyak'a tepkiler

Altan Öymen (CHP Genel Başkanı): Hükümet bu konuda, 'çifte standart' uyguluyor. İş kendi emekli maaşlarına gelince tam bir çifte standart gösteriyorlar. Hiç olmazsa bundan sonra Meclis Genel Kurulu'nda sağduyulu milletvekilleri bunu önlemelidir. Bu haliyle çıkarsa da Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel bunu onaylamamalı. 
Salim Uslu (Hak-İş Genel Başkanı): Hükümet, 'sosyal güvenlik reformu yapılmazsa devlet batar' demişti. Kıyak emeklilik yolundaki çalışma, siyaseti ve siyasetçileri 'zaaflı ve ayıplı' bir hale getirdi. Milletvekillerinin kendi maaşları söz konusu olduğunda cömertçe davranıp bunu savunmakta güçlük çekmelerini kınıyoruz. Umarım aklı selim galip gelir. Parlamento gizli saklı fırsatçılıklara izin vermez.
Bekir Belovacıklı (DİSK Karadeniz Bölge Temsilcisi): Bu utanç tasarısı Meclis gündemine getirilmemelidir. Türkiye Yol-İş Sendikası Yönetim Kurulu: Ülkenin sorunları bini aşmışken milletvekilleri kıyak emeklilik peşinde koşuyor. Hem de Anayasa Mahkemesi'nin kararlarını etkisiz kılmak için yargıya rüşvet verme yolunu seçerek. Türkiye'de milletvekillerinin vereceği rüşvetle kendilerine ayrıcalık sağlamayı kabul edecek yargıç yoktur. 

18 ARALIK 1999

Deprem için toplanan vergiler kıyak emekliliğe gidecek
Çek elini cebimden

Hükümetin kaynak yaratma amacıyla çıkardığı ek vergilerden 'motorlu taşıtlar, emlak ve değerli kâğıt' gelirlerinin her biri, 70 trilyonluk 'kıyak' yükü tek başına karşılayamıyor

60 trilyonluk motorlu taşıtlar vergisi, kıyak emekliliğe yetişemiyor.
20 trilyonluk emlak vergisi, kıyak yükün üçte biri bile etmiyor.
28 trilyonluk değerli kâğıt harcı da 70 trilyonun yanında cüce kalıyor.
123 trilyonluk gelir vergisinin yarıdan fazlası kıyak maaşlara gidecek.
148 trilyonluk kurumlar vergisinin yarısı yükü ancak karşılıyor.
278 trilyonluk özel iletişim vergisinin dörtte biri kıyak maaşa eşit.
Tüketicilere yönelik 120 trilyonluk özel işlem vergisi, yükün iki katı bile değil.
1 katrilyon 665 trilyon liralık faiz vergisinin de yüzde 4'ü 70 trilyonluk yükü 
     karşılamak için kullanılacak.
 
 

