|
''DEPREM
VERGİSİ''
-
17 AĞUSTOS 1999 MARMARA DEPREMİNDE
MEYDANA GELEN ZARARI KARŞILAMAK AMACIYLA GÜNDEME GETİRİLEN VE KAMUOYUNDA
''DEPREM
VERGİSİ'' OLARAK NİTELENEN YASA TASARISI 24 AĞUSTOS 1999 TARİHİNDE
TBMM'YE SUNULDU.
-
TASARI, 25 AĞUSTOS 1999 TARİHİNDE
TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU'NDA GÖRÜŞÜLDÜ VE BAZI MADDELERİ DEĞİŞTİRİLEREK
BENİMSENDİ.
-
ANCAK, O TARİHLERDE VATANDAŞLARIN
DEPREM BÖLGESİNE YAPTIKLARI YARDIMLARIN KESİNTİYE UĞRAMAMASI VE KAMUOYUNUN
TEPKİ GÖSTERMESİ ÜZERİNE TASARI, BİR SÜRE ASKIYA ALINDI.
-
TASARI, IMF HEYETİNİN TÜRKİYE'DEKİ
TEMASLARINDAN SONRA 24-25 KASIM 1999 TARİHLERİNDE TBMM GENEL KURULU'NDA
GÖRÜŞÜLEREK YASALAŞTI.
-
GENEL KURUL GÖRÜŞMELERİ SIRASINDA,
YASANIN KAPSAMI 12 KASIM 1999 TARİHİNDE MEYDANA GELEN DÜZCE DEPREMİ DE
GÖZÖNÜNDE TUTULARAK GENİŞLETİLDİ.
-
AYRICA ''ÖZEL İŞLEM VERGİSİ''
VE ''FAİZ VERGİSİ'' ADLARIYLA İKİ YENİ VERGİ KONULDU
-
MUHALEFET PARTİLERİ, GENEL KURUL'DAKİ
GÖRÜŞMELER SIRASINDA, SÖZ KONUSU YASANIN ''DEPREM BAHANE EDİLEREK, BÜTÇE
AÇIKLARININ KAPATILMASI AMACINA YÖNELİK OLDUĞU'' GÖRÜŞÜNÜ SAVUNDULAR.
-
YASA, 26 KASIM 1999 TARİHİNDE
RESMİ GAZETE'DE YAYINLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ.
YASA
METNİ
7/8/1999 VE 12/11/1999
TARİHLERİNDE MARMARA BÖLGESİ VE CİVARINDA MEYDANA GELEN DEPREMİN YOL AÇTIĞI
EKONOMİK KAYIPLARI GİDERMEK AMACIYLA BAZI MÜKELLEFİYETLER İHDASI VE BAZI
VERGİ KANUNLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI
BİRİNCİ BÖLÜM
Ek Gelir ve Ek Kurumlar
Vergisi
Verginin mükellefi
MADDE 1. — Aşağıda
sayılan mükellefler ek gelir ve ek kurumlar vergisine tabidir.
a) 1998 yılı kazanç ve iratlarını
yıllık beyanname ile beyan eden gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri,
b) 1998 yılı ticari ve mesleki
kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükellefleri,
c) Bu Kanunun yayımlandığı
tarihte ücret geliri elde eden ve 1998 yılında elde ettikleri ücretlerinin
vergi matrahı toplamı 12 milyar lirayı aşan ücretliler. (Yönetim ve denetim
kurulları başkanı ve üyeleri ile tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısıyla
ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler dahil)
Verginin konusu, matrahı
ve oranı
MADDE 2. — Ek gelir
ve ek kurumlar vergisi;
a) Gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin 1998 yılı gelir ve kurumlar vergisi matrahları üzerinden
%5,
b) 1998 yılı ticarî ve meslekî
kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükelleflerinin; 1998
yılına ilişkin götürü matrahları üzerinden %5,
c) 1 inci maddenin (c) bendinde
sayılan ücretlilerin; 1998 yılında elde ettikleri ücretlerinin gelir vergisi
matrahı toplamı üzerinden %5,
oranında alınır.
