Türkiye'de yaşanan olaylar...
 Ana Sayfalar
BELGENET 
ARŞİV
BELGELER
DOSYALAR
HUKUK
EKONOMİ
KİM KİMDİR
.İlgili Sayfalar
2002 RAKAMLARI
2000 RAKAMLARI
1999 RAKAMLARI
YILLARA GÖRE BÜYÜME RAKAMLARI
2001 BÜYÜME ORANI: - 9.4
31 Mart 2002
Türk ekonomisi, krizin etkisiyle 2001 yılında yüzde 9.4 daraldı.
Devlet İstatistik Enstitüsü'ndan yapılan açıklamaya göre, GSMH 2001 yılında önceki yıla göre yüzde 9.4, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla ise yüzde 7.4 küçüldü.

Kişi başına milli gelir ise yüzde 27.2 düşüşle 2160 dolara indi.

2001 yılı üçer aylık dönemler toplamı olarak elde edilen GSMH değeri, cari fiyatlarla 179 katrilyon 480 trilyon 78 milyar lira olarak hesaplandı.

Gelişme hızları cari fiyatlarla yüzde 42.9, sabit fiyatlarla eksi yüzde 9.4 oldu. GSMH dolar bazında ise geçen yıl cari fiyatlarla 148 milyar 166 milyon dolar olarak gerçekleşti. Kişi başına gayri safi milli hasıla değeri ise yüzde 27.2’lik azalışla 2160 dolar olarak açıklandı. 2001 yılı zımmi fiyat deflatörü ise yüzde 57.8 oldu.

DİE verilerine göre, sabit fiyatlarla sektörel bazda Devlet Hizmetleri, Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar ve Konut Sahipliği dışında, tüm sektörlerde küçülme yaşandı. Devlet Hizmetlerinde büyüme yüzde 1.5 olurken, Kar Amacı Olmayan Kuruluşlardaki büyüme oranı da yüzde 0.2 düzeyinde sonuçlandı. Konut sahipliğinde büyüme hızı ise yüzde 2.1 olarak gerçekleşti.

2001 yılının tamamında, en fazla küçülme ithalat vergisinin ardından yüzde 9.9 ile mali kuruluşlarda yaşanırken, yüzde 9.4 ile ticarette, 7.5 ile de sanayide kaydedildi.

Sektörler itibariyle büyüme hızlarına bakıldığında, Serbest Meslek ve Hizmetler sektöründeki küçülme yüzde 7.4, tarım sektöründe yüzde 6.1, İnşaat da yüzde 5.9 düzeyinde gerçekleşti. Ulaştırma ve Haberleşme sektöründe ise yüzde 4.9 oranında gerileme kaydedildi.

Sonuç olarak geçen yılın tamamında Sabit Fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) yüzde 7.4, Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) da yüzde 9.4 oranında gerilemiş oldu.
 

Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (DİE) konuyla ilgili açıklaması şöyle:
(31 Mart 2002)

DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
ÜÇER AYLIK DÖNEMLER İTİBARİYLE HESAPLADIĞI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA’NIN 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİ VE ÜÇER AYLIK
DÖRT DÖNEMİN TOPLAMINA İLİŞKİN GEÇİCİ SONUÇLARI İLE

HARCAMA YÖNTEMİYLE HESAPLANAN 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİ VE ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMINA İLİŞKİN
GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA GEÇİCİ SONUÇLARINI AÇIKLADI.


2001 yılında Gayri Safi Milli Hasıla gelişme hızı bir önceki yıla göre % - 9.4, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla % - 7.4, 2001 yılı dördüncü dönem Gayri Safi Milli Hasıla gelişme hızı bir önceki yılın aynı dönemine göre % - 12.3, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla % - 10.4 olarak hesaplandı.  2001 yılında üçer aylık dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık "Gayri Safi Milli Hasıla" değeri "cari fiyatlarla 148 166 Milyon dolar", Kişi Başına Gayri Safi Milli Hasıla değeri ise 2160 dolar olmuştur.

Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 2001 yılının dördüncü üç aylık dönemine ilişkin geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın "cari fiyatlarla 55 327 991 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 25 840 Milyar TL", 2001 yılı dördüncü döneminde 2000 yılı dördüncü dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla % 53.1, sabit fiyatlarla %-12.3 olduğu ifade edilmiştir.

2001 yılı üçer aylık dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık "Gayri Safi Milli Hasıla" değeri "cari fiyatlarla 179 480 078 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 107 911 Milyar TL", gelişme hızları ise cari fiyatlarla % 42.9, 1987 yılı fiyatlarıyla % -9.4 olarak hesaplanmıştır.

I- 2001 yılının I., II., III. ve IV. üç aylık dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre sektörlerin gelişme hızları:
 
 

Cari Fiyatlarla  (%)
I.Dönem II.Dönem III.Dönem IV.Dönem Toplam
Tarım 31.2 29.0 48.9 6.4 33.6
Sanayi 35.3 48.0 66.5 73.8 58.0
İnşaat 35.2 41.3 41.3 47.1 41.9
Ticaret 33.1 46.7 62.7 55.3 52.0
Ulaştırma ve Haberleşme 31.1 53.2 71.5 78.0 61.3
Mali Kuruluşlar - 33.5 88.9 - 41.3
Konut Sahipliği 50.0 48.5 46.2 44.5 47.1
Serbest Meslek ve Hizmetler 34.7 44.2 58.6 58.5 51.3
Devlet Hizmetleri 33.9 44.3 49.8 62.7 48.7
Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar 110.4 86.0 110.5 83.0 92.4
İthalat Vergisi 24.6 22.0 29.0 40.2 29.8
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 19.5 42.2 52.4 56.0 45.6
Gayri Safi Milli Hasıla 17.5 38.8 50.0 53.1 42.9

 
Sabit Fiyatlarla  (%)
I.Dönem II.Dönem III.Dönem IV.Dönem Toplam
Tarım 8.5 - 2.9 - 5.6 - 13.6 - 6.1
Sanayi 0.8 - 10.1 - 8.9 - 10.7 - 7.5
İnşaat - 5.2 - 5.8 - 8.3 - 3.6 - 5.9
Ticaret - 2.3 - 12.1 - 7.4 - 14.4 - 9.4
Ulaştırma ve Haberleşme - 2.3 - 8.8 - 4.5 - 3.7 - 4.9
Mali Kuruluşlar - 5.3 - 10.0 - 9.8 - 14.2 - 9.9
Konut Sahipliği 2.2 2.1 2.1 2.0 2.1
Serbest Meslek ve Hizmetler - 0.3 - 9.7 - 7.8 - 10.4 - 7.4
Devlet Hizmetleri 2.2 1.9 0.9 1.0 1.5
Kar Amacı Olmayan Kuruluşlar 1.7 - 0.3 - 0.3 0.0 0.2
İthalat Vergisi - 10.1 - 32.1 - 28.0 - 28.4 - 25.1
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla - 0.8 -9.6 - 7.4 - 10.4 - 7.4
Gayri Safi Milli Hasıla - 3.1 - 12.1 - 9.0 - 12.3 - 9.4

II- 2001 Yılının I.,II., III.; ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın aynı dönemlerine göre harcama gruplarındaki gelişme hızları:
 
 

Cari Fiyatlarla (%)
Harcama Grupları I.Dönem II.Dönem III.Dönem IV.Dönem Toplam
Özel Nihai Tüketim Harcamaları 34.2 39.4 52.8 57.5 47.3
Devletin Nihai Tüketim Harcamaları 31.7 41.5 41.8 61.2 46.3
Gayri Safi Sabit Sermaye Oluşumu 17.5 13.7 15.5 17.8 16.1
Mal ve Hizmet İhracatı 50.7 104.0 118.1 113.0 100.8
Mal ve Hizmet İthalatı 19.4 34.0 56.2 52.2 42.2

