Tabiî afetlerin neticesi dikkate alınarak afet öncesi ve sonrası tedbirlerin, sevk ve idaredeki eksiklerin tespiti için Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddelerine göre ekte sunulan gerekçede gösterilen sebeplerden dolayı, Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.
 

Cevat Ayhan	Bülent Arınç	Fethullah Erbaş
Sakarya	Manisa	Van
Musa Demirci	Latif Öztek	Lütfü Esengün
Sıvas	Elazığ	Erzurum
Mehmet Bedri İncetahtacı	M. Zeki Çelik	Sabahattin Yıldız
Gaziantep	Ankara	Muş
Mehmet Elkatmış	Eyüp Fatsa	Şükrü Ünal
Nevşehir	Ordu	Osmaniye
Mehmet Bekaroğlu	Nezir Aydın	Ahmet Demircan
Rize	Sakarya	Samsun
Musa Uzunkaya	Ahmet Nurettin Aydın	Temel Karamollaoğlu
Samsun	Siirt	Sıvas
Abdüllatif Şener	Yahya Akman	Zülfükar İzol
Sıvas	Şanlıurfa	Şanlıurfa
Ahmet Karavar	Mustafa Niyazi Yanmaz	Abdullah Veli Seyda
Şanlıurfa	Şanlıurfa	Şırnak
Şeref Malkoç	Maliki Ejder Arvas	İlyas Arslan
Trabzon	Van	Yozgat
Mehmet Çiçek	Ali Oğuz	Mehmet Ali Şahin
Yozgat	İstanbul	İstanbul
Osman Yumakoğulları	Avni Doğan	Mustafa Kamalak
İstanbul	Kahramanmaraş	Kahramanmaraş
Ali Sezal	Zeki Ünal	Abdullah Gül
Kahramanmaraş	Karaman	Kayseri
Salih Kapusuz	Kemal Albayrak	Mehmet Batuk
Kayseri	Kırıkkale	Kocaeli
Osman Pepe	Hüseyin Arı	Veysel Candan
Kocaeli	Konya	Konya
Remzi Çetin	Teoman Rıza Güneri	Özkan Öksüz
Konya	Konya	Konya
Lütfi Yalman	Ahmet Derin	Yaşar Canbay
Konya	Kütahya	Malatya
	İsmail Alptekin
	Bolu

17 Ağustos 1999 Salı günü saat 03.01’de meydana gelen, merkez üssü Gölcük’te olan ve 7.4 şiddetindeki deprem başta Kocaeli, Sakarya, İstanbul, Yalova, Eskişehir, Bolu ve diğer bölge illerinde büyük çapta can ve mal kaybına sebep olmuştur.

Deprem sonrası kurulması lazım gelen Kriz Merkezinin ve hükümetin kurduğu koordinasyon merkezlerinin yeterli olmadıkları gibi yıkılan binaların altındaki vatandaşlarımızın kurtarılmasında sivil savunma güçlerinin ve Devlete ait araç gereçlerin gecikmeli olarak bölgeye intikal ettiğini, keza yıkılan binaların hemen yanındaki bazı binaların hiç hasar görmediği tespit edilmiştir.

Türkiye jeolojik yapısı ve coğrafi şartlar itibariyle sık sık afete maruz kalmaktadır. Sel, heyelan, yangın, deprem vs. afetler can ve mal kaybına sebep olmaktadır. Her afet sonrası eksiklikler, hatalar, sevk ve idare zafiyeti tartışılmakta ancak tedbirlerin istenen seviyede gerçekleştirilemediği görülmektedir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak yapılan çalışmaların incelenmesi, gelişmiş, afetle mücadelede başarılı olmuş ülkelerdeki uygulamaların araştırılması, Türkiye’de yapılması gereken işler ve alınması gereken tedbirlerin acilen tespiti gerekmektedir.

Bunun için bu araştırma önergesini vermek zarureti hasıl olmuştur.

17 Ağustos 1999 Salı günü meydana gelen ve 20 milyon insanın yaşadığı 6 ili kapsamı içine alan 7.4 şiddetindeki deprem, Marmara bölgesinde büyük maddî ve onarılmaz manevî kayba yol açmıştır.

Yurdumuzda, Cumhuriyet döneminde meydana gelmiş en büyük depremlerden birisi olan bu depremin açtığı yaraları sarmak, bundan sonra olabilecek afetleri en az zararla atlatmak, afet öncesi ve afet esnasında alınabilecek tedbirleri saptamak amacıyla, Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.
 

