Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 
esas hakkındaki görüşü...

(5 Ağustos 1997)

Davacı...................................:	Yargıtay Cumhuriyet Savcılığı
Davalı....................................:	Refah Partisi
Dava......................................:	Anayasamızın laiklik ilkesine aykırı eylemlerin odağı haline geldiği açıklıkla anlaşıldığından, REFAH PARTİSİ'NİN TEMELLİ KAPATILMASINA KARAR VERİLMESİ İSTEMİ
Dayanılan Yasa Maddeleri.....:	Anayasamızın 69 uncu maddesinin altıncı fıkrası yollamasıyla 68 nci maddesinin dördüncü fıkrası.
Dava Tarihi............................:	21.5.1997
Esas Hakkındaki Görüş Tarihi:	5.8.1997

Ülkemizin üzerinde, Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan beri görülmemiş şekilde kara bulutlar dolaşıyor.

Milli Nizam Partisinin kapatılmasına ilişkin olarak. Anayasa Mahkememizin 20.5.1971 tarihli kararında:

(Dini, tanrı ile insan arasındaki manevi bir ilişki olmaktan ve Anayasa ile çizilmiş sınırlardan çıkarmaya çalışdıkları, siyaset, idare, iktisat, öğrenim, bilim ve teknoloji alanlarında, toplumsal uyulacak tek kaynak olarak göstermek istedikleri; halkla olan temaslarında kendilerine olabildiğince çok vatandaş, başka bir deyimle oy toplayabilmek için de dini ve din duygularını sömürme yolunda oldukları) vurgulanan, başka bir deyişle laikliğe aykırı davranışları yıllar önce belgelenmiş NECMETTİN ERBAKAN ve arkadaşları:

70’li yıllarda ülkemizde tek partili sosyalist bir düzen kurulması için yapılan eylemlere destek vermiş, ancak yakın komşularımızda komünizmin çöküşünü görüp, emellerine hiçbir zaman ulaşamayacaklarını anladıktan sonra, bu defa tüm güçleriyle ülkemizi bölmeye çalışan parti ve örgütlere destek olmaya çalışan bazı yazarlar:

“Siz isteseniz hilafeti bile geri getirebilirsiniz” sloganında ifadesini bulan; parlamentoda çoğunluğu sağlayan siyasi partilerin yapacağı her yasal düzenleme ve icraatı, çağdaş demokratik anlayışı ve Anayasamızla bağdaşmasa bile, kabul edip onlara uygun şekilde hareket etmenin demokrasi gereği olduğunun propagandasını yapan; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının değişmez ilkelerini ve özellikle laiklik ilkesini görevi gereği savunmaya çalışan kişi ve kurumları “dayatmacı”. “din ve demokrasi düşmanı” olarak nitelendirerek, siyasi nüfuz ve çıkar sağlamaya çalışan bazı partililer ve yazarlar.

Ortadoğuda güçlü ve bağımsız bir Türkiye Cumhuriyeti istemedikleri için önce ASALA, daha sonra PKK’ya destek veren, ancak ordusunun yardımıyla Türk halkının bu belaları defettiğini görünce, bu defa irticayı hortlatmak ülkemizi içinden kolay kolay çıkamayacağı sorunlarla karşı karşıya bırakmaya çalışan yabancı devletlerin güçlü ve paralı işbirlikçileri:

Tek başlarına güçleri yetmiyeceği için, yıllar önce TCK.nun 141. ve 142 nci maddeleriyle 163 ncü maddesinin aynı anda kaldırılmasında olduğu gibi işbirliği yaparak; ülkemizi bölmek ve din temellerine dayanan bir devlet düzeni kurmak yolundaki amaçlarını gerçekleştirebilmek için:

“Demokrasilerde siyasi parti kapatılamaz”. “Halk isterse okulların tümü dini öğretim yapan kurumlar haline getirilebilir”. “Şeriat hükümlerinin uygulanması için halkın çoğunluğunun buna karar vermesi yeterlidir”. “Devlet daireleri ve okullarda kılık ve kıyafetin, çalışma saatleri ve tatil günlerinin din kurallarına uygun olarak düzenlenmesi laiklik ilkesinin gereğidir” yolundaki sloganları mütemadiyen tekrarlayıp; ülkemizi bölmeye çalışan partilerle, laikliğe aykırı bir düzen kurmaya çalışan partilerle, laikliğe aykırı bir düzen kurmaya çalışan partilerin kapatılmasını; “açık ve yakın tehlike” şartlarının oluşmasına rağmen, bu yolda propanganda yapan ve eylemde bulunan kişilerin cezalandırılmasını sağlayacak yasal düzenlemeler yapılmasını engellemeye çalışmakta; halkımızın büyük çoğunluğunun eğitim düzeninin son derece de düşük ve aydınlarımızda “demokrasi bilinci’nin yeterince oluşmamasından da yararlanarak, maalesef taraftar da bulabilmektedirler.

Yukarıda dört gurup halinde toplandığımız ve işbirliği içinde çalışan kişi ve kurumların savundukları görüşler, çağdaş demokrasi anlayışına uygun ve hukuki olmadığı gibi, Anayasamızın değişmez ilkeleriyle bağdaştırılması da mümkün değildir.

Şöyle ki;

1) “Şeriat”a göre, üstün olan ilahi kanunlardır. T.C. Anayasına göre, üstünlük Anayasa ve kanunlardadır.

“Şeriat” kurallarına göre “milliyetçilik” benimsenmemesi gereken bir görüştür. T.C. Anayasasına göre, “Atatürk milleyetçiliği” esastır.

“Şeriat” kurallarına göre, tüm Müslümanlar, Kur’an hükümlerini hem kendi hayatına hem de toplum hayatına hakim kılmakla mükelleftir. T.C. Anayasasına göre, “Hiçbir düşünce ve mülahaza... Atatürk milleyetçiliği, ilke ve inkılapları ve medeniyetçiliğinin karşısında koruma görmez ve laiklik ilkesinin gereği olarak kutsal din duyguları, Devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılamaz”.

Bu konuda Ord. Prof. Dr. ALİ FUAT BAŞGİL özetle şöyle yazmışdı:

(Din sırf bir inançtan ibaret değildir. Aynı zamanda pratik bir hayat yolu, emirler ve yasaklar içeren bir kanundur. Dinin kanununa itaat etmeyen kimse, din nazarında suçludur. Dindar insan, aynı zamanda devletin vatandaşıdır. Din ve devlet birleşik olduğu zaman, sorun yoktur. Ancak ayrıldıkları zaman, aralarında çetin bir mücadele kopar. Dinin emirleri ve devletin yasaları birbirine aykırı düşer, birbirini kovalar. Bu aykırılık, Türiye’de son haddine varmıştır. İslam’da cihad kutsaldır ve Allah’ın emridir. İman, vicdanın evinden çıkıp da eylem ve hareket haline gelmedikçe var mıdır, yok mudur bilinmez ALİ FUAT BAŞGİL, “Din Hürriyeti “, Belgellerden Türk Tarihi Dergisi, Sayı 2, S.33-58)

Devlet yönetimi, toplumsal hayat, devletin cezalandırma politikası ve hatta giyilecek kıyafet konusunda bile din kitaplarından yazılı olanları, bu konularda peygamberlerin söz ve davranışlarını kendi kafasında bile tartışmayı günah sayan, bunları toplum hayatına hakim kılmakla mükellef olduğunu, aksi takdirde Allah tarafından cezalandırılacağına inanan kişilerin “demokrat” ; dini eğitim veren okul ve kurslarda eğitilmiş kişilerin sistemli propagandaları ve beyin yıkama yöntemleri sayesinde, biran için halkımızın çoğunluğunun bu görüşleri benimsediği kabul edilse dahi, kurulacak düzene “demokratik düzen” denilebilir mi?

“Şeriat” hükümlerini uyguladığını iddia eden ülkelerin, yirminci yüzyılda demokrasiden, çağdaşlıktan en çok uzaklaşmış ve büyük petrol geliri elde edenlerin dahi toplumlarına huzur ve refah getirmemiş olmaları sebepsiz değildir.

“Şeriat isteriz” çığlıkları atanların, Osmanlı imparatorluğu yöneticilerince de istenen çağdaşlaşmanın önünde en büyük engel teşkil ettiği unutulmamalıdır.

Din muhafızlığı kisvesine bürünenlerin gerçeği düşünebilinler, söyleyebilenler hakkında reva gördükleri zulüm ve işkenceler, insanlık tarihinde daima kirli facialar olarak kalacaktır. ATATÜRK’ün bu sözü için bakınız, A. AFET İNAN, Medeni Bilgiler ve M.K.Atatürk’ün El Yazıları, S.56..

Adalet Bakanlarımızdan MAHMUT ESAT BOZKURT tarafından yazılan “Medeni Kanun Gerekçesi” inde şöyle deniyor:

(Mecelle’nin temeli ve ana çizgileri, dindir. Oysa insan hayatı her gün, hatta her an, esaslı değişmelere uğrar. Bunun değişimlerini, yürüşünü hiçbir zaman bir nokta çevresinde tesbit etmek ve durdurmak mümkün değildir. Kanunları dine dayalı devletler, kısa bir zaman sonra, ülkenin ve milletin ihtiyaçlarını tatmin edemezler. Çünkü dinler, değişmez hükümler ifade ederler. Hayat yürür, ihtiyaçlar hızla değişir. Din kanunları, kesinlikle ilerleyen hayatın huzurunda şekilden ve ölü kelimelerden fazla bir değer, bir anlam ifade edemezler. Değişmemek, dinler için bir zorunluluktur. ... Esaslarını dinlerden alan kanunlar uygulanmakta oldukları toplulukları gökten indikleri ilkel dönemlere bağlarlar ve ilerlemeye engel bellibaşlı etki ve etkenler arasında bulunurlar.)