 
Sabit Fiyatlarla (%)
Harcama Grupları I.Dönem II.Dönem III.Dönem IV.Dönem Toplam
Özel Nihai Tüketim Harcamaları - 2.5 - 11.5 - 9.7 - 11.7 - 9.0
Devletin Nihai Tüketim Harcamaları - 1.3 - 6.6 - 15.0 - 8.9 - 8.6
Gayri Safi Sabit Sermaye Oluşumu - 13.1 - 32.1 - 37.3 - 38.7 - 31.7
Mal ve Hizmet İhracatı 9.7 8.2 5.9 6.4 7.4
Mal ve Hizmet İthalatı - 14.5 - 31.0 - 26.5 - 26.0 - 24.8

III- 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:

1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir. 

A) 2000 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI

2-Sanayi Sektörü:

a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan dördüncü üç aylık döneme ait üretim değerlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir

2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI 

2001 yılının dördüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %12.0’lık bir azalış gerçekleşmiştir.

İmalat Sanayii Kamu Kesimi’nde ayakkabı, ağaç ürünleri, diğer metal ana sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; içki, dokuma, giyim eşyası, kağıt-kağıt ürünleri, basım-yayın, ana kimya, diğer kimyasal ürünler, petrol ve kömür türevleri, plastik ürünleri, çimento, demir-çelik, metal eşya ve makine sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür. 

Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %28.8 dir.

İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde; tütün sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; giyim eşyası, deri ve kürk eşya, ayakkabı, ağaç ürünleri, ağaç mobilya ve döşeme, basım-yayın, petrol ve kömür türevleri, lastik ürünleri, plastik ürünleri, çanak-çömlek-çini porselen, çimento, diğer metal ana sanayi makine sanayi, elektrik makineleri ve otomotiv sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü olmuştur.

Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %71.2 olmuştur.

b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2001 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %17.4'lük, özel madencilik kesiminde ise %12.7’lik üretim azalışı gerçekleşmiştir.

c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 2001 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik üretiminde %0.3, su üretiminde ise %1.3’lük üretim artışı olmuştur.

3- İnşaat Sektörü: 2001 yılı dördüncü döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %3.6’lık artış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %11.7'lik azalış olmuştur.

4- Hizmet Sektörleri: 2001 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayii sektöründe görülen sabit fiyatlarla %12.0’lık azalış ve ithalatta bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %32.6’lık azalış hizmet sektörlerini etkilemiştir. 

Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %-14.4, Ulaştırma ve Haberleşme sektöründe %-3.7, Serbest Meslek ve Hizmetler sektöründe %-10.4, İthalat Vergilerinde %-28.4 olmuştur.

T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net -470 milyon dolar olmuştur. İşci dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %45.4’lük azalışla 664 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.

5- Harcama Gruplarındaki Gelişmeler; 2001 yılı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü üç aylık dönemlerin toplamı olarak elde edilen yıllık sonuçlara göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %68.7‘lik payı olan özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %9.0’lık azalış, Gayri Safi Sabit Sermaye oluşumunda ise %31.7’lik azalış olmuştur.

2001 YILI DÖRDÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %53.1, SABİT FİYATLARLA %-12.3’DÜR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %74.7 OLMUŞTUR.

IV- 2001 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI

ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 2001 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA 179 480 078 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 107 911 MİLYAR TL, GELİŞME HIZLARI DA CARİ FİYATLARLA %42.9, 1987 YILI FİYATLARIYLA %-9.4 OLMUŞTUR. 2001 YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %57.8’DİR.

2001 YILINDA KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %40.5’LİK ARTIŞLA 2 615 946 330 TL, DOLAR DEĞERİYLE %27.2’LİK AZALIŞLA 2160 DOLAR OLARAK HESAPLANMIŞTIR.
 



(31.3.2002)
Geri
sayfa başı
Geldiğiniz sayfaya dönüş

© 2001 BELGEnet
belgenet.com sitesindeki metin, resim ve diğer içeriğin hakları saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.