1. BAHRİYE ESKİ BAKANI İHSAN BEY (ERYAVUZ): (1928)

Cebelibereket (Osmaniye) Milletvekili ve Bahriye eski Bakanı İhsan Bey (Eryavuz) hakkında, Yavuz Zırhlısı'nın onarımında yolsuzluk yaptığı iddiasıyla, Başbakan İsmet İnönü'nün Malatya Milletvekili sıfatıyla 18 Aralık 1927'de verdiği önerge doğrultusunda, 24 Aralık 1927 tarihinde Meclis Soruşturma  Komisyonu kuruldu. "Yavuz-Havuz Olayı" olarak bilinen bu olay nedeniyle Bahriye eski Bakanı İhsan Bey, 26 Ocak 1928'de dokunulnazlığı kaldırılarak Divanı Ali'ye (Yüce Divan) sevkedildi. Ertuğrul (Bilecik) Milletvekili Dr. Fikret (Onuralp) de aynı olay nedeniyle Divanı Ali'ye gönderildi. Divanı Ali'deki ilk duruşma 5 Şubat 1928 tarihinde yapıldı. Divanı Ali, 16 Nisan 1928'de davayı sonuçlandırdı ve Bahriye eski Bakanı İhsan Bey'i (Eryavuz) "görevi kötüye kullanmak ve rüşvet alma girişiminden" 2 yıl ağır hapis ve 2 yıl memuriyetten men cezasına, Dr. Fikret'i (Onuralp) "dolandırıcılıktan" 4 ay hapis ve 100 lira ağır para cezasına çarptırdı. Bu karar, Yüce Divan'ın Cumhuriyet Döneminde verdiği ilk mahkumiyet kararı oldu.

Meclis'in sevk kararı ve "Yavuz-Havuz Olayı"...

2. TİCARET ESKİ BAKANI ALİ CENANİ: (1928)

Gaziantep Milletvekili ve Ticaret eski Bakanı Ali Cenani hakkında, un ve zahire fiyatlarının yükselmesini önlemek için Ticaret Bakanlığı emrine verilen 500 bin liranın harcanmasında usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle 10 Mart 1928'de Soruşturma Komisyonu oluşturuldu. Ali Cenani, 14 Nisan 1928'de dokunulmazlığı kaldırılarak Yüce Divan'a sevkedildi. Yüce Divan, Ali Cenani'ye 14 Mayıs 1928 tarihinde 1 ay hapis ve 170 bin lirayı tazmin etme cezası verdi.

Meclis'in sevk kararı...

3. BAHRİYE ESKİ BAKANI MAHMUT MUHTAR PAŞA (KATIRCIOĞLU): (1929)

Bahriye eski Nazırı Mahmut Muhtar (Paşa) Katırcıoğlu, Anadolu Demiryolu Kumpanyası ile ilgili olarak İngiltere’de Times Iron Works fabrikalarına 20 bin İngiliz lirasını kefaletsiz ödeyerek "hazineyi zarara uğratmak" suçlamasıyla 30 Mayıs 1929'da Yüce Divan'a sevkedildi. Katırcıoğlu'nun yargılanması 3 Kasım 1929 tarihinde sona erdi. Yüce Divan, şirkete ödenen 22 bin Türk altınının yüzde 5 iskonto edilmek suretiyle Mahmut Muhtar Paşa'dan tahsiline karar verdi.

Meclis'in sevk kararı...

4. GÜMRÜK TEKEL ESKİ BAKANI SUAD HAYRİ ÜRGÜPLÜ: (1947)

Kayseri Milletvekili ve 2. Saraçoğlu Hükümeti'nde Gümrük ve Tekel Bakanlığı yapan Suad Hayri Ürgüplü, bakanlığı döneminde kibrit üretimi ve kereste alımında yolsuzluk yaptığı iddiasıyla 15 Kasım 1946'da, kendi isteği üzerine Yüce Divan'a sevkedildi. 10 Kasım 1947'de TBMM Kararı ile oluşturulan Yüce Divan, Ürgüplü ve o dönemde yöneticilik yapan 23 kişiyi 1 Mart 1948'de yargılamaya başladı. Yüce Divan, 5 Ekim 1948'de Ürgüplü ve diğer sanıklar hakkında beraat kararı verdi.

Meclis'in sevk kararı...

5. TİCARET ESKİ BAKANI MEHMET BAYDUR: (1964)

Eski Ticaret Bakanı Mehmet Baydur, Yüce Divan'a 7 Şubat 1964 tarihinde sevkedildi ve beraatine karar verildi.

Meclis'in sevk kararı...

