|
SİYASİ
PARTİLERİN YENİDEN AÇILMASI...
(3821
SAYILI YASA - 3 TEMMUZ 1992)
12
Eylül 1980 döneminde kapatılan siyasi partilerin yeniden açılmasına ilişkin
yasa, 19 Haziran 1992 tarihinde TBMM'de kabul edildi. 3821 sayılı yasa,
3 Temmuz 1992 tarihinde Resmi Gazete'de (Sayı: 21273) yayınlanarak yürürlüğe
girdi.
16.10.1981 TARİH VE 2533
SAYILI SİYASİ PARTİLERİN FESHİNE DAİR KANUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA
VE 2820 SAYILI SİYASİ PARTİLER KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN
KANUN
Madde 1.- 16.10.1981
tarih ve "2533 Sayılı Siyasi Partilerin Feshine Dair Kanun" yürürlükten
kaldırılmıştır.
Anayasa Mahkemesi dışında
başka mahkeme veya kurullarca kapatılan siyasi partiler hakkında da bu
Kanun hükümleri uygulanır.
Madde 2.-
2533 sayılı Siyasi Partilerin Feshine Dair Kanuna göre kapatılmış olan
siyasi partiler ile Anayasa Mahkemesi dışında başka mahkeme veya kurullarca
kapatılan siyasi partiler, son büyük kongre veya kurultay üyelerinin hayatta
kalanlarınca alınacak kararla, aynı ad, rumuz, amblem, rozet ve benzeri
işaretleri kullanarak yeniden açılabilirler.
Bu durumda 2533 sayılı Siyasi
Partilerin Feshine Dair Kanunla feshedilen partiler ile Anayasa Mahkemesi
dışında başka mahkeme veya kurullarca kapatılan siyasi partilerin Hazineye
intikal eden taşınmaz malları, iade tarihindeki durumlarına veya değerlerine
göre; para faizsiz olarak, hisse senetleri ise Hazineye intikal tarihindeki
nominal değerlerine göre işlem görerek, siyasi partinin açılmasına karar
verildiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde geri verilir.
Feshedilen siyasi partilerin
yeniden açılmasına karar verilmediği takdirde aynı üyeler yukarıdaki fıkrada
gösterilen malvarlığının Hazinede kalmasına karar verebilecekleri gibi,
aynı esaslara göre bir partiye veya belirli oranlar içinde bir kaç partiye
devir kararı da verebilirler.
Madde 3.- 2533 Sayılı
Siyasi Partilerin Feshine Dair Kanuna göre feshedilmiş siyasi parti ile
Anayasa Mahmekesi dışında başka mahkeme veya kurullarca kapatılan siyasi
partinin son büyük kongre veya kurultay üyelerini toplantıya çağırmak ve
toplantı işlemlerini yürütmek üzere Ankara Çankaya 1 Numaralı İlçe Seçim
Kurulu Başkanlığınca, feshedilen siyasi partinin son merkez karar ve yönetim
kurulu veya genel idare kurulu üyelerinin, yedek üyeler dışında, sağ kalanları
ile bir Toplantı Yürütme Kurulu oluşturulur. Bu kurul, siyasi partinin
16.10.1981 tarihinde geçerli olan tüzük ve yönetmelikleri ile son büyük
kongre veya kurultay üyelerinin adlarını, soyadlarını, baba adlarını, doğum
yeri ve tarihlerini ve son adreslerini gösterir bir üye listesi düzenleyerek
Çankaya 1 Numaralı İlçe Seçim Kurulu Başkanına verir.
Üye listeleri Çankaya 1 Numaralı
İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından Resmi Gazete'de ilan edilir ve Çankaya
1 Numaralı İlçe Seçim Kurulu binasında onbeş gün süre ile askıya çıkarılır.
Listelerin kesinleşmesi hakkında "2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu"nun
21 inci maddesinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Listenin kesinleştiği tarihten
itibaren, en geç bir ay içinde yapılacak toplantının günü, saati, yeri,
gündemi ve toplantıya ilişkin başka hususlar, Çankaya 1 Numaralı İlçe Seçim
Kurulu Başkanı tarafından Toplantı Yürütme Kurulunun görüşü alınarak belirlenir
ve taplantının yapılacağı tarihten en geç onbeş gün önce, liste ile birlikte,
Resmi Gazete'de ilan olunur. İlanda ayrıca toplantı için gerekli olan salt
çoğunluğu sağlanamaması durumunda ikinci toplantıya ilişkin hususlar da
belirtilir. İkinci toplantıda salt çoğunluk aranmaz. Toplantıda kararlar
oy kullananların çoğunluğu ile alınır.
Listede yer alan üyelerin
başka bir siyasi partiye üye olmaları, toplantıya katılmalarına engel değildir.
Madde 4.- Kapatılmış
olan siyasi partilerin son büyük kongre veya kurultay üyelerinin hayatta
kalanlarınca yapılacak toplantı, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu hükümleri
uyarınca Çankaya 1 Numaralı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığının denetiminde
yapılır.