Prof. Dr. SUNA KİLİ. Türkiye İş Bankası 1981 Siyasi Bilim Büyük Ödülünü kazanan “Atatürk Devrimi Bir Çağdaşlaşma Modeli” adlı eserinde, her aydın kişinin üzerinde düşünmesi gereken hususları vurguluyor:

(Osmanlı döneminde “örfi” alandaki işlemlerin din kurallarına aykırı olup olmadıklarını saptama yetkisi ilmiye sınıfınındı. İlmiye sınıfı bu alana da karışabiliyordu. Rönesans’dan bu yana hızla gelişen bir Batı’ya karşı, böyle geniş yetkilere sahip ilmiye sınıfı, durağan bir anlayışla Osmanlı toplumunun sorunlarını çözmeye çalışıyordu. “Mutlakiyet” yönetiminin korunmasında kendi yetkilerini ve çıkarlarının sürekliliğini korunmasında yetkilerinin ve çıkarlarının sürekliliğini görüyordu. Özelikle 18. yüzyıldan başlayarak ileri görüşlü padişahların, devlet adamlarının, aydınların uyguladığı düzeltimlere ilmiye sınıfı karşı koymuştu. Durağanlığın sürekliliği için padişahların öldürülmesini ve birçok isyanların hazırlanmasını sağlayacak kadar güçlü olan bu sınıf, etki ve yetkilerini aynı yeğinlikle yenileklerin gelmesi doğrultusunda kullansaydı kuşkusuz düzeltim eylemlerinin başarı oranı daha geniş kapsamlı olurdu. Aydın bir padişah olan Mahmut II’nin ilmiye sınıfla yaapılacak işbiriliğinin neler sağlıyabileceğinin en açık örneğidir. Bu kadar geniş yetkilere sahip bir sınıf uzun yıllar boyunca kendisini sınırlayabilecek bir güçle karşılaşmamış, sınırlayıcı gücü kendinde bulması nedeniyle değişen dünyaya ayak uydurmak, kendi düşüncesinde reform yapmak ve ileriye gitmek gereğini duymamış, direnerek Osmanlı toplumunu yenileklerden uzak tutmak istemiştir. Kısa deyimle değişen dünyayı değişmeyen bir anlayışla yorumlama istemiş, sınırsız kalan her gücün nasıl soysuzlaşabileceğinin tipik örneğini vermiştir. Bu sınıftaki yerleşik anlayış egemen oldukları eğitim ve adelet gibi alanlarda da bozukluk ve gerilemeler yaratmıştır. İlmiye sınıfı düzeltim yanlısı olan gruplara karşı hoşgörü içinde olmamış, onlarla birlikte yaşamayı benimsemiştir. İlmiye sınıfı düzeltim yanlısı olan gruplara karşı hoşgörü içinde olmamış, onlarla birlikte yaşamayı benimsememiştir. İlmiye sınıfı yalnızca dinsel konularla ilgilenmekle yetinmemiş, her konuda söz ve yetki sahibi olmak istediğinden vazgeçmemiştir. Düzeltim yanlısı güçler ilmiye sınıfını sürekli karşılarında bulmuştur. Yapılan yenilikler onlarla beraber değil, onlara karşın olabilmiştir. Bunun sonucu Cumhuriyet dönemine kadar yapılan düzeltim uygulamaları. Yeniçeri ordusunun yerine yeni bir ordunun kurulması dışında, hiçbir alanda tam olamamış ve ilmiye sınıfının karşı koyma istek ve eylemleriyle savaşım vermek zorunda kalınmıştır.

Laiklik ilkesi, devletle dinin birbirinden ayrı olmasından çok daha geniş bir anlam taşımaktadır. Lord Acton’un “Özgürlük” adlı yazısında belittiği gibi çağdaş demokratik devlet. Orta Çağ kilisesinden ya da devletinden değil, ikisinin arasındaki çatışmalardan doğmuştur. Papa’nın gerek devlet ve gerekse toplum üzerinde mutlak egemenlik savını başarıyla sınırlanmış olan Batı toplumu, daha sonra sınırsız yetkilerle güçlenmiş hükümdarların aynı biçimdeki savvlarına karşı hazırlıklı olmuştur. Batı’nın eriştiği bu başarı sonucu yalnızca devletle din ayrılmamış, fakat toplumu tam denetim altına almak isteyen herhangi birkişi ya da grubun savlarını, girişimlerini önleyici sistem ve hukuk düzeni geliştirilmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu’ndaki düzeltim uygulamalarına dinsel güçlerin karşı koyması. III. Selim’in öldürülmesi, 1909 gericilik eylemi, Ulusal Savaşım döneminde Padişah-Halife’nin, başta Şeyhülislam olmak üzere dinsel resmi örgütün, Kurtuluş Savaşı’na ve onun önderlerine karşı çıkması gibi olaylar ve bunların birikimi ulusal devrimcileri, daha ilk başta, dinsel güçleri çağdaşlaşmanın en önemli bir engeli olarak görmeye itmiştir. Bu nedenlerle laiklik yalnız devlet ve din ayrılığı olarak değil, din devletin denetlemesi biçiminde görülmüş ve uygulanmıştır.

Atatürk devrim atılımları Türk toplumunu çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırma akacını güderken tutucu, kalıplaştırılmış, boş ve dayanıksız inançların temsilcisi durumuna getirilmiş bir din anlayışının yandaşlarıyla, din perdesi arksasına gizleenerek gerici görüşleri topluma egemen kılmak isteyen gruplarla savaşın verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde de düzeltim eylemlerine aynı çevreler karşı koyduklarından, Atatürk Türkiye’sinde laiklik uygulanırken tarihsel deneyimlerin etkisi olmuŞtur. Bu nedenlerle Atatürk döneminde devlet-din ayrılmış, fakat din devlet tarafından denetlenmiştir. İnanç ve Tanrı’ya tapma konularında kişi özgürdür. Ancak dinin devlet ve toplum yönetimine karışmasını önlemek için Türk Ceza Yasası aracılığıyla bazı önlemler alınmıştır- Prof. Dr. SUNA KİLİ, adı geçen eser, s.267-270).

Atatürk’ün, İslam dini ile ilgisi olmayan boş inanç ve bağnazlıklardan sıyrılmak; akla, bilime dayalı bir gelişmeye yönelmekle ilgili sözleri, toplum yaşanına dönük anlayışını açıklığa kavuŞturacak niteliktedir:

(Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz devrimin amacı, Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen, çağdaş ve bunun anlam ve biçini ile uygar bir toplum haline ulaştırmaktır. Devrimimizin temel ilkesi budur. Bu gerçeği kabul edemeyen düşünürleri yoketme zorunludur. Şimdiye kadar ulusun beynini paslandıran, uyuşturan bu düşünüşte bulunanlar olmuştur. Herhalde düşüncelerde yeralan boş inaçlar tamamen atılacaktır. Onlar çıkarılmadıkça beyne gerçeğin ışıklarını yerleştirmek olanaksızdır.
.............................

Ölülerden medet ummak, uygar bir toplum için ayıptır.

Baylar ve ey Ulus, biliniz ki. Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensup (tarikata bağlı) lar ülkesi olamaz. En doğru, en gerçek tarikat, uygarlık tarikatıdır.
....................

Tarikat başkanları, bu dediğim gerçeği bütün açıklığıyla anlayacak ve kendiliklerinden hemen tekkelerini kapatacak; müritlerinin artık “rüşt” (ehliyet)e kavuştuklarını elbette kabul edeceklerdir.
....................

Biz uygarlıktan bilim ve fenden güç alıyoruz ve ona göre yürüyoruz. Başka birşey tanımıyoruz. Tekkelerin amacı halkın russal dengesini yitirmek ve aptal yapmaktır. Halbuki halk, russal dengesini yitirmemeye ve aptal olmamaya karar vermiştir- Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, cilt 2, s.214-215)

Türkiye’de ibadet özgürlüğüne saygıda hiçbir suretle kusur edilmemiş, halkımız ibadetlerini serbestçe yapmışlardır. Bu önlemlerin tek amacı şeriat düzennine dönüşü engellemekdi. Güdülen amaç kurumların, toplumsal ve siyasal yaşamın özgürlük düzenine kavuşması ve sanat, fikir, söz ve vicdan özgürlüklerinin kurulmasıydı. Sorun, özgürlüğe kavuşmak sorunu olduğu zaman, bir ortayol sözkonusu olamaz. Bazı Türk aydınları ve yabancılar, Atatürk devriminin ana sorunu çözümlenmesinde, yani toplumun siyasal, toplumsal ve manevi özgürlüğü konusunda doğal olarak, özünün gereği olarak, radikal davranmak zorunda olduğunu anlamamışlardır. Türk toplumunun geleceği, laik düşünceyi ülkenin toplumsal ve kültürel yaşamında egemen kılmaya bağlıdır- Prof. Dr. SUAT SİNANOĞLU, Türk Humanizmi,s .68.74,

Bu konuda, değerli araştırmacı NUR SERTER, 1997 yılında yayınladığı “Dinde Siyasal İslam Tekeli” adlı kitabında şöyle diyor:

(Geçmişte din gücünün en önemli iki kaynağı, Ulema sınıfı ile tarikatlar olmuştu. Ancak Atatürk, 1924 de çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimi tek merkezde topla-yarak, dini eğitimi yasaklamış, din bilginlerini yetiştiren Süleymaniye Medresesini İ.Ü. bünyesinde oluşturulan İlahiyat Fakültesine, daha sonra da İslami Araştırmalar Enstitüsü şekline dönüştürmüştü. Dini eğitimin diğer bir kolu olan Kuran Kursları ise devletin resmi bir organı olan Diyanet İşleri Başkanlığına bağlanmıştı. Böylece dini eğitim, devletin resmi ideolojisi tarafından kontrol altında tutulan bir özelliğe bürünmüştür.

Dinin ikinci büyük güç kaynağını teşkil eden ve ulemanın yetişmesi açısından da önem taşıyan tarikatlar ise 2 Eylül 1925 de türbe, tekke ve zaviyelerin kapatılması ile önemli bir darbe yemişlerdir. Bu uygulamalar, İslamın siyasi vechesini de içeren dini eğitimi kontrole alırken, ulema sınıfının oluşumunu uzunca bir süre engellemiş. Bu konudaki faaliyetleri yer altına iterek etki alanını daraltmıştır.

Türkiye’de din elitinin oluşumu ile ilgili ilk adımlar çok partili yaşamaa geçişle birlikte başlamış ve özellikle I. ve II. MC Hükümetleri döneminde hız kazanmıştır, din elitinin oluşumu açısından büyük önem taşıyan İmam Hatip Liselerinin sayılarında meydana gelen büyük artışlar, söz konusu kurumların mesleki eğitimden öte amaçlarla açıklamakta olduğu şüphe götürmez bir gerçek olarak ortaya koymaktardır. Bu okulların 1960 yılında sayıları 19 iken, bu sayı 1970’de 72’ye, 1980’de 374’e, 1990’da 384’e ve 1995’de 560’a ve 1997’de 601’e ulaşmıştır. Okul sayılarındaki en büyük artışların MSP’nin koalisyon artağı bulunduğu dönemlere denk gelmesi ise, tesadüf olarak açıklanamaz. 1975-76 da yani. 1. MC iktidarında 144 İmam Hatip Lisesi; II MC nin iktirdarda olduğu 1977-78 döneminde ise 86 İmam Hatip Lisesi eğitime başlamıştır. 1971-1994 arasında İmam Hatip Orta Okullarından mezun olan öğrenci sayısı 600 bin. Liselerinden mezun olan ise 300 bin dolayındadır. 1994 sonu itibariyle mesleki-teknik orta okullarında okuyan toplam öğrencilerin %82.2 si, meslek-teknik orta öğretiminin ise %40’ı İmam Hatip okullarında eğitim görmekdedir. Toplam orta öğretim içinde yaklaşık %10’luk bir paya ulaşan bu eğitim modeli, mesleki amaçlı olmanın çok ötesine geçmiş bulunmaktadır. Zira söz konusu okullardan mezun olanların özellikle kamu yönetimi, hukuk, siyasal bilgiler, uluslararası ilişkiler gibi devlet içinde örgütlenmeye yatkın alanlarda yüksek öğretime devam ettikleri, YÖK istatistiklerinden anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mesleki eğitim kisvesini kullanıp, Tevhid-i Tedrisat Yasasını delerek “alternatif bir orta öğretim kurumu” biçiminde faaliyet gösteren İam Hatip Liselerinin din elitinin oluşumunda önemli bir rol üstlendikleri son derece açıktır. Bunun daha somut bir kanıtı ise siyaset sahresinde RP kanadında yer alan pekçok ünlü isminin, Hasan Hüseyin Ceylan, Şevki Yılmaz, Tayyip Erdoğan gibi, İmam Hatip Lisesi mezunu olmalarıdır.

