Pişmanlık
Yasası
''Terör
örgütü üyelerinden hiç eyleme katılmayanların, silahını bırakıp teslim
olmaları ve itiraflarıyla suç işlenmesine engel olmaları koşuluyla'' ceza
almamalarını öngören ve kamuoyunda ''Pişmanlık Yasası'' olarak bilinen
yasa, TBMM Genel Kurulu'nda 26 Ağustos 1999 tarihinde kabul edildi.
BAZI SUÇ FAİLLERİ HAKKINDA
UYGULANACAK HÜKÜMLERE DAİR KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN
MADDE 1. — 25.3.1988
tarihli ve 3419 sayılı Bazı Suç Failleri Hakkında Uygulanacak Hükümlere
Dair Kanunun yürürlükten kalkan 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir.
Madde 1. — Siyasî
ve ideolojik amaçla suç işlemek için Türk Ceza Kanununun 313 üncü maddesine
göre kurulmuş teşekkül, Türk Ceza Kanununun 125 ve 131 inci maddeleri ile
146 ila 162 nci maddelerinde yazılı suçları işlemek üzere kurulmuş silahlı
çete ve cemiyet mensubu olup da;
a) Bu teşekkül, çete veya
cemiyet tarafından işlenen suçlara iştirak etmeyenlerden,
b) Bu teşekkül, çete veya
cemiyet tarafından bu Kanunun yayımı tarihinden önce işlenen suçlara iştirak
etmiş olmakla beraber haklarında tahkikata başlanmamış olanlardan,
Yetkili makamlara mukavemet
göstermeksizin kendiliğinden teslim olup, bu Kanundan yararlanmak istediğini
beyan ederek, teşekkül, çete veya cemiyetin yapısı ve faaliyetleri hakkında
bilgi vermek suretiyle; teşekkül, çete veya cemiyetin dağılmasına veya
meydana çıkarılmasına sebep olanlar veya güvenlik kuvvetlerine silah ve
malzemelerini teslim edenler veya verecekleri bilgi ve belgelerle veya
bizzat gösterecekleri çaba ile teşekkül, çete veya cemiyetin amaçladığı
suçun işlenmesine engel olanlar hakkında ceza verilmez.
Siyasi ve ideolojik amaçla
suç işlemek için Türk Ceza Kanununun 313 üncü maddesine göre kurulmuş teşekkül
mensubu olup da, bu Kanunun yayımı tarihinden önce aynı amaçla suç işleyenlerden
veya Türk Ceza Kanununun 125 ve 131 inci maddeleri ile 146 ila 162 nci
maddelerinde yazılı suçları bu Kanunun yayımı tarihinden önce işleyenlerden
veya 171 inci maddedeki gizli ittifak mensuplarından biri, suçu ve diğer
failleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılacak son tahkikata
kadar yetkili makamlara ihbar ettiği ve ihbarın doğruluğu anlaşıldığı takdirde
hal ve şartlara ve hadisenin hususiyetlerine göre ölüm cezası yerine dokuz
yıldan, müebbet ağır hapis cezası yerine altı yıldan aşağı olmamak üzere
ağır hapis cezası verilir ve diğer cezalar yedide bire kadar indirilerek
hükmolunur.
Bu teşekkül, çete veya cemiyet
tarafından bu Kanunun yayımı tarihinden sonra işlenen suçlara iştirak etmiş
olanlardan haklarında tahkikat başlamadan yukarıdaki fıkralarda gösterilen
şekilde hareket etmiş bulunanlar için, ikinci fıkrada yazılı indirim hükümleri
uygulanır.