Muaflıklar
MADDE 3. — Aşağıda
yazılı mükellefler ek gelir ve ek kurumlar vergisinden muaftır.
a) 17.8.1999 ve 12.11.1999
tarihleri itibariyle, Kocaeli, Sakarya, Yalova ve Bolu İllerinin merkez
ve ilçelerinde gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunanlar (depremde
zarar görmediğini veya vergi ödemek istediğini beyan edenler hariç) ile
bu illerdeki işyerlerinde fiilen çalışan ücretliler,
b)17/8/1999 veya 12/11/1999
tarihlerinde meydana gelen depremde; varlıklarının en az yüzde onunu (tevsik
edilmek kaydıyla), eşini veya birinci derece kan hısımlarından birini kaybedenler.
Bu maddenin uygulamasına
ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
İstisnalar
MADDE 4. — Ücret gelirlerinin
12 milyar lirası ek gelir vergisinden müstesnadır
Beyan ve ödeme
MADDE 5. — Ek gelir
ve ek kurumlar vergisi, aşağıda belirtilen sürelerde beyan üzerine veya
idarece tarh edilerek ödenir.
a) 1998 yılına ilişkin olarak
verilmesi gereken yıllık Gelir veya Kurumlar Vergisi beyannameleriyle beyan
edilmesi gereken matrahlar ve bu matrahlar üzerinden hesaplanan ek gelir
ve ek kurumlar vergisi, bu kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde
ayrı bir beyannameyle beyan edilir. Ödenmesi gereken vergi, ilki beyanname
verme süresi içinde, diğerleri beyanname verme süresinin bittiği ayı izleyen
ikinci, dördüncü, altıncı, sekizinci ve onuncu aylarda olmak üzere altı
eşit taksitte ödenir.
b) 1998 yılı ticarî veya
meslekî kazançları götürü usulde tespit edilen Gelir Vergisi mükelleflerinin,
götürü matrahları üzerinden hesaplanan ek gelir vergisi, bu kanunun yayımı
tarihinden itibaren bir ay içinde idarece tarh edilir ve ilki tarh süresinde,
diğerleri 2000 yılının haziran ve ekim aylarında olmak üzere üç eşit taksitte
ödenir.
c) 1998 takvim yılı ücretlerinin
vergi matrahı 12 milyar lirayı aşan ücretlilerin, bu ücretleri için hesaplanıp
ödenmesi gereken ek gelir vergisi, ücretlilerin bu kanunun yayımı tarihinde
kendilerine ücret ödemesinde bulunan işverene, 1998 yılında elde ettiği
ücretlerinin Gelir Vergisi matrahını bildirmeleri üzerine, işverenlerce
bu kanunun yayımı tarihinden sonraki birinci, üçüncü, beşinci, yedinci,
dokuzuncu ve onbirinci ücret ödemesinden tevkif edilmek suretiyle altı
eşit taksitte ödenir. Tevkif edilen bu vergi muhtasar beyannameyle beyan
edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Ek Emlak Vergisi
MADDE 6. — 29/7/1970
tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 1 ve 12 nci maddelerinde
yazılı bina, arsa ve araziler, 1999 yılı emlak vergisi matrahları üzerinden
bir defaya mahsus olmak üzere ek emlak vergisine tabidir.
"Sahip olunan konutlardan
brüt alanı 120 metrekareyi geçmeyen ve mükellefçe seçilen bir tanesi ile;
- Bolu, Kocaeli, Sakarya
ve Yalova İllerinin merkez ve ilçelerinde bulunan bina, arsa ve araziler,
- 17.8.1999 veya 12.11.1999
tarihinde meydana gelen depremde varlıklarının en az yüzde 10'unu (tevsik
edilmek kaydıyla) eşini veya birinci derece kan hısımlarından birini kaybedenlerin
bina, arsa ve arazileri,
bu vergiden müstesnadır.
Bina ve arazi vergisi ile ilgili muaflık ve istisnalar, bu vergi bakımından
da geçerlidir."
1999 yılında bina ve arazi
vergisi mükellefi olanlar, bu verginin de mükellefidirler. 1998 yılı genel
beyan döneminde veya 1998 yılında ortaya çıkan ve vergi değerini tadil
eden nedenlerle verilen beyannameler bu vergi için de verilmiş sayılır.