Din elitinin diğer bir faaliyet alanını da son yıllarda sayıları giderek artan dini amaçlı vakıflar oluşturmaktadır. Vakıflar, din - siyaset ilişkileri bakımından uygun bir ortam yaratmanın yanısıra, ilmi faaliyetleri ve yayınları ve yoksul kitlelere götürdükleri himetlerle de Siyasal İslamın gücüne katkıda bulunmaktadır.

Din elitinin oluşumunda ileride anlatılacak olan tarikatların ve özellikle de tarikat-siyaset ilişkisinin de pay sahibi olduğunu inkar edilemez. Ancak din elitinin oluşumu kadar önemli olan bir diğer husus, bu kitlenin Siyasal İslam Hareketini oluşturmadaki faaliyetleridir, seslerini geniş kitlere duyurmakta kazandıkları başarının demokratikleşme süreci ile bağlantılı olduğu açıkça görülmektedir.

Ancak içinde yaşanmakta olduğumuz dönemde, yasalardaki yeni düzenlemeler, din eğitimi konusunda atılan adımlar ve tarikatların faaliyetlerine karşı siyasi partilerin tavrı, yeni bir dini elitin oluşumuna ve ortaya çıkışına elverişli bir ortam hazırlanmıştır.

Dinle ilgili tartışmaların en can alıcısı dinin demokrasi ile bağdaştırılmaya çalışılmasından kaynaklanmaktadır.

Demokrasi bir yönetim biçimidir. Yöneten ve yönetilen ilişkisinin halka verildiği ve yöneticinin değiştirilmesi yetkisinin halkta bulunduğu bu yönetim biçiminde “halkın iradesi” en üstün irade olarak kabul edilmektedir. Halkın yöneticilerini seçme hakkı kadar önemli olan bir diğer husus bu seçimde aralarında tercih yapabileceği çeşitli seçeneklere sahip bulunmasıdır. Seçeneklerin bulunmadığı bir sistemde, salt seçme yetkisinin kullanılması fazla bir anlam ifade etmekten uzaktır. 0 halde çok partili siyasi sistemler, demokrasi bakımından yadsınamaz bir zorunluluk olmaktadır.

Yine demokrasi, ancak bir hukuk devletinde yaşama geçirilebileceği için, “hukukun üstünlüğü” ilkesi, vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Ancak hukukun vasıtaları olan yasalar, zamana, koşullara, toplumun ihtiyaç ve gelişimine uygun olarak yenilenmeye ihtiyaç gösterirler. Hiçbir hukuk normu ebediyyen kalıcı ve değişmez olarak yorumlanamaz. Toplumun gelişimine paralel olarak hukuk da kendini yenilemekte ve gelişimini sürdürmektedir.

Demokrasi, yalnızca seçme ve seçilme fonksiyonlarının icra edildiği bir yönetim biçimi değildir. Bireyin yaşamının hemen her aşamasında kendini belli eden, özgür düşünceyi, tartışmayı, sorgulamayı da beraberinde getiren bir yaşam tarzıdır. Diğer bir ifade ile demokrasi bireyin her alandaki uygulamayı tartışma, sorgulama, eleştirme, alternatif yöntem üretme gibi aktif katılımını gerektiren bir yaşam biçimini de beraberinde getirmektedir. Bu katılım bireysel olabileceği gibi örgütlü de olabilmektedir.

Bu ana ilkelerden hareketle siyasal sistem getiren hiçbir dinin demokratik bir toplumsal düzene izin vermesi mümkün görünmemektedir. Zira dinlerin özünü teşkil eden Tanrısal vahi sistemi ve onun anayasası olan Kutsal Kitaplar ‘Tanrı sözü’ olarak kabul edilmekte ve yönetme erkini Tanrı’ya ve O’nun seçtiklerine devretmektedirler. Tanrı’nın anayasası olan kutsal kitapların karşısında hukuk devletinin yasalarını çıkarmak, Tanrısal irade yerine halkın iradesini ikame etmek, siyasal sistem getiren dinlere inananlar için kabul görebilecek yaklaşımlar olmamaktadır. Kuran, yönetimin hangi esaslarla yapılacağını Maide suresinin 48. ayetinde açıkça belirtmektedir. “Allah’ın indirdiği ile hükmet” dedikten sonra, “sizden herbiriniz için bir şeriat ve bir yol belirledik” diyerek yönetimin Allah’ın kitabındaki esaslara kayıtsız şartsız uyma zorunluluğundan söz etmektedir. Yönetim esasları, Peygamber için de bağlayıcı olmakta, Kuran, Peygamberin de yönetimini Kuran esaslarına uygun yapma zorunluluğu açıkça ifade etmektedir. Aynı surenin 49. ayeti “Aralarında Allah’ın indirdiği ile hükmet, onların keyiflerine uyma ve onların Allah’ın indirdiği şeylerin bir kısmından seni şaşırtmalarından sakın” ifadesi, Peygamberin, yönetme erkini, Kuran esasları doğrultusunda kullanmak zorunluluğunu ortaya koymaktadır.

Dolayısıyla demokraside yönetim, meşruiyetini halkın iradesinden alırken, İslam Devletinde yönetim meşrutiyetini “ilahi hükümleri hayata geçireceğine dair verdiği taahhütten ve bu taahhütleri harfiyyen yerine getirmekten alır. İlahi hükümlere riayet etmeyen her yönetim gayr-i meşrudur, Şeriata aykırıdır. - ALİ BULAÇ, Modern Ulus Devlet, s.151 -.

Demokrasinin, insanın Tanrı karşısında mutlak özgürlük ve bağımsızlığın. öngören bir rejim olarak kabulü halinde ise Tanrısız bir rejim olduğu, yine İslamcıların iddiaları arasında yer almaktadır. Bu koşullarda demokrasi, siyasal islamcılarca, “Tanrı’ya inanmayanların rejimi” olarak tanımlanmış olmaktadır.

Günümüzün bazı islamcı ideologları, Kuran'ın siyasal sistemini yorumlarken “tevhid ilkesi”nin yol gösterici bir kriter olarak alınmasını gerekli görmektedirler. Bu ilkeye göre tüm varlık alemi tek bir güce Allah’a boyun eğmiştir. Bu sebeple her alanda O’na teslim olmak gereklidir. Sosyal, siyasal, ekonomik yaşamın insan iradesinin ürünü olan objektif yasalara ve kurumlara terkedilmesi ise Allah’a şirk koşmaktır. Tevhid ilkesine göre gücünü ve meşruiyetini kendisinden alan dünyevi bir iktidar düşünülmez. Ancak kaynağını Kuran'dan alan siyasal proje sadece müslümanlar için bağlayıcıdır, dolayısıyla “Islam, sadece müslümanlar için ve müslüman blokla sınırlı olarak totaliter özellik taşır. - ALİ BULANÇ, Adıgeçen Eser, S.152 - .

Tüm çağdaş demokrasilerin insan hakları konusunda kabul ettiği evrensel ilkeler içinde “eşitlik ilkesi” başta gelir. Eşitlik, öncelikle cinsiyet ayrımcılığının ortadan kaldırılması bakımından önemlidir. Bireyin cinsiyetine bakılmaksızın tüm haklardan eşit olarak yararlanması ve hukuk karşısındaki eşitliği tartışılmaz bir gerçek olarak kabul görmektedir.

İslam dini ise, zamanına göre kadın hakları bakımından reformist ve koruyucu olmakla birlikte, günümüz dünyası ile kıyaslandığında kabulü imkansız olan bir ayrımcılık yansıtmaktadır. Kuran’da hitap erkekleredir. Birkaç ayet dışında kadını muhatap alan bir üslup kullanılmamıştır. Kadının erkek karşısında ikinci sınıf bir birey olduğu açık biçimde ifade edilmektedir.

Bakara suresinin 228. ayetinde “Erkeklerin kadınlar üzerindeki hakları bir derece daha fazladır”, Nisa suresi 11. ayette, “Allah size, çocuklarınızın alacağı miras hakkında, erkeğe kadının payının iki mislini tavsiye eder.”, Nisa suresi 34.ayette “Erkekler kadınların üzerine yöneticidirler. Çünkü Allah, kimini kimine üstün kılmıştır. Çünkü erkekler kadınlara mallarından harcamaktadır... Dik kafalılık, şirretlik etmelerinden korktuğunuz kadınlara öğüt verin, yataklarından ayırın ve dövün.” ayetlerinin yanısıra erkeğin dört kadına kadar evlenmesine, teşvik edilmemekle birlikte izin verilmesi; evlenme ve boşanma ile ilgili kuralların erkek lehine düzenlenmesi, çağdaş dünyada kabul gördüğü biçimde bir eşitlik anlayışının dinde yer almadığını göstermektedir. Günümüz koşullarında, söz konusu ilkelerin yaşama geçirilmesi mümkün olmamakla birlikte, Kuran’ı anayasası olarak kabul eden Siyasal İslam Hareketi için, söz konusu ilkeleri uygulamak bir zorunluluktur.

Nitekim, çağdaş dünyada hala kadın dövmeyi, dini bir emir kabul edip, bunun yönetimini tartışanlar da pekçoktur. işte, ‘Kadın Dövmenin İncelikleri” başlıklı yazıdan (Süleyman Çolakoğlu, Milli Gazete - 5.2.l997) birkaç satır: “Nietzsche demiştir ki: kadına mı gidiyorsun? Kırbacını unutma! Bitabi bu, “Şaklat koçum kırbacını şunun sırtında” anlamına gelmiyor.

Bu dünya hayatında erkek iradesi ile kadın işlevi arasındaki dengeyi betimlemektedir sadece. Çağdaş dünyanın bir türlü anlamadığı, anlamak istemediği dengeyi. İslam kaynaklarına göre kadına hüsnü muamele esas. Pek çok şartla birlikte eğer ortada bir “nüşuz’ (serkeşlik) varsa, önce nasihat, sonra yatakların ayrılması ve nihayet hiçbiri kar etmezse belli sınırlar içinde darb... Bunun ötesi ise meşrebinize göre isim bekler; artık maçoluk mu olur vahşet mi... Netice, kadın dövmek ince iştir."

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin birinci maddesi, ‘bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar” ifadesine yer vermektedir. Bu madde, insanların doğuştan hür ve haklar bakımından eşit olduğunu vurgulayarak, kimsenin diğerinden farklı ve özel yaratılmadığını ve dünyadaki idealin de yaradılıştaki bu eşitliği yaşama geçirmeye yönelik olmasını vurgulamaktadır. Zira eşitsizliği doğuşta varolan bir yazgı olarak kabullenmek, eşitliği sağlamayı imkansızlaştıracaktır.

