Konuyla ilgili Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı'nın
Tebliğleri şöyle:
(8 Eylül 2000 tarih ve 24164 sayılı Resmi Gazete)
ZORUNLU DEPREM SİGORTASI GENEL ŞARTLARI
A - SİGORTA KAPSAMI
A.1 - Sigortanın Kapsamı
587 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince, 634 sayılı
Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve
özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar,
bu binalar içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan
bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle Devlet tarafından yaptırılan
veya verilen kredi ile yapılan meskenler zorunlu deprem sigortasına tabidir.
Bu sigorta ile, depremin, yangın, infilak ve yer kayması
dahil, sigortalı binalarda ve temellerinde, doğrudan neden olacağı maddi
zararlar, sigorta bedeline kadar Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından
teminat altına alınmıştır.
(2. paragraf, Hazine Müsteşarlığı'nın 3 Ekim 2001 tarihli tebliği ile
yeniden düzenlendi. Tebliği görmek için tıklayınız)
A.2 - Sigorta Kapsamı Dışında Kalan Binalar
2.1 - Kamu kurum ve kuruluşlarına ait binalar,
2.2 - Köy yerleşim alanlarında yapılan binalar,
2.3 - Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar,
2.4 - 27 Aralık 1999 tarihinden sonra inşa edilmiş olan
ancak ilgili mevzuat çerçevesinde inşaat ruhsatı bulunmayan binalar.
A.3 - Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır:
3.1 - Enkaz kaldırma masrafları, kâr kaybı, iş durması,
kira mahrumiyeti, alternatif ikametgah ve işyeri masrafları, mali sorumluluklar
ve benzeri başkaca ileri sürülebilecek diğer bütün dolaylı zararlar,
3.2 - Her türlü taşınır mal, eşya ve benzerleri,
3.3 - Ölüm dahil olmak üzere tüm bedeni zararlar,
3.4 - Manevi tazminat talepleri.
A.4 - Sigorta Bedelinin Tespiti
Sigorta bedelinin tespitinde, sigorta edilen meskenin yapı
tarzı için Hazine Müsteşarlığınca yayımlanan "Zorunlu Deprem Sigortası
Tarife ve Talimatı"nda belirlenen metrekare bedeli ile aynı meskenin brüt
yüzölçümünün (veya yaklaşık yüzölçümünün) çarpılması sonucu bulunan tutar
esas alınır. Zorunlu deprem sigortası yapılan bir meskenin sigorta bedeli,
her halde "Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı"nda belirlenen azami
teminat tutarından çok olamaz.
A.5 - Aşkın Sigorta
Sigorta bedeli, sigortalanan meskenin değerini aşarsa,
sigortanın bu değeri aşan kısmı geçersizdir. Cari yıla ait fazla alınan
prim sigorta ettirene gün esası üzerinden iade edilir.
A.6 - Muafiyet
Her bir hasarda, sigorta bedelinin %2’si oranında tenzili
muafiyet uygulanır. Doğal Afet Sigortaları Kurumu hasarın bu şekilde bulunan
muafiyet miktarını aşan kısmından sorumludur. Muafiyet uygulaması açısından,
her bir 72 saatlik dönem bir hasar sayılır.
A.7 - Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Sigorta, poliçede başlama ve sona erme tarihleri olarak
yazılan günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça, Türkiye saati ile öğleyin
saat 12.00’de başlar ve öğleyin saat 12.00’de sona erer.
B - HASAR VE TAZMİNAT
B.1 - Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde, Sigorta Ettirenin
Yükümlülükleri
Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi halinde, aşağıdaki
hususları yerine getirmekle yükümlüdür.
1.1 - Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren
en geç on beş işgünü içinde Doğal Afet Sigortaları Kurumuna veya Kurum
nam ve hesabına sözleşmeyi yapan sigorta şirketine bildirimde bulunmak,
1.2 - Doğal Afet Sigortaları Kurumu görevlilerinin veya
yetkili kıldığı kimselerin, hasara uğrayan binalara makul amaçlarla ve
uygun şekillerde girmesine ve zararı azaltmaya yönelik girişimlerde bulunmasına
izin vermek,
1.3 - Doğal Afet Sigortaları Kurumunun isteği üzerine
zarar miktarıyla delilleri saptamaya, rücu hakkının kullanılmasına yararlı
ve sigorta ettiren için sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri, gecikmeksizin
Doğal Afet Sigortaları Kurumuna vermek,
1.4 - Zararın tahmini miktarını belirtir yazılı bir bildirimi,
makul ve uygun bir süre içinde Doğal Afet Sigortaları Kurumuna veya yetkili
kıldığı kimselere vermek,
1.5 - Sigortalı bina/yer üzerinde zorunlu deprem sigortası
dışında, deprem teminatı bulunan başkaca sigorta sözleşmeleri varsa bunları
Doğal Afet Sigortaları Kurumuna bildirmek.
