|
Yüce
Divan
BAHRİYE
ESKİ BAKANI İHSAN BEY (ERYAVUZ)
ve
YAVUZ-HAVUZ YOLSUZLUK DAVASI
Bahriye Bakanlığı, Fethi
Okyar'ın başkanlığındaki 3. Hükümet (22.11.1924-03.03.1925) döneminde 30
Aralık 1924’te kuruldu. ve bakanlığa Cebelübereket (Osmaniye) milletvekili
İhsan Bey (Eryavuz) getirildi.
Bakanlığa atanmadan önce
de Yavuz zırhlısının onarımı işiyle ilgilenen İhsan Bey, Enver Paşa’nın
eniştesi Ömer Nazım Bey ve Ertuğrul (Bilecik) Milletvekili Dr. Fikret Bey
(Onuralp) ile şirket kurmuş ve hükümete birçok öneri götürmüştü. İhsan
Bey, Bahriye Bakanı olduktan sonra Yavuz’un onarım işini Fransız Penoit
Şirketi’ne verdi.
İhsan Eryavuz, Bahriye Bakanlığı
görevini, Fethi Okyar hükümetinin istifası (3 Mart 1925) üzerine, İsmet
İnönü'nün kurduğu hükümette (4. Hükümet 03.03.1925-01.11.1927) de sürdürdü.
Bahriye Bakanlığı, 1927 seçimlerinden sonra İsmet İnönü tarafından kurulan
5. Hükümet döneminde kaldırıldı.
İhsan Eryavuz'un bakanlığı
döneminde Penoit Şirketi’ne, hükümete bilgi vermeksizin ayrıcalıklar tanıdığına
ilişkin iddialar üzerine Başbakan İsmet İnönü, 18 Aralık 1927’de Malatya
milletvekili sıfatıyla verdiği soru önergesiyle İhsan Eryavuz hakkında
meclis soruşturması açıldı.
Tarihe "Yavuz-Havuz Olayı"
adıyla geçen konuyu araştıran Meclis Soruşturma Komisyonu, 13 Şubat 1928’de
İhsan Eryavuz ve Dr. Fikret Onuralp'in dokunulmazlıklarının kaldırılmasına
ve Divanı Ali'de (Yüce Divan) yargılanmalarına karar verdi. Davayı 16 Nisan
1928'de sonuçlandıran Yüce Divan, Dr. Fikret Onuralp'i dolandırıcılıktan
4 ay hapis, 100 lira ağır para, İhsan Eryavuz'u da görevi kötüye kullanmaktan
ve rüşvet alma girişiminden 2 yıl ağır hapis ve 2 yıl memuriyetten men
cezasına çarptırdı. Bu, Yüce Divan’ın Cumhuriyet döneminde verdiği ilk
mahkümiyet kararı oldu.
MECLİS'İN
SEVK KARARI
Sabık
Bahriye Vekili Cebelibereket Mebusu Ihsan Beyin Masuniyeti
Teşriiyesinin
Refile Divanı Aliye Sevki Hakkında
(Resmi
Gazete ile neşir ve ilanı 30 Kanunusani 1928 - Sayı 801)
No:
394
Sabık
Bahriye Vekili ve Cebelibereket Mebusu İhsan Beyin, vekaleti esnasındaki
efal ve harekatı kendisinin mali ve cezai mesuliyetini mucip olduğu görüldüğünden,
mumaileyhin masuniyeti teşriiyesinin refile Ankara’da teşkil edilecek Divanı
Aliye sevki ve Tahkikat Encümeni maz-batasile zabıtnamelerinin ve bilcümle
evrakı tahkikiyenin dahi Divanı Aliye tevdi ve teslimi, encümen mazbatasında
alakadarlıkları zahire çı-karılanlardan mevkuf ve gayri mevkuf olanlar
hakkında da Divanı Alice muamelei kanuniye ifası, Heyeti Umumiyenin 26
Kanunusani 1928 tarihli otuz altıncı inikadının birinci celsesinde takarrür
etmiştir.
(Cilt
1 - 5. 176:195 ve Cilt 2 - 5. 16,56,58:105)
KAYNAK:
-TBMM (1920-1992) İhsan Ezherli - TBMM Kültür, Sanat ve Yayın Kurulu Yayınları No:54 (1992)
- CUMHURİYETİN 75 YILI Yapı
Kredi Kültür Sanat Yayıncılık (Şubat 1999) ISBN:975-363-935
(20 HAZİRAN 2000)
  |