ECEVİT'İN AÇIKLAMALARI

      Ecevit, toplantıdan sonra yaptığı açıklamada, ekonomik istikrarın aynı zamanda siyasal istikrara bağlı olduğunu, siyasal istikrar ne kadar sağlamlaşırsa ekonomik istikrarın da o kadar sağlam olacağını vurguladı. Ecevit, bu konuda işadamları ile görüşbirliği içinde olduklarını kaydetti.
      Bülent Ecevit, Türk ekonomisinin içinde bulunduğu tüm sorunların ayrıntılarıyla incelendiğini de belirterek, şöyle konuştu: “Değerli girişimcilerimizin sorunlara nasıl çözümler öngördükleri hakkında bilgi edinmiş olduk, biz de aydınlanmış olduk. Yarın da uzmanlarla birlikte toplanacağız. Ve bugünkü toplantıdan edindiğimiz izlenimleri birlikte, uzmanlarımızla birlikte değerlendireceğiz. Bütün işadamları, bütün sektör temsilcileri ekonomik programın hiç aksamadan sürdürülmesi konusunda görüş birliği içinde olduklarını belirttiler. Bu tabi bizim hükümet olarak ekonomik konulardaki çalışmalarımıza hız katan, şevk veren bir davranış oldu.” 
      Ecevit, henüz ekonomi konusunda ayrıntılı bir karar alınmadığını da belirterek, “Bu toplantıda girişimcilerin görüşlerini öğrendik. Bunları arkadaşlarımla ve uzmanlarla birlikte değerlendireceğiz. Ondan sonra somut açıklamalarda bulunabileceğiz. Bu arada bizim de bildiğiniz gibi bu vergilerin taksitlendirilmesi gibi son günlerde aldığımız bazı tedbirler var” dedi. 
      Başbakan Ecevit, bankaların hükümetten herhangi bir talebi olup olmadığı konusundaki bir soruya da, “Bankaların hükümetten herhangi bir talep olmadı, hükümete önerilerde bulunuldu. Bu arada mali sektörle, bankacılık sektörüyle reel sektör arasında birtakım sorunlar var. Bu sorunlar hala devam ediyor. Bu sorunların nasıl giderilebileceği konusunda her iki sektörün önde gelen temsilcilerinin bir araya gelmelerini ve çözümler üretmelerini sağladık, önerdik” yanıtını verdi. 
      Ecevit, bir gazetecinin bankacılık ile reel sektör arasındaki sorunların neler olduğuna yönelik sorusunu da şöyle yanıtladı: “Bu yıllardan beri üzerinde durulan bir konudur. Şimdi ayrıntılarıyla girmek çok zaman alır. Fakat reel sektörün yatırımlarını bankacılık sektöründen yeterli katkı gelmediği yolunda yaygın bir izlenim var. Onların bu izleminin giderilmesi için üzerimize düşen görevleri yapacağız. Bankacılık sektörünün temsilcileri ile iş hayatının temsilcilerinin bir araya gelip bir değerlendirme yapmalarının yararlı olacağını belirttik.” 