B.2- Hasarın Tesbiti
Bu sözleşme ile sigorta edilmiş binalarda meydana gelen
zararın nedeni, niteliği ve miktarı Doğal Afet Sigortaları Kurumunun veya
yetkili kıldığı kimselerin belirlemelerine göre taraflar arasında yapılacak
anlaşmayla tesbit edilir.
Taraflar zarar miktarında anlaşamadıkları takdirde, zarar
miktarının tayini, hakem-bilirkişilerce aşağıdaki esaslara uyulmak suretiyle
saptanır ve Doğal Afet Sigortaları Kurumundan tazminat talep edilmesi veya
Doğal Afet Sigortaları Kurumunun dava edilmesi halinde zarar miktarıyla
ilgili hakem-bilirkişi raporu tazminatın saptanmasına esas teşkil eder.
Şu kadar ki, tek hakem-bilirkişi seçilmiş ise atandığı tarihten itibaren,
diğer hallerde ise üçüncü hakem-bilirkişinin seçilmesinden itibaren en
geç üç ay içerisinde ve her halükarda rizikonun gerçekleştiği tarihten
itibaren altı ay içinde
raporun tebliğ edilememesi halinde taraflar zarar miktarını her türlü
delille ispat edebilirler.
Taraflar, uyuşmazlığın çözümü için tek hakem-bilirkişi
seçiminde anlaşamadıkları takdirde, taraflardan her biri kendi hakem-bilirkişisini
seçer ve bu hususu noter aracılığı ile diğer tarafa bildirir. Taraflarca
seçilen hakem-bilirkişiler ilk toplantı tarihinden itibaren yedi gün içerisinde
ve incelemeye geçmeden önce, bir üçünçü hakem-bilirkişi seçerler ve bunu
bir tutanakla saptarlar. Üçüncü hakem-bilirkişi, ancak taraflarca seçilen
hakem-bilirkişilerin anlaşamadıkları hususlarda, anlaşamadıkları hadler
içinde kalmak suretiyle, diğer hakem-bilirkişilerle birlikte tek bir rapor
halinde karar vermeye yetkilidir. Hakem-bilirkişi raporu taraflara aynı
zamanda tebliğ edilir.
Taraflardan herhangi biri, diğer tarafça yapılan tebliğden
itibaren 15 gün içinde hakem-bilirkişisini seçmez, yahut taraflarca seçilen
hakem-bilirkişiler üçüncü hakem bilirkişinin seçimi konusunda yedi gün
içinde anlaşamazlarsa, üçüncü hakem bilirkişi taraflardan birinin isteği
üzerine hasar yerindeki ticaret davalarına bakmaya yetkili mahkeme tarafından
uzman kişiler arasından seçilir.
Hakem bilirkişilere, uzmanlıklarının yeterli olmadığı nedeniyle
itiraz olunabilir. Hakem bilirkişinin kimliğinin öğrenilmesinden sonra
yedi gün içerisinde kullanılmayan itiraz hakkı düşer.
Hakem bilirkişi ölür, görevden çekilir veya reddedilir
ise, yerine aynı usule göre yenisi seçilir ve göreve kalınan yerden devam
olunur.
Hakem bilirkişiler, zarar konusunun saptanması konusunda
gerekli görecekleri deliller ile sigortalı binanın rizikonun gerçekleşmesi
sırasındaki değerini saptamaya yarayacak kayıt ve belgeleri isteyebilir
ve hasar yerinde incelemede bulunabilir.
Hakem bilirkişilerin veya üçüncü hakem bilirkişinin zarar
konusunda verecekleri karar kesindir, tarafları bağlar.
Taraflar kendi seçtikleri hakem bilirkişilerin ücret ve
masraflarını öderler. Tek hakem bilirkişinin veya üçüncü hakem bilirkişinin
ücret ve masrafları taraflarca yarı yarıya ödenir.