Toplantı, Toplantı Yürütme
Kurulunun en yaşlı üyesi tarafından açılır ve derhal Toplantı Başkanlık
Divanı için seçime geçilir. Kapatılmış siyasi partinin tüzelkişiliği, 2820
sayılı Siyasi Partiler Kanununun 8 inci maddesindeki koşullar aranmaksızın,
Toplantı Başkanlık Divanının seçilmesiyle birlikte yeniden oluşmuş sayılır.
Ancak toplantıda partinin feshine karar verilmişse, malvarlığı konusunda
alınacak karardan sonra tüzelkişilik sona erer.
Toplantıda partinin devamına
karar verilirse, eksikleri toplantıda tamamlanmak ve ilk olağan genel kongreye
kadar görev yapmak üzere, kapatılan partinin son merkez organları geçici
olarak görevlendirilebileceği gibi 2820 sayılı Siyasi Partiler kanununun
hükümleri uyarınca geçici yeni merkez organları da seçilebilir. Bundan
sonraki işlemler, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu hükümleri uyarınca
geçici genel başkan ve geçici merkez karar ve yürütme kurulu tarafından
yerine getirilir.
2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanununun 14 üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca yapılması gereken
büyük kongre veya kurultayın tüzelkişiliğin kazanılmasından itibaren en
geç altı ay içinde yapılması zorunludur.
Parti tüzük ve programının,
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununa uyumlu duruma getirilmesiyle geçici
genel başkan ve geçici merkez karar ve yürütme kurulu yetkilidir.
Madde 5.- Kapatılmış
olan siyasi partinin tüzelkişilik kazanmasına karar verilmesi durumunda
toplantıya katılanlar, o siyasi partinin geçici üyesi sayılmalarını isteyebilirler
ve haklarında 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrası hükmü, karar tarihinden başlayarak dört ay süre ile uygulanmaz.
İlk olağan kongreye kadar
yeni bir toplantı zorunlu görüldüğünde, toplantı yeter sayısı yeniden açılan
partide kalmış olan ilk toplantı üyelerinin salt çoğunluğudur.
Madde 6.- Kapatılan
siyasi partilerin devamına karar verilmesi durumunda,bu siyasi partilere
aid ad, rumuz, amblem, rozet ve benzeri işaretler kullanılarak başka bir
siyasi parti kurulamaz.
Bu Kanun gereğince, siyasi
parti malvarlığının birden fazla partiye devredilmesine ilişkin kararda
malvarlığının hangi partilere, hangi oranlarda devredileceği ve ad, rumuz,
amblem, rozet ve benzeri işaretlerin de hangi parti
tarafından kullanılabileceği
açıkca belirtilir.
İşaretleri kullanma hakkı
verilen parti, ad, rumuz, amblem, rozet ve benzeri işaretleri altı ay içinde
kullanmadığı takdirde bunların herhangi bir siyasi parti tarafından kullanılması
serbesttir.
Bu Kanunun, yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 6 ay içinde, kapatılan siyasi partinin devamına veya
malvarlığının bir siyasi partiye devrine ilişkin bir karar alınmazsa, parti
kendini feshetmiş sayılır ve malvarlığı üzerindeki
Hazine mülkiyeti devam eder.
Bu durumda feshedilmiş sayılan siyasi partinin ad, rumuz, amblem, rozet
ve benzeri işaretleri herhangi bir siyasi parti tarafından kullanılabilir.
Madde 7.- Çankaya
1 Numaralı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca yukarıdaki madde hükümlerine
göre yerine getirilecek işlemler için gerekli harcamalar 298 sayılı Seçimlerin
Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 181 inci maddesindeki
ödenekten aynı maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde karşılanır.
Maliye ve Gümrük Bakanlığı
bu işler için yeterli ödeneği ilgili programına aktarmaya yetkilidir.
Madde 8.- 22/4/1983
tarihli ve 2820 sayılı kanunun 96 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 96 - Anayasa
Mahkemesince temelli kapatılan veya siyasi parti siciline kayıtlı bulunan
siyasi partilerin isimleri, amblemleri, rumuzları, rozetleri ve benzeri
işaretleri başka bir siyasi partice kullanılmayacağı gibi, daha önce kurulmuş
Türk devletlerine ait topluma mal olmuş bayrak, amblem ve flamalar da siyasi
partilerce kullanılmaz.
Kurulacak siyasi partiler,
kapatılan siyasi partilerin devamı olduklarını beyan edemez ve böyle bir
iddiada bulunamazlar.
Geçici Madde 1- 2533
sayılı Kanun gerekçe gösterilerek açılan davalardan devam edenler düşer,
taşınmazlarla ilgili davalarda, kesinleşen hükme karşı yargılamanın iadesi
yolu, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay için açık sayılır,
hak düşürücü süreler ve zaman aşımı işlemiş sayılmaz.
Geçici Madde 2- 2533
sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, tapuda ve diğer kayıtlarda feshedilen
siyasi partilerin dışında gerçek ve tüzel kişilere ait görünen 2533 sayılı
Kanuna dayanılarak Hazineye intikalleri sağlanan taşınır ve taşınmaz mallar
16.10.1981 tarihinde tapuda ve diğer kayıtlarda sahibi görünen gerçek ve
tüzelkişilere iade edilir.
Madde 9.- Bu Kanun
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 10.- Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(BELGENET
ARŞİVİNE 20 EYLÜL 2000 TARİHİNDE ALINMIŞTIR)
  |