''KIYAK EMEKLİLİK''

  17 ARALIK 1999

Danıştay'dan "kıyak emekliliğe" tepki 
 

''Danıştay Tetkik Hakimleri“ imzasıyla ''kamuoyuna duyuru“ başlığıyla bir açıklama yapıldı. Açıklamada, kamuoyunda ''kıyak emeklilik“ olarak adlandırılan ve yasama organı üyelerinin kimi emeklilik haklarına ilişkin düzenlemeler getiren 8 yasanın daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği hatırlatıldı. Aynı konuda yeniden TBMM gündemine getirilen yasa teklifinin beşinci maddesinde, makam ve yüksek hakimlik tazminatı almayı gerektiren kadrolarda görev yapan kamu personelinden Bakanlar Kurulu’nca belirlenecek olanlara ''temsil tazminatı“ adı altında ek mali imkan sağlanmasının da öngörüldüğü belirtilen açıklamada, bu imkanın kamuoyunda ''rüşvet“ olarak nitelendirilmesi nedeniyle ''açıklama yapmaya gerek duyulduğu“ ifade edildi. 
Tetkik hakimlerinin açıklamasında, şu görüşlere yer verildi: 

''Anayasa’ya aykırılığı, Anayasa Mahkemesi’nce 8 kez saptanan ve bu nedenle iptaline karar verilen düzenlemenin yeniden ve dokuzuncu kez gündeme getirilerek yasalaştırılması, Anayasa ile belirlenen Türkiye Cumhuriyeti’nin sosyal hukuk devleti niteliğine aykırı olması yanında yasama yetkisinin kötüye kullanılmasıdır. 
Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal koşullar gözardı edilerek, yasama organı üyeleriyle Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Hakimler ve Savcılar Kanunu, Yüksek Öğretim Personel Kanunu ve Devlet Memurları Kanunu hükemlerine göre makam tazminatı ve yüksek hakimlik tazminatı alan personelin mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi yönündeki bu düzenleme hem ayrıcalıklı meslek grupları hem de aynı meslek grubu içinde ayrıcalıklı kesimler oluşturmaktadır.“

Oluşturulmak istenen bu ayrıcalıklı kesimlerin ve ayrıcalık oranlarının Bakanlar Kurulu’nca belirlenmesi yönündeki düzenlemeyle aynı meslek grubu içindeki statü ve mali imkan farklılıklarının artırılması ve yürütme organına özellikle ''yargı üzerinde etkili olma olanağı“ sağlayarak ''Yargının siyasallaştırılmasının amaçlandığı“ vurgulanan açıklamada, şöyle denildi: 

''Kamu personeline yapılacak ücret artışları bütçe taslağıyla sınırlandırılmış ve sosyal yardım harcamalarına kaynak teşkil edecek yeni vergi düzenlemeleri yürürlüğe konulmuşken, yalnızca söz konusu kanun teklifiyle belirlenen kamu personeline, öngörülen sınırlamanın çok üzerinde mali hak artışları sağlanması, bütçeyle belirlenen ücret artışlarına ilişkin genel ilkelerle çelişmekte olup, sosyal dengeler gözetilmediğinden çalışma barışını olumsuz yönde etkileyecektir. 
Kaldı ki, özlük haklarının düşük olması yargının genel bir problemiyken, bu düzenlemenin yargı mensuplarına yönelik kısmı, sorunun çözümü yerine derinleşmesine hizmet edecektir.“ 

Kıyak askıda 

Kıyak emeklilik yasa önerisi TBMM Genel Kurulu'nda askıya alındı. Başbakan Ecevit, acele ve gizlilikten rahatsızlık duyduğunu söylerken, Başbakan Yandımcısı Devlet Bahçeli,‘‘Türkiye'nin bugünkü şartlarında uygun düşmüyor’’ diyerek, son noktayı koydu. 

BAŞBAKAN Yardımcısı Devlet Bahçeli, kamuoyunda büyük tepki gören ve TBMM Genel Kurulu'nda askıya alınan ‘kıyak emeklilik’ tartışmasına son noktayı koydu. Bahçeli, ‘‘Kıyak emeklilik, bugünkü Türkiye şartlarında uygun düşmüyor. Daha ilerideki dönemlerde düşünülmelidir’’ diyerek, kıyak emeklilik yasasının rafa kaldırılacağının açık sinyalini verdi. 

DYP Lideri Tansu Çiller de, dün bir açıklama yaparak, kıyak emekliliğe karşı olduklarını bildirdi. Bunun TBMM'ye karşı güvensizliği pekiştirdiğini söyleyen Çiller, Türkiye'de bütün kurumlara karşı güvensizlik bulunduğunu bildirerek, yeni bin yıla girerken başta siyaset olmak üzere tüm kurumların kendilerini sorgulaması gerektiğini kaydetti.