Bu madde hükümleri, Türk
Ceza Kanununun 169 ve 314 üncü maddelerinde gösterilen şekilde teşekkül,
silahlı çete veya cemiyet mensuplarına, bunların hal ve sıfatlarını bilerek
barınacak yer gösteren veya erzak veya silah ya da cephane tedarik eden
yahut başka yollardan yardım edenler hakkında da uygulanır.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı
suçları işlemek için silahlı teşekkül, çete veya cemiyet teşkil edenler
ile böyle bir teşekkül, çete veya cemiyeti yönetenler yahut bu teşekkül,
çete veya cemiyette üst seviyede amirlik ve kumandayı haiz olanlar ile
bizzat silah kullanarak güvenlik güçleri mensuplarından birini veya diğer
bir kimseyi öldürmek veya yaralamaktan suçlu bulunanlar, bu madde hükümlerinden
yararlanamazlar.
GEÇİCİ MADDE 1. –
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce:
A) Siyasî ve ideolojik amaçla
suç işlemek için Türk Ceza Kanununun 313 üncü maddesine göre kurulmuş teşekkül,
Türk Ceza Kanununun 125 ve 131 inci maddeleri ile 146 ila 162 nci maddelerinde
yazılı suçları işlemek üzere kurulmuş silahlı çete veya cemiyet mensubu
olup da, bu teşekkül, çete veya cemiyet tarafından işlenen suçlara iştirak
etmeyenlerden;
a) Haklarında hazırlık tahkikatı
ve son tahkikatı yapılmakta olanlar ile verilen mahkûmiyet hükümleri kesinleşenlerden,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde yetkili makam
veya hükmü veren mahkemeye başvurup da teşekkül, gizli ittifak, çete veya
cemiyetin yapısı ve faaliyetleri hakkında bilgi vermek suretiyle teşekkül,
gizli ittifak, çete veya cemiyetin dağıtılmasına veya meydana çıkarılmasına
sebep oldukları anlaşılanlar,
b) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce, haklarında yapılan tahkikatın herhangi bir safhasında veya
tahkikata başlanmadan önce veya verilen hüküm kesinleştikten sonra, yetkili
makamlara açıklama yapmak suretiyle teşekkül, gizli ittifak, çete veya
cemiyetin dağılmasına veya meydana çıkarılmasına sebep oldukları anlaşılmış
bulunanlardan yetkili makam veya davayı görmekte olan veya hükmü veren
mahkemeye başvuranlar,
Hakkında bu Kanunla yeniden
düzenlenen 1 inci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır.
B) Siyasî ve ideolojik amaçla
suç işlemek için Türk Ceza Kanununun 313 üncü maddesine göre kurulmuş teşekkül
mensubu olup da aynı amaçla suç işleyenlerden veya Türk Ceza Kanununun
125 ve 131 inci maddeleri ile 146 ila 162 nci maddelerinde yazılı suçları
işleyenlerden veya 171 inci maddedeki gizli ittifak mensuplarından;
a) Haklarında son tahkikat
yapılmakta olanlar ile verilen mahkûmiyet hükümleri kesinleşenlerden, suçları
ile ilgili teşekkül, gizli ittifak, çete veya cemiyeti ve diğer failleri,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde davayı görmekte
olan veya hükmü veren mahkemeye başvurmak suretiyle açıklayan ve bu açıklamalarının
doğruluğu anlaşılmış olanlar hakkında; açıklamanın hüküm kesinleştikten
sonra yapılmış olması halinde, hal ve şartlara ve hadisenin hususiyetlerine
göre ölüm cezası yerine yirmi yıldan, müebbet ağır hapis cezası yerine
onbeş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir ve diğer cezalar
üçte bire kadar indirilerek hükmolunur. Açıklama son tahkikat safhasında
yapılmış ise hal ve şartlara ve hadisenin hususiyetlerine göre ölüm cezası
yerine onbeş yıldan, müebbet ağır hapis cezası yerine on yıldan aşağı olmamak
üzere ağır hapis cezası verilir ve diğer cezalar dörtte bire kadar indirilerek
hükmolunur.