Bu vergi, 1999 yılı emlak vergisi matrahı üzerinden, bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren Emlak Vergisi Kanununda yer alan nispetlerde belediyelerce
hesaplanır. Hesaplanan vergi, başkaca bir işleme gerek olmaksızın tahakkuk
etmiş sayılır.
Bu Kanunun yayımı tarihine
kadar emlak vergisi beyannamesi verilmemiş olması halinde vergi, Emlak
Vergisi Kanununun 32 nci maddesine göre belirlenecek emlak vergisi matrahı
üzerinden tahakkuk ettirilir.
Tahakkuk eden bu vergi, mükelleflerce
1999 yılı Aralık ve 2000 yılı Mart aylarında olmak üzere iki eşit taksitte
ödenir. Belediyeler, bu madde uyarınca tahsil ettikleri vergileri, tahsilatı
takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bağlı
bulundukları vergi dairesine beyan ederek öderler.
Tahsil ettikleri vergiyi
yukarıda belirtilen süre içinde vergi dairesine yatırmayan belediyelerden,
yatırmaya mecbur oldukları vergiler, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil
edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi
MADDE 7. — 18.2.1963
tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 5 ve 6 ncı maddelerinde
yer alan (I),(II), (III) ve (IV) sayılı tarifelere göre vergiye tabi olan
ve bu Kanunun yayımlandığı tarihte ilgili sicilde kayıtlı bulunan taşıtlar,
bir defaya mahsus olmak üzere, 1999 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu
taşıtlar vergisi tutarı kadar, ek motorlu taşıtlar vergisine tabidir.
Ancak, bu kanunun 3 üncü
maddesine göre ek gelir ve ek kurumlar vergisinden muaf olanlar ile 17.8.1999
veya 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremde eşini veya birinci
derece kan hısımlarından birini kaybedenlere ait taşıtlar, depremde hasar
gördüğü tevsik edilecek taşıtlar, münhasıran yolcu ve yük taşıma faaliyetinde
bulunanların taşımacılık faaliyetinde kullandıkları taşıtlar ek motorlu
taşıtlar vergisine tabi değildir.
Ek motorlu taşıtlar vergisi,
bu Kanunun yayımı tarihinde tahakkuk etmiş sayılır.
Kanunun yayımı tarihinde
ilgili sicilde adlarına kayıtlı taşıt bulunan gerçek ve tüzel kişiler,
bu taşıtlar dolayısıyla 1999 yılı için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisinin
yıllık tutarını, ek motorlu taşıtlar vergisi olarak birinci taksiti, bu
kanunun yayımını izleyen ayın sonuna kadar, ikinci taksiti ise 2000 yılının
Mart ayının sonuna kadar olmak üzere iki eşit taksitte taşıtın kayıtlı
olduğu yerin vergi dairesine öderler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Özel İletişim Vergisi
MADDE 8. — 31/12/2000
tarihine kadar uygulanmak üzere her nevi cep telefonu işletmecileri tarafından
verilen (ön ödemeli kart satışları dahil) tesis, devir, nakil ve haberleşme
hizmetleri (Bolu, Kocaeli, Sakarya ve Yalova illerinin merkez ve ilçelerindeki
abonelere verilecek hizmetler hariç) %25 oranında özel iletişim vergisine
tabidir. Verginin mükellefi cep telefonu işletmecileridir. Bu verginin
matrahı, katma değer vergisinin matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül
eder. Özel iletişim vergisi, katma değer vergisi matrahına dahil edilmez.
Bir aya ait özel iletişim vergisi takip eden ayın 15 inci günü mesai saati
sonuna kadar katma değer vergisi beyannamesi ile beyan edilerek aynı süre
içinde ödenir. Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde 3065 sayılı Katma Değer
Vergisi Kanunu hükümleri uygulanır. Her nevi cep telefonu işletmecileri
tarafından imtiyaz sözleşmeleri uyarınca Hazineye ödenecek payın hesaplanmasında
özel iletişim vergisi dikkate alınmaz. Her ay tahakkuk edecek %25 oranındaki
özel iletişim vergisi faturalarda gösterilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Özel İşlem Vergisi
MADDE 9. — 31/12/2000
tarihine kadar ulgulanmak üzere, 16/8/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun
geçici 1 inci maddesinin A fıkrasında belirtilen işlemler ve kâğıtlar için
ödenen eğitime katkı payı tutarı kadar ayrıca özel işlem vergisi ödenir.
