Başbakan Bülent ECEVİT, Başbakan Yardımcıları Devlet BAHÇELİ, Mesut YILMAZ ve H.Hüsamettin ÖZKAN ile ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal DERVİŞ'in katılımı ile Başbakanlıkta 12 Kasım 2001 tarihinde görüşülen ''2002 yılında kamu kesiminde alınacak tasarruf önlemleri''ne ilişkin çalışmalar tamamlanmış ve kamuoyuna aşağıdaki açıklamanın yapılması uygun görülmüştür.

Uygulanmakta olan ve uluslararası mali kuruluşlarca da çok büyük mali kaynaklarla desteklenmekte olan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı, Türkiye ekonomisinin uzun yıllardır birikerek kronikleşen temel sorunlarına, yapısal reformlar ile güçlü mali ve parasal politikalarla kökten çözüm getirmeyi; bunun sonucunda da sürdürülebilir büyüme sürecine girilmesini, makro ekonomik istikrarın tesis edilmesini, toplumsal refah seviyesinin yükseltilerek gelir dağılımındaki adaletsizliğin önlenmesini ve gelecekte Türkiye'nin çağdaş sanayileşmiş ülkeler arasında yer almasını hedeflemektedir.

Programın uygulama sürecinde, toplumun çeşitli kesimleri geçiş döneminden kaynaklanan bazı sıkıntılar yaşayabilmekte ve büyük fedakarlıklar göstermek zorunda kalabilmektedir. Bu nedenle, asli görevi, toplumdan aldığı kaynaklarla yine topluma en iyi hizmeti adil ve etkin şekilde götürmek olan devletin, bu görevini sağlıklı bir şekilde yerine getirebilmesi için daha etkin bir yapıya kavuşması gerekmekte; devletin organizasyonunu teşkil eden kamu sektörünün de diğer tüm kesimler gibi kendi üzerine düşen fedakarlıkları yerine getirmesi gerekmektedir.

11 Eylül'de meydana gelen ABD'ye yönelik terörist saldırıların dünya ekonomik konjonktüründe yarattığı olumsuzlukların, Türkiye ekonomisini de etkileyebileceği göz önünde tutulduğunda, 2002 yılında yapısal reformların ve disiplinli mali politikaların kararlılıkla uygulanmasının daha da önem kazanmaktadır.

2002 yılında kamu kesimindeki faiz dışı fazlanın, GSMH'ya oranının, yüzde 6.5 düzeyindeki gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşmada, kamu kurum ve kuruluşlarında maliyetleri düşürmek ve kamu harcamalarının reel ekonomi üzerindeki yükünü azaltmak amacıyla, harcamaların azaltılması ve gelirlerin artırılması yönünde aşağıdaki önlemlerin alınması kararlaştırılmıştır.

Kamunun yerel hizmetlerinin "yerinde" verilmesi, eşgüdümü güçlendirilerek, hizmet maliyetlerini azaltacak, makine parkından daha etkin yararlanılmasını sağlayacak; dolayısıyla, etkinliği ve verimi artıracaktır. Bu amaçla konsolide bütçeye dahil kuruluşların bölge müdürlükleri kaldırılacak ve bu kurumların görevlerinin yerine getirilmesi konusundaki düzenlemeler, 2002 yılını içinde tedricen gerçekleştirilecektir.

Enerji sektöründeki dağıtım kayıpları ve kaçak kullanımdan doğan toplam maliyet, sonuçta toplumun kayıtlı elektrik abonesi kesimine daha yüksek enerji faturası olarak yansımaktadır. Bu kayıpların azaltılması yönünde gerekli önlemler alınacaktır.

Kamu tarafından topluma sağlanan mal ve hizmetlerin adil, ayrıcalıksız ve en etkin biçimde sunulması gerekmektedir. Bu temel prensip doğrultusunda, KİT'ler tarafından sağlanan hizmetlerin fiyatlandırılmasındaki ticari olmayan bedelsiz ve tarife altı uygulamalar kaldırılacaktır.

Kamu kesimindeki tasarruf ve yükün adil dağıtılması ilkeler doğrultusunda, kamu lojmanlarından yararlananların mümkün olduğu ölçüde piyasa rayiçlerine yakın bir bedel ödemeleriyle ilgili uygulama, maaş düzeyleri de dikkate alınarak orta vadeli bir program çerçevesinde gerçekleştirilecektir.

Bütçe üzerindeki yükü giderek artan sağlık harcamalarının daha adil, daha disiplinli ve daha kontrollü bir yapı içinde gerçekleşmesi sağlanacaktır. Bu alandaki israfa son verilmesini teminen, ilaç sektöründeki yasal düzenlemeye tabi ilaç kar oranlarının gözden geçirilmesine karar verilmiş; gelişmiş ülkelerde uygulanmakta olan ilaçların tane ile satılması da ilke olarak benimsenmiştir.

