Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; 2003 yılının dördüncü üç aylık dönemine ilişkin geçici hesaplamaya göre Gayri Safi Milli Hasılanın “cari fiyatlarla 97 176 897 Milyar TL, 1987 yılı fiyatlarıyla 30 992 Milyar TL”, 2003 yılı dördüncü döneminde 2002 yılı dördüncü dönemine oranla gelişme hızının da cari fiyatlarla %18,3, sabit fiyatlarla %7,2 olduğu ifade edilmiştir.

I- 2003 YILININ I.,II., III. VE IV. ÜÇ AYLIK DÖNEMLERİNİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMLERİNE GÖRE SEKTÖRLERİN GELİŞME HIZLARI:

II- 2003 YILININ I., II., III. VE IV. DÖNEMLERİNİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMLERİNE GÖRE HARCAMA GRUPLARINDAKİ GELİŞME HIZLARI:

III- 2003 YILI DÖRDÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE TARIM, SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİNDEKİ GELİŞMELER:

1- Tarım Sektörü: Sektörün bitkisel üretim verileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Teşkilatlarından alınan verilere dayanılarak dokuz kuruluşun uzmanlarından oluşan “Tarım Ürünleri Tahmin Komitesi”nce yapılan üretim miktarları tahminlerinden elde edilmektedir. Bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık üretim ve katma değeri ile bu kesimlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre gelişme hızları aşağıda verilmektedir.

A) 2003 YILI DÖRDÜNCÜ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNDE TARIM SEKTÖRÜ ÜRETİM VE KATMA DEĞERLERİ İLE BU DEĞERLERİN BİR ÖNCEKİ YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE GELİŞME HIZLARI

2-Sanayi Sektörü:

a) İmalat Sanayii: Kamu ve özel kuruluşlardan alınan dördüncü üç aylık döneme ait üretim gerçekleşmelerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranları aşağıda verilmektedir:

2003 yılının dördüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde %10,0’lık bir artış gerçekleşmiştir.

İmalat Sanayii Kamu Kesiminde; diğer gıda, basım-yayın, diğer kimyasal ürünler, metal eşya ve elektrik makineleri sanayilerinde %10’un üzerinde üretim artışı; gıda, içki, tütün, dokuma, kağıt-kağıt ürünleri, petrol ve kömür türevleri, plastik ürünleri, çanak-çömlek-çini porselen, diğer metal ana sanayii, makine sanayii ve otomotiv sanayilerinde %10’un üzerinde üretim düşüşleri görülmüştür.

Bu döneme ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %24.5’dür.

İmalat Sanayii Özel Kesiminde; içki, deri ve kürk eşya, ağaç ürünleri, ağaç mobilya ve döşeme, kağıt-kağıt ürünleri, diğer kimyasal ürünler, petrol ve kömür türevleri, lastik ve plastik ürünleri, çanak-çömlek-çini porselen, cam ve cam ürünleri, çimento, demir-çelik, makine sanayii, elektrik makineleri ve otomotiv sanayilerinde ise %10’un üzerinde üretim artışı görülmüştür.

Bu dönemde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %75.5 olmuştur.

b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2003 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %1.0’lık üretim azalışı, özel madencilik kesiminde ise %0,3’lük üretim azalışı olmuştur.

c) Elektrik, Gaz ve Su Kesimi: 2003 yılı dördüncü döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik kesiminde %7,0’lık üretim artışı, su üretiminde ise %8,0’lık üretim artışı olmuştur.

3- İnşaat Sektörü: 2003 yılı dördüncü üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %10,9’luk artış olmuştur. Özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %12,4'lük azalış görülmektedir.

4- Hizmet Sektörleri: 2003 yılı dördüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sanayii sektöründe görülen sabit fiyatlarla %10,0’lık artış ile ithalatta bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %29.9’luk artış hizmet sektörlerini etkilemiştir.

Bu sonuçlara göre sabit fiyatlarla gelişme hızları Ticaret sektöründe %9.2, Ulaştırma ve haberleşme sektöründe %7.5, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %5.4 olmuştur.

T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net -382 milyon dolar olmuştur. İşçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %47.3’lük bir artış ile 638 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.

2003 YILI ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 2003 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA 356 680 888 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 123 165 MİLYAR TL, GELİŞME HIZLARI DA CARİ FİYATLARLA % 29.7, 1987 YILI FİYATLARIYLA % 5.9 OLMUŞTUR. 2002 YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ % 22.5’DİR.

2003 YILINDA KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE % 27.7’LİK ARTIŞLA 5 044 135 199 TL, DOLAR DEĞERİYLE % 30.2’LİK ARTIŞLA 3 383 DOLAR OLARAK HESAPLANMIŞTIR.

IV- 2002 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA SONUÇLARI

Daha önce açıklanan 2002 yılı Gayri Safi Milli Hasıla sonuçları elde edilen yeni verilerdeki değişmeden dolayı yeniden hesaplanmıştır.

ÜÇER AYLIK DÖRT DÖNEMİN TOPLAMI OLARAK ELDE EDİLEN 2002 YILI GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA 275 032 366 MİLYAR TL, SABİT FİYATLARLA 116 338 MİLYAR TL DİR. GELİŞME HIZLARI CARİ FİYATLARLA %55.8, SABİT FİYATLARLA %7.9 DUR. 2002 YILINDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %44.4 OLMUŞTUR.

2002 YILINDA KİŞİ BAŞINA GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA DEĞERİ CARİ FİYATLARLA BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE %53.6’LIK ARTIŞLA 3 950 138 827 TL, DOLAR DEĞERİYLE %22.4’LÜK ARTIŞ İLE 2 598 DOLAR OLARAK HESAPLANMIŞTIR.

V- HARCAMALAR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI

Harcama Gruplarındaki Gelişmeler: 2003 yılı dördüncü üç aylık dönemde geçen yılın aynı dönemine göre özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %10,3’lük artış görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %5,0’lık, özel kesim yatırımları ise %30,1’lik artış göstermiştir.

2002 yılı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü üç aylık dört dönemin toplamı olarak elde edilen yıllık Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sonuçlarına göre özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla %2,1’lik artış olmuştur.2002 yılında toplam kamu kesimi yatırımlarında sabit fiyatlarla %8.8 artış, özel kesim yatırımlarında ise %5,3’lük azalış görülmüştür.