Fazilet Partisi Kongresi... 14 Mayıs 2000

MİLLİYET GAZETESİ'NDE YAYINLANAN YORUMLAR
 

TAHA AKYOL - 13 MAYIS 2000 
 
 

     FAZİLET Partisi'nin önde gelen yenilikçilerinden Cemil Çiçek'le konuşuyorum, "baskıların tepki doğurduğunu" söylüyor:
     - Elbette baskılardan etkilenenler var ama tepki duyanlar da artıyor. İnsanlar iradelerine baskı yapılmasından rahatsız oluyorlar...
       Evet, "insanın kendi iradesinin" bilincine varması fevkalade önemli bir süreçtir ve değişen Türkiye'nin bir yansımasıdır.
       Yine yenilikçilerin önde gelen başka bir ismi Salih Kapusuz'un söyledikleri:
     - Rica etseler, vefadan bahsetseler etkili olabilirlerdi ama baskı yapıyorlar, tüzük değişikliği ile delege iradesini baskı altına aldılar. Bütün bunlar tepki çekiyor.
       Evet, değişen Türkiye'nin FP'deki yansımalarıdır bunlar. Fazilet'teki mücadelenin siyasi kültürümüz açısından fevkalade önemli olmasının sebebi, bir tarafta "itaat, biat" gibi, öbür tarafta "serbest irade, seçim" gibi kavramların vurgulanmasıdır.
       * * *
     BÜTÜN milletlerin geçmişinde otoriter kültürler vardır. Birey ve liberal değerler bütün milletlerde belli bir sosyal gelişme aşamasında ortaya çıkmıştır.
       Bizde Birinci Meclis'in tutanaklarında sadece istilacı düşmana karşı değil, saltanat rejiminde cisimleşen "istibdat"a karşı da büyük bir tepki görülür.
       Halbuki, eski 'siyasetname'lerde "istibdat" güç ve kuvvet göstergesi olarak övülürdü... Avrupa'da laik siyasi doktrinlerin öncülerinden biri olan Jean Bodin, "mutlakiyet"i savunurken Doğu'nun "istibdat"ını örnek veriyordu!
       Hürriyet ve birey fikrinin laik otorite ile çeliştiği nokta modern liberalizmin ve demokrasinin en önemli aşamalarından biridir.
       Bizde de 1946'dan sonraki siyasi yazılara bakıldığında, "istibdat"a ilişkin tepkilerin bu defa Tek Parti idaresine, "şeflere inkiyad eden disiplinli cemiyet" ideolojisine yöneltildiği görülür.
       1946'daki DP kongresinde Osman Bölükbaşı, "Çankaya'daki kızıl sultan" diye konuştuğunda alkıştan yer yerinden oynamıştı.
       * * *
     BUGÜNKÜ Türkiye demokrasi konusunda bir hayli mesafe almıştır. Ancak "gelenekten" ve "töre"den gelen otoriterlikler ve Jakoben resmi ideoloji hala önemli oranda etkilidir.
       Bireyi ve demokrasiyi üreten temel sosyolojik süreç ise kentleşme, ekonomik gelişme ve eğitimdir. Bu sürecin bireyi ve demokrasiyi üreten etkilerinin FP'de gecikmiş olması normaldir. Çünkü FP "kenarda kalanların" partisidir. Ama FP'li kitlelerde de eğitim, ekonomi, kentleşme ve demokrasi içinde siyaset pratiği geliştikçe "birey" ortaya çıkmakta, eski köylü "itaat"ın yerini "bireysel irade" duyarlığı almaktadır.
     "28 Şubat" askeri müdahalesinin İslami kitleleri eğitimden, ekonomik girişimcilikten, kentsel kamu alanlarından ve siyasetten atmaya kalkışması hem demokrasi, hem toplumsal modernleşme açısından affedilmez bir hatadır!
       İstibdat ve mutlakiyeti öven çağların din, siyaset ve laiklik anlayışıyla hürriyet ve bireyi öne çıkaran çağımızın din, siyaset ve laiklik anlayışı elbette farklı olmuştur; Türkiye işte bu farklılaşma sürecini yaşıyor.
       Devleti liberalleşmeye zorlayan sebeplerle, FP'yi 'yenilenmeye' zorlayan sebepler aynıdır.
       FP'de pazar günü kim kazanır, bilmem... Bildiğim, Gül'ün iyi bir oy almasının Türkiye'de ve FP'de demokrasiyi güçlendireceğidir.

HASAN CEMAL  -  13 MAYIS 2000

       Fazilet'in yarınki büyük kongresinde esas kapışma Erbakan Hoca'yla Tayyip Erdoğan arasında. Gelenekçi kanatla Yenilikçiler'in yolları ayrılmış durumda. Nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, dananın kuyruğu asıl kongreden sonra kopacak!
 

