Bireysel emeklilik sistemi, SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın oluşturduğu kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak, bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesi ile emeklilik döneminde ek bir gelir sağlanarak refah düzeylerinin yükseltilmesine yönelik olarak oluşturuldu.

Ayrıca, ekonomiye uzun vadeli kaynak yaratarak istihdamın artırılması ve ekonomik kalkınmaya katkıda bulunulması da amaçlanıyor.

SİSTEME KİMLER, NASIL KATILABİLECEK?

Sisteme medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip olan yani 18 yaşını dolduran herkes katılabilecek. Sisteme katılım için herhangi bir işyerinde çalışma zorunluluğu bulunmuyor.

Sisteme katılacak kişiler, şirketle bir emeklilik sözleşmesi imzalayacaklar. Sözleşme, katılımcının sisteme girmesine, ayrılmasına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine, bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesine, fonlarda yatırıma yönlendirilmesine ve katılımcı veya lehdarlarına yapılacak olan ödemelere ilişkin esasları içerecek.

Katılımcının katkı paylarıyla "Emeklilik Yatırım Fonları" oluşturulacak ve bu katkı payları bu fonlarda değerlendirilecek.

Katılımcılar, bireysel emeklilik hesaplarındaki birikimlerini aynı emeklilik şirketinin farklı risk dağılımına sahip yatırım fonları arasında paylaştırabilecekler. Katılımcılar, belirli süreler sonunda talepleri halinde fonlar arasındaki tekrar paylaştırma hakkına sahip olacaklar. Böylece katılımcı zaman içerisinde piyasalardaki veya kendi risk tercihindeki değişikliklere göre bireysel emeklilik hesabındaki fonlarını kısmen yönetebilecek.

SİSTEMDEN NE ZAMAN AYRILINABİLECEK?

Bireysel Emeklilik Sisteminden, sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalmak koşulu ve 56 yaşını doldurduktan sonra emekli olmaya hak kazanabilinecek. 

Emekliliğe hak kazanan katılımcı, hesabındaki birikimlerinin bir kısmının veya tamamının defaten ödenmesini ya da yapacağı yıllık gelir sigortası sözleşmesi çerçevesinde kendisine maaş bağlanmasını talep edebilecek. Bu maaş bağlama, aylık, üçer aylık, altı aylık veya yıllık olabilecek.

SAKATLIK VEYA ÖLÜM HALİNDE NE OLACAK?

Emeklilik sözleşmesi süresi içerisinde, katılımcının vefat etmesi halinde lehdarı, sürekli iş göremezlik durumunun ortaya çıkması halinde ise katılımcı, bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerin kendisine ödenmesini talep edebilecek. 

Katılımcının emekliliğe hak kazanmadan sistemden ayrılma talebinde bulunması halinde ise, bireysel emeklilik hesabındaki birikimler emeklilik sözleşmesi hükümleri çerçevesinde kendisine ödenecek. 

EMEKLİLİK ŞİRKETLERİNDE ARANAN ŞARTLAR

Anonim şirket şeklinde kurulacak şirketin sermayesi 20 trilyon liradan az olmayacak. Ödenmiş sermayesi asgari 10 trilyon lira olacak ve kalan miktar 3 yıl içinde ödenecek.
                         
Şirket kurucuları, tasfiyeye tabi tutulan bankerler, bankalar, sigorta şirketleri ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren diğer kurumlarda doğrudan ve dolaylı yüzde 10 veya daha fazla oranda pay sahibi olamayacak. 

Müflis veya konkordato ilan eden kişiler şirket kurucusu olamayacak. Ayrıca, taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis veya zimmet, cürüm işlemek için teşekkül oluşturanlar, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullananlar, ihaleye fesat karıştıranlar, karapara aklayanlar, devlet sırrını açığa çıkartanlar ve vergi kaçıranlar da şirket kurucuları arasında bulunamayacak.