Herşeyi Allah’ın yarattığını defalarca tekrarlayan Kuran ise, yaradılıştaki farklılıkları bir ayrıcalık olarak ifade etmekle, eşitsizliği olağan kabul etmektedir. En’am Suresi 165. ayette, "Sizi yeryüzünün halifeleri yapan, size verdiği şeylerde sizi denetlemek için, kiminizi kiminizden derecelerle üstün kılan O’dur.” denilmektedir. Bu ayetin tefsiri “Allah şerefte, akılda, malda, mevkide insanların bazılarını diğer bazılarından üstün kılmıştır.  Kimi güzel, k imi çirkin, kimi zeki, kimi bön,  kiminin geçimi bol, kiminin dar, kiminin mevkii yüksek vs” (Süleyman Ateş, Kuran-ı Kerim Tefsiri, cilt 2, s.969) şeklinde yapılmıştır. Farklılıkların doğuştan var olan ayrıcalıklar ve Tanrısal iradenin kararı olarak kabulü halinde, insanın bu eşitsizliği değiştirmek yolundaki gayreti acaba Tanrısal iradeye karşı gelmek mi olacaktır?

Kuran’da pekçok surede Allah’ın dilediğinin rızkını genişletip, dilediğinin kıstığı anlatılmaktadır. Bunun sebebi, Rum suresinin 37.ayetinde de açıklandığı gibi “inanan toplum için ibretler taşıması”dır. Ancak yine Kuran’ın çeşitli yerlerinde “Allah dilediğini doğru yola iletir.” (Bakara/213) ve “Allah dilediğini saptırır” (Rad/27), “Allah’ın göğsünü İslama açtığı kimse” (Zümer/22) gibi ayetlerin bulunması, inanmamak konusundaki kararda Allah’ın dahli bulunduğu izlenimine yol açmaktadır. Bu durumda rızıkların dağılımındaki eşitsizliği açıklamak mümkün olmamaktadır.

Zuhruf suresi 32. ayetinde, “Rabbin nimetini onlar mı bölüştürüyorlar? Dünya hayatında onların geçimliklerini aralarında biz taksim ettik ve onların kimini ötekine derecelerle üstün kıldık ki, bini diğerine iş gördürebilsin ifadesi ise gelir dağılımındaki adaletsizliği bir Tanrısal yazgı haline dönüştürmektedir.

Dünyanın gelir dağılımı en bozuk ülkeleri arasında petrol zengini Arap Ülkelerinin de yer alması ve krallıkla yönetilmeleri acaba bu ayetleri bire bir uygulamalarından mı kaynaklanmaktadır?

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin birinci maddesinin devamında “bütün insanların birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelerinden” söz edilmektedir. Oysa Kuran’daki kardeşlik sadece müminlerin kardeşliğidir. “Müminler ancak kardeştirler (Hücurat 10)”.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 4 .maddesi, “Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurularnaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır.” demektedir. Kuran ise köleliği kaldırmayı teşvik etmiştir. Örneğin Maide suresi 89. ayette yemini bozanların kefareti olarak “bir köleyi hürriyete kavuşturmak” önerilen yollardan biridir. Nur suresi 33. ayette ise çalışıp, belli bir para karşılığı hürriyetlerini kazanmak isteyen kölelere “eğer kendilerinden bir iyilik görürseniz mükatebe yapın. Ve Allah’ın size verdiği malından onlara da verin denilmektedir. Bir başka ayette ise “Kadınlarından zıhar edip, sonra söylediklerinden dönenler, kanlarıyla temasa geçmeden önce bir köleyi hürriyetine kavuştursunlar” (Hadid/3) denilmektedir. Bütün bu ayetler, İslamda köleliğin teşvik edilmediğini, tam tersine kaldırılması yolunda telkinlerin yapıldığını ortaya koymaktadır. Ancak kölelik yasaklanmamıştır.

Köleliğin varlığı kadar önemli olan bir konu, kölenin farklı ve daha aşağı sınıfa mensup bir birey olarak görülmesidir.

Nahl suresinin 74. ayetinde ise, bu eşitsizlik şu sözlerle ifade edilmektedir: “Allah, hiçbir şeye gücü yetmeyen ve başkasının malı olan bir köle ile; kendisine güzel rızık verdiğimiz, o rızıktan gizli ve açık harcayan kimseyi misal olarak anlattı, hiç bunlar bir olurlar mı?’

İnsan topluluklarının çağlar boyu geçirdiği gelişim, insan hak ve özgürlüklerindeki gelişimle paralellik göstermektedir. İlkçağların, insanı bin mal olarak kabul eden kölelik uygulamaları, zaman içinde tarihe karışmış ve bu uygulamaların insanlık dışı olduğu, hemen herkes tarafından kabul edilmiştir. Tanrısal vahyin ürünü olarak kabul edilen dinlerin, ahlaki bir devrimi amaçladıkları ise, son derece açıktır. Bu koşullar altında, Tanrı sözü olarak kabul edilen Kutsal Kitapların, öncelikle kölelik uygulamasını yasaklamasını, varedilişte “meleklerin önünde secde ettiği insanı, mal konumundan, insan konumuna yükseltmesini beklemek, dine haksızlık yapmak olmasa gerek...

İslam dini, köleleri azad etmeyi teşvik etmekle birlikte, kölelik uygulamasını yasaklamayarak, eşitlik ve adalet bakımından ciddi bir boşluk yaratmıştır. Arap toplumunun ekonomik yaşamında bedava işgücü olan kölelerin ekonomik bir fonksiyon gördükleri kabul edilse bile, değişmez, kalıcı, kesin hükümler içeren bir Kutsal Kitabın, geleceğin dünyasını oluştururken insan haklarına ilişkin temel ilkeleri topluma benimsetme konusunda tavizsiz bir yaklaşım izlemesi gerekmez miydi?

Benzeri soruları "cariye” uygulaması için de sormak gerekir. Kadının rızasına bakılmadan, hatta evli olup, olmadığına aldırmadan, Kuran-ı Kerim; Nisa/24 “(Savaşta esir olarak) ellerinize geçen (cariyeler) müstesna, evli kadınlarla evlenmeniz yasaklandı”, cinsel ihtiyaçlarını karşılamak üzere erkeğe bir hak olarak verilmesi de Çağdaş dünyanın kabul edebileceği bir uygulama olmaktan çok uzaktır.

...Demokrasinin temel şartları arasında yer alan çoğulculuk ilkesi de aynı prensipten hareketle, kabulü imkansız bir ilkedir. Zira Tanrının vahyine dayanan bir siyasal sisteme alternatif öneren siyasal partiler peşinen, “inançsız, imansız ve kafir” olarak adlandırılacaklardır.

Nitekim İBDA'nın Ulu Mimari olarak adlandırılan Salih Mirzabeyoğlu, bu konuyu kendi yayın organı olan Akademya dergisinde şöyle anlatıyor. “İslam Devleti biçimi içinde “hakimiyetin’ kaynağı ve kullanılması, kafirlerin vehmettiği gibi 'havada’ ve mücerret bir kavram değildir... ”Hakimiyet Hakkındır" düsturu, hem hakimiyetin kaynağını, hem de hakimiyet - Allah’ın ve Resulü’nün rızasına uygun davranan ümmet tarafından kullanılmasını, hem de iktidar olarak tecellisini apaçık çerçevelemektedir. Hakimiyetin ümmet olarak kullanılmasının, kafirlerin “halk hakimiyeti” veya "millet hakimiyeti” diye belirlediği hususla hiçbir alakası yoktur. Hakimiyetin kaynağı, “ahali" değil, Allah’ın ve Resulü’nün belirlediği emirler manzumesidir... Allah’ın ve Resulü’nün emirlerine tabi olanlar, yani müslümanlar, Allah’ın halifeleridir... Kafirler ise, Allah’ın hakimiyetine ve tabii ki müslümanların hakimiyetine tabi olanlardır... Kafirle bir arada yaşamak, ancak İslam şemsiyesinin altında ona yer göstermekle mümkündür. Herhangi bir laik-demokratik seviyeyi kabul ederek, onun altında kafirle yaşamak değil. Zaten bu şekil, küfrün hakimiyeti ve müslümanların mahkumiyetinin görüntüsüdür” Akademya Dergisi, Ocak 1997-. Bu ifadelerin de açıkça ortaya koyduğu gibi, Kuran dışı yönetime taraf olanlar kafir olmakta ve onlarla birlikte yaşamak, ancak onlara hükmetme kaydı ile uygun görülmektedir. Bu koşullar altında İslam devletinin laik anlayışa dayalı siyasi oluşumlara izin vermesi mümkün görülmemektedir.

Demokrasilerdeki hukukun üstünlüğü ilkesi ise Tanrısal vahiy tarafından ortaya konulan hukuk normları karşısında geçersizdir. Tanrısal vahiy, değişmez hukuk ilkelerini açıkça belirtmiştir. Bu ilkeler aile hukuku, ceza hukuku, miras hukuku, borçlar hukuku vs. gibi alanlarda açık hükümler getirmektedir. Üstelik geçerlilik süreleri de belli bir zaman dilimi ya da toplumla sınırlı değildir. Bu koşullarda devletin zamana ve koşullara göre değişen hukuk normlarının, kesin, değişmez ve tüm insanlığı bağlayıcı olması amaçlanan dini hukuk normları ile kıyaslanması dahi mümkün değildir. Kaldı ki İslam’da “Ne yönetim (veya devlet) ne de devlet başkanı hukuku meydana getirmez; tam aksine devleti ve başkanı var kılan hukuktur. Hem devletin ve hem de devlet başkanının görevi, kendisinin de bağlı olduğu İlahi Hukuku korumak, desteklemek ve devamını sağlamaktır- Adı geçen Dergi, s.151- .

Siyasal İslamcıların şeriattan taviz vermemek yolundaki kararlılıkları son derece açıktır. Kuran’daki şeri hükümlerin, çağın gereklerine uygun olup, olmaması tamamiyle tartışma dışıdır. Bu konudaki görüşlere bir küçük örnek, Milli Gazetenin yazarlarından Abdullah Altay’ın Kaleminden geliyor. Şeriat Dersleri başlıkla yazıda Altay şöyle diyor; “Önce Ceza Hukukundan başlayalım; Herşeyi bilen, geçmiş ve geleceğe hakim olan, insanları ve onların ruhlarını yaratan Allah’ın ceza hukuku diyor ki;

“Ey iman edenler! Öldürülen insanlar hakında size kısas farz kılında. (Bakara 178. ayetten) Hem sizin için kısasta hayat vardır. Ey akıl sahipleri, umulur ki (haksız yere adam öldürmekten) korunursunuz (Bakara 179).”