     FP'de kapışmanın asıl nedeni, kireçli kabuğu çatlatarak, deri değişimini zorlayan tabandaki İslami yeni oluşumlardır.
       Örneğin...
     Mücahit Bilici'nin deyimiyle, "İslam'ın bronzlaşan yüzü..."
       Artık içki servisi ve gazinosu olmayan...
       Kadın ve erkeklerin ayrı ayrı plajlarda denize girdiği, namaz vakitlerinde otel hoparlörlerinden ezan okunduğu 5 yıldızlı oteller devreye girmiş bulunmakta.
     Ali Bulaç, "modern tatil kültürünün bir parçası olduk... Buna dayalı bir İslam endüstrisi de gelişti.
       Denize girmeyi meşrulaştıran mayolar, şortlar üretilmeye başlandı" diye yazıyor.
       Tabii...
       Sadece 5 yıldızlı oteller değil, modern tatil kültürünün, İslami kesimde artık herkesin kendi olanakları ölçüsünde yaşanmakta olduğunu söyleyebiliriz.
     FP'nin ak saçlıları, isteseler de istemeseler de bronzlaşan İslam'da simgeleşen farklı zihniyetin yenilikçilere sempati duyduğunu hissediyorlar.
 

       Yarın FP'de kongre var.
       Birçokları gibi ben de; sonuç şimdiden belli, Erbakan galip, Gül mağlup diyorum.
       Neden?
       Erbakan'ın partileri yokken o kesim çeşitli partilere dağılmıştı.
       Bu dağınık gruba özel bir elbise biçen, diken Erbakan oldu. MNP; MSP ve RP ile.
       Yani, İslamcı kesim çeşitli partilerde yanaşma olmaktan kurtuldu, partisine kavuştu, yeni bir hüviyet kazandı, siyasi güç olarak büyüdü. İktidara da geldi.
       Kim ne derse desin, bir sosyal akışı, dağınık, çekingen tabii bir toplumsal oluşumu kanalize edip marka haline getiren Erbakan'dır.
       Erbakan olmasaydı, FP'ye kadar varan farklı bir organize siyasal güç doğabilir miydi?
       * * *
       BAKIN FP'ye; Erbakan'ın gücünde, etkinliğinde hala bir kişi yok. Recai Kutan saygın bir emanetçi görüntüsü veriyor. Şu andaki gücü de belki bu fonksiyonundan geliyor.
       Gül ve arkadaşları cesur ama Erbakan'ı partide aşacak güçte, deneyimde ve tarihi birimde değiller. Hiç olmazsa bu aşamada.
       Öyleyse yarınki kongrede FP'de değişim, demokratikleşme, gençleşme, yenileşme bekleyenler hayal kuruyorlar demektir.
       * * *
       KURDUĞU, liderliğini yaptığı üç parti de kapatılan bir liderin, Erbakan'ın taktik değiştirmemesi de ilginç değil mi?
       Bu toplum onun partisini iktidar da yapıyor, kendisini başbakan da, ama o düzeni sarsıcı, yasalara aykırı, toplumda vatandaşları birbirine karşı tahrik edici, rejimi değiştirme arzularını ortaya koyucu mesajlar vermekten vazgeçmiyor. Hem de karşılaştığı ağır müeyyidelere rağmen.
       Yoksa, geniş bir kütleyi siyasi parti tabelası altında, mütecanis bir şekilde tutmanın anahtarı bunda mı görülüyor?
       * * *
       FP'de gençlerin, yenilikçilerin genel başkan adayı Abdullah Gül, partide gizlice yapılan tüzük değişikliğini dün eleştiriyordu:
     "Bu değişiklikle 1200 delegenin üzerini çizdiği bir isim yönetime girerken, 1200 delegenin oybirliği ile istediği bir kişi ise yönetime giremeyecektir."
       Gül'ün bu sözlerinden daha ilginci, bu tüzük değişikliğinden Genel Başkan Kutan'ın haberinin olmadığını söylemesiydi.
       Yani, partiye hakim nokta genel merkezin dışında bir yerdeydi. Ve bu merci FP'de dikensiz gül bahçesi istiyordu, ama bu gül Abdullah Gül değildi...
       * * *
       BAŞTA da dediğimiz gibi, FP'de mevcut yönetim yarın herhalde kazanır.
       Yani Erbakan galip gelir.
       Ama bu uzun vadede FP'ye ne kazandırır, ne kaybettirir?
       Bugün adı FP olan siyasi oluşuma Türkiye'de ihtiyaç var.
       O bir görüşü temsil ediyor. O bir vakıa. Öyleyse, üç partinin kapatılmasına yol açan yanlışlara sapanların etkisini partide azaltacak bir denge formülünü bu kongre bulmalı.