Cebimizden alıyorlar

İstikrar programı için vatandaşın üzerine ek vergiler salan hükümet toplayacağı trilyonların önemli bir bölümünü, çıkartılacak kıyak emeklilik yasası sonucu milletvekillerine ödeyecek
HANİFE ŞENYÜZ
ANKARA - Enflasyonu düşürme programına ek vergilerle halktan destek isteyen milletvekilleri, sıra kendilerine gelince fedakârlığı unuttu. Kalem kalem, nereden ne vergi alabiliriz diye kılı kırk yaran bir anlayışla hareket edilirken, ek motorlu taşıtlar, emlak ve değerli kâğıtlardan alınacak vergiler, tek başına milletvekili ve üst düzey bürokratlara ödenecek kıyak maaşları karşılamaya yetmiyor.
İstikrar programının faturası yine halka kesilirken, halktan alınan paralar da vekillerin ve onun 'rüşveti' niteliğindeki Anayasa Mahkemesi başta olmak üzere üst düzey bürokratların kıyak emeklilik maaşlarına gidecek. Ek vergileri, kıyak emekli maaşlarının tutarları ile tek tek karşılaştırdığımızda, ilginç sonuçlar ortaya çıktı. Kıyak emekliliğin faturası, henüz net olarak ortaya çıkmadı. Ancak, 15 bin kişiye ödeneceği varsayımıyla yapılan hesaplamada bu tutar 70 trilyon lira olarak görünüyor. Bu tutarı netleştirecek olan Bakanlar Kurulu kararı olacak. 70 trilyon lira baz alındığında, toplanacak olan yaklaşık 60 trilyon liralık ek motorlu taşıtlar vergisi bu miktarı karşılamaya bile yetmiyor. 
20 trilyon liralık ek emlak vergisi, 28 trilyon liralık her çek yaprağı için ödenecek değerli kağıt bedelinin ise kıyak emeklilik maaşının yanında esamesi okunmuyor. Emlak vergisi tutarının 3.5 katı, değerli kâğıt bedellerinden elde edilecek gelirin 2.5 katı tutarında bir kaynak kıyak emekliliğe gidecek.
70 trilyon liralık kıyak emeklilik giderine karşılık, devletin gelir vergisi mükelleflerinden 123 trilyon, kurumlar vergisi mükelleflerinden 148 trilyon, tüketicilerin ödeyeceği özel işlem vergisinden 120 trilyon liralık geliri var. Cep telefonlarından tahsil edilecek tutarların dörtte biri, ek vergiler içinde en yüksek paya sahip olan faiz vergisinin de yüzde 4'ü kıyak emeklilik maaşına gidecek.

19 ARALIK 1999

Tepkiler yoğunlaşınca 'kıyak emeklilik' askıya alındı
HALKIN GÜCÜ

Milletvekillerinin, dün sabaha karşı Meclis'te yasalaştırmayı hedefledikleri 'yargıya rüşvetli' kıyak emeklilik teklifi, tepkiler ve ortaklar arası kriz nedeniyle askıya alındı

 Şafak harekâtı yarım kaldı
Halkın tepkisi daha fazla büyümeden 'kıyak emekliliği' oldubittiye getirmek isteyen milletvekilleri dün sabaha kadar çalışıp teklifi görüşme kararı aldı. Ancak, tekliften önce görüşülen tahkimle ilgili yasada pürüzler çıkması üzerine görüşmelere bir türlü geçilemeyince, rüzgâr tersine döndü. 
Bir gece ansızın gelebilir
Sabah 04.00'te verilen arada parti liderlerinin de bastırmasıyla teklifin askıya alınması kararlaştırıldı. Ara sonrası milletvekilleri Genel Kurul'a girmedi ve çoğunluk sağlanamadı. Gündemin ikinci sırasındaki teklifin 10 gün içinde gece operasyonuyla görüşülme olasılığı hâlâ var.
 
 

Liderler sonunda 'kıyak'a tavır aldı

Başbakan Ecevit: Tasarının kamuoyundan kaçırılırcasına sabaha karşı görüşülmesini yadırgadım. 
MHP Genel Başkanı Bahçeli: Bugün Türkiye'nin şartlarına uygun düşmez. İleride düşünürüz.
DYP lideri Çiller: Çok yanlış bir dönemde kamuoyuna mal oldu. Meclis'e karşı güvensizliği artırır.
FP Grup Başkanvekili Şener: Kıyak emeklilik yasasına kesin karşıyız. FP'nin oyu ret olacak. 
 