b) Haklarında yapılan tahkikatın
herhangi bir safhasında veya tahkikata başlanmadan önce veya verilen hüküm
kesinleştikten sonra suçları ile ilgili teşekkül, gizli ittifak, çete veya
cemiyeti ve diğer failleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
yetkili makamlara açıklamış olup da bu açıklamalarının doğruluğu anlaşılmış
bulunanların yetkili makam veya davayı görmekte olan veya hükmü veren mahkemeye
başvurmaları halinde haklarında; açıklamanın hüküm kesinleştikten sonra
yapılmış olması halinde, hal ve şartlara ve hadisenin hususiyetlerine göre
ölüm cezası yerine yirmi yıldan, müebbet ağır hapis cezası yerine onbeş
yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir ve diğer cezalar üçte
bire kadar indirilerek hükmolunur. Açıklama son tahkikat safhasında yapılmış
ise hal ve şartlara ve hadisenin hususiyetlerine göre ölüm cezası yerine
onbeş yıldan, müebbet ağır hapis cezası yerine on yıldan aşağı olmamak
üzere ağır hapis cezası verilir ve diğer cezalar dörtte bire kadar indirilerek
hükmolunur.
Eğer açıklama tahkikata
başlanmadan önce ve hazırlık tahkikatı sırasında yapılmış ise bu Kanunla
yeniden düzenlenen 1 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.
Bu madde hükümleri Türk Ceza
Kanununun 169 ve 314 üncü maddelerinde gösterilen şekilde teşekkül, silahlı
çete veya cemiyet mensuplarına, bunların hal ve sıfatlarını bilerek barınacak
yer gösteren veya yardım eden, erzak veya silah veya cephane tedarik eden
veya başka yollardan yardım edenler hakkında da uygulanır.
Hükmü veren mahkemenin herhangi
bir nedenle kalkmış olması halinde bu husustaki kararlar, kaldırılan mahkemenin
işlerine devam eden mahkemece, böyle bir mahkemenin bulunmaması halinde,
suçun işlendiği yer itibariyle davaya bakmaya yetkili Devlet Güvenlik Mahkemesince
verilir.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı
suçları işlemek için silahlı teşekkül, çete veya cemiyet teşkil edenler
ile böyle bir teşekkül, çete veya cemiyeti yönetenler yahut bu teşekkül,
çete veya cemiyette üst seviyede amirlik ve kumandayı haiz olanlar ile
bizzat silah kullanarak güvenlik güçleri mensuplarından birini veya diğer
bir kimseyi öldürmek veya yaralamaktan suçlu bulunanlar, bu madde hükümlerinden
yararlanamazlar.
GEÇİCİ MADDE 2. — Haklarında
5.6.1985 tarihli ve 3216 sayılı, 25.3.1988 tarihli ve 3419 sayılı, 21.3.1990
tarihli ve 3618 sayılı, 26.11.1992 tarihli ve 3853 sayılı, 28.2.1995 tarihli
ve 4085 sayılı Kanun hükümleri uygulanmış bulunanlar, anılan kanunların
kapsamına giren suçları yeniden işlemeleri durumunda bu Kanundan ve 3419
sayılı Kanundan tekrar yararlanamazlar.
MADDE 2. — Bu Kanun
yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve 1 inci madde yayımı tarihinden itibaren
altı ay sonra yürürlükten kalkar.
MADDE 3. — Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
GENEL GEREKÇE
Kamuoyunda “Pişmanlık Yasası”
olarak bilinen 3419 sayılı Bazı Suç Failleri Hakkında Uygulanacak Hükümlere
Dair Kanunun bugüne kadar olan uygulamasından hem ülke, hem güvenlik kuruluşları
olarak azamî fayda sağlanmış, itirafta bulunan şahısların verdiği bilgiler
doğrultusunda yasadışı örgütler hakkında bilinmeyen hususlar öğrenilmiş,
faili meçhul kalmış çeşitli olaylar aydınlatılmış, çok sayıda silâh, cephane,
patlayıcı madde, örgütsel belge ve malzeme elde edilmiş, sığınak-barınak
ortaya çıkartılmış ve bu bilgilerin ışığında yasadışı örgütlere büyük ölçüde
darbe indirilmiştir. Aynı zamanda, birçok örgüt mensubu bu Kanundan yararlanmak
amacıyla örgütünden ayrılarak güvenlik güçlerine teslim olmuştur.