6. SOSYAL GÜVENLİK ESKİ BAKANI HİLMİ İŞGÜZAR (1981)

Sosyal Güvenlik eski Bakanı Hilmi İşgüzar; bakanlığı döneminde ""kayırma, yolsuzluk, nüfuz ticareti, vazifeyi suistimal ve menfaat temini suretiyle Bağ-Kur ve SSK'yı zarara uğrattığı" iddialarıyla Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından 2 Şubat 1981 tarihinde Yüce Divan'a sevkedildi. İşgüzar ve 15 arkadaşının 26 Mart 1981 tarihinde başlayan yargılanmaları 12 Nisan 1982'de sonuçlandı. İşgüzar, 9 yıl 8 ay ağır hapis ve 5 milyon 251 bin lira para cezasına çarptırıldı. Sayıları yargılama aşamasında 18'e yükselen diğer sanıklara da 3 ay ile 4 yıl arasında değişen hapis cezaları verildi. (Yüce Divan; Esas Sayı 1981/1, Karar Sayısı 1982/2, Karar Tarihi 12.4.1982)

Milli Güvenlik Konseyi'nin sevk kararı...

7. GÜMRÜK VE TEKEL ESKİ BAKANI TUNCAY MATARACI: (1981)

Gümrük ve Tekel eski Bakanı Tuncay Mataracı; bakanlığı döneminde "rüşvet almak" iddiasıyla Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından 23 Nisan 1981 tarihinde Yüce Divan'a sevkedildi. Mataracı ve 21 arkadaşının yargılanmalarına 15 Haziran 1981'de başlandı. Yargılananlar arasında, bayındırlık eski bakanı Şerafettin Elçi ile "yeraltı dünyasınınbabalarından olduğu" bildirilen Abuzer Uğurlu da yer aldı. Yargılama, 16 Mart 1982'de sonuçlandı ve Mataracı 36 yıl ağır hapis ve 787 milyon 386 lira para cezasına çarptırıldı. Davada, Şerafettin Elçi beraat etti, diğer sanıklara 10 ay ile 6 yıl arasında değişen hapis cezaları ile çeşitli miktarda para cezaları verildi. (Esas Sayısı 1981/2, Karar Sayısı 1982/1)

Milli Güvenlik Konseyi'nin sevk kararı...

8. BAYINDIRLIK ESKİ BAKANI ŞERAFETTİN ELÇİ: (1982)

Bayındırlık Eski Bakanı Şerafettin Elçi; Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından "rüşvet almak" ve "görevini kötüye kullanmak" iddialarıyla 17 Mart 1982 tarihinde Yüce Divan'a sevkedildi. Elçi ve 7 arkadaşının yargılanmalarına 26 Mayıs 1982'de başlandı. Karar 12 Nisan 1983'de açıklandı ve Elçi, rüşvet suçlamasından beraat ederken, görevini kötüye kullanmaktan 2 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı. Diğer 7 sanıktan 4'ü 3 yıla kadar hapis cezası aldı, 3 sanık beraat etti.

Milli Güvenlik Konseyi'nin sevk kararı...

9. BAYINDIRLIK ESKİ BAKANI SELAHATTİN KILIÇ: (1982) Bayındırlık eski Bakanı Selahattin Kılıç, "görevini kötüye kullanmak" iddiasıyla Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından 17 Mart 1982 tarihinde Yüce Divan'a sevkedildi. Kılıç ile beraber 10 kişinin yargılandığı dava, 2 Haziran 1982'de başladı, 9 Mart 1983'de sona erdi. Kılıç ve 6 arkadaşı beraat etti, 3 sanık 8 ay ile 1 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı.

Milli Güvenlik Konseyi'nin sevk kararı...

10. DEVLET ESKİ BAKANI İSMAİL ÖZDAĞLAR: (1985)

Devlet eski Bakanı İsmail Özdağlar, "rüşvet almak" ve "görevini kötüye kullanmak" iddiasıyla TBMM tarafından 15 Mayıs 1985 tarihinde Yüce Divan'a sevkedildi. 1 Temmuz 1985'de başlayan yargılama, 14 Şubat 1986'da sona erdi. Davada, dönemin Başbakanı Turgut Özal da tanık olarak dinlendi. Tanık ifadeleri ve dava kanıtlarını "rüşvet" suçlaması için yeterli görmeyen Yüce Divan, Özdağlar'ı "görevini kötüye kullanmak"tan 2 yıl hapis ve 30 bin lira ağır para cezasına çarptırdı.

TBMM'nin sevk kararı...