MİRAS: PARA İSTEMİYORUZ

      Toplantı çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Miras, zirvede reel sektörün kesinlikle hükümetten para istemediğini, “Elimizde Uluslararası Para Fonu desteğiyle uygulanan program var” dedi. Miras, bankacılık sektörünün mali destekle güçlendirilmesi gerektiğini söyleyerek, “Bankacılık sektörüne verilecek destek sonrasında, oradan gelecek para reel sektöre desteği arttıracaktır. Bankacılık sektörüyle reel sektör birbirine gayet olumlu ve sağlıklı yaklaştı. Aramızda herhangi bir sürtüşme yok. Çünkü Bankacılık sektörü varsa reel sektör de var” dedi. 
       Miras, reel sektör olarak taleplerini belirterek, sözlerine şöyle devam etti: 
       “Reel sektör gene birtakım sıkıntılarını para istemek suretiyle dile getireceklerdi. Bu katiyen olmamıştır. Yalnız bu programı uygulayan, elimizde IMF’in bütün ülkelerde uyguladığı bir sistem var. Bu programın uygulandığı bütün sistemlerde birtakım kaynaklar bulmuştur ve devlet de bu kaynaklara katkı sağlamıştır. Dolayısıyla biz reel sektörün rehabilite edilmesi için, para istemiyoruz, parayı kendileri bulacaklar, bankalarla ilgili münasebetlerimizdeki icra yoluyla üzerimize gelen olaylardaki çözümü de kendilerine ilettik. Herhalde bankalar kendi aralarında toplanmak suretiyle bize çözüm önerilerini daha sağlıklı bir şekilde getirecekler diye düşünüyorum.” 
       Fuat Miras, bankacılık sektörünün dış kaynakla desteklenmesi gerektiğini de belirterek, “Her türlü yerden dış kaynak bulabilirler. Tabi yabancı sermaye gelebilir. Sendikasyon kredileri gelebilir, bunlar yapılabilir. Bunlar geldiği taktirde mali sektörün daha sağlıklı bir yapıya kauşacağı banka birleşmeleri suretiyle kendi bünyelerindeki mali yapıyı geliştirebilirler diye bir izlenim aldık. Zannediyorum ki önümüzdeki günlerde bu birleşmeler süratle devreye girmesi lazım diye düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
       TOBB Başkanı Miras, dünyada reel sektörle bankacılık sektörü arasındaki sıkıntıların halledilmesiyle ilgili uygulamalar bulunduğunu, bu tür uygulamaların daha önce İsveç, Tayland, Japonya, Finlandiya gibi ülkelerde uygulanarak sıkıntıların aşıldığını kaydetti. Miras, “Devlet bir havuz, fon oluşturmak suretiyle reel sektörün bankalara olan borçlarını bir tahville fonlara ödeme yapmış. O fona özel sektör borçlanmış ve fona borçlarını ödemek suretiyle belli bir süre bir çözüm üretilmiş. Bu fona devlet yüzde 15 özkaynağını koymuş, yüzde 85’ini de dış kredilerle sağlamış. Söz konusu ülkelerdeki uygulamanın Türkiye’de de gerçekleştirilebileceğini anlattık” dedi.

TİSK RAPORU

       Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), ekonomi zirvesine, 40 maddeden oluşan ekonomik, 14 maddeden oluşan sosyal önlemleri içeren bir rapor sundu. 
       Raporda, toplu iş sözleşmelerinde konsensüs yaratılması istenirken, iş güvencesi yasa taslağının da mevcut şekliyle yasalaşmasının reel sektör için başlıbaşına bir kriz sebebi olacağına dikkat çekildi. 
       Avrupa genelinde işsizlikle mücadele ve istihdamı arttırmak amacıyla uzlaşmaya dayalı ulusal eylem planlarının yürürlüğe konulduğu belirtilen raporda, Türkiye’de de bu uygulamaya hızla geçilmesi istendi. Bu konudaki alınması gereken tedbirler ise özetle şöyle sıralandı: 
       “İşçi çalıştırmaktan kaynaklanan yükler, dönemsel olarak azaltılmalı, enerji girdilerine uygulanan vergiler yüzde 50 oranında indirilmeli, yeni istihdama yönelik düşük faizli kredi imkanı tanınmalı, bir yıl içerisinde işçi sayısını belirli oranda arttıran işyerlerinin ilave istihdamdan kaynaklanan yükleri bir dönem ertelenmeli, Eximbank kredilerinde bu işyerlerine öncelik tanınmalı, çalışma mevzuatı bir an önce esnekleştirilmeli ve atipik istihdam modellerine yer verilmelidir.” 