FP Grup Başkanvekili Abdüllatif Şener, kıyak emekliliğe karşı olduklarını belirterek, ‘‘FP olarak tavrımız buna ret oyu vermektir’’ dedi. Şener bazı FP milletvekillerinin tasarıya imza attıklarının anımsatılması üzerine de, ‘‘Bunlar münferit tavırlardır. Partimizin bu konudaki tutumu nettir’’ dedi. FP'li Şener'in bu sözlerine karşılık, FP'nin bir diğer Grup Başkanvekili Bülent Arınç ise kıyak emeklilik yasasını savunmuştu. Milletvekilliğinin masraflı bir iş olduğunu belirterek, ‘‘Spiker kadar maaş alamıyoruz’’ diye yakınan Arınç, milletvekili emekli maaşının 1 milyar lirayı bile bulmadığını, milletvekillerinin bugün SPK Başkanı'nın üçte biri, Rekabet Kurulu üyelerinin beşte biri kadar maaş aldığını söylemişti. 

FP İstanbul Milletvekili Nazlı Ilıcak da, Yeni Şafak Gazetesi'ndeki dünkü köşe yazısında kıyak emekliliği savundu. ‘‘Kıyak emeklilik diye kıyamet kopuyor. Bilen de bilmeyen de konuşuyor’’ diyen Ilıcak, ‘‘Bir kere ortada kıyak emeklilik diye bir durum mevcut değil. Milletvekillerine hizmet yılı ve yaş olarak genel yasalardan farklı bir imtiyaz tanınmıyor’’ dedi.

Öğrencilere özel ilgi

BAŞBAKAN Yardımcısı Devlet Bahçeli, Türk Ocakları tarafından dün Etlik'te yaptırılan ‘Özel Türk Yurdu Lisesi ve İlköğretim Okulu’nun açılışını yaptı. Bahçeli küçük öğrencilerle özel olarak ilgilendi. Öğrenciler, ‘Çırpınırdı Karadeniz’ ve MHP'nin seçim şarkısı olarak kullandığı ‘‘Türkiyem’’ şarkılarını söyledi. Bu şarkılara salondaki tüm MHP'liler eşlik ederken, Bahçeli dinlemekle yetindi.

Ecevit: Gizlilik rahatsız edici

BAŞBAKAN Bülent Ecevit, kıyak emeklilik teklifinin Meclis'ten alelacele, gizlice geçirilmesi girişiminin kendisini rahatsız ettiğini vurguladı. Ecevit, bu konuda şöyle konuştu: ‘‘Burada, kamuoyunu rahatsız edici bir durum yoksa, bu konu açıkça gündeme getirilmeliydi ve daha önceden kamuyu aydınlatılmalıydı. Böyle, bir gece sabaha karşı, alelacele, 15-20 dakika içinde geçrildiği vakit, tabii teklif çok haklı olsa bile kuşku uyandırıyor. Benim dahi haberim olmadan komisyonda gündeme getirildi. Fakat daha çok bunun yöntemi konusunda rahatsızım.’’
 
 

Kamuoyu baskısı galip geldi 
 

MİLLETVEKİLLERİ kendilerine kıyak emeklilik getiren yasa önerisi için önceki gece bocalayıp durdu. Önce Meclis'teki 5 parti Danışma Kurulu'nda kıyak yasanın Cumartesi günü görüşülmesi için anlaştı. Ancak bir süre sonra vazgeçilerek önerinin Cuma gece yarısından sonra görüşülmesi, Cumartesi günkü Meclis çalışmasının da iptal edilmesi kararlaştırıldı. Tam bu önerinin uygulanmasına birkaç saat kala, bu kez Meclis'te MHP'nin itirazları yükseldi. MHP yönetimi, ‘Diğer partilerin kıyak emeklilik yasasına sahip çıkmayarak topu birbirlerine attıkları gerekçesiyle’ yasanın askıya alınmasını önerdi. Zaten kamuoyundan gelen baskılar karşısında günlerdir bocalayan partiler, MHP'nin bu önerisine olumlu yaklaştı ve kıyak önerisi belirsiz bir süre için askıya alındı. 

Kıyağın görüşülmesi anlaşması yapıldıktan sonra emekli vekillerin derneği olan Türk Parlamenterler Birliği yöneticileri Meclis'e gelerek locadan çalışmaları izlemeye başladı. Öneri sahibi ANAP'lı Nizamettin Sevgili de, harekete geçerek oturumu yöneten Başkanvekili Murat Sökmenoğlu'na hazır olduklarını bildirdi. Sökmenoğlu'da anons yaparak, partilerin anlaştığını, bu yüzden gündemdeki işlerin gece tamamlanarak cumartesi günkü çalışmanın iptal edildiğini bildirdi. MHP'nin isteğiyle yasa askıya alınınca önce emekli vekiller, ardından da öneri sahibi ANAP'lı Sevgili, Meclis'ten ayrıldı.

(19.12.1999)