11. BAYINDIRLIK ESKİ BAKANLARI SAFA GİRAY VE CENGİZ ALTINKAYA: (1993)

Bayındırlık eski bakanları Safa Giray ile Cengiz Altınkaya, Otoyol ihaleleri sözleşmelerinde fiyat farkı ödenmeyeceğine ilişkin hüküm bulunmasına karşın, fiyat farkı ödedikleri iddiasıyla 20 Ocak 1993 tarihinde Yüce Divan'a sevkedildiler. Bu davaya 14 Eylül 1993 tarihinde Danıştay'ın kararı üzerine Karayolları eski Genel Müdürü Atalay Coşkunoğlu da dahil edildi. Yüce Divan'daki yargılama 13 Nisan 1995'de sonuçlandı; Giray, Altınkaya ve Coşkunoğlu suçsuz bulundu.

12. DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI HÜSAMETTİN ÖZKAN VE DEVLET BAKANI RECEP ÖNAL: (2004)

DSP, MHP, ANAP Koalisyon Hükümeti'nde (57. Hükümet) Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Hüsamettin Özkan ile Devlet Bakanlığı görevinde bulunan Recep Önal, 15 Haziran 2004'de Yüce Divan'a sevkedildi.

Türkiye Halk Bankası A.Ş. yöneticilerini korumak ve sorumluların yargılanmalarını önlemek kastıyla, yasalara aykırı uygulamalarda bulunarak bankanın zarara uğramasına sebep oldukları iddiasıyla Yüce Divan'a sevkedilen Özkan ve Önal'ın yargılanmalarına henüz başlanmadı.

Yüce Divan sıfatıyla görev yapan Anayasa Mahkemesi, 22 Temmuz 2004'de, Hüsamettin Özkan ile Recep Önal'ın Yüce Divan'a sevkine ilişkin kararın, usule uygun olmadığı gerekçesiyle TBMM'ye iadesine karar verdi. İade kararına, TBMM Genel Kurulu'ndaki oylamanın ayrı ayrı yapılması gerekirken, birlikte yapılması gerekçe gösterildi.

Yüce Divan'ın 22.7.2004 günlü ve 2004/1 esas sayılı kararında, “Anayasanın 100 üncü maddesindeki ‘gerek görüldüğü takdirde ilgilinin Yüce Divana sevkine karar verilir’ ibaresi uyarınca oylamanın ilgililer hakkında ayrı ayrı yapılacak olması ceza hukukunun genel ilkelerinden olan ‘suç ve cezanın şahsiliği’ ilkesinin gereğidir” denildi.

Özkan ve Önal ile ilgili oylamalar, TBMM Genel Kurulu'nda 26 Ekim 2004 tarihinde tekrarlandı. Hüsamettin Özkan hakkında Yüce Divan'a sevk kararı, 14 milletvekilinin ret oyuna karşı 415 oyla kabul edildi. 5 milletvekilinin çekimser kaldığı oylamada, 7 oy boş çıktı. Bir oy da geçersiz sayıldı. Oylamaya 442 milletvekili katıldı. Genel Kurul'da Recep Önal hakkında yapılan oylamaya 419 milletvekili katıldı. Yüce Divan'a sevk kararı 14 milletvekilinin ret oyuna karşı 390 oyla kabul edildi. 9 milletvekilinin çekimser kaldığı oylamada, 2 oy boş çıktı, 4 oy da geçersiz sayıldı.

Önerge metni...
Komisyonun Kurulması görüşmeleri...
Komisyon Raporunun görüşülmesi...
TBMM'nin sevk kararı...

13. ESKİ BAŞBAKAN MESUT YILMAZ VE DEVLET ESKİ BAKANI GÜNEŞ TANER: (2004)

Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir başbakan Yüce Divan'a sevkedildi. Eski Başbakan Mesut Yılmaz ve Devlet eski Bakanı Güneş Taner hakkında, "Türkbank ihalesi sürecinde malın satımında ve değerinde fesat oluşturacak ilişki ve görüşmelere girdikleri ve bu eylemlerinin Türk Ceza Kanunu'nun 205. Maddesine uyduğu iddiasıyla" Yüce Divan'a sevk kararı, 13 Temmuz 2004 tarihinde, TBMM'nin 22. Döneminde, 15 red oyuna karşılık 429 oyla alındı. 447 milletvekilinin katıldığı oylamada, 3 milletvekili ise çekimser kaldı.

Yüce Divan sıfatıyla görev yapan Anayasa Mahkemesi, 23 Temmuz 2004'de, Mesut Yılmaz ile Güneş Taner'in Yüce Divan'a sevkine ilişkin kararın, usule uygun olmadığı gerekçesiyle TBMM'ye iadesine karar verdi. İade kararına, TBMM Genel Kurulu'ndaki oylamanın ayrı ayrı yapılması gerekirken, birlikte yapılması gerekçe gösterildi.