3419 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin yürürlükten kalkması ve cezaevlerinde tutuklu bulunan yüzlerce
örgüt mensubunun bu imkândan yararlanamaması sebebiyle, anılan Kanuna yeniden
işlerlik kazandırılması ve Kanundan yararlanmak isteyenlere bir imkân daha
sağlanması amacıyla çıkarılan 28.2.1995 tarihli ve 4085 sayılı Kanunla
1 inci madde yeniden düzenlenmiş, ancak bu madde de 8.7.1995 tarihinde
yürürlükten kalkmıştır.
Ancak, halen terör örgütlerinin
çok sayıdaki mensubunun anılan Kanundan yararlanmak için talepleri bulunduğundan,
devam eden iç güvenlik harekâtı sonucunda dağılmaya başlayan terörist grupların
çözülmesinin hızlandırılması için yukarıda sözü edilen 1 inci maddenin
yeniden düzenlenmesinin ve yürürlük süresinin bu defa altı ayla sınırlı
tutulmasının uygun olacağı düşünülmüştür.
Buna karşılık Tasarı kapsamına
giren suçları işlemek için silâhlı teşekkül, çete veya cemiyet teşkil edenler
veya böyle bir teşekkül, çete veya cemiyeti yönetenler yahut bu teşekkül,
çete ve cemiyette amirlik ve kumandayı haiz olanlar ile bizzat silâh kullanarak
güvenlik güçleri mensuplarından birini veya diğer bir kimseyi öldürmek
veya yaralamaktan suçlu bulunanların getirilen imkânlardan yararlanmalarında
fayda görülmemektedir.
Tasarı, bu düşünce ve amaçlarla
hazırlanmıştır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. – 3419 sayılı Kanunun
4085 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen 1 inci maddesinin 8.7.1995 tarihinde
yürürlükten kalkması sebebiyle, anılan Kanundan yararlanmak isteyen yüzlerce
örgüt mensubu bu imkândan mahrum kalmıştır. Anılan kişilere de bu imkânın
sağlanması ve böylece terörist grupların çözülmesinin hızlandırılması için
1 inci madde yeniden düzenlenmektedir.
Ancak, bu maddede sözü edilen
suçları işlemek için silahlı teşekkül, çete veya cemiyet teşkil edenler
ile böyle bir teşekkül, çete veya cemiyeti yönetenler yahut bu teşekkül,
çete veya cemiyette amirlik ve kumandayı haiz olanlar ile bizzat silah
kullanarak güvenlik güçleri mensuplarından birini veya diğer bir kimseyi
öldürmek veya yaralamaktan suçlu bulunanlar, maddede öngörülen imkânlardan
yararlanamayacaklardır.
Geçici madde 1. – Bu Kanun
hükümlerinin, 3419 sayılı Kanunun 4085 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen
1 inci maddesinin yürürlükten kalktığı 8.7.1995 tarihinden, bu Kanunun
yayımı tarihine kadar geçecek süre içerisinde işlenen ve bu Kanun kapsamında
bulunan suçlar hakkında da uygulanması, bu arada belirtilen süre içerisinde
haklarında mahkumiyet hükmü bulunanların da bu Kanundan yararlanmaları
için bu madde düzenlenmiştir.
Ancak, 1 inci maddede yer
alan istisna hükmü bu madde için de geçerli olacaktır.
Geçici Madde 2. – Maddede
anılan kanunların kapsamına giren suçları yeniden işleyenlerin bu Kanundan
ve 3419 sayılı Kanundan tekrar yararlanamayacakları hükme bağlanmaktadır.
Madde 2. – Yürürlük maddesidir.
Madde 3. – Yürütme maddesidir.
(26.8.1999)
  |