16/8/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin A fıkrasının
10, 11 ve 12 numaralı bentlerinde yer alan hükümler özel işlem vergisi
hakkında da uygulanır.
Özel işlem vergisinin tarh,
tahakkuk ve tahsilinde, ilgili mevzuat hükümleri ile 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
uygulanır.
Bakanlar Kurulu, özel işlem
vergisi tutarlarını 4306 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (A) fıkrasının
13 numaralı bendine bağlı kalmaksızın ayrı ayrı veya birlikte on katına
kadar artırmaya yetkilidir.
ALTINCI BÖLÜM
Ortak Hükümler
Kanunların uygulama alanı
MADDE 10. — Bu Kanunun
uygulamasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
a) Bu Kanun kapsamındaki
vergilerin tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin olarak bu Kanunda hüküm
bulunmayan hallerde; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 5422 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanunu, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, 1319 sayılı
Emlak Vergisi Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Âmme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
b) Dar mükellefiyette, mükellefin
Türkiye’deki daimî temsilcisi, birden fazla daimî temsilcinin mevcut olması
halinde mükellefin tayin edeceği, daimî temsilci tarhiyat tarihine kadar
herhangi bir tayin yapılmamışsa daimî temsilcilerden herhangi birisi, daimî
temsilcinin bulunmaması halinde, kazanç ve iratları dar mükellefe sağlayanlar,
bu Kanunda yer alan vergilerle ilgili ödevlerin yerine getirilmesinden
sorumludur. Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması
amacıyla dar mükellefiyette vergi sorumlusu tayin etmeye yetkilidir.
c) Bu Kanuna göre ödenen
vergiler, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider olarak kabul edilmez
ve hiçbir vergiden mahsup edilmez.
d) Bu Kanuna göre ödenecek
vergilere ilişkin usul ve esaslar ile verilmesi gereken beyannamelerin
şekil, muhteva ve eklerini belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
e) Bu Kanunda yer alan vergilerle
ilgili olarak tarh dönemi geçtikten sonra bulunan matrah farkları üzerinden
de ikmalen, re’sen ve idarece tarhiyat yapılır.
f) Bu Kanuna göre tahsil
edilen ve vergiler üzerinden 2. 2.1981 tarihli ve 2380 sayılı Kanun ile
27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanuna göre mahallî idarelere pay verilmez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Yöneticilerin sorumluluğu
MADDE 11. — 233 sayılı
Kamu İktisadî Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında
bulunan iktisadî devlet teşekkülleri, kamu iktisadî kuruluşları, bunların
müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri, belediyeler ile bunlara
bağlı işletmelerin yönetim kurulu veya yönetim komitesi başkan ve üyeleri
ile belediye başkanları bu kuruluşların mükellef veya sorumlu sıfatıyla
bu Kanun uyarınca tahsil ettikleri vergiler ile bu Kanunun yayımı tarihini
izleyen ayın başından itibaren 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun
60 ıncı maddesine istinaden tahsil ettikleri ek verginin ilgili tahsil
dairesine zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler.
Bu yükümlülüğe uymayan kişiler adına, zamanında ödenmeyen vergi, pay ve
fonların % 10’u tutarında ceza kesilir ve bu ceza 6183 sayılı Âme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca müşterek ve müteselsilen
sorumluluk esasına göre tahsil edilir.
MADDE 12. — 21.2.1963
tarihli ve 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanununun 3 üncü maddesinin sonuna;
"Çekler ilgili bankalarca
bastırılır ve satılır. Satılan çeklerin (genel ve katma bütçeli idareler,
il özel idareleri ve belediyelere verilen çekler hariç) değerli kâğıt bedelleri,
bankalarca her ayın yedinci günü akşamına kadar ilgili mal sandıklarına
ödenir."