“Kısasta hayat vardır” ifadesine dikkat edilsin... İnsanı yoktan vareden Allah, bir katil bir Müslümanı taammüden öldürürse, o katilin kısas edilmesini emrediyor... İşte bu kısas can emniyetini muhafaza ediyor. Bu gerçeği anlamak için Türkiye’ye ve dünyaya bir bakalım... İnsan hayatının hiçbir kıymeti yok... Adi cinayetlere terör, anarşi, siyasi cinayetler hergün rastlanılan olağanüstü hadiseler haline gelmiş... Amerika’nın bazı eyaletlerinde güneş battıktan sonra sokağa çıkamıyorlar.... Cinayetlerin önü alınmıyor. Hapishaneler tıklım tıklım dolu... Katiller hapishanelere sığmıyor. Neden? Çünkü ilahi sosyal şeriatın ceza hukukunun kısas maddesi kaldırılmış. Beşeri sosyal şeriatın maktülü değil, katili koruyan hapis cezaları uygulanmaya konulmuş... Peki kısas uygulansaydı ne olacaktı? Bir katil öldürülecekti. Binlerce cinayet planı kursaklarında kalacak, yüzbinlerce hayat kurtulacaktı -Milli Gazete, 26 Şubat 1997-.

Kısacası Altay, “öldüreni öldür” emrinin Tanrı'nın buyruğu olduğunu ve bunun yapılmaması sonucunda cinayetlerin arttığını anlatıyor. Demek ki Türkiye’de Şeriat devleti kurulsa, Altay, eline silahı alıp, Kuran’ın hükmünü yerine getiriyorum diye, katil zanlısını vuracak ve bunu da Allah’ın emri kabul edecektir.

Tanrısal vahyi esas alan bir yönetimin, tartışılması, eleştirilmesi, bu yönetime alternatif modeller üretilmesi, kısaca bireysel ve örgütsel olarak düşünce ve ifade özgürlüğünün kullanılmasına izin verilmesi de bir din devletinin kabul edebileceği yöntem olmaktan çok uzaktır. Dini inancın daha önce de belirtildiği gibi tartışılmaz ve dogmatik oluşu, inananların bu alanda özgür düşünce anlayışını sınırlamalarını kendi mantığı içinde doğru kılmaktadır.

İslam dininde varolan hoşgörü ve vicdan özgürlüğünün, idam devleti olgusu ile karıştırılmaması gerekir. Çünkü İslam’da tanınan vicdan özgürlüğü, bireyseldir. İslam devletinde yaşayan fakat İslamı kabul etmeyen diğer dinlerin inananlarına, inançları konusunda baskı yapılmaması ve dinde zorlamanın olmaması, bireysel inanç ve vicdan özgürlüğü anlamına gelir. Ancak bir İslam devletinde, İslami kurallara aykırı, örgütlü bir siyasal hareketin kabul görmesi ve çoğulcu demokrasi içinde bu harekete siyasal özgürlük tanınması mümkün değildir.

Kaldı ki ümmetin vicdan özgürlüğünün sınırları da tartışmaya açıktır. Örneğin Ali-İmran suresinin 85. Ayetinde, “Kim İslamdan başka bir din ararsa ondan kabul edilmeyecek ve o ahrette kaybedenlerden olacaktır.” Denilerek, İslamı kabul edenlerin vicdan özgürlüğü ahiret yaşamına ilişkin tehditlerle sınırlandırılmıştır. Yine aynı surenin 3. ve 4. ayetlerinde de “Allah’ın ayetlerini (Kuran'ı) inkar edenler için mutlaka çetin bir azap vardır. Allah daima üstündür ve öç alandır” denilmek suretiyle, vicdan özgürlüğüne ciddi bir sınırlama getirilmiştir. Bakara suresi 217. ayetteki “Sizden kim dininden döner ve kafir olarak ölürse, işte onların bütün yaptıkları dünyada da ahirette de boşa çıkmıştır ve onlar ateş halkıdır, orada ebedi kalacaklardır.” ifadesi bu konudaki özgürlüğün sınırını ortaya koymaktadır. Zira gerçek anlamda bir vicdan özgürlüğü, inanmak kadar inanmamakta da özgür olmayı gerektirir.

Kaldı ki Kuran, inanmamanın cezasını sadece ahiret yaşamına da bırakmamıştır. Enfal suresinin 59-61. ayetlerinde, “İnkar edenler geçtiklerini sanmasınlar. Onlar bizi aciz bırakmazlar. Onlara karşı gücünüz yettiği kadar kuvvet ve cihat için bağlanıp, beslenen atlar hazırlayın. Bununla Allah’ın düşmanını, sizin düşmanınızı ve onlardan başka bilmediğiniz, Allah’ın bildiği düşman kimseleri korkutursunuz. Allah yolunda ne harcarsanız tam olarak size ödenir, hiç haksızlığa uğratılmazsınız." denilerek, inanmamanın cezasını verme görevini inananlara yüklemiştir. Tevbe suresinin 5. ayetinde ise “Haram aylar çıkınca Allah’a ortak koşanları nerede bulursanız öldürün; onları yakalayın, hapsedin ve her gözetleme yerinde oturup, onları bekleyin.”  diyerek,  inanmamanın cezasını ölüm olarak tescil etmiştir. Bu ve benzeri pekçok ayet İslamın yayılma dönemi içinde gelmiş ve dine karşı çıkanlar için açıkça öldürme emri vermiştir. Bakara suresi 191. ayetinde de “onları nerede bulursanız öldürün, onların sizi çıkardıkları yerden (Mekke’den) siz de onları çıkarın. Fitne çıkarmak... adam öldürmekten daha kötüdür....” denilerek, din uğruna adam öldürmek adeta kutsallaştırılmıştır. Aynı surenin 218. ayeti "Onlar ki inandılar, göç ettiler. Allah yolunda savaştılar; işte onlar Allah’ın rahmetini umarlar” diyerek, bu kutsallığı teyid etmektedir.

Cihad, İslam’da farzdır. Amacı ise dini yaymaktır. Dini yaymanın elbetki silahlı mücadele dışında yolları da vardır. Silahlı mücadele, dini, kabulde direnenlere uygulanacak bir yöntemdir. İslam tarihi içinde de uygulama bu yönde olmuştur. Günümüzde Siyasal İslamcı radikal unsurlar, dini kabulde direniş gösterenlerin, Türk toplumu içinde bulunduğu inancındadırlar. Bunlar kendilerine İslam dışı bir din icad etmiş bulunan laiklerdir. O halde, bugün için önemli olan bu ayetlerin Kutsal Kitaba hangi koşullarda konulduğu, geçmişte nasıl yorumlandığı değil, siyasi güce din aracılığı ile ulaşmak isteyenlerce nasıl kullanılacağıdır. Kendini dini mücahid kabul eden Allah adına savaşma yetkisini kendinde bulan ve Kuran'a tam olarak uymayı en kutsal görev sayanlar, bu emirleri 1400 yıl öncesi için değil, süresiz olarak “doğru ve geçerli emirler” olarak kabul etmektedirler. Bu kabulden dolayıdır ki, İBDA-C ve Hizbullah gibi örgütler, silahlı eylemlerini Tanrısal vahyin gereği olarak kabul etmekte ve kutsal bir görev ifa ettikleri inancı ile canlarını Allah yoluna adayarak dine düşman saydıkları aydın ve Atatürkçü insanların yaşamlarına son vermektedirler.

Dinin cihad emrini, din uğruna yapılacak her türlü mücadele olarak kabul eden Siyasal İslamcılar bu düşüncelerini kamu oyuna kendi yayın organları ile duyurmaktadırlar. İşte 30 Ocak 1997 tarihli Akit Gazetesinden bir manşet: “İbaretlerin En Büyüğü: Cihad” Bu manşetin altında Prof. Dr. Ali Özek’le yapılan bir röportaj yer alıyor. İslam İnanç Sistemini anlatan bir alt başlık altında Ali Özek şöyle diyor: "Her sistemin kendisine karşı olan sistemlerle yapacağı mücadeleyi değerlendiren bir prensibi vardır. İslamın bu prensibine veya nizamına Cihat derıilmiştir. Bu itibarla cihat vazifesini ihmal eden bir Müslüman, bunun dışında ne kadar hayır hasenatta bulunursa bulunsun yine de islamı vazifesini noksan yapıyor demektir.” Yazının ileriki bölümlerinde İslam’da cihadın iki anlamı üzerinde durulmaktadır. İlk anlamı nefisle cihad olarak açıklanmakta ve bunun nefsi terbiye anlamına geldiği ve esas büyük cihadın da bu olduğu ifade edilmektedir. İkinci cihad ise küçük cihad olarak adlandırılıp, cephede düşmanla savaşmak olarak tanımlanmaktadır. Türkiye savaşta olmadığına göre, bu küçük cihadın şu anda önemi olmadığı düşünülebilir. Ancak Siyasal İslam, kendini böyle bir mücadelenin içinde görmüş olmalı ki, yazının devamında küçük cihadın boyutları anlatılmaktadır.  “İslamiyet yalnız belli ibadetleri yapmak, sonra da yan gelip yatmak değildir. Hakiki Müslümanlık, icap ederse bize Müslümanlığı getiren Peygamberimizin ve onun ashabının çektiği sıkıntıları çekmek, icabında dövülmek, kovulmak, hatta ölmek, fakat vatan ve millet uğruna doğruyu ve hakkı müdafaadan asla vazgeçmemektir...  Allah Teala Kıyamet gününde huzura varan kuluna, “Cihad vazifesini yaptın mı? Allah’ın dini İslamı muarızlarına karşı müdafaa ettin mi? Bu uğurda ne gibi eziyetlere ve fedakarlıklara katlandın?” diye sorarsa, her Müslüman ne cevap vereceği şimdiden düşünmelidir.” Yazının ilerleyen bölümünde, cihadın anlamına daha da açıklık getiren ayetlere yer verilmektedir. Prof. Özek, “Şüphesiz Allah Teala, müminlerden Allah yolunda (din uğruna) savaşan, öldüren, öldürülenlerin canlarını ve mallarını, mukabilinde - onlara Cennet’i vermek suretiyle satın aldı. Allah, bunu Tevrat, İncil ve Kuran’da kati olarak taahhüt etmiştir. Allah’tan başka kim taahhüdünü noksansız yerine getirir. 0 halde yapmış olduğunuz savaştan size müjdeler olsun. İşte büyük kazanç budur. (Tevbe/III) Bu ayette Allah yolunda cihad edenlere Cennet vaad olunmak suretiyle, İslam’ın en büyük rüknü olan cihadın mana ve ehemmiyeti tam olarak belirtilmiştir.” diyerek cihad konusundaki İslami yoruma açıklık kazandırmaktadır.

Cihad çığlıkları ve intikam yeminlerine bir başka örnek de radikal islamcıların bir diğer yayın organı olan Cuma Dergisinde şu satırlarla dile getiriliyor: “Müslüman olarak bizlerin hem namusumuza kastedenler, hem ibaret ettirmezler, hem de kendi topraklarında esir hayatını, yani Müslüman kanı akıtılarak kazanılmış topraklarda esir gibi yaşatırlar. Bizler artık dinimizi ve topraklarımızı bu pis, necis, soysuz satılmışlardan kurtarmalıyız... Onlara karşı tek yumruk haline gelmeliyiz. Onların o ilkel ve sadist kafalarını koparmadıkça dinim, şehit kanlarıyla sulanmış bu mukaddes topraklarda esir olmaya devam edecektir... Biz Müslümanlar; biz de dinimizi ve namusumuzu koruyacağız. Çünkü, Kuran-ı Kerim bizlere şehitliği müjdeliyor. Peygamberlikten sonra gelen mübarek makamı... Cihad farzdır. Cihat edelim, birleşelim. Uykudan uyanalım- Cuma Dergisi, Şubat 1997, s.40-.