Atilla Mutman	Kemal Vatan	Salih Dayıoğlu
İzmir	İzmir	İzmir
Burhan Bıçakçıoğlu	Saffet Başaran	Melda Bayer
İzmir	İzmir	Ankara
Rahmi Sezgin	Hasan Özgöbek	Tayyibe Gülek
İzmir	Uşak	Adana
Bekir Gündoğan	Mustafa Kemal Tuğmaner	Uluç Gürkan
Tunceli	Mardin	Ankara
Ziya Aktaş	Gaffar Yakın	Şenel Kapıcı
İstanbul	Afyon	Samsun
Esvet Özdoğu	Hüseyin Mert	Güler Aslan
Ankara	İstanbul	İzmir
Sebahat Vardar	Mustafa Karslıoğlu	Yekta Açıkgöz
Bilecik	Bolu	Samsun
Necati Albay	Mehmet Yaşar Ünal	Osman Kılıç
Eskişehir	Uşak	İstanbul
Mehmet Mail Büyükerman	Ahmet Zamantılı	Ahmet Sancar Sayın
Eskişehir	Tekirdağ	Antalya
Ali Ahmet Ertürk	Ali Günay	Fikret Uzunhasan
Edirne	Hatay	Muğla
Ayşe Gürocak	Namık Kemal Atahan	Nural Karagöz
Ankara	Hatay	Kırklareli
	Numan Gültekin
	Balıkesir

Ülkemiz, jeolojik ve topoğrafik yapısı ve iklim özellikleriyle doğal afetlerin sık rastlandığı bir ülkedir. Son 60 yıl içinde doğal afetlere baktığımızda, hasarların % 65’ini depremler oluşturmaktadır.

Ülkemizin % 95’i deprem kuşağı içinde bulunmaktadır. Topraklarımızın % 44’ü birinci derece deprem bölgesidir. Nüfusumuzun % 55’i bu bölgede yaşamaktadır. Sanayimizin % 75’i de yine bu bölgededir.

90’lı yıllar, ülkemiz için felaketlerle dolu yıllar olarak iz bırakmıştır. Doğu Anadolu’da yaşanan çığ felaketleri, Erzincan depremi, Senirkent’te meydana gelen toprak kayması, Dinar depremi, İzmir sel felaketi, yurt sathında yaşanmış onlarca sel felaketi, Adana depremi, yaşanan felaketlerden bazılarıdır. Bugüne kadarki en büyük maddî ve manevî hasara yol açan Marmara bölgesi depremi, hiç kuşkusuz ulusumuzu derin bir üzüntüye boğmuştur.

Unutulmamalıdır ki, doğal afetlerden kaynaklanan ekonomik kayıp, her yıl GSMH’nın % 1’idir. Stok üretim ve işsizlik kaybı eklendiğinde de bu oran % 3’ü bulmaktadır.

20 milyon insanın yaşadığı 6 ili kapsayan 7.4 şiddetindeki bu deprem felaketi âdeta bir faciaya dönüşmüştür. Yasa ve yönetmeliklere uymamanın zararlarını sebep olanlar değil, vatandaşlarımız çekmiştir ve çekmektedir.

Bütün bu gerçekler ışığında, afet öncesinde, afet esnasında ve afet sonrasında meydana gelen aksaklık ve eksikliklerin giderilmesi amacıyla, yasalarımızdaki boşlukların cezaî yaptırımlarla onarılmasını sağlamak, doğal afetler esnasındaki kurtarma çalışmalarını yürütmekle görevli sivil savunma birliklerinin yetersizliklerini ve eksikliklerini gidermek, merkezî ve yerel yönetimlerden kaynaklanan sorunları incelemek, araştırmak ve çözümleri belirlemek amacıyla, Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 102 ve 103 üncü maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını saygıyla arz ederiz.

Marmara Bölgemizdeki İllerimizde büyük can ve mal kayıplarına neden olan deprem felaketi, Milletimizi derinden yaralamıştır.

Kapsadığı alan, yol açtığı can ve mal kaybı itibarıyla yüzyılımızın en büyük depremlerinden birisi olan bu büyük felaketin bütün yönleriyle araştırılması amacıyla, Anayasanın 98 inci, TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ederiz.
 