ÖZİLHAN: ÇALIŞMA TAKVİMİNE UYULMALI

       Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan da, yaptığı açıklamada, özelleştirme ve yapısal reformlarla ilgili hukuki boşlukların doldurulması ve programın bu yönüyle ilgili olarak hükümetin kararlılığı ve çalışma takvimine uyma azminin vurgulanması gerektiğini söyledi. Özilhan Ecevit ile yaptıkları görüşmenin ardından, “AB karınca, Türkiye Ağustos böceği” başlıklı yazılı bir açıklama yaptı. 
       Özilhan, Başbakan Ecevit ile yapılan görüşmede, TÜSİAD’ın uygulanmakta olan makro ekonomik uyum programı ve Ulusal Program konusundaki görüşlerini aktardığını kaydetti. Uygulanmakta olan makro ekonomik uyum programının 13 aylık uygulaması sonucunda enflasyonun toptan eşya fiyatı bazında Ocak 2001 tarihi itibariyle yüzde 28’e gerilemiş olmasını önemli bir başarı olarak değerlendirdiklerini aktaran Özilhan, ancak Kasım 2000’de yaşanan mali krizin arkasında yapısal uyum ve özelleştirmelerde yaşanan geciklemelerin yattığının da gözden kaçırılmaması gerektiğini vurguladı. 
       Makro ekonomik koordinasyondaki eksikliğin faizleri artırdığı ve yatırımların ertelenmesine, üretimin ve istihdamın daralmasına neden olduğunu vurgulayan Özilhan, mali piyasaların programa olan inancının devamını sağlamak için dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle sıraladı: 
       -Özelleştirme ve yapısal reformlarla ilgili hukuki boşluklar doldurulmalı ve programın bu yönüyle ilgili olarak hükümetin kararlılığı ve çalışma takvimine uyma azmi vurgulanmalıdır. 
       -Fon’daki bankaların durumunun bir an önce çözüme kavuşturulması, bankalar kanununun uluslararası standartlara uygun olarak düzenlemesi ve kamu bankalarının rehabilitasyon ve özelleştirme süreçlerinin hızlanması gerekmektedir. 
       -Kasım ayında yaşanan krizden sonra yatırımların durduğu, sadece yabancı sermayenin değil Türk sanayicisinin de yatırım yapmaktan kaçındığı görülmektedir. Bu noktada, AB’ye uyum sürecinin hızlanması büyük önem kazanmaktadır. AB’ye uyum sürecinin bir an önce tamamlanması Türk sanayi ve hizmet kesiminin rekabet gücünü artırıcı bir etki yapacak ve belirsizlik ortamını ortadan kaldırarak yatırımları hızlandıracaktır.” 
      Makro ekonomik uyum programının en hassas başarı göstergesinin faiz oranlarının düzeyi olduğuna işaret eden Özilhan, enflasyon oranın gerilemesine paralel olarak faiz oranlarının da tutarlı bir düşüş göstermesi ve özel sektör tarafından taşınabilir reel faiz düzeylerine doğru seyretmesi gerektiğini bildirdi. Özilhan, “Bu nedenle uygulanan programın başarısı ve sürdürülebilirliği faiz oranlarının düşmesiyle teyid edilebilecek ve böylelikle reel sektörde büyüme gözlenecektir” dedi.

OĞUZ: PROGRAMDAN TAVİZ YOK

       Toplantı çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Türkiye ihracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Okan Oğuz da, zirvenin en olumlu tarafını, tarafların istikrar programının tümüyle arkasında olduklarını ve desteklediklerini ifade etmesi olarak açıkladı.
       Oğuz, zirveye kur baskısından, hayali ihracat olayları hedeniyle ödenmesi ertelenen KDV iadeleri gibi sorunlarla toplantıya girdiklerini ancak vergi iadelerinin ödeneceği ve Eximbank desteğinin artacağı yolunda sözler duyduklarını belirterek, “Bu da ileriye daha ümitli bakmamıza neden oldu” dedi.
       Zirvede, istikrar paketini bozucu bazı önlemlerin sözü geçtiğini ancak bunların uygulanmasının söz konusu olmadığını söyleyen Oğuz, “Programı bozucu bir önlem söz konusu değil” diye konuştu. 
       Oğuz, Başbakan Bülent Ecevit’in,reel sektör ile bankacılık kesimi temsilcilerinden zirveden sonra biraraya gelmelerini istediğini belirterek, önümüzdeki günlerde Bankalar Birliği ile TOBB’un organize edeceği bir toplantı yapılacağını da ifade etti. 
       Oğuz, şöyle devam etti: 
       “Herhalde hafta sonu değerlendirilecek. Buna benzer toplantıların en az üç ayda bir yapılması konusunda bir mutabakat oldu. Ama bazı alt başlıklara ilişkin toplantıların bugün verilen raporlar ve konuşmalar çerçevesinde, örneğin KDV ile ilgili kısmı Maliye Bakanlığı ile ayrı bir ekip olarak, Tarım Bakanlığı ile ilgili kısmı Tarım Bakanlığı ile ayrı bir ekip olarak sürdürülecek.” 
       Oğuz, bir gazetecinin “Fonun kurulmasına ilişkin öneriniz oldu mu?” sorusunu da “Fuat Beyin önerileri içinde vardı. Not edildi. Her halde hafta sonunda değerlendirilecek” diye yanıtladı. 
       “Talepler karşısında hükümetin yaklaşımı ne oldu?” şeklindeki bir soru üzerine de Oğuz, taleplerinin ekonomik programın ruhuna ters düşmeyecek araştırmalar yapılarak hazırlanmış talepler olduğunu söyledi. 
       Gerek KDV iadelerinin ödenmesi ilişkin talebin gerekse Eximbank tarafından bir fon oluşturulmasına yönelik talebin programın ruhuyla ters düşen bir noktasının bulunmadığını ifade eden Oğuz, “Sadece bu noktada gereken konuya ilişkin siyasi iradenin tesisi. Zannediyorum o nokta da umuyorum ki olumlu gelişmeleri haftaya alırız” dedi.