Yukarıdaki ifadeler, cihad için bir inançsız tarafın olması gerektiğini ortaya koymaktadır. Zira savaş, Allah yolunda yapılacağına göre, düşman tarafın, Allah’ı ve dini inkarı gerekmektedir. Oysa ülkemizde halk, müslüman ve inançlıdır. 0 halde bu savaşın, karşı tarafı yoktur. Ne var ki bu görüş, bir kesim Siyasal İslamcılarca kabul görmemektedir. Onlara göre savaşılması gereken taraf, laiklerdir. 1 Şubat 1997 tarihli Akit Gazetesinde yazar Faruk Köse, “Laik olanın Müslüman olması mümkün değildir... Bir kimse laik ise Müslüman değildir. Müslüman ise laik değildir...” denilmektedir. Bu yaklaşım oldukça geniş kabul görmekte ve cihadın ikinci tarafını da belirlemektedir. Yine aynı gazetenin 30 Ocak 1997 tarihli nüshasında Yaşar Kaplan, “Hainlere Geçit Yok” başlıklı yazısında, ”Türkiye’de faşist, ateist, Kemalist çeteler suyun başını tutmuşlar” diyerek, düşman cepheyi daha açık biçimde ifade etmekte ve “Şimdi halkımızın bu ihanete karşı bir hareket başlatması gerekir. Aydın-halk elele vererek ülkenin geleceği için seslerimizi yükseltmemiz gerekir. Milletlerin, milli bir şahlanış olmadan, büyük badireleri atlatması mümkün değildir. Bugün milli bir şahlanış başlatma günüdür. Meydanlara inmeye şimdilik ihtiyaç yoktur diye düşünebiliriz, ama hiç değilse elimizdeki medya platformlarını bu amaçla kullanalım istiyoruz. Haydi platformlara... Hainlere geçit yok!” diye haykıralım... Bu ihanete karşı birleşik cephe oluşturalım ve sesimizi yükseltelim. İhanete geçit yok!”

Bu ayırımcı anlayışın Siyasal İslamcılarca kabulü halinde, İslamın demokrasiye açık olduğunu iddia etmek nasıl mümkün olabilir? Zira sistem kendine düşman kabul ettiği kitlelere kendilerini ifade etme özgürlüğü vermeyecektir.

Siyasal İslamcıların hayallerini süsleyen yönetim tarzının özgürlüklerden ne kadar uzak olduğunu, yine kendi kalemlerinden okuyalım. Akit Gazetesi yazarlarından Mustafa Kaplan yazıyor: benim hayal dünyamın görüntüsü ile 2017 senesi şöyle boy gösteriyor: Bütün İslam alemindeki rejimler tarumar olmuş, birkaç tanesi hariç hemen hepsi halifelik sancağı altında tek devlet olmuşlar. Kalan birkaçı da aynı ideal için kaynayıp duruyor. Şeriat-ı garra her köşeye hakim olmuş. Kuran-ı Kerimin sosyal hayata bakan bütün emirleri eksiksiz tatbik ediliyor. El kesme cezası hırsızlığı, recm cezası zinayı kökten kaldırmış, Kadınlar zaruret olmadan sokağa çıkmıyor, çıkanlar da çarşaflarını, peçelerini edeple takıyorlar. Resim ve heykel diye birşey yok. İnançsızlar sanki yer yarılmış da içine girmişler. Sosyal adalet bütünüyle temin edilmiş. Yirmi sene önce mangalda kül bırakmayan şeriat düşmanlarının çoğu Cehenmeme yollanmış, kalan bir-ikisi de camilerin en ön safında yer tutmuş, hepsinin çocukları İslam mücahidi olmuşlar. Yek vücut olan İslam alemi Hz.Mehdinin riyaseti altına huzura kavuşmuş, dünyanın öbür yakasını hizaya getirme hazırlıklarına başlamışlar. Hz.İsa da aynı maksat için çalışıyor. -Akit Gazetesi ,12.3. 1997-.

Bu hayaller, Siyasal İslamcıların kurmayı amaçladıkları sistem hakkında bilgilenmek isteyenlere ışık tutucudur. İnsan haklarını, çağdaşlığı, özgürlüğü yok eden bir sistemin hayalini kuranların, buna demokrasiyi alet etmeyi amaçladıkları son derece açıktır.

Peygamberden sonraki dört halifenin seçimini, İslamın demokrasiye açık bir din olduğu şeklinde yorumlamak ise çok zordur. Zira toplumda temsil edilen görüş ve inançların din odaklı bir seçicilik içinde halkın oyuna sunulması halinde, gerçek bir demokrasiden söz etmek mümkün değildir. örneğin bir İslam devletinde birden çok siyasi parti bulunsa bile, bu siyasi partilerin hepsinin İslam devleti ilkelerini yaşama geçirmek istemeleri durumunda demokrasiden söz edilemez. İslamla yönetilenlerin özgür iradeleriyle ehil olan kimseleri yönetici olarak seçmesi ve onlarla hukuki bir sözleşme (Biat) aktedmesini ya da işlerin Şura ile yürütülmesini demokrasi olarak nitelemek de mümkün değildir. Zira demokrasi farklı düşünce ve inançlara da temsil edilme, seçilme ve yönetme hakkı veren bir sistemdir. Bir İslam devletinde, halkı dini esaslara göre yönetmeye talip olan bir partinin yanısıra, din ve devlet işlerini birbirinden ayıran, laik devlet anlayışına sahip bir siyasi parti de kurulabiliyorsa, demokrasiden söz edilebilir. Ancak tüm siyasal rejimler gibi, İslam devleti de kendi varlığını korumayı öncelikli hedef olarak alacağından, laik, demokratik bir devlet anlayışına izin vermeyi doğal alarak kabul etmeyecektir.

Kaldı ki demokrasi örneği gibi takdim edilen halife seçimlerinde, bu seçime halkın bütünü katılmamıştır. "Halifeyi başkentte oturan, ileri gelenler seçmiş, biat ise diğer yerleşim merkezlerinden alınmıştır- ALİ BULAÇ,  adıgeçen eser, s.211-. Dolayısıyle halkın iradesi, sandığa yansımamıştır. Öte yandan seçilen halifenin iktidar süresi belirlenmemiş ve halifeler kaydı hayat şartı ile yönetimde kalmışlardır. Hatta hukuki ihlal eden, baskı ve şiddete başvuran halifelerin bile hangi yöntemle azledileceği belli olmadığı için halkın halife ile gelen iktidarı değiştirmesi için kılıca başvurması gerekmiştir.

Zaman içinde hilafet, saltanatla bütünleşmiş, dini önderlik babadan oğula geçmeye başlamış, ve biyoloji kanunları, Allah’ın gücünü arkasına alarak ümmeti yönetme hakkını tayin eder olmuştur. Günümüzde ise Din Devletine alkış tutanların ve iktidar hırslarını Allah’ın gücünü arkalarına alarak tatmine çalışanların, bu yönetim erkinin kendilerine hangi kutsal vahiy ile devredildiğini açıklamaları gerekmektedir.

Kuran’ı çağdaş dünyanın tüm ihtiyaçlarına cevap veren bir Kutsal Kitap olarak kabul etmek mümkün müdür? Bazı İslam bilginleri bu konuda büyük gayret içindedirler. Bu gayret öylesine büyüktür ki, yapılan Kuran yorumları, adeta yeni bir din yaratmaya eşdeğer hale getirilmektedir. Buna karşı çıkan radikal İslamcı kesim ise dini çarpıtmaya çalışanları ağır bir dille eleştirmektedir. İşte bu kesin eleştirilere bir örnek:

Abdurahman Dilipak  “Sizi Allah ve Kuran ile Aldatmasınlar" başlıklı yazısında şöyle yazıyor: “İslam adına hümanist, rasyonalist, pragmanist bir din icat etmek isteyenlere dikkat etmek gerek. Kuran’daki İslam talebini alkışlıyorum, destekliyorum, övünüyorum, ama bunu istismar etmek isteyenlere karşı da dikkatli ve duyarlı olmak zorundayız. Kuran’daki İslam, laikleştirilmiş İslam değildir. Kuran’ı açıp okuyunuz. Kuran’ın her hükmüne tabiyiz. Değil bir ayetini, bir harfini inkar eden dinden çıkar"- Akit Gazetesi, 6.2.1997-.

Toplumun gelişen ihtiyaçlarına Kuran ve sünnetle cevap verebilmenin mümkün olmadığı, zaman içinde ortaya çıkmış ve İslam Hukuku, Kuran ve sünnete bağımlı kalmanın zorluklarını yaşayarak beşeri ihtiyaçlara insan aklının yorumlarıyla çözüm aramak zorunda kalmıştır. Ancak Kuran ve sünnetin bağlayıcılığı, insan aklının beşeri ihtiyaçlar doğrultusunda çözüm bulma imkanlarını ve özgürlüğünü engellemiş ve dogmaların esareti ile yol alan İslam dünyası, gerçek demokrasiye kapalı bir yönetim tarzını sürdürmüştür.

Kuran'daki esaslardan hareketle İslamın demokrasiye açık olduğunu iddia etmek mümkün değildir. Kuran'ın bireyi inanç konusunda özgür kaldığı ve demokrasiye açık olduğu yolundaki ifadeler ise, demokrasinin nitelikleri dikkate alındığında son derece yetersiz kalmaktadır. Zira üzerinde esas durulması gereken husus bireyin özgürlüğü değil, devletin yönetim biçimini ve hukuku belirlemedeki tercihlerinde dogmalardan bağımsız olup, olmadığıdır. İslam devleti ise kendi varlığını korumak ve vahyin gerektirdiği sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuksal düzeni kurmak için Allah’ın sözü olarak kabul ettiği Kuran’la bağlıdır - Prof.Dr.NUR SERTEL. Dinde Siyasal İslam Tekeli, 1997,  s.48 ve devamı-)

Ord.Prof.Dr.HÜSEYİN NAİL KUBALI, yıllar önce şöyle yazmıştı:

(Laiklik... demokratik nizamın her nevi his, fikir ve kanaatlere aynı derecede saygı duyması, bunlar arasında adeta bir eşdeğer=(equivalence) demektir. Bu manadaki laiklik bir kelime ile, hoşgörülülük (tolerance) demektir... Laikliğe göre, devletin her türlü dini akidelere saygı göstermesi onlar karşısında tamamen tarafsız, objektif bir vaziyet alması lazımdır. Yani laik Devlet ne dindardır, ne de dinsizdir. Sadece dine yabancıdır... Bir Devletin hukuki manası ile ve mutlak suretle laik bir Devlet olabilmesi için teşkilatında ve fonksiyonlarında dini akidelere kanuni bir müeyyide tanımaması, dini müesseselere ve faaliyetlere kendi içinde asla yer vermemesi lazımdır... Türk demokrasisinin laikliği, memleketimizin özel şartlarının icabı olarak, Devletçe önleyici ve aydınlatıcı bir himaye ve murakabeyi mümkün ve lüzumlu kılan, Devlete dikkatli bir zabıta görevi yükleyen laiklik olmak gerekir. - Hüseyin Nail Kubalı. Anayasa Hukuku Dersleri, 1971, s.254-).