Kıyak buzdolabında

Milletvekillerine kıyak emeklilik teklifi, önceki gece sabaha karşı Genel Kurul gündemine alınmasına karşın oluşan tepki ve hükümet ortakları arasındaki kriz nedeniyle geri çekildi
Haber ResmiİSMET DEMİRDÖĞEN 
CANAN GEDİK
ANKARA - Milletvekillerinin dün sabaha karşı Meclis'ten geçirmeyi hedefledikleri, 'kıyak emeklilik' teklifi, halkın tepkileri ve ortaklar arasında oluşan kriz nedeniyle askıya alındı. Halkın öfkesinden çekinen vekiller aldıkları 'sabaha kadar çalışıp emekliliği yasalaştıralım' kararını bir yana bırakıp Meclis'i terk etti. Askıya alma kararında liderler arasındaki telefon trafiği ve Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli'nin hükümet ortaklarına 'teklifin arkasında durmuyorsunuz' sitemi de etkili oldu.
Askıya alınan 'kıyak' teklifi Genel Kurul gündeminin ikinci sırasındaki yerini koruyacak ve yasalaşması için 'uygun zaman' bekleyecek. Teklifin bugün başlayacak ve 10 gün sürecek bütçe görüşmeleri sırasında yine bir gece yarısı operasyonuyla ele alınabileceği ya da tepkiler geçinceye kadar bekletileceği belirtiliyor.

İşaret tahkimle geldi
TBMM Genel Kurulu'nda önceki gün çalışmalar sürerken, kıyaktan geri adım atmayan milletvekilleri, 'Cumartesi günü çalışmaya gerek yok. Sabaha kadar görüşmeleri sürdürelim, milletvekili emekliliğini de çıkaralım. Çünkü Anayasa Mahkemesi önceki yasanın iptal kararının gerekçesini yazmaya başlamış. Yılbaşına kadar Resmi Gazetede yayımlanır. Onun için acele edelim' görüşünde birleşti. Gece saat 01.00 sıralarında da parti yöneticileri bu görüşü paylaşarak yeni bir karar alınmasını sağladı. Karara göre Meclis sabaha kadar çalışacak ve tahkimle ilgili uyum yasalarının ardından kıyak emekliliği çıkardıktan sonra milletvekilleri cumartesi günü dinlenecekti.
Bu karar uygulanırken, Danıştay Yasası değişikliği kabul edildi. Bu yasaya göre Danıştay, uluslararası tahkimi içeren kamu hizmetleri şartlaşma ve sözleşmelerinde iki ay içerisinde görüş bildirmekle görevli kılındı. Ardından da, yap-işlet-devret modeline göre gerçekleştirilecek yatırımların arasına enerji iletim, üretim ve dağıtımının da alınmasını, uluslararası tahkimin geriye dönük işletilmesini içeren ikinci uyum yasasına geçildi.

İktidarda telaş
Bu arada başta FP'li Nazlı Ilıcak ve DYP'li Kamer Genç olmak üzere muhalefet basına yönelik sert ifadeler kullandı. MHP'liler de, tasarıdaki uluslararası tahkimin geçen yıllarda imzalanan enerji sözleşmelerini de kapsamasını sağlayan maddesinin metinden çıkarılmasını içeren bir önerge hazırladı. Bu konuda altı ayrı önerge bulunduğu ortaya çıktı.
Oturumu yöneten MHP'li Başkanvekili Murat Sökmenoğlu, iktidar grup başkanvekillerine bu gelişmeyi iletti. Önergelerin kabul edileceğinin görülmesi üzerine grup başkanvekilleri liderleri aradı. Muhalefetin karşı çıktığı tasarıya Genel Kurul'da en sert muhalefet DYP'li Kamer Genç'ten geldi. Sık sık kürsüye çıkarak engelleme yapan Genç'in, "Menfaat çeteleri Meclis'in içine sızdı. Komisyonda önerge verdirip, karar aldırdı" demesi ortalığı karıştırdı.

