Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (DİE) konuyla ilgili
açıklaması şöyle:
(31 Mart 2002)
DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
ÜÇER AYLIK
DÖNEMLER İTİBARİYLE HESAPLADIĞI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA’NIN 2001 YILI DÖRDÜNCÜ
DÖNEMİ VE ÜÇER AYLIK
DÖRT DÖNEMİN TOPLAMINA İLİŞKİN GEÇİCİ SONUÇLARI İLE
HARCAMA YÖNTEMİYLE
HESAPLANAN 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİ VE ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMINA
İLİŞKİN
GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA GEÇİCİ SONUÇLARINI AÇIKLADI.
| 2001 yılında Gayri Safi
Milli Hasıla gelişme hızı bir önceki yıla göre % - 9.4, Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla % - 7.4, 2001 yılı dördüncü dönem Gayri Safi Milli Hasıla gelişme
hızı bir önceki yılın aynı dönemine göre % - 12.3, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
% - 10.4 olarak hesaplandı. |
2001 yılında üçer aylık
dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık
"Gayri Safi Milli Hasıla"
değeri "cari fiyatlarla 148 166 Milyon dolar", Kişi Başına Gayri
Safi Milli Hasıla değeri ise 2160 dolar olmuştur. |
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada;
2001 yılının dördüncü üç aylık dönemine ilişkin geçici
hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın "cari fiyatlarla
55 327 991 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 25 840 Milyar TL",
2001 yılı dördüncü döneminde 2000 yılı dördüncü dönemine oranla gelişme
hızının da cari fiyatlarla % 53.1, sabit fiyatlarla %-12.3 olduğu
ifade edilmiştir.
2001 yılı üçer aylık dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık
"Gayri Safi Milli Hasıla" değeri "cari fiyatlarla 179 480 078 Milyar
TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 107 911 Milyar TL", gelişme hızları ise
cari fiyatlarla % 42.9, 1987 yılı fiyatlarıyla % -9.4 olarak
hesaplanmıştır.
I- 2001 yılının I., II., III. ve IV. üç aylık dönemlerinde bir önceki
yılın aynı dönemlerine göre sektörlerin gelişme hızları:
Cari Fiyatlarla
(%)
|
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IV.Dönem |
Toplam |
| Tarım |
31.2 |
29.0 |
48.9 |
6.4 |
33.6 |
| Sanayi |
35.3 |
48.0 |
66.5 |
73.8 |
58.0 |
| İnşaat |
35.2 |
41.3 |
41.3 |
47.1 |
41.9 |
| Ticaret |
33.1 |
46.7 |
62.7 |
55.3 |
52.0 |
| Ulaştırma ve
Haberleşme |
31.1 |
53.2 |
71.5 |
78.0 |
61.3 |
| Mali Kuruluşlar |
- |
33.5 |
88.9 |
- |
41.3 |
| Konut Sahipliği |
50.0 |
48.5 |
46.2 |
44.5 |
47.1 |
| Serbest Meslek
ve Hizmetler |
34.7 |
44.2 |
58.6 |
58.5 |
51.3 |
| Devlet Hizmetleri |
33.9 |
44.3 |
49.8 |
62.7 |
48.7 |
| Kar Amacı Olmayan
Kuruluşlar |
110.4 |
86.0 |
110.5 |
83.0 |
92.4 |
| İthalat Vergisi |
24.6 |
22.0 |
29.0 |
40.2 |
29.8 |
| Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla |
19.5 |
42.2 |
52.4 |
56.0 |
45.6 |
| Gayri Safi
Milli Hasıla |
17.5 |
38.8 |
50.0 |
53.1 |
42.9 |
Sabit Fiyatlarla
(%)
|
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IV.Dönem |
Toplam |
| Tarım |
8.5 |
- 2.9 |
- 5.6 |
- 13.6 |
- 6.1 |
| Sanayi |
0.8 |
- 10.1 |
- 8.9 |
- 10.7 |
- 7.5 |
| İnşaat |
- 5.2 |
- 5.8 |
- 8.3 |
- 3.6 |
- 5.9 |
| Ticaret |
- 2.3 |
- 12.1 |
- 7.4 |
- 14.4 |
- 9.4 |
| Ulaştırma ve
Haberleşme |
- 2.3 |
- 8.8 |
- 4.5 |
- 3.7 |
- 4.9 |
| Mali Kuruluşlar |
- 5.3 |
- 10.0 |
- 9.8 |
- 14.2 |
- 9.9 |
| Konut Sahipliği |
2.2 |
2.1 |
2.1 |
2.0 |
2.1 |
| Serbest Meslek
ve Hizmetler |
- 0.3 |
- 9.7 |
- 7.8 |
- 10.4 |
- 7.4 |
| Devlet Hizmetleri |
2.2 |
1.9 |
0.9 |
1.0 |
1.5 |
| Kar Amacı Olmayan
Kuruluşlar |
1.7 |
- 0.3 |
- 0.3 |
0.0 |
0.2 |
| İthalat Vergisi |
- 10.1 |
- 32.1 |
- 28.0 |
- 28.4 |
- 25.1 |
| Gayri Safi
Yurtiçi Hasıla |
- 0.8 |
-9.6 |
- 7.4 |
- 10.4 |
- 7.4 |
| Gayri Safi
Milli Hasıla |
- 3.1 |
- 12.1 |
- 9.0 |
- 12.3 |
- 9.4 |
II- 2001 Yılının I.,II., III.; ve IV. dönemlerinde bir önceki yılın
aynı dönemlerine göre harcama gruplarındaki gelişme hızları:
Cari Fiyatlarla
(%)
| Harcama Grupları |
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IV.Dönem |
Toplam |
| Özel Nihai Tüketim Harcamaları |
34.2 |
39.4 |
52.8 |
57.5 |
47.3 |
| Devletin Nihai Tüketim Harcamaları |
31.7 |
41.5 |
41.8 |
61.2 |
46.3 |
| Gayri Safi Sabit Sermaye
Oluşumu |
17.5 |
13.7 |
15.5 |
17.8 |
16.1 |
| Mal ve Hizmet İhracatı |
50.7 |
104.0 |
118.1 |
113.0 |
100.8 |
| Mal ve Hizmet İthalatı |
19.4 |
34.0 |
56.2 |
52.2 |
42.2 |
Sabit Fiyatlarla
(%)
| Harcama Grupları |
I.Dönem |
II.Dönem |
III.Dönem |
IV.Dönem |
Toplam |
| Özel Nihai Tüketim Harcamaları |
- 2.5 |
- 11.5 |
- 9.7 |
- 11.7 |
- 9.0 |
| Devletin Nihai Tüketim Harcamaları |
- 1.3 |
- 6.6 |
- 15.0 |
- 8.9 |
- 8.6 |
| Gayri Safi Sabit Sermaye
Oluşumu |
- 13.1 |
- 32.1 |
- 37.3 |
- 38.7 |
- 31.7 |
| Mal ve Hizmet İhracatı |
9.7 |
8.2 |
5.9 |
6.4 |
7.4 |
| Mal ve Hizmet İthalatı |
- 14.5 |
- 31.0 |
- 26.5 |
- 26.0 |
- 24.8 |
III- 2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE
GÖRE TARIM, SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:
1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz
kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan
üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık,
ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki
yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir.