İsmail Köse	Ömer İzgi	Adnan Fatin Özdemir
Erzurum	Konya	Adana
Nail Çelebi	Cezmi Polat	Süleyman Turan Çirkin
Trabzon	Erzurum	Hatay
Lütfi Ceylan	Mehmet Hanifi Tiryaki	Burhan Orhan
Tokat	Gaziantep	Bursa
Hidayet Kılınç	Reşat Doğru	Armağan Yılmaz
İçel	Tokat	Uşak
Mehmet Kaya	Mehmet Nacar	Oktay Vural
Kahramanmaraş	Kilis	İzmir
Osman Gazi Aksoy	Ali Işıklar	Salih Erbeyin
Isparta	Ankara	Denizli
Birol Büyüköztürk	Namık Hakan Durhan	Mehmet Ay
Osmaniye	Malatya	Gaziantep

Aziz Milletimiz maalesef bu yüzyılın en büyük tabiî afetlerinden birisiyle karşı karşıya kalmış bulunmaktadır. Depremin, Marmara Bölgemizdeki muhtelif illerimizde meydana getirdiği büyük can ve mal kaybı, sadece afete maruz kalan illerde değil, bütün yurt sathında derin bir üzüntüye sebep olmuştur. Büyük Milletimiz bu büyük acıyı yüreğinde hissederek yardımlaşma ve dayanışmanın en güzel örneklerini sergilemiştir.

Devlet ve Hükümetimiz de Milletimizin bu derin yarasını sarabilmek için iyi niyetli bir çabanın içerisindedir. Bu çabanın yeterli olup olmadığı noktasını sorgularken, bu acılı ve hassas dönemde Milletimizin hissiyatını Devlete karşı husumete döndürecek aşırılıklardan da kaçınmak gerekmektedir. Büyük felaketin hemen ardından Devletimiz bütün imkânlarını seferber etmiş, Hükümetimiz gece gündüz demeden yaraları sarma çabasını başlatmıştır. Felaketin yaygın bir alanı kapsaması, ulaşım ve haberleşme ağlarının felce uğraması, çok sayıda binanın ağır hasar görüp enkaz haline gelmesi, kurtarma ve ilk yardım çalışmalarını olumsuz yönde etkilemiştir. Buna rağmen Devletimiz bütün kurum ve kuruluşlarıyla olağanüstü bir gayretin içerisindedir.

Doğal afetler, zaman zaman bütün insanlığın karşı karşıya kaldığı felaketlerdir. Bugünkü teknolojik düzey bu tür afetleri önceden tespit edecek aşamaya gelememiştir. Tıpkı Türkiye gibi, birinci derecede deprem kuşağında bulunan, belli aralıklarla kırılan fay hatları üzerinde yer aldıkları için sık aralıklarla Deprem afetine maruz kalan bir çok gelişmiş ülke, deprem ve deprem sonrasına yönelik ileri yöntemler geliştirmişlerdir. Bu yöntem ve tedbirler sayesinde, deprem afetleri, ABD ve Japonya gibi ülkelerde ya çok az can kaybıyla atlatılmakta, yahut hiç bir can kaybı meydana gelmemektedir. Yukarıda belirttiğimiz büyük çabalara rağmen can ve mal kayıplarının çokluğu işte bu yönüyle araştırılmaya muhtaçtır. Türkiye’deki sorun, afet sonrasındaki çabaların yeterliliği ve yetersizliğinden ziyade, deprem öncesi çalışma ve tedbirlerin yeterliliği veya yetersizliği noktasında düğümlenmektedir. Yeni inşaat alanları, toplu konut ve gecekondu önleme bölgeleri tayin ve tespit edilirken, depremle mücadele şartları yeterince dikkate alınmamaktadır. Konutlaşma alanlarında zemin etüdleri yeterince yapılmamaktadır. Birinci derece deprem kuşağındaki yerleşim merkezlerinde depreme dayanıklı konut üretimi projeleri uygulanmamaktadır. Yerel yönetimler bu tür konutların üretimi ve kontrolü konusunda yeterli duyarlılığı tam olarak gözetmemektedirler. Türk inşaat sektörü dünya çapında haklı bir şöhrete ulaşmış, teknolojik donanım ve tecrübe olarak dünya standartlarını yakalamıştır. Bu sektördeki az sayıda müteahhidin sebep olduğu hatalı konut üretiminin meydana getirdiği üzücü sonuçlar, bu sektörü de kamuoyu önünde bütünüyle rencide edecek düzeye ulaşmıştır. Bu alanda süratle bir mevzuat yenilemesine gidilmesi ve inşaat sektörünün daha iyi şekilde denetlenmesi zarurî hale gelmiştir.

Bütün bu hususların Meclis zemininde sağlıklı bir şekilde incelenip araştırılması bakımından bir Meclis Araştırması açılmasında yarar görülmektedir.