ESNAF YOK OLMA NOKTASINDA

       Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu (TESK) Başkanı Derviş Günday ise, Türkiye’nin sorununun üretmemekten kaynaklandığını belirterek, “Türkiye üretmek yerine ithalat tuzağına düşmüştür. Bu sistem değişmeli, ülke yeniden üretmeye yönelmelidir” dedi. 
       Yıllardır en büyük fedakarlığı yapan esnaf ve sanatkarın artık dayanacak gücü kalmadı” diyen Günday, uygulanmakta olan ekonomik programın başarılı olabilmesi için esnaf ve sanatkar kesiminin fedakarlığının diğer toplum kesimlerine göre çok daha ağır olduğunu dile getirdi. 

ÇAĞLAYAN: BİR BAŞLANGIÇ YAPTIK

       Ankara Sanayi Odası Başkanı Zafer Çağlayan ise kendilerinin morale ihtiyaçları bulunduğunu ve bunun bir başlangıç olduğunu belirterek, “Sayın Başbakan ve yardımcıları bizi dikkatle dinlediler. Türkiye ve enflasyonla mücadele programı açısından son derece faydalı olmuştur” dedi. Bu diyaloğun bir başlangıç olduğunu ifade eden Çağlayan, reel ve mali sektörün birbirinin varlık sebebi olduğunu, onların sıkıntılarının da bulunduğunu anlattı. 

KİMLER KATILDI

       Zirveye, Hükümet kanadından Başbakan Ecevit’in yanı sıra Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcıları Devlet Bahçeli, Hüsamettin Özkan, Mesut Yılmaz katıldı. Reel sektör adına ise TOBB Başkanı Fuat Miras ve bazı oda başkanları (İzmir Ticaret Odası, İstanbul Sanayi Odası, Ankara Sanayi Odası ve Kayseri Sanayi Odası), Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı Tuncay Özilhan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) başkanı Okan Oğuz, TESK Başkanı Derviş Günday, TZOB Başkanı Faruk Yücel ile TİSK Başkanı Refik Baydur, Tekstil İşverenleri Sendikası Başkanı Halit Narin, Deniz Ticaret Odası Başkanı Cengiz Kaptanoğlu, demir çelik sektörünü temsilen Recep Yazıcı toplantıya katıldılar. 

      Bankacılık sektörünü temsilen de zirvede, Bankalar Birliği Başkanı ve Ziraat Bankası Genel Müdürü Osman Tunaboylu, Bankalar Birliği Genel Sekreteri Ekrem Keskin, Halkbank, Vakıfbank, Emlakbank, Yapı-Kredi ve İş Bankası, Akbank, Garanti Bankası, Koçbank, Dış Ticaret Bankası, TEB, Eximbank, Pamukbank ve Şekerbank genel müdürleri yer aldı.