Zarar miktarının saptanması bu sözleşmede ve mevzuatta
mevcut hüküm ve şartları ve bunların ileri sürülmesini etkilemez.
B.3 - Tazminatın Hesabı
3.1 - Sigorta tazminatının hesabında, rizikonun gerçekleştiği
yer ve tarihte, binanın piyasa rayiçlerine göre bulunan yeni inşa bedeli
esas alınır.
3.2 - Doğal Afet Sigortaları Kurumu hasar miktarına ilişkin
belgelerin kendisine verilmesinden itibaren mümkün olan en kısa süre içerisinde
gerekli incelemeleri tamamlayıp hasar ve tazminat miktarını tespit ederek
sigortalıya bildirmek zorundadır.
B.4 - Tazminatın Ödenmesi
Tazminat miktarının yasa ve bu poliçe hükümlerine göre
tespit edilmesinden sonra Doğal Afet Sigortaları Kurumu, sigorta bedelini
aşmamak kaydıyla kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç takip eden
bir ay içerisinde hak sahibine ödemek zorundadır.
B.5 - Tazminat Hakkının Eksilmesi veya Düşmesi
Binanın ve her bir bağımsız bölümün projeye aykırı olarak
ve taşıyıcı sistemi etkileyecek şekilde tadil edilmesine veya zayıflatılmasına
neden olan veya buna imkan veren malik veya intifa hakkı sahibi, meydana
gelen zararın bu nedenle ortaya çıktığının veya arttığının tesbit edilmesi
durumunda bu tutar kadar tazminat alma hakkını kaybeder.
Doğal Afet Sigortaları Kurumu, sigortadan kaynaklanan toplam
yükümlülüklerini ve sahip olduğu kaynakları dikkate alarak reasürans, sermaye
ve benzeri piyasalardan sigortacılık tekniğinin gerektirdiği şekilde ve
yeterli düzeyde koruma temin eder. Ancak, sigortalı hasarın beklenenin
üstünde olması ve bunun Kurum kaynaklarını ve temin edilen koruma miktarını
aşması durumunda, ortaya çıkan zarar, Kurum kaynakları ve koruma miktarının
toplamının zorunlu deprem sigortası kapsamında ödenmesi gerekli toplam
tazminata olan oranı dahilinde karşılanır.
Sigorta ettirenin, sigorta süresi içinde sigortalı meskende
mevzuata aykırı değişiklik yapması halinde Doğal Afet Sigortaları Kurumu
sözleşmeyi fesh edebilir.
B.6 - Hasar ve Tazminatın Sonuçları
6.1 - Doğal Afet Sigortaları Kurumu, yaptığı tazminat ödemesi
tutarınca hukuken sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarardan dolayı
üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel nisbetinde
Doğal Afet Sigortaları Kurumuna intikal eder.
6.2 - Deprem sonucu tam hasar meydana geldiği takdirde,
tazminatın ödenmesi ile birlikte sigorta teminatı sona erer. Kısmi hasar
halinde, sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren, ödenen
tazminat tutarı kadar eksilir.
Sigorta bedelinin eksildiği hallerde, hasarlı binanın,
hasardan bir gün önceki haline getirildiği tarihten itibaren başlamak üzere,
gün esası ile prim alınmak suretiyle sigorta bedeli yükseltilir.
C - ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
C.1 - Sigorta Ücretinin Ödenmesi, Doğal Afet Sigortaları
Kurumunun Sorumluluğunun Başlaması ve Sona Ermesi
Sigorta primi her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Sigorta priminin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin
teslimi karşılığında peşinen ve nakden ödenir. Sigorta priminin tamamı,
poliçenin teslimine rağmen ödenmemiş ise Doğal Afet Sigortaları Kurumunun
sorumluluğu başlamaz. Bu şart poliçenin ön yüzüne yazılır. Sigorta primi
alacakları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre tahsil edilir.
Sigorta sözleşmesinin, sona ermesinden itibaren bir ay
içerisinde yenilenmemesi durumunda Doğal Afet Sigortaları Kurumunun sigortadan
kaynaklanan sorumluluğu sona erer. Bu süre içerisinde yenilenen sigorta
sözleşmeleri, önceki sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren yürürlüğe
girer.
Bu sigorta sözleşmesi Doğal Afet Sigortaları Kurumu nam
ve hesabına zorunlu deprem sigorta sözleşmesi yapmak üzere aracı sıfatıyla
yetkili kılınan sigorta şirketi tarafından yapılmıştır.