17.8.1999 Salı günü saat 03.02’de ülkemizi yasa boğan depremde şu ana kadar resmî kayıtlara göre 8 binin üzerinde vatandaşımız vefat etmiş, 35 bin vatandaşımız yaralanmıştır. Ancak, bu rakamların daha da artacağı görülmektedir. Ayrıca milyarlarca dolar maddî kaybımız sözkonu-
sudur.

Bu da göstermektedir ki; Türkiye depreme hazırlıksız yakalanmıştır. Deprem olaylarında ilk 24 saat çok önemlidir. Ancak, Devlet deprem felaketi karşısında vatandaşlarımıza gerekli ilk müdahaleyi yapmakta maalesef çok geç kalmıştır. Nitekim, vatandaşlarımız ilk şoku atlattıktan sonra, yetkililerden beklenen yardımlar gelmeyince kendi imkânları ile enkazlara koşmuşlardır. Bu büyük depremin üzerinden üç gün geçmesine rağmen ulaşılamayan enkazlar mevcuttur.

Deprem felaketi sonrasında;

– Koordinasyon eksikliği açıkça ortaya çıkmıştır.

– Kurulan kriz masaları çalışmalarında etkili olamamıştır.

– Bölgede uzman personel, araç ve teçhizat çok yetersiz kalmıştır.

– Su, elektrik, telefon, gıda, yiyecek ve giyecek ihtiyacı had safhadadır.

– Salgın hastalık tehdidi hızla artmaktadır.

– Bölgede karayolu ve köprüler büyük ölçüde tahrip olmuştur.

– Tüm uyarılarımıza rağmen, halen bölgede olağanüstü hal ilan edilmemiştir. (Anayasa Madde 119)

Devletimiz çok büyük bir felaketle karşı karşıyadır. Türkiye bu büyük yarasını birlik ve beraberlik içinde kendi gücüyle ve imkânlarıyla mutlaka saracaktır. Bu konuda başta TBMM olmak üzere, tüm kurum ve kuruluşlara büyük görevler düşmektedir.

Deprem felaketinin meydana getirdiği zararları süratle ortadan kaldırmak ve bu konuda gereken tedbirleri tespit etmek amacıyla Anayasanın 98, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını Grubumuz adına arz ederiz.

Saygılarımızla.
 

Merkez üssü Kocaeli İlimiz olmak üzere; İstanbul, Sakarya, Yalova, Bolu, Bursa, Eskişehir ve Zonguldak illerimiz ile bu illerimize bağlı pek çok ilçemizde 17 Ağustos 1999 Salı günü saat 03.02’de meydana gelen deprem felaketi büyük can ve mal kaybına sebebiyet vermiştir.

Bu büyük üzücü felaket karşısında, Devletimizce alınmış olan önlemlerin yanısıra, konunun bütün boyutlarıyla araştırılması, alınması gereken ek tedbirler ve yasal düzenlemelerin tespiti amacıyla Anayasanın 98, TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ederiz.
 

17 Ağustos 1999 Salı günü saat 03.02’de meydana gelen merkez üssü, Kocaeli İlimiz merkez olmak üzere, İstanbul, Sakarya, Yalova, Bolu, Bursa, Eskişehir ve Zonguldak illerimiz ve bu illerimize bağlı ilçelerimizde meydana gelen deprem mal ve can kaybı açısından Cumhuriyet tarihimizin en büyük depremi olmuştur.

Ülkemizin deprem kuşağında olduğunun idraki içinde; depremlerle birlikte yaşayacağımızı kabul etmeliyiz.

Geçirdiğimiz felaketlerden ders alarak; geçmişin geleceğin öğretmeni olduğunun şuuru içerisinde, bundan sonraki deprem ve benzeri felaketlere hazırlıksız yakalanmamak, Devletimizce alınan tedbirlerin yanısıra, deprem öncesi ve sonrası alınacak tedbirleri görüşmek, kamu ve özel bina inşaatlarının temelden itibaren denetim mekanizmalarını ve sivil savunma birliklerinin yetersizliği karşısında, bu birlikleri yeniden yapılandırmak, teknolojik imkânlarla donatmak; bütün bu noktalardan hareketle yasal boşlukları tespit etmek ve yasal boşlukları doldurmak, gelişmiş ülkelerin uygulamalarını da dikkate alarak sorunları bütünüyle incelemek, araştırmak, çözümler üretmek amacıyla Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması zarurî görülmüştür.
 
 
 
 
 

Geldiğiniz sayfaya dönüş	Sayfa Başı