Prof.Dr.ERGUN ÖZBUDUN, konuya bir başka açıdan yaklaşarak şöyle diyor:

(İslam dünyasında İslam dini, yüzyıllardan beri, devlet ve toplum hayatını güçlü etkisi altında bulundurmuştur. Bu durumda, din hizmetlerinin devlet kontrolünden tamamen uzak biçimde cemaat örgütlerine bırakılması çok sakıncalı olur: Atatürk’ün Türk toplumu için çizdiği <<çağdaş uygarlık düzeyine uIaşmak>> hedefinin gerçekleştirilmesini tehlikeye düşürebilirdi. Bu sebepledir ki, Türk İnkılabının laiklik anlayışı, Diyanet İşleri Başkanlığının devlet teşkilatı içinde yer almasını tercih etmiş ve bu sistem, 1961 ve 1982 Anayasalarıyla sürdürülmüştür. 

Benzer görüşler Anayasa Mahkemesinin 1961 Anayasası döneminde verdiği bir kararda da dile getirilmiştir. Bu karara göre, “laiklik ilkesi din ve devlet ilişkilerini düzenleyen bir ilke olması nedeniyle, her ülkenin içinde bulunduğu ve her dinin bünyesinin oluşturduğu koşullar arasındaki ayrılıkların, laiklik anlayışında da ortaya ayrımlar çıkarması zorunlu bir sonuçtur... Hıristiyan dininin taşıdığı özelliğe göre din ve devlet işlerinin birbirine karışmama esasının, kilisenin bağımsızlığı biçiminde manalandırılmasında bir sakınca görülmemiştir. Çünkü, batı devletlerinde dinin kötüye kullanılması ve sömürülmesi bizdeki şekilde bir sonuç doğurmadığından din ve devlet işlerinin birbirine karışmaması yönünden kabul edilen, kilisenin bağımsızlığı durumu, devlet düzeni bakımından bir tehlike göstermemektedir. Oysa İslamlık bireylerin yalnız vicdanlarına ilişkin olan dini inanç bölümünü düzenlemekle kalmamış, aynı zamanda bütün toplum ilişkilerini, devlet faaliyetlerini ve hukuku da tanzim etmiştir. Bu durumda ülkemizde din hürriyetinin Anayasa ile çizilen sınırlarının ihlali, dinin sömürülmesi ve kötüye kullanılması, Devletin laiklik esasına dayanan düzenine karşı gelinmesi anlamını taşımaktadır. “  - 21.10.1971, 53/76 - .

Laik bir devlette devlet yönetimi, din kurallarına göre değil, toplum ihtiyaçlarının akılcı ve bilimsel yönden değerlendirilmesine göre yürütülür. Bu ilkenin asgari ve azami olmak üzere iki anlamı vardır. Asgari (en az) anlamında ilke, devlet işlemlerinin din kurallarına uygun olma zorunda bulunmamalarını ifade eder. Oysa, dine bağlı (teokratik) devlet sisteminde devlet işlemlerinin hukuken geçerli olmaları, bunların din kurallarına uygunluğuna bağlıdır. Mesela 1876 Osmanlı Kanun-u Esasisi, padişaha <<ahkam-ı
şer’iyenin icrası>> (şeriat hükümlerinin yerine getirilmesi) görev ve yetkisini verdiği gibi (m.7) Heyet-i Ayan’ı da Heyeti Mebusan’ca kabul edilen kanun tasarısı ve tekliflerini <<Umur-u diniyeye>> (din işlerine) uygunluk açısından denetlemekle görevli kılmıştı. (m.64). Laik bir devlette hukuki işlemlerin geçerliğini böyle din kurallarına uygunluk şartına bağlamak elbette mümkün değildir. Devlet yönetimimin din kurallarından etkilenmemesi ilkesinin azami (en geniş) anlamı ise, devlet yönetiminde din kurallarından esinlenilmemesini ifade eder. Şüphesiz, bunu gerçekleştirmek, ilkenin asgari anlamını gerçekleştirmekten daha güçtür ve akılcı düşünce tarımın topluma hakim olmasına bağlıdır. Ancak kabul etmek gerekir ki, Atatürkçü laiklik anlayışı, laikliğin bu anlamda da gerçekleşmesini, devlet yöneticilerin dinsel kurallardan esinlenerek değil, toplum ihtiyaçlarını akıl ve bilim verilerine göre değerlendirilerek kararlar vermelerini ve böylece toplumumuzun en kısa zamanda çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmasını gerektirir. - Prof.Dr.ERGUN  ÖZBUDUN, Türk Anayasa Hukuku, 3.Bası, s.57-).

Tüm bu görüşleri ve kararları gözönünde tutan Anayasa Mahkememiz, 1982 Anayasamızın yürürlükte olduğu bir dönemde verdiği kararla konuya tam bir açıklık getirmiştir: (Ulusal egemenlik kavramı, demokratik yapının temelidir. Demokratik düzen ise, dinsel gerekleri egemen kılmayı amaçlayan şeriat düzeninin karşıtıdır. Dinsel gereklere yönetimde ağırlık veren bir düzenleme demokratik olamaz. Demokratik devlet, ancak laik devlettir. Dinsel gerekli düzenlemeler dinsel çabaları, zorlamaları, bunlarda dinsel ayrılıkları getirir. Sonuçta demokrasinin özgürlükçü, çoğulcu, hoşgörülü niteliği kalmaz... Laiklik, bireysel, toplumsal düzeyde ve devlet islerinde metafizik dışında Özgür düşünce gereklerine bağlanır. Kişisel ve toplumsal yaşamın siyasal yönden düzenlenmesinde aklın ve bilimin gereklerini zorunlu kılar. Herhangi bir dinin teolojik baskısına uyulmasını önler... Devletin temsil ettiği ve egemenlik gereği olarak kullandığı siyasal gücün düzenleyicisi hukuktur. Gerçekte hukuksal bir kurum olan devletin tüm işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğu başlıca geçerli koşuludur. Devlet yönetiminde tüm  düzenlemeler ancak hukuk  kurallarına  göre yapılır. Din kurallarına göre  yapılan düzenlemeler hukuksal nitelik taşımaz. Din kurallarının kaynağı Tanrı’dır. “İlahi istenç, (irade) “ tanrı buyrukları, din kurallarının başlıca dayanağıdır. Hukukun kaynağı ise hukuku yaratan istenç olarak kendi ulusunun istencidir. Din, ulustan kaynaklanan bir değer olmadığından temelini ulusal istencin oluşturduğu bir düzende hukuk kaynağı sayılması olanaksızdır. Egemenliğin ulusta oluşuna dayanan hukuk düzenleriyle tanrısal buyruklara dayalı ilahi istenç arasında ilişki kurulamaz. Hukuk düzeni, dinsel düzeni dışarıda bırakan, varlığını hukuktan alıp hukukla sürdüren devlettedir. Egemenlik insana dayalıdır. özünde insan değeri bulunan egemenliğin hukuksal biçimleme ile devlet gücüne dönüşmesi, hukuk devletinin uygar yapısını açıklamaktadır. Bu yapıyı etkileyecek olumsuzluklar, hukuk devleti ilkesini tartışma konusu yapar. Yasalar dine dayanamaz ve bağlanamaz. Yasalar ilkelerini dinden değil, yaşamdan ve hukuktan almazlarsa hukuk devleti niteliği zedelenir. Dine dayanan yasalar, vicdan özgürlünü benimsemediğinden, her din için ayrı yasalar gereğini ortaya çıkarır, Ulusal bir devlette bu tür bir düzenleme olamaz. Böyle düzenlemeler din kurallarını benimseyenler için baskı aracı sayılabileceği gibi, ayrı dinler içinde ayrılık aracı olur. Gelişmek ve ilerlemek için durağan din kurallarına değil insanlığa ayak uydurmak, akla ve bilime öncülük tanımak gerekir. Siyasal düzenlemelerin kaynağı hukuk, dayanağı Anayasadır. Başka kaynak ve dayanak aranamaz. - Anayasa Mahkemesinin 7.3.1989 gün ve 1/12 sayılı kararı -).

2) Anayasamızın metnine dahil olan <<Başlangıç>> kısmı, bir yabancı yazar tarafından şöyle değerlendirilmiştir:

(Başlangıçta yer alan “Laiklik ilkesinin gereği kutsal din duygularının, Devlet işlerine ve politikaya karıştırılamayacağı" şeklindeki ifade önem taşımaktadır. Bu ifadede laiklik ilkesi temel bir biçimiyle nitelenmiştir: Din ve devletin birbirinden ayrılığı, Laiklik ilkesi ‘Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılapları ve medeniyetçiliği”ifadesiyle aynı cümleye konularak, laikliğin Atatürk ilke ve inkılaplarından, özellikle Atatürk milliyetçiliğinden ayrı düşünülemeyeceği ortaya konmuş ve bir medeniyetçilik ilkesi olarak rolü vurgulanmıştır - Dr.CHIRISTIAN RUMPE, Türk Anayasa Hukukuna Giriş, s.54-).

3) Anayasamızın 2 nci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti, sadece <<demokratik, laik ve sosyal bir Hukuk Devleti değil, <<...Atatürk Milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.>> Bu maddede yer aldığı için Cumhuriyetimizin
değiştirilemez niteliklerinden olan <<Atatürk Milliyetçiliği>>nin açıklığa kavuşturulmasında yarar bulunmaktadır:

    a) Biz milliyet fikirlerini tatbikte çok gecikmiş ve çok ilgisizlik göstermiş bir milletiz. Bunun zararlarını fazla faaliyetle telafiye çalışmalıyız... Çünkü tarih, hadiseler ve müşahedeler, insanlar ve milletler arasında, hep milliyetin hakim olduğu gösterilmiştir...

Özellikle bizim milletimiz, milliyetin ihmal edişinin çok acı cezalarını çekmiştir. Osmanlı İmparatorluğu içindeki çok çeşitli toplumlar hep millet inançlarına sarılarak, milliyetçilik idealinin kuvvetiyle kendilerini kurtardılar. Biz ne olduğumuzu, onlardan ayrı ve onlara yabancı bir millet olduğumuzu, sopa ile içlerinden kovulunca anladık. 

