Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (DİE) konuyla ilgili
açıklaması şöyle:
(31 Mart 2000)
DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI ÜÇER AYLIK DÖNEMLER İTİBARİYLE
HESAPLADIĞI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA’NIN 1999 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİ VE ÜÇER
AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMINA İLİŞKİN GEÇİCİ SONUÇLARI
İLE
HARCAMA YÖNTEMİYLE HESAPLANAN 1999 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİ VE ÜÇER
AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMINA İLİŞKİN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARINI
AÇIKLADI.
| 1999 yılında Gayri Safi
Milli Hasıla gelişme hızı bir önceki yıla göre %-6.4, yılın dördüncü döneminde
ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %-6.1 olarak hesaplandı. |
1999 yılında üçer aylık
dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık
“Gayri Safi Milli Hasıla”
değeri “cari fiyatlarla 78 242 496 Milyar TL”, Kişi Başına Gayri
Safi Milli Hasıla değeri ise 2 878 dolar olmuştur. |
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan
açıklamada; 1999 yılının dördüncü üç aylık dönemine ilişkin
geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın “
cari fiyatlarla 23 698 141 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 26 989 Milyar
TL”, 1999 yılı dördüncü döneminde 1998 yılı dördüncü dönemine oranla
gelişme hızının da cari fiyatlarla
%48.5, sabit fiyatlarla %-6.1
olduğu ifade edilmiştir.
1999 yılı üçer aylık dört dönemin toplamı olarak
elde edilen yıllık
“Gayri Safi Milli Hasıla” değeri “ cari fiyatlarla
78 242 496 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 111 684 Milyar TL”,
gelişme hızları ise cari fiyatlarla %46.2, 1987 yılı fiyatlarıyla
%-6.4 olarak hesaplanmıştır.
I- 1999 yılının I., II.,
III. ve IV. üç aylık dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre
sektörlerin gelişme hızları:
Cari Fiyatlarla
(%)
|
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IV.Dönem |
Toplam |
| Tarım |
35.1 |
22.7 |
36.4 |
11.9 |
27.7 |
| Sanayi |
30.3 |
50.9 |
47.9 |
64.7 |
50.2 |
| İnşaat |
47.9 |
43.9 |
28.1 |
31.5 |
38.9 |
| Ticaret |
25.0 |
40.1 |
41.1 |
54.4 |
42.1 |
| Ulaştırma ve
Haberleşme |
37.7 |
53.8 |
55.5 |
52.3 |
50.8 |
| Mali Kuruluşlar |
43.6 |
35.7 |
50.2 |
52.9 |
45.5 |
| Konut Sahipliği |
99.9 |
100.1 |
97.3 |
92.0 |
96.7 |
| Serbest Meslek
ve Hizmetler |
36.6 |
46.2 |
45.2 |
48.8 |
45.0 |
| Devlet Hizmet. |
87.1 |
80.5 |
82.4 |
69.7 |
79.0 |
| Kar Amacı Olmayan
Kuruluşlar |
88.7 |
224.6 |
312.8 |
140.7 |
176.0 |
| İthalat Vergisi |
22.6 |
41.7 |
42.9 |
82.5 |
49.8 |
| Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla |
42.0 |
48.9 |
47.6 |
51.5 |
48.2 |
| Gayri Safi
Milli Hasıla |
41.7 |
46.7 |
46.0 |
48.5 |
46.2 |
Sabit Fiyatlarla
(%)
|
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IV.Dönem |
Toplam |
| Tarım |
-5.0 |
-4.7 |
-3.2 |
-8.3 |
-4.6 |
| Sanayi |
-9.8 |
0.8 |
-8.3 |
-2.6 |
-5.0 |
| İnşaat |
-10.5 |
-11.5 |
-12.9 |
-15.2 |
-12.7 |
| Ticaret |
-13.2 |
-4.1 |
-9.3 |
-0.7 |
-6.8 |
| Ulaştırma ve
Haberleşme |
-7.5 |
1.1 |
-2.4 |
-7.4 |
-4.0 |
| Mali Kuruluşlar |
7.8 |
7.5 |
2.5 |
3.8 |
5.3 |
| Konut Sahipliği |
2.0 |
2.1 |
1.0 |
-0.8 |
1.1 |
| Serbest Meslek
ve Hizmetler |
-8.5 |
-0.8 |
-5.8 |
-4.2 |
-4.8 |
| Devlet Hizmet. |
7.8 |
0.7 |
0.8 |
2.0 |
2.7 |
| Kar Amacı Olmayan
Kuruluşlar |
1.9 |
0.8 |
2.3 |
5.0 |
2.5 |
| İthalat Vergisi |
-21.6 |
-4.7 |
-6.0 |
12.8 |
-5.7 |
| Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla |
-9.1 |
-1.7 |
-6.0 |
-3.4 |
-5.0 |
| Gayri Safi
Milli Hasıla |
-8.7 |
-3.2 |
-7.4 |
-6.1 |
-6.4 |
II- 1999 Yılının I.,II.,
III. ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine
göre harcama gruplarındaki gelişme hızları:
Cari Fiyatlarla
(%)
| Harcama Grupları |
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IVDönem |
Toplam |
| Özel Nihai Tüketim Harcamaları |
50.4 |
57.6 |
52.9 |
60.7 |
55.8 |
| Devletin Nihai Tüketim Harcamaları |
85.0 |
74.7 |
83.1 |
71.3 |
77.4 |
| Gayri Safi Sabit Sermaye
Oluşumu |
23.7 |
29.0 |
27.1 |
41.3 |
31.3 |
| Mal ve Hizmet İhracatı |
43.2 |
33.7 |
35.5 |
52.3 |
41.4 |
| Mal ve Hizmet İthalatı |
13.2 |
38.1 |
39.6 |
72.9 |
42.7 |
Sabit Fiyatlarla
(%)
| Harcama Grupları |
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IVDönem |
Toplam |
| Özel Nihai Tüketim Harcamaları |
-6.3 |
-0.9 |
-2.9 |
-1.9 |
-3.1 |
| Devletin Nihai Tüketim Harcamaları |
10.4 |
2.1 |
9.1 |
5.7 |
6.5 |
| Gayri Safi Sabit Sermaye
Oluşumu |
-19.5 |
-16.2 |
-14.3 |
-14.6 |
-16.0 |
| Mal ve Hizmet İhracatı |
-8.1 |
-10.2 |
-10.6 |
1.2 |
-7.0 |
| Mal ve Hizmet İthalatı |
-16.6 |
-0.9 |
-2.1 |
5.2 |
-3.7 |
III- 1999 YILI DÖRDÜNCÜ
DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM,
SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ
GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü:
Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından
alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım
Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde
edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim
ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim
oranları aşağıda verilmektedir.
A ) 1999 YILI DÖRDÜNCÜ
ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ
İLE BU DEĞERLERİN
BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME HIZLARI