Yüce Divan'ın 23.7.2004 günlü ve 2004/2 esas sayılı kararında, “Anayasanın 100 üncü maddesindeki ‘gerek görüldüğü takdirde ilgilinin Yüce Divana sevkine karar verilir’ ibaresi uyarınca oylamanın ilgililer hakkında ayrı ayrı yapılacak olması ceza hukukunun genel ilkelerinden olan ‘suç ve cezanın şahsiliği’ ilkesinin gereğidir” denildi.

TBMM Genel Kurulu'nda, eski Başbakan Mesut Yılmaz'ın Yüce Divan'a sevkini öngören soruşturma komisyonu raporunun oylaması 27 Ekim 2004'de tekrarlandı. Komisyon raporunun gizli oylamasına 444 milletvekili katıldı. Yılmaz'ın Yüce Divan'a sevki, 14 milletvekilinin ret oyuna karşı 419 milletvekilinin oyuyla kabul edildi. 5 milletvekilinin çekimser kaldığı oylamada, 2 oy geçersiz sayıldı. 4 milletvekili de boş oy kullandı.

Devlet eski Bakanı Güneş Taner hakkındaki raporun oylaması da 27 Ekim 2004'de tekrarlandı. 421 milletvekilinin katıldığı oylamada, Taner'in Yüce Divan'a sevki, 7 milletvekilinin ret oyuna karşı 403 milletvekilinin oyuyla kabul edildi. 2 milletvekilinin çekimser kaldığı oylamada, 4 oy geçersiz sayıldı. 5 de boş oy çıktı.

Türk Ticaret Bankası, Mesut Yılmaz'ın başkanlığındaki 55. Hükümet (3. Yılmaz Hükümeti, 30.06.1997-11.01.1999) döneminde özelleştirme sürecinde ihaleye çıkarıldı. Banka, 4 Ağustos 1998'de yapılan ihalede en yüksek teklifi veren (600 milyon dolar) Korkmaz Yiğit İnşaat - Taahhüt ve Ticaret A.Ş'ye satıldı. İhale, yolsuzluk iddiaları üzerine daha sonra iptal edildi.

Türkbank ihalesiyle ilgili olarak, TBMM'nin 20. Yasama Döneminde Soruşturma Komisyonu kuruldu, soruşturma 8/7 oyçokluğuyla TCK 240. maddesi uyarınca görevin kötüye kullanılması suçundan Yüce Divan'a sevkine gerek olmadığına dair kararla sonuçlandırıldı.

55. Hükümet, Türkbank ihalesi konusunda Başbakan Mesut Yılmaz ve Devlet Bakanı Güneş Taner hakkında verilen gensoru sonucu 25 Kasım 1998'de düşürüldü.

TBMM'nin sevk kararı...

14. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR ESKİ BAKANLARI CUMHUR ERSÜMER VE ZEKİ ÇAKAN: (2004)

Enerji ve Tabii Kaynaklar eski Bakanları Cumhur Ersümer ve Zeki Çakan, 13 Temmuz 2004 tarihinde Yüce Divan'a sevkedildiler.

Ersümer, "Enerji ve Doğalgaz Anlaşmalarında Türkiye aleyhine anlaşma ve uygulamaların yapılmasına yol açtığı, devlet alım satımına fesat karıştırdığı, uyguladığı yanlış ve usulsüz enerji politikaları nedeniyle kamuyu zarara uğrattığı ve görevini kötüye kullandığı" iddiasıyla 14 ret oyuna karşı 369 oyla Yüce Divan'a sevk edildi. Ersümer ile ilgili oylamaya 399 milletvekili katıldı. 3 milletvekilinin çekimser kaldığı, 12 milletvekilinin boş oy kullandığı oylamada, 1 oy da geçersiz sayıldı.

Çakan, "Uyguladığı yanlış ve usulsüz enerji politikaları nedeniyle kamuyu zarara uğrattığı, görevini ihmal ettiği ve kötüye kullandığı" iddiasıyla 57 ret oyuna karşı 297 oyla Yüce Divan'a sevk edildi. 19 milletvekilinin çekimser kaldığı oylamada, 3 oy da geçersiz sayıldı. Oylamaya 376 milletvekili katıldı.

Önerge metinleri...
Önerge görüşmeleri (1)
Önerge görüşmeleri (2)
Rapor görüşmeleri (1)
Rapor görüşmeleri (2)
TBMM'nin sevk kararı...