C.2 - Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü
Doğal Afet Sigortaları Kurumu bu sigorta sözleşmesini,
sigorta ettirenin, rizikonun gerçek durumunu bildiren beyanına dayanarak
yapmıştır.
Sigorta ettirenin beyanının gerçeğe aykırı veya eksik olması
halinde Doğal Afet Sigortaları Kurumunun sözleşmeyi daha ağır şartlarla
yapmasını gerektirecek durumlarda, Doğal Afet Sigortaları Kurumu veya aracı
kılınan ilgili sigorta şirketi durumu öğrendiği andan itibaren 15 gün içerisinde
prim farkının ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar ile prim farkını
talep ve tahsil eder. Prim farkının süresinde istenilmemesi halinde fesih
hakkı düşer.
Gerçeğe aykırı beyan hali, zararı doğuran olayın meydana
gelmesinden sonra öğrenilmişse, bu zarardan dolayı ödenmiş ve ödenecek
tazminatın;
a) Gerçeğe aykırı beyan, kasden yapılmış olması halinde
tamamı için,
b) Kasıt olmaması halinde ise, ödenecek tazminatın, alınan
prim ile alınması gereken prim arasındaki oran kadar dışında kalan miktarı
için,
sigorta ettirene rücu edebilir.
C.3 - Birden Çok Sigorta
Aynı bina/yer için birden çok zorunlu deprem sigortası
yaptırılamaz. Zorunlu deprem sigortası yapılan meskenin değeri zorunlu
deprem sigortası için belirlenen azami teminat tutarının üzerinde ise,
bu tutarın üzerindeki kısım için sigorta şirketleri tarafından ihtiyari
deprem sigortası yapılabilir.
C.4 - Menfaat Sahibinin Değişmesi
Sözleşme süresi içinde, menfaat sahibinin değişmesi halinde,
sigortanın hükmü devam eder. Bu durumda, sigorta ettiren ve sigortanın
varlığını öğrenen yeni hak sahibi, durumu 15 gün içinde Doğal Afet Sigortaları
Kurumuna veya sözleşmeye aracılık yapan sigorta şirketine bildirmekle yükümlüdür.
C.5 - Tebliğ ve İhbarlar
Sigorta ettirenin bildirimleri, Doğal Afet Sigortaları
Kurumu adına sözleşmeye aracılık yapan sigorta şirketine noter kanalıyla
veya taahhütlü mektupla yapılır.
Doğal Afet Sigortaları Kurumu veya adına yetkili kıldığı
sigorta şirketinin bildirimleri de sigorta ettirenin poliçede gösterilen
adresine veya bu adres değişmişse, son bildirilen adresine aynı şekilde
yapılır.
Taraflara imza karşılığı elden verilen mektup veya telgrafla
yapılan bildirimler de taahhütlü mektup hükmündedir.
Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yapılan fesih
ihbarı, postaya veya notere verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder.
C.6 - Yetkili Mahkeme
Bu sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle
Doğal Afet Sigortaları Kurumu aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme,
Doğal Afet Sigortaları Kurumunun bulunduğu veya rizikonun gerçekleştiği
yerde, Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından açılacak davalarda ise,
davalının ikametgahının bulunduğu yerde, ticaret davalarına bakmakla görevli
mahkemelerdir.
C.7 - Zaman Aşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler, iki yılda
zaman aşımına uğrar.
C.8 - Yürürlük
Bu genel şartlar 27 Eylül 2000 tarihinde yürürlüğe girer.
Zorunlu Deprem Sigortası
Tarife ve Talimatı
587 sayılı "Zorunlu Deprem Sigortasına Dair Kanun Hükmünde
Kararname"ye istinaden yapılacak zorunlu deprem sigortasına aşağıdaki tarife
ve talimatlar uygulanır.
1. Tarife
| YAPI TARZI |
I. Bölge
(%0)
|
II. Bölge
(%0)
|
III. Bölge
(%0)
|
IV. Bölge
(%0)
|
V. Bölge
(%0)
|
| A- Çelik, Betonarme, Karkas
Yapılar |
2.00
|
1.40
|
0.75
|
0.50
|
0.40
|
| B- Yığma Kagir Yapılar |
3.50
|
2.50
|
1.30
|
0.50
|
0.40
|
| C- Diğer Yapılar |
5.00
|
3.20
|
1.60
|
0.70
|
0.50
|
Ödenecek prim, 3 üncü maddede belirtilen esaslara göre
tespit edilen sigorta bedeline, deprem bölgesine ve yapı tarzına göre yukarıdaki
tarife uygulanmak suretiyle hesaplanır.