'Sen git çiçek sula'
Enerji Bakanı Cumhur Ersümer, Genç'i 'yalancılıkla' suçlayarak, "Bundan sonrasını sizinle başka yerde halledeceğiz" dedi. Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Metin Şahin, Genç'e "Tüm üyelerimiz yurtseverdir" diye tepki gösterirken; ANAP Grup Başkanvekili Beyhan Arslan, adı bir dansözle birlikte ortaya atılan ve oğlunun evinin çıkışında "Çiçeklerle meşgul oldum, suladım" diyen Genç'e, "Sen git çiçek sulamakla meşgul ol!" diye laf attı. Genç'in, "Gel seni de meşgul edeyim çiçeklerle" karşılığını vermesi, milletvekillerini kahkahalara boğdu. 
Ersümer, maddenin toplam tutarı 22 milyar dolara ulaşan enerji projelerini ilgilendirdiğini belirterek, sadece işletme hakkı devirlerinden gelecek paranın 1.7 milyar dolar olduğunu söyledi. Ersümer, "Eğer bu olanak heba edilirse, vebali TBMM'nin üzerindedir" diye konuştu.
Bu uyarıya karşın sakladığı kıyak emeklilik teklifini akşam saatlerinde 15 dakikada geçiren Plan ve Bütçe Komisyonu'nun DSP'li Başkanı Metin Şahin, "Bu maddeyi bir kez daha incelememiz lazım" dedi ve tasarıyı komisyona geri çekti. Milletvekilleri bu karara alkışlarla destek verdi. 

Telefon trafiği başlıyor
Sabah saat 04.00 sıralarında bu gelişmeler yaşanırken, Başkanvekili Sökmenoğlu, sahur arası verdi. Bu sırada koalisyon ortakları arasında telefon diplomasisi yaşandığı ve kıyak teklifinin askıya alınmasının kararlaştırıldığı bilgisi kulislere yansıdı. Özellikle MHP lideri Bahçeli'nin "Diğer partiler arkasında durmuyor" yakınması ve DSP'nin "Bizden oy yok" duyurusu karşısında teklifin askıya alınması görüşü benimsendi. Sahur arasında partiler millevekillerini evlerine göndererek Meclis'i boşalttı ve kendi kendilerine engelleme yaptı. Sökmenoğlu, saat 04.45 ve 05.15'te DSP ve ANAP yöneticilerinin isteği üzerine yaptığı iki ayrı yoklamada da çoğunluğun bulunmadığını açıkladı ve birleşimi kapattı.
Meclis'in 'kıyak yasayı görüşelim' kararı aldığı ve ardından da tahkim krizinin çıktığı sıralarda devreye giren Bahçeli'nin uyarıları da bu gelişmede etkili oldu.ANAP lideri Mesut Yılmaz ve DSP'li bakanlarla görüşen Bahçeli daha sonra partisinin önde gelen milletvekillerine değerlendirmelerini iletti. Özellikle DSP'lilerin 'Bizden oy yok' açıklamasına tepki gösteren Bahçeli, "Ya bütün partiler bu teklifin arkasında durur ya da yalnızca bizim üzerimize yıkılmasına izin vermeyiz" dedi.
Bahçeli, teklifle ilgili şu değerlendirmeleri yaptı: "Buraya hükümetten bir tasarı geliyorsa iktidar grupları yanında durur. Ama görüldü ki, koalisyon ortaklarından farklı sesler geliyor. Türkiye'nin içinde bulunduğu sıkıntılı ortamda milletvekili tazminatlarını gündeme getirmek yakışıksız oldu. Doğru değildir. Böyle bir teklif bizim öncelik listemizde değildir. Kimsenin arkasında durmayacağı bir teklifi Meclis'ten geçirmekte zorlanırız. Başbakan, 'haberim yok' diyor. Komisyonlarda görüşülen, grup başkanvekillerinin bildiği bir tekliften nasıl haberi olmaz. Bunu eğer bütün iktidar ortakları tam destek verirse görüşebiliriz."
MHP Grup Başkanvekili İsmail Köse de, "MHP için kıyak emeklilik konusu kapanmıştır" dedi.
 
