|
MİLLİ NİZAM PARTİSİ VE MİLLİ GÖRÜŞ HAREKETİ
1950'lerde Demokrat Parti (DP), 1960'larda da Adalet Partisi'nde (AP)
örgütlenerek merkez sağ partiler içinde yer almayı tercih eden İslamcı
siyasal akım, 26 Ocak 1970'te Milli Nizam Partisi (MNP) adıyla
ayrı bir siyasi güç olarak ortaya çıktı.
MNP,
1969 seçimlerinde Konya'dan Bağımsız olarak parlamentoya giren Necmettin
Erbakan ve 17 arkadaşı tarafından kuruldu. Amblemi, işaret parmağını
kaldıran sol bir yumruktu. Genel başkanlığına Necmettin Erbakan’ın geldiği
parti içinde, A.Tevfik Paksu, Süleyman Arif Emre, Hasan Aksay ve Fehmi
Cumalıoğlu gibi isimler vardı. MNP, Adalet Partisi'nden (AP) ayrılan Isparta
milletvekili Hüsamettin Akmumcu ve Tokat milletvekili Hüseyin Abbas'ın
da katılımıyla TBMM'de 3 milletvekili ile temsil edildi.
İslamcı bir söylemin egemen olduğu MNP'nin programında, milli
ve manevi kalkınmaya önem verildi. Parti, ahlak ve fazilet kavramlarını
ön plana çıkarttı. Serbest rekabetçi ekonomik anlayışa ve faiz sistemine
karşı çıkarak, devlet müdahalesiyle ekonomide bir "nizam" sağlanması gerektiğini
öne sürdü. Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (Avrupa Birliği) girilmesine de
karşı çıkan parti, Türkiye’de ağır sanayi yatırımlarına hız verilmesi gerektiğini
savundu.
Partinin Kuruluş Beyannamesi'nde "Aziz Milletimiz; Bugün, daima
Hak’ka bağlılıkta, Hak’kı tutmakta, iyiyi destekleyici, kötüyü men edici
hüviyetiyle insanlık tarihinin en ulvi mahreki üzerinde yürüyen Büyük Milletimizin
çeşitli tesirlerle kendi yolundan saptırılması gayretlerinin hüküm sürdüğü
oldukça uzun bir devreden sonra yeniden ulvi ve şanlı tarihi yörüngesi
üzerine oturtulması için füzelerin ateşlendiği gündür. Milli Nizam Partisi;
Milletimizi karışık ve karanlık devrelerden sonra aydınlığa götürecek,
onu parlak tarihi yörüngesi üzerine yeniden oturtmak için ateşlenen güçlü
füzedir. Bugün bu füzenin ateşlendiği gündür. Bugün bu mutlu gündür. Bütün
milletimize uğurlu ve hayırlı olsun. Ey daima Hak’kı tutmak, iyiyi sağlamak
ve kötüyü men etmek yolunda bulunmak üzere seçilmiş mümtaz ve Aziz Milletimiz!"
deniliyordu. Kaynak : Dünyada ve Türkiye'de Siyasal İslamcılık,
Dr Abdullah Manaz, s. 358 - 372
MNP programı ile ortaya atılan bu görüşler, sonraki yıllarda
"Milli Görüş" adı altında, Erbakan ve arkadaşlarınca kurulan veya kurdurulan
bütün partilerin programlarının genel çerçevesini oluşturdu.
Cumhuriyet Başsavcılığı, 5 Mart 1971'de, MNP hakkında "laikliğe aykırı
çalışmalar yürüttüğü" gerekçesiyle dava açtı.
Anayasa Mahkemesi, 20 Mayıs 1971'de, partinin "laik devlet
niteliğinin ve Atatürk devrimciliğinin korunması prensiplerine aykırı olduğu"
gerekçesiyle kapatılmasına karar verdi. Bununla birlikte, MNP yöneticileri
hakkında herhangi bir ceza davası açılmadı.
Erbakan, MNP’nin kapatılmasından sonra İsviçre'ye gitti ve bir süre
orada kaldı.
Kapatılan MNP'nin kadroları, benzer bir tüzükle, yaklaşık 1,5 yıl sonra
11 Ekim 1972’de, Milli Selamet Partisi (MSP) adıyla yeni bir parti
kurdular. Partinin Genel Başkanlığı'na Süleyman Arif Emre getirildi.
MSP’nin kuruluş çalışmaları içinde yer alan Erbakan, bu partiye resmen
1973’ün mayıs ayında katıldı, 20 Ekim 1973'te partinin genel başkanı oldu.
MSP, 12 Eylül 1980'e kadar, Türkiye’nin siyasal yaşamında etkin bir
rol oynadı. 12 Eylül yönetimi tarafından diğer partilerle birlikte kapatıldı.
21 Eylül 1983'de kurulan ve Genel Başkanlığı'nı Necmettin Erbakan'ın yaptığı
Refah
Partisi (RP), 16 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi tarafından "Laik Cumhuriyet
ilkesine aykırı eylemleri" nedeniyle kapatıldı. Beyan ve eylemleri
ile Parti'nin kapatılmasına neden olan Necmettin Erbakan, Şevket Kazan,
Ahmet Tekdal, Şevki Yılmaz, Hasan Hüseyin Ceylan, İ. Halil Çelik ile Şükrü
Karatepe'ye 5 yıllık siyaset yasağı getirildi.
1997'de RP'nin kapatılma olasılığına karşı kurulan Fazilet Partisi
(FP) de, yine aynı nedenle, 22 Haziran 2001'de kapatıldı.
FP'nin kapatılması üzerine "Milli Görüş" hareketi ikiye bölündü:
"Yenilikçiler"
ile "Gelenekçiler"
Erbakan ve çevresinde yer alan "Gelenekçiler", Malatya milletvekili
ve kapatılan FP'nin genel başkanı Recai Kutan'ın başkanlığında 20 Temmuz
2001'de "Saadet Partisi"ni kurdular.
İstanbul Büyükşehir eski Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ve çevresinde yer alan "Yenilikçiler", Erdoğan
başkanlığında 14 Ağustos 2001'de "Adalet ve Kalkınma Partisi"ni (AK Parti) kurdular.
|