     Fazilet Partisi'ndeki değişim rüzgarları gelecek seçime Erbakan'la girmeyi planlayan "emanetçi" kadroyu çileden çıkardı; Abdullah Gül'ün önünü kesmek için girişilen son "tüzük darbesi" bile kongrenin hayli sert bir mücadeleye sahne olacağını gösteriyor.
       Siyasal tarihimizde örneği boldur; seçmen iradesine müdahale niteliğindeki baskılar ters teper!
       Oğuzhan Asiltürk'ün kongreyi demokratik bir yarış olmaktan çıkarmaya yönelik "Balgat odaklı" faaliyetleri, Recai Kutan'dan çok, Gül'ün işine gelecek gibi. Hoca'ya bağlı il başkanlarına "Gül'e oy verirseniz, ahiretiniz yanar" diyecek kadar ileri giden "köleci" anlayışın aksine tabanın bu tür hesapları boşa çıkardığı nice kongre izledik. Gerçi Erbakan geleneğinde, "parti kapattırıp yenisini kurmak, seçimle genel başkan değiştirmekten önce gelir" ama Fazilet de çağa ayak uyduruyor.
       Kutan'ın karşısında, genç bir aday var - 50 yaşındaki Gül'ü, partinin mollaları çocuk görüyormuş! - 18 Nisan'da oyları yüzde 15'e düşmüş Fazilet'i Türkiye'nin partisi yaparak iktidara taşıma söylemi tabanda coşku buluyor.
       Aksi olsa, Gül'ün ayak sesleri böylesine güçlü işitilmese Erbakancı kadro, "Oyuna geliyoruz. Parti bölünmesin. Abdullah Gül bir dönem daha beklesin" diye paniğe kapılır mıydı?
       En komiği de Gül'ün kamuoyundaki desteğini "kartelin adayı" diye azaltmaya çalışma çabasıdır.
       Acaba? Yeni Şafak yazarları da "bir kısım medya" saflarına mı katıldılar? Fehmi Koru, Nazlı Ilıcak, Ahmet Taşgetiren Gül'ü desteklerken herhalde "kartel"e bakmıyorlar; daha demokrat, çağdaş ve yenilikçi buldukları için Abdullah Bey'in arkasında duruyorlar.
       Ya Tayyip Erdoğan'a, Bülent Arınç'a FP'nin Meclis Grup Başkanvekili Abdüllatif Şener, Salih Kapusuz gibi isimlerin desteğine ne demeli? Onlar Erbakan döneminde, toplumun önde gelen kurumlarıyla çatışmanın partiye hiçbir şey kazandırmadığını gördüler.
       28 Şubat'a sürüklenilmesinde Refahyol'un yanlışlarının hiç mi payı yoktu? Seçimdeki büyük gerilemenin nedenleri konusunda özeleştiri yapmanın zamanı gelmedi mi?
       Fazilet, tarihi bir dönemeçte...
       Erbakan rüzgarıyla Kutan'a kongre kazandırmaya çalışmak, Anayasa Mahkemesi'ndeki kapatılma davasında partiyi daha da zora sokmaz mı?
       Lider değişikliği bu açıdan da rahatlatıcı olabilir.
       Abdullah Gül, "hayırda yarışalım" diyor. Recai Bey kazanacaksa bile mücadele "adil" götürülmelidir. Parti asıl, haksızlık yapılırsa bölünür!

        Demokrat Parti 14 Mayıs 1950'de iktidara gelmişti. Bu nedenle 14 Mayıs bugüne kadar Türkiye'de demokrasiye geçişin miladı olarak kabul ediliyordu. FP yönetimi de "DP'nin devamcısı" olduklarını ileri sürerek partinin 1. Olağan Kongresi'ni özellikle bu tarihe almıştı. 
       14 Mayıs 2000 ise, daha günler öncesinden, bir başka dönüşümün miladı oldu: Otuz yılı aşkın bir süredir tek bir otorite (Necmettin Erbakan) ve onun bir avuç kurmayı (Şevket Kazan, Oğuzhan Asiltürk, Recai Kutan, Fehim Adak, Süleyman Arif Emre...) tarafından yönetilen Milli Görüş hareketi de bu tarihte, yani yarın demokrasiyle tanışacak.
       Ancak bu hareket bugünlere kolay gelmedi; hareketin son partisi FP'nin demokratikleşmesi epey sancılı oldu ve bu sorunlar kongre günü de bitmeyecek; hatta daha da artacağa benziyor.
 

Geldiğiniz sayfaya dönüş	Sayfa Başı