Kuvvetimizin zayıfladığı anda bizi hor ve hakir gördüler. Anladık ki, kabahatimiz kendimizi unutmuş olduğumuzmuş. Dünyanın bize hürmet göstermesini istiyorsak, ilk önce biz kendi benliğimize ve milliyetimize bu hürmeti; hissi, fikri ve fiili olarak bütün davranış ve hareketlerimizle gösterelim; bilelim ki milli benliğini bulmayan milletler başka milletlerin avıdır.  - ATATÜRK’ün, 26 Mart 1923  tarihli Hakimiyeti Milliye Gazetesinden yayınlanan konuşması-.

    b) Yetişecek çocuklarımıza ve gençlerimize, görecekleri eğitimin sınırları ne olursa olsun, ilk önce her şeyden önce Türkiye’nin bağımsızlığına, kendi benliğine, milli geleneklerine düşman olan bütün unsurlarla mücadele etmek gereği öğretilmelidir.

Dünyada, milletlerarası duruma göre böyle bir mücadelenin gerektirdiği manevi unsurlara sahip olmayan kişilere ve bu nitelikte kişilerden oluşan toplumlara, hayat ve bağımsızlık yoktur.

Çocuklarımızı aynı eğitim derecesinden geçirerek yetiştireceğiz. Kesinlikle bilmeliyiz ki, iki parça halinde yaşayan milletler zayıftır. -Atatürk’ün Atatürkçü Düşünce Sistemi, III. Kitap, s.30-31 de yer alan konuşması-.

    c) Yine Atatürk, kendi el yazısı ile yazdığı “MEDENİ BİLGİLER” adlı kitabında şöyle diyor:

(Din birliğinin de bir millet teşkilinde etkili olduğunu söyleyenler vardır. Fakat biz, bizim gözümüz önündeki Türk milleti tablosunda bunun aksini görmekteyiz.

Türkler İslamiyeti kabul etmeden evvel de büyük bir millet idi. İslamiyeti kabul ettikten sonra, bu din, ne arapların, ne aynı dinde bulunan acemlerin ve ne de mısırlıların vesairenin Türklerle birleşip bir millet teşkil etmelerine hiçbir etki yapmadı. Bilakis Türk milletinin milli bağlarını gevşetti; milli hislerini, milli heyecanını uyuşturdu. Bu pek tabii idi. Çünkü İslam dininin gayesi, bütün milliyetlerin üstünde, kapsayıcı bir arap milliyeti siyasetine indirgeniyordu. Bu arap fikri, Ümmet kelimesi ile ifade olundu. Bu dini kabul edenler, kendilerini unutmaya, hayatlarını Allah kelimesinin her yerde yükseltilmesine hasr etmeye mecburdurlar. Bununla beraber, Allah'a kendi milli dilinde değil, Allah'ın Arap kavmine gönderdiği Arapça kitapla ibadet ve yakarmada bulunacaktı. Arapça öğrenmedikçe Allah'ın ne dediğini bilmeyecekti. Bu vaziyet karşısında Türk milleti bir çok asırlar, ne yaptığını ne yapacağını bilmeksizin, adeta, bir kelimesinin manasını bilmediği halde, Kuran'ı ezberlemekten beyni sulanmış hafızlara döndüler. Başlarına geçebilmiş olan haris serdarlar, Türk milletince, karışık cahil hocalar ağzıyla, ateş ve azap ile müthiş bir muamma halinde kalan, dini, hırs ve siyasetlerine alet ittihaz ettiler.

...Milli duyguyu boğan, fani dünyaya kıymet verdirmeyen, sefaletler, zaruretler, felaketler his olunmaya başlayınca, asıl hakiki saadete o öldükten sonra ahirette kavuşacağını vaat ve temin eden dini akide ve dini his, millet uyandığı zaman onun şu acı hakikati görmesine mani olamadı. Bu feci manzara karşısında kalanlara, kendilerinden evvel ölenlerin ahiretteki saadetlerini düşünerek veya bir an evvel ölüm dileyerek ahiret hayatına kavuşmak telkin eden din hissi; dünyanın acısı dünyanın tokatıyla, derhal, Türk milletinin vicdanındaki çadırını yıktı, davetlileri Türk düşmanları olan Arap çöllerine gitti. Türk vicdanı umumisi, derhal, yüzlerce asırlık kudret ve ferahlığıyla, büyük heyecanlarla çarpıyordu. Ne oldu? Türkün milli hissi, artık ocağında ateşlenmişti: artık Türk cenneti değil, eski, hakiki büyük Türk atalarının mukaddes miraslarının son Türk ellerinin müdafaa ve muhafazasını düşünüyordu. İşte dinin, din hissinin Türk milliyetinde bıraktığı hatıra.

Türk milleti, milli hissi; dini hisle değil, fakat insani hisle yan yana düşünmekten zevk alır. Vicdanında, milli hissin yanında, insani hissin şerefli yerini daima muhafaza etmekte iftihar eder. - Medeni Bilgiler, s.21. 364 ve devamı-) 

    d) Sözkonusu Medeni Bilgiler ders kitabında laiklik şöyle tanımlanır:

(Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi dini yoktur. Devlet idaresinde bütün kanunlar, nizamlar bilimin çağdaş medeniyete sağladığı esas ve şekillere, dünya ihtiyaçlarına göre yapılır ve uygulanır. Din anlayışı vicdani olduğundan, Cumhuriyet, din fikirlerini devlet ve dünya işlerinden ve siyasetten ayrı tutmayı milletimizin çağdaş ilerlemesinde başlıca başarı etkeni görür- Medeni Bilgiler, 1932 Basım:, s.56- ).

    e) Atatürk, 1 Kasım 1937 günü, yılda bir yaptığı TBMM’yi açış gibi önemli konuşmasında aynen şunları söylüyordu.

(Dünyaca bilinmektedir ki, bizim devlet idaresindeki ana programımız, Cumhuriyet Halk Partisi programıdır. Bunun kapsadığı siyasetler, idarede ve siyasette bizi aydınlatıcı ana hatlardır. Fakat bu prensipler gökten indirildiği sanılan kitapların dogmalarıyla asla bir tutulmamalıdır. Biz, ilhamlarımızı gökten ve gaibten değil, doğrudan doğruya hayattan almış bulunuyoruz- Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, s.405-)

    f) Birtakım şeyhlerin, dedelerin, seyitlerin, çelebilerin, babaların, emirlerin arkasından sürüklenen ve alınyazılarını ve canlarını, falcıların, büyücülerin, üfürükçülerin, muskacıların ellerine bırakan insanlardan meydana gelmiş bir toplulukla çağdaş uygarlık düzeyine ulaşılamaz. -Atatürk, Nutku, cilt, 2, 6.Bası, s.655-.

    g) İnsanların ruhun selameti için yakıldıklarını biliyoruz. Herhalde bunu yapan engizisyon papazları hüsniniyetlerinden ve iyi iş yaptıklarından bahsederlerdi: Belki de cidden bu sözlerinde samimi idiler. Fakat bir ahmaklığı yahut bir hıyaneti iyi bir iş kalıbına uydurmak güç değildir. En nihayet bu bir isim değiştirmek meselesidir... Unutulmamalıdır ki, bazı insanlar istikbali, mazinin arasından görmekte ısrarlıdırlar. Bunlar, alakamızı kestiğimiz an ananelere karşı behemahal sadakatin iadesini isterler. Bu gibi insanlar, kendi itikat ettiği gibi itikat etmeyen kimseleri, istedikleri gibi ezemezlerse, kendilerini cenderede hissederler. - Atatürk’ün bu konuşması için bakınız: Doğu Perinçek, Anayasa ve Partiler Rejimi, 3.Bası, s.1- .

    h) Cumhuriyetimizin nitelikleri arasında yer alan <<Atatürk Milliyetçiliği>>, 17 Haziran 1997 günü T.B.M.M.’de yaptığı konuşmada, ettiği yemine sadık bir milletvekili, Prof. Dr. HALİL CİN tarafından, içeriğine uygun şekilde şöyle dile getiriyor:

(Dünyada, her devletin vatandaşı, devletinin adını teşkil eden ad ve kimlikle anılır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Türk'tür. Bu kimlik, tarihin en şerefli kimliğidir. <<Hayatımın en büyük serveti ve övüncü Türklüğümdür.>>)

"Ne mutlu Türküm diyene” diyen Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyetinde, Türk kimliğini reddeden, yerine, İslam kimliğini, ümmetten olmayı yeğleyenlerin cumhuriyete karşı yürüttükleri açık ve gizli mücadele, milletimizi derinden üzmektedir.

"Kendi kimliğine hürmet etmeyenleri başka milletler de saymaz” sözü, tarihi, siyasi ve sosyolojik bir gerçeğin ifadesidir. Osmanlı devleti, Türk kimliği yerine Osmanlılığı tercih edince, çökmüş; gerçek kimliği olan Türklüğe dönünce, harabe haline dönüşmüş bir imparatorluktan, yepyeni, güçlü, dinamik bir Türk Devleti ortaya çıkmıştır. Bin yıldan beri birlikte yaşayan Anadolu halkı, Türk Milletini oluşturmuştur. Türk kimliğinin esası, etnik unsur değil, ortak tarih, ortak kültür, ortak ülkü ve hukuk birliğidir. 1924, 1961 ve 1982 Anayasaları, Türk Devletine vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkesi Türk saymıştır; din, mezhep, ırk farkı gözetmemiştir. Kendini Türk sayan herkes Türktür).

         ı)  Prof. Dr. SUNA KİLİ, adı geçen eserinde (s.272) şöyle diyor:

(Atatürkçü ideoloji  ulusal devleti benimser ve ulusal devletin amaçlarına yasallık kazandırmayı amaçlar. İslam siyasal içerikli ve amaçlı bir din olarak kendi üstünde ve denetim dışında bir siyasal yapıyı kabul etmez. Egemenliğin halka, ulusa ait olduğunu savunan Atatürkçü görüş ile gerçek yasal otoritenin Tanrı istencini yansıtan otorite olduğunu savlayan İslamcı görüş çelişkili durumdadır. Atatürkçülük’te laik Cumhuriyetin “otorite”si yasaldır. İslam “cemaat”i, “ümmet”i temel olarak görür. Atatürkçü görüş ise ulusa, ulus egemenliğine dayanır. İslamcı düşünce dinsel devlet otoritesine boyun eğilmesini ister. Atatürkçü görüş ise kaynağını ulus egemenliğinden alan laik Cumhuriyet otoritesini yasal sayar. İslamcı düşün dinsel “birlik” üzerinde durur. Atatürkçü görüş ulusal “birlik”i vurgular).

Esas hakkında mütalaamızın bu bölümünü yine Atatürk'ün sözleriyle tamamlamak istiyorum:

(Efendiler, yeryüzünde üç yüz milyonu mütecaviz İslam vardır. Bunlar ana, baba, hoca terbiyesiyle, terbiye ve ahlak almaktadırlar. Fakat maalesef hakikat şudur ki, bütün bu milyonlarca insan kitleleri şunun veya bunun esareti ve zillet zincirleri altındadır. Aldıkları manevi terbiye ve ahlak onlara bu esaret zincirini kırabilecek meziyeti, insaniyeti vermemiştir, veremiyor. Çünkü terbiye hedefleri milli değildir. -Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, cilt 2, s.198- )