Hükmü ile aynı Kanuna bağlı
değerli kâğıtlar tablosunun sonuna;
"14 üncü banka çekleri (herbir
çek yaprağı) 600 000" ibaresi eklenmiştir.
MADDE 13. — 7.11.1984
tarihli ve 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin
ikinci fıkrasındaki “% 300 (yüzde üçyüz)” ibaresi, “% 500 (yüzde beşyüz)”
olarak değiştirilmiştir.
MADDE 14. — 17.8.1999
ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremler nedeniyle binalarının
veya ticarî, zıraî, sınaî ya da meslekî faaliyete mahsus varlıklarının
zarar gördüğü hasar tespit komisyonlarınca belirlenen kişi veya kuruluşlara,
Bakanlar Kurulu kararları kapsamında bankalarca açılacak veya ertelemeye
tabi tutulacak krediler ve bu kredilerin teminatına ilişkin işlem ve kağıtlar,
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ile 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince
alınmakta olan Damga Vergisi ve harçlardan ve bankaların bu krediler ile
ilgili olarak her ne nam altında olursa olsun lehlerine aldıkları paralar,
banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisnadır.
İstisna konusu işlemi yapacak
kurum ve kuruluşlar, hasar tespit komisyonu raporu hariç başkaca bir belge
talep etmeksizin istisnayi re'sen tatbik ederler.
Vergi, resim ve harç istisnasını
uygulayan kurum ve kuruluşlar, işlemin yapıldığı veya kağıdın düzenlendiği
tarihi izleyen 30 gün içinde ilgililerin bağlı bulunduğu vergi dairesine
gerekli bildirimde bulunmak zorundadırlar.
MADDE 15. — 13/04/1994
tarihli ve 3984 sayılı Radyo Televizyon Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun
12 nci maddesinde belirtilen ve Üst Kurulun gelirleri arasında yer alan
reklam gelirlerinden alınacak paylar ile yayın izni ve lisans ücretlerinden
elde edilen gelirlerin; 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen
gelirler ile 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanunun 29 uncu maddesi gereğince Rekabet Kurumu adına elde edilen gelirlerin;
İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında yapılan iş ve işlemler nedeniyle alınan
menkul kıymet kotasyon ve tescil ücretleri ile kurtaj ücretlerinden ödenecek
borsa paylarının, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılan tescil ve
kayıtlar nedeniyle alınan ücretlerin, bu Kanunun yayımı tarihine kadar
birikmiş tutarları (faiz, repo, pay, alım-satım farkı ve benzeri adlarla
elde edilen her türlü gelir dahil) ile bu Kanunun yayımını izleyen tarihten
31/12/2000 tarihine kadar her ay sonu itibariyle birikecek tutarları üzerinden,
Maliye Bakanının teklifi ve Başbakanın onayı ile belirlenecek oranlara
göre hesaplanacak kısmı, Bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek
üzere Maliye Bakanı tarafından belirlenecek süre içinde Maliye Bakanlığı
Merkez Saymanlık Müdürlüğünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki
hesabına yatırılır. Yukarıda belirtilen kurum ve kuruluşlar bu Kanunun
yayımlandığı tarihe kadar birikmiş tutarlarını, Kanunun yayımını izleyen
10 gün içinde; bu Kanunun yayımını izleyen tarihten başlamak üzere her
ayın gelir ve giderleri ile kasa ve banka mevcutlarını (ay sonu itibariyle
birikmiş tutarlarını) gösterir malî bilgileri ise izleyen ayın 7 nci günü
sonuna kadar Maliye Bakanlığına bildirir. Bu maddede belirtilen tutarların
süresi içinde ödenmemesi halinde, ödenmeyen tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre (gecikme zammı da uygulanmak
suretiyle) takip ve tahsil edilir.