İlaç israfının önlenmesi hususunda diğer bir tedbir de, 2002 yılından başlamak üzere, yüzde 10'luk ilaç katılım payının, ilgililerin maaş ve aylıklarından kesilmesi uygulamasına geçilmesidir.

Geçmiş ekonomik krizlerin reel sektör ve finans sektörü üzerindeki olumsuz etkilerinin bir yansıması olarak istihdam ve reel ücret konusunda diğer kesimlerde yaşanan sıkıntılar, kamu sektöründeki ücret politikalarının belirlemesinde de göz önünde tutulmak zorundadır. Bu nedenle, memur maaşlarının dönem başı artışları; 2002 yılı Ocak ayında yüzde 10, Temmuz ayında ise yüzde 5 oranları ile sınırlı tutulacaktır. Ancak, ortalamada göreli olarak çok düşük olan memur maaşlarının enflasyon karşısında aşınmasını bir ölçüde önlemek amacıyla, 2001 yılında uygulanan enflasyona endeksleme sistemi aynı esaslar çerçevesinde devam ettirilecektir.

Düşük üretim ve/veya verimlilik performansı gösteren işletmelerdeki işçilik maliyetlerinin azaltılması için gerekli önlemler alınacaktır.

Emeklilik hakkını elde etmiş olup 50 yaş üzerinde bulunan ve işçi sendikalarının da yer aldığı bir komisyon tarafından değerlendirildikten sonra kamu kurumlarının kurum yöneticileri tarafından uygun görülecek işçilerin, her türlü yasal haklarının ödenerek emekli edilmelerine olanak sağlanması, faiz dışı bütçe harcamalarının yüzde 40'ına ulaşan personel giderlerinde tasarrufa gidilebilmesi ve kamu hizmetinin ortalama birim maliyetinin orta vadede düşürülebilmesi için gerekli görülmektedir.

KİT'lerdeki personel harcamalarının rasyonel hale getirilebilmesi için, bütçeden kaynak aktarılan KİT'lere yeni personel alınmayacak; bunun dışında kalan KİT'lerde ise yeni işe alma sınırlandırılacaktır.

İşçilik maliyetleri, her KİT'in yapısına uygun metodlarla azaltılacaktır. Bu konuda alınacak diğer bir önemli önlem de; KİT'lerin faaliyet dışı kalan birimlerinde üretime ilişkin prim ödemelerinin kaldırılmasıdır.

İstihdam maliyetinin azaltılmasının yanısıra, işletmecilik giderlerinin de düşürülmesi için gerekli önlemlerin alınması KİT'lerin mali yapılarında yaşanan olumsuz gelişmeler nedeniyle ortaya çıkan finansman ihtiyacını azaltacaktır.

Tarımsal destekleme politikasındaki köklü değişiklikler çerçevesinde, endüstriyel bitkilerde uluslararası fiyatların elverişliliği de göz önüne alınarak, destekleme prim ödemelerinin sadece soya fasulyesi ve kanola ile sınırlı tutulmasına karar verilmiştir. Ayrıca, Doğrudan Gelir Desteği kapsamında çiftçiye yapılacak destek ödemelerinde, uluslararası piyasalardaki fiyatlar ve enflasyon hedefleri de göz önünde bulundurulacaktır.

Sosyal güvenlik sisteminde bugüne kadar yapılan reformların etkisinin kalıcılığını tesis etmek, 2001 yılında yaşanan olumsuzlukların sosyal güvenlik kuruluşlarının üzerindeki etkilerini bertaraf etmek amacıyla SSK ve Bağ-Kur prim ödemelerinde tahsilat oranının yükseltilmesi için gereken yasal ve idari tedbirler alınacaktır.

Yıl sonu faiz dışı fazla hedefine ulaşılabilmesi amacıyla Akaryakıt Tüketim Vergisi, Özel İşlem Vergisi ve Motorlu Taşıtlar Vergisinde gerekli ayarlamalar yapılacaktır. Bunların yanı sıra; ATV kapsamında olmayan doğalgaz 2002 yılbaşından itibaren bu verginin kapsamına alınacak, bunun nihai tüketiciye fiyat artışı olarak yansımasının önlenmesi amacıyla da belediyelere doğalgaz maliyet bedeli üzerinden pay alma yetkisi tanıyan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı genelgesinde gerekli düzenleme yapılacaktır.

Emlak Vergisi'ne ilişkin yasal düzenlemede değişiklik yapılarak büyükşehir belediyelerinin emlak vergisi gelirlerinin artırılması hedeflenmektedir. Bu şekilde vergi gelirleri artacak olan söz konusu belediyelerin, genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları pay düşürülerek bütçeye kaynak yaratılması hedeflenmektedir.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.