Deprem bölgeleri ayrımında, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
tarafından hazırlanan "Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası" esas alınır.
Yukarıdaki tarifede belirtilen yapı tarzlarının tanımı
aşağıdaki gibidir:
A- Çelik, Betonarme Karkas Yapılar: Çelik veya betonarme
taşıyıcı karkas bulunan yapılardır.
B- Yığma Kagir Yapılar: Karkas olmayan ve taşıyıcı duvarları
moloz taş, kesme taş, tuğla veya boşluklu, boşluksuz beton briket gibi
malzemeden yapılan, döşeme, merdiven ve tavanları beton veya betonarme
olan yapılardır.
C- Diğer Yapılar: Yukarıdaki gruplara girmeyen yapılardır.
2. Azami Teminat Tutarı
Zorunlu deprem sigortası kapsamında, bir mesken için verilebilecek
azami teminat tutarı tüm yapı tarzları için 20 Milyar TL’dir.
(Hazine Müsteşarlığı'nın 3 Ekim 2001 tarihli tebliği ile azami
teminat tutarı 28 milyar liraya çıkarıldı. Tebliği görmek için tıklayınız)
3. Sigorta Bedelinin Tespiti
Sigorta bedelinin tespitinde, sigorta edilen meskenin yapı tarzı
için aşağıda belirtilen metrekare bedeli ile aynı meskenin brüt yüzölçümünün
(veya yaklaşık yüzölçümünün) çarpılması sonucu bulunan tutar esas alınır.
Zorunlu deprem sigortası yapılan bir meskenin sigorta bedeli, her halde
2 nci maddede belirtilen azami teminat tutarından çok olamaz.
| YAPI TARZI |
Sigorta Bedeli Hesabına
Esas
Metrekare Bedeli (TL)
|
| A- Çelik, Betonarme Karkas
Yapılar |
150.000.000
|
| B- Yığma Kagir Yapılar |
100.000.000
|
| C- Diğer Yapılar |
50.000.000
|
(Hazine Müsteşarlığı'nın 3 Ekim 2001 tarihli tebliği ile yeniden
düzenlendi Tebliği görmek için tıklayınız)
4. Muafiyet
Her bir hasarda, sigorta bedelinin %2’si oranında tenzili muafiyet
uygulanır. Doğal Afet Sigortaları Kurumu hasarın bu şekilde bulunan muafiyet
miktarını aşan kısmından sorumludur.
Muafiyet uygulaması açısından, her bir 72 saatlik dönem bir
hasar sayılır.
5. Sigortanın Süresi
Sigortanın süresi bir yıldır.
6. Yetkili Sigorta Şirketleri ve Primlerin Tahsili
Zorunlu deprem sigortası, Doğal Afet Sigortaları Kurumu
nam ve hesabına sözleşme yapmaya yetkili sigorta şirketleri ve bu şirketlerin
acenteleri tarafından yapılır. Doğal Afet Sigortaları Kurumu nam ve hesabına
zorunlu deprem sigortası yapmaya yetkili sigorta şirketleri, bu tarife
ve talimatlara göre belirlenen prim tutarını peşin olarak tahsil ederler.
7. Yetkili Sigorta Şirketlerine Ödenecek Komisyon
Doğal Afet Sigortaları Kurumu nam ve hesabına zorunlu deprem
sigortası sözleşmesi yapmaya yetkili sigorta şirketlerine, kendileri veya
acenteleri tarafından yapılan zorunlu deprem sigortası primi tutarının
%12,5’i oranında komisyon ödenir.
8. İhtiyari Sigorta
Doğal Afet Sigortaları Kurumu dışındaki kişi ve kuruluşlar zorunlu
deprem sigortası yapamazlar. Ancak, zorunlu deprem sigortası yapılan bağımsız
bölüm veya binaların değeri 20 Milyar TL’nin üzerinde ise, 20 Milyar TL’nin
üzerindeki kısım için, zorunlu deprem sigortasının yapılmış olması kaydıyla,
sigorta şirketleri tarafından ihtiyari deprem sigortası yapılabilir.
9. Yürürlük
Bu tarife ve talimat 27 Eylül 2000 tarihinde yürürlüğe girer.
|