B ) 1999 YILI TARIM
SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ
YILA GÖRE GELİŞME
HIZLARI

2-Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii:
Kamu ve özel kuruluşlardan alınan dördüncü üç aylık döneme ait üretim değerlerinin
bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:
1999 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE
İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN BİR ÖNCEKİ
YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE
DEĞİŞİM ORANLARI

1999 yılının dördüncü üç
aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde
%3.0’lık bir düşüş gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayii Kamu Kesimi’nde;
diğer gıda, giyim, ayakkabı, basım, yayın, demir-çelik, metal eşya ve makine
sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; gıda, dokuma, ağaç ürünleri, petrol
rafinerileri, petrol ve kömür türevleri, plastik, çanak-çömlek, otomotiv
sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür.
Bu döneme ilişkin
toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %26.8dir.
İmalat Sanayii Özel
Kesimi’nde; içki, tütün, deri ve kürk eşya, kağıt ve kağıt ürünleri,
ana kimya, diğer kimyasal ürünler, petrol rafinerileri sanayinde %10’un
üzerinde üretim artışı; ayakkabı, ağaç mobilya, lastik, çimento ve makine
sanayii üretiminde %10’un üzerinde düşüş olmuştur.
Bu dönemde özel
imalat sanayii kesiminin payı ise % 73.2 olmuştur.
b) Madencilik ve
Taşocakçılığı Sektörü: 1999 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın
aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %3.0'lık, özel
madencilik kesiminde ise %14.7’lik üretim azalışı gerçekleşmiştir.
c) Elektrik, Gaz
ve Su Kesimi: 1999 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine
göre bu sektörün elektrik üretiminde %2.0’lık, su üretiminde ise
%1.6’lık üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü:
1999
yılı dördüncü döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla
kamu kesimi katma değerinde %20.2’lik azalış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde
ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın
aynı dönemine göre %9.5'lik azalış olmuştur.
4- Hizmet Sektörleri:
1999 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre
imalat sanayii sektöründe görülen sabit fiyatlarla %3.0’lık azalış ile
ithalatta yine bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %7.5’lik
artış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit
fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %-0.7, Ulaştırma sektöründe
%-7.4, Serbest Meslek ve Hizmetler sektöründe %-4.2, İthalat Vergilerinde
%12.8 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan
alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde
net 374 milyon dolar olmuştur. İşci dövizi girişi geçen yılın aynı
dönemine göre %38.8’lik azalış ile 982 milyon dolar olarak tahmin
edilmiştir.
5- Harcama Gruplarındaki
Gelişmeler; 1999 yılı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü üç aylık
dönemlerin toplamı olarak elde edilen yıllık sonuçlara göre, Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla içinde %67.6‘lık payı olan özel nihai tüketim harcamalarında
sabit fiyatlarla %3.1‘lik azalma olmuştur. Gayri Safi Sabit Sermaye oluşumunda
ise %16.0’lık azalma olmuştur.
1999 YILI DÖRDÜNCÜ ÜÇ
AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %48.5,
SABİT FİYATLARLA %-6.1’DİR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %58.1 OLMUŞTUR.
IV- 1999 YILI GAYRİ
SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI
Daha önce açıklanan 1999
yılının üçer aylık ilk üç dönemine ilişkin Gayri Safi Milli Hasıla sonuçlarında
elde edilen yeni verilere göre değişiklikler olmuştur.
ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN
TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 1999 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ
FİYATLARLA 78 242 496 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 111 684 MİLYAR
TL, GELİŞME HIZLARI DA CARİ FİYATLARLA %46.2, 1987 YILI FİYATLARIYLA
%-6.4 OLMUŞTUR. 1999 YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %56.2’DİR.
1999 YILINDA CARİ FİYATLARLA
KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %44.2’LİK
ARTIŞ İLE 1 216 150 561 TL, DOLAR DEĞERİYLE %11.6’LIK AZALIŞ
İLE 2 878 DOLAR OLURKEN, 1987 YILI FİYATLARIYLA
%7.7’LİK AZALIŞ İLE
1 735 949 TL OLMUŞTUR.
|