A) 2000 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ
İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI

2-Sanayi Sektörü:
a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan dördüncü
üç aylık döneme ait üretim değerlerinin bir önceki yılın aynı dönemine
göre değişim oranları aşağıda verilmektedir
2001 YILI DÖRDÜNCÜ DÖNEMİNDE İMALAT SANAYİİ ÜRETİMİNİN BİR ÖNCEKİ
YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE DEĞİŞİM ORANLARI
2001 yılının dördüncü üç
aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde
%12.0’lık bir azalış gerçekleşmiştir.
İmalat Sanayii Kamu Kesimi’nde ayakkabı, ağaç
ürünleri, diğer metal ana sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; içki,
dokuma, giyim eşyası, kağıt-kağıt ürünleri, basım-yayın, ana kimya, diğer
kimyasal ürünler, petrol ve kömür türevleri, plastik ürünleri, çimento,
demir-çelik, metal eşya ve makine sanayinde %10’un üzerinde üretim düşüşü
görülmüştür.
Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri
içinde kamu kesiminin payı %28.8 dir.
İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde; tütün sanayinde %10’un
üzerinde üretim artışı; giyim eşyası, deri ve kürk eşya, ayakkabı, ağaç
ürünleri, ağaç mobilya ve döşeme, basım-yayın, petrol ve kömür türevleri,
lastik ürünleri, plastik ürünleri, çanak-çömlek-çini porselen, çimento,
diğer metal ana sanayi makine sanayi, elektrik makineleri ve otomotiv sanayinde
%10’un üzerinde üretim düşüşü olmuştur.
Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise
%71.2 olmuştur.
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2001 yılı
dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet
madencilik kesiminde %17.4'lük, özel madencilik kesiminde ise %12.7’lik
üretim azalışı gerçekleşmiştir.
c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 2001 yılı dördüncü
döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik
üretiminde %0.3, su üretiminde ise %1.3’lük üretim artışı olmuştur.
3- İnşaat Sektörü: 2001 yılı dördüncü döneminde geçen
yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %3.6’lık
artış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak
hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %11.7'lik
azalış olmuştur.
4- Hizmet Sektörleri: 2001 yılı dördüncü döneminde
bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayii sektöründe görülen sabit
fiyatlarla %12.0’lık azalış ve ithalatta bir önceki yılın aynı dönemine
göre dolar değeriyle %32.6’lık azalış hizmet sektörlerini etkilemiştir.
Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları
Ticaret sektöründe %-14.4, Ulaştırma ve Haberleşme sektöründe %-3.7, Serbest
Meslek ve Hizmetler sektöründe %-10.4, İthalat Vergilerinde
%-28.4 olmuştur.
T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre
Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net -470 milyon dolar olmuştur.
İşci dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %45.4’lük azalışla
664 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
5- Harcama Gruplarındaki Gelişmeler; 2001 yılı birinci, ikinci, üçüncü
ve dördüncü üç aylık dönemlerin toplamı olarak elde edilen yıllık sonuçlara
göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içinde %68.7‘lik payı olan özel nihai tüketim
harcamalarında sabit fiyatlarla %9.0’lık azalış, Gayri Safi Sabit Sermaye
oluşumunda ise %31.7’lik azalış olmuştur.
2001 YILI DÖRDÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME
HIZI CARİ FİYATLARLA %53.1, SABİT FİYATLARLA %-12.3’DÜR. BU DÖNEMDE ZIMNİ
FİYAT DEFLATÖRÜ %74.7 OLMUŞTUR.
IV- 2001 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI
ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 2001 YILI GAYRİ SAFİ
MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA 179 480 078 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA
107 911 MİLYAR TL, GELİŞME HIZLARI DA CARİ FİYATLARLA %42.9, 1987 YILI
FİYATLARIYLA %-9.4 OLMUŞTUR. 2001 YILINDA ZIMNİ
FİYAT DEFLATÖRÜ %57.8’DİR.
2001 YILINDA KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA
BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %40.5’LİK ARTIŞLA 2 615 946 330 TL, DOLAR DEĞERİYLE
%27.2’LİK AZALIŞLA 2160 DOLAR OLARAK HESAPLANMIŞTIR.
|