Faiz vergisi
MADDE 16. — 1.1.2000
tarihinden itibaren uygulanmak üzere, 1.12.1999 tarihinden önce ihraç edilmiş
bulunan Devlet İç Borçlanma Senetlerinden (Özel Tertip Devlet Tahvilleri
ve döviz cinsinden tahviller hariç);
1) İskontolu tahvil ve bonolara
ödenen faizlerden, 1.12.1999 tarihinden itibaren;
a) vadesine 1-91 gün kalanlarda
yüzde 4,
b) vadesine 92-183 gün kalanlarda
yüzde 9,
c) vadesine 183 günden fazla
kalanlarda yüzde 14,
2) Üç yıl vadeli değişken
faizli üç ayda bir kupon ödemeli tahvil faizlerinden yüzde 4,
3) İki yıl vadeli sabit faizli
üç ayda bir kupon ödemeli tahvil faizlerinden yüzde 19,
oranında ödemeyi yapanlar
tarafından faiz vergisi kesilir. Kesilen vergi ilgili ayı izleyen ayın
20 nci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile beyan edilerek bu sürede
ödenir. Ödenen vergiler hiçbir vergiden mahsup edilmez. Kendisine yapılan
ödemelerden kesinti yapılanlar kesinti tutarını ticarî kazançlarının veya
menkul sermaye iratlarının tespitinde gider olarak dikkate alırlar.
1.12.1999 tarihinden sonra
ihraç edilmiş bulunan devlet içborçlanma senet faizleri bu vergiye tabi
tutulmaz.
GEÇİCİ MADDE: 17.08.1999
veya 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen depremlerde ölenler ile bu depremdeki
yaralanmalara bağlı olarak daha sonraki tarihlerde ölenlerin mirasçılarına
veraset yoluyla intikal eden mallar, Veraset ve İntikal Vergisinden müstesnadır.
Yürürlük
Madde 17. — Bu kanunun
8, 9 ve 12 nci maddeleri yayımı tarihini izleyen aybaşında, diğer hükümleri
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18. — Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
GEREKÇE
Başbakan
Bülent Ecevit başkanlığındaki 57. Hükümet tarafından 24 Ağustos 1999 tarihinde
TBMM Başkanlığı'na sunulan tasarının ''Genel Gerekçe''si şöyle:
GENEL GEREKÇE
Ülkemiz 17 Ağustos 1999 günü
bir deprem felaketi yaşamıştır. Yaşanan bu felaket önemli boyutta can ve
mal kaybına yol açmış, daha bir hafta önce yürürlüğe giren bir vergi kanununun
ekonomik hayata yapması beklenen olumlu etkininin işaretleri görülmeden,
yeni ve büyük bir kamu finansman ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Bölgede meydana gelen ciddi
boyutlardaki tahribatın ve zararın giderilerek hayatın mümkün olan en kısa
sürede normale dönüştürülmesi, Hükümetin temel amacıdır. Depremin Devlet
gelirlerinin yüzde onbeşine tekabül eden bir bölümünün tahsil edildiği
bölgede meydana gelmiş olmasının gelir kaybına da neden olacağı gözönüne
alındığında karşılaşılan yükün boyutu daha açık bir biçimde ortaya çıkmaktadır.
Karşı karşıya bulunulan gelir
ihtiyacının sağlıklı kaynağının vergi olduğu kuşkusuzdur. Bu amaçla hazırlanan
Tasarıda depremde zarar gören yurttaşlarımızın, getirilen yükümlülüklerin
kapsamı dışında bırakılması prensibi benimsenmiştir.
Bu Tasarıyla;
– 1998 yılında beyan edilen
gelir veya kurumlar vergisi matrahları ile bu yılda elde edilen ve belli
miktarın üzerindeki ücretler,
– Bina, arsa ve araziler,
– Motorlu taşıtlar,
– Cep telefonları,
üzerinden bir defalık ek
vergi ödenmesi öngörülmektedir. Ayrıca bankalar tarafından verilen çekler
Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamına alınmaktadır.
Bu düzenleme ile bir yandan
depremde zarar gören yurttaşlarımızın yaraları sarılmaya çalışılacak diğer
yandan ekonomide yeni yapısal sorunlar yaratılmadan bir süredir uygulanmakta
olan ekonomik istikrar programının devamı sağlanacaktır. Tasarı ile aynı
zamanda toplumsal dayanışmanın hakiki bir örneği gerçekleştirilecektir.
(27.11.1999)
  |