 

Liderler sonunda vazgeçti

Başbakan Bülent Ecevit, söz konusu kıyak emeklilik teklifinden kendisinin de şikâyetçi olduğunu belirtirken, DYP lideri Tansu Çiller, tekliften siyasetçilerin çıkarılmasını istedi. Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli de, 'Şimdi zamanı değil' dedi
ANKARA - Kamuoyunda 'kıyak emeklilik' olarak bilinen yasa teklifini Başbakan Bülent Ecevit de sonunda 'yadırgadı'. DYP lideri Tansu Çiller ile FP Grup Başkanvekili Abdüllatif Şener de, söz konusu 'kıyak emekliliğe' karşı çıktı.

Ecevit: Yöntemi yadırgadım
Ecevit, dün Zonguldak gezisi sırasında gazetecilerin konuyla ilgili sorularını yanıtladı. 'Kıyak emeklilik' yasa teklifi konusunda kendisinin de 'şikâyetçi' olduğunu belirten Ecevit, "Bu emeklilikle ilgili yasa, haklı ya da haksız olabilir. Fakat, bunun adeta kamuoyundan kaçırılırcasına, bir gece sabaha karşı kamuoyuna duyurulmadan ele alınmış olmasını yadırgadım. Eğer, bu emeklilikle ilgili öneride yadırganacak bir taraf yoksa, eşitlik açısından, başka açılardan bunun böyle gizlilik içerisinde, bir oldu bittiye getirilmesi gerekmezdi" dedi. 
Demokrasinin açıklık rejimi olduğunu hatırlatan ve kamuoyunun tepkileri önünde konuya çözüm bulunmasını isteyen Ecevit, "Onun için ben, dün gece (önceki gece) Meclis'te ele alınmasını doğru bulmadığımı grup temsilcilerimize ilettim" diye konuştu. Ecevit, bu konuda bir parti kararının gündeme gelip gelmeyeceğini soran bir gazeteciye ise, parti kararı alınmadığını ve milletvekillerinin diledikleri gibi oy kullanmakta serbest olduklarını ifade etti. 
DYP lideri Tansu Çiller de, Türkiye'de bütün kurumlara karşı bir güvensizlik olduğunu savunurken, yeni bir binyıla girerken başta siyasiler olmak üzere, tüm kurumların kendilerini sorgulamaları gerektiğini ifade etti. Çiller, "Kıyak emeklilik yasa tasarısı zamanlama olarak çok yanlış bir dönemde kamuoyuna mal olmuş ve Meclis'e karşı var olan güvensizliği daha da artırıcı rol oynamıştır. Bu tekliften siyasetçileri ve emekli siyasetçileri çıkarıp, özellikle yüksek yargı organları mensuplarını ve diğerlerini rahatlatacak bir karar alınmalı" dedi.

Bahçeli: Şimdi olmaz, ilerde
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise, kıyak emekliliğin bugün Türkiye'nin şartlarına uygun düşmediğini, daha ileriki dönemlerde düşünülmesi gerektiğini açıkladı. DYP Genel Başkan Yardımcısı Hayri Kozakçıoğlu ise, emekli aylıklarıyla ilgili sistemin yeni baştan ele alınarak, hakkaniyet esasına dayalı olarak değiştirilmesini önerdi. Kozakçıoğlu, "Milletvekili maaşları da, gösterge rakamı tespit edilerek belirlenmeli. Özel statüden çıkarılmalı ve diğer devlet memurları gibi genel bir statüye girmeli" diye konuştu. 
FP Grup Başkanvekili Abdüllatif Şener, kıyak emeklilik yasasına FP olarak ret oyu vereceklerini açıkladı. Şener, "Bu konuda grup olarak bir karar almadık, ancak FP'nin kararı ret oyu vermektir" dedi. Şener bazı FP'lilerin tasarıya imza attıklarının hatırlatılması üzerine de, "Bunlar münferit tavırlar. Partimizin bu konudaki tutumu nettir" diye konuştu. (Radikal)
 

(19